कनकदुर्गानन्दलहरी Shri Khanakadurga Anandalahari

वन्दे गुरुपदद्वन्द्वमवाङ्मानसगोचरम् ।रक्तशुक्लप्रभामिश्रमतर्क्यं त्रैपुरं महः ॥अखण्डमण्डलाकारं विश्वं व्याप्य व्यवस्थितम् ।तत्पदं दर्शितं येन तस्मै श्रीगुरवे नमः ॥शिवे सेवासक्ताश्रितभरणकार्यैकचतुरेशिरोभिर्वेदानां चिरविनुतकल्याणचरिते ।स्मितज्योत्स्नालीलारुचिररुचिमच्चन्द्रवदनेजगन्मातर्मातर्जय कनकदुर्गे भगवति ॥ १॥

vande gurupadadvandvamavāṅmānasagocaram |raktaśuklaprabhāmiśramatarkyaṃ traipuraṃ mahaḥ ||akhaṇḍamaṇḍalākāraṃ viśvaṃ vyāpya vyavasthitam |tatpadaṃ darśitaṃ yena tasmai śrīgurave namaḥ ||śive sevāsaktāśritabharaṇakāryaikacatureśirobhirvedānāṃ ciravinutakalyāṇacarite |smitajyotsnālīlārucirarucimaccandravadanejaganmātarmātarjaya kanakadurge bhagavati || 1||

नगाधीशट्कन्ये नलिनदळसङ्काशनयनेसुगीतैर्गन्धर्वैस्सुरयुवतिभिश्चानुचरिते । वर् श्लाघ्यचरितेअगण्यैराम्नायैरपि गुणनिकायैर्विलसितेजगन्मातर्मातर्जय कनकदुर्गे भगवति ॥ २॥

nagādhīśaṭkanye nalinadaḷasaṅkāśanayanesugītairgandharvaissurayuvatibhiścānucarite | var ślāghyacariteagaṇyairāmnāyairapi guṇanikāyairvilasitejaganmātarmātarjaya kanakadurge bhagavati || 2||

निजश्रेयस्कामैर्निटलघटितां च तत्करपुटैःस्तुवद्भिस्सानन्दं श्रुतिमधुरवाचां विरचनैः ।असङ्ख्यैर्ब्रह्माद्यैरमरसमुदायैः परिवृतेदया कर्तव्या ते मयि कनकदुर्गे भगवति ॥ ३॥

nijaśreyaskāmairniṭalaghaṭitāṃ ca tatkarapuṭaiḥstuvadbhissānandaṃ śrutimadhuravācāṃ viracanaiḥ |asaṅkhyairbrahmādyairamarasamudāyaiḥ parivṛtedayā kartavyā te mayi kanakadurge bhagavati || 3||

भवत्पादन्यासोचितकनकपीठीपरिसरेपतन्तस्साष्टाङ्गं मुदितहृदया ब्रह्मऋषयः ।न वाञ्छन्ति स्वर्गं न च कमलसम्भूतभवनंन वा मुक्तेर्मार्गं ननु कनकदुर्गे भगवति ॥ ४॥

bhavatpādanyāsocitakanakapīṭhīparisarepatantassāṣṭāṅgaṃ muditahṛdayā brahmaṛṣayaḥ |na vāñchanti svargaṃ na ca kamalasambhūtabhavanaṃna vā muktermārgaṃ nanu kanakadurge bhagavati || 4||

शचीस्वाहादेवीप्रमुखहरिदीशानरमणीमणीहस्तन्यस्तैर्मणिखचितपात्रैरनुदिनम् ।ससङ्गीतं नीराजितचरणपङ्केरुहयुगेकृपापूरं मह्यं दिश कनकदुर्गे भगवति ॥ ५॥

śacīsvāhādevīpramukhaharidīśānaramaṇīmaṇīhastanyastairmaṇikhacitapātrairanudinam |sasaṅgītaṃ nīrājitacaraṇapaṅkeruhayugekṛpāpūraṃ mahyaṃ diśa kanakadurge bhagavati || 5||

प्रवर्षत्यश्रान्तं बहुगुणमभीष्टार्थनिचयंस्वरूपध्यातॄणां चिकुरनिकुरुम्बं तव शिवे ।अपामेकं वर्षं वितरति कदाचिज्जलधरोद्वयोस्साम्यं किं स्यान्ननु कनकदुर्गे भगवति ॥ ६॥

pravarṣatyaśrāntaṃ bahuguṇamabhīṣṭārthanicayaṃsvarūpadhyātṝṇāṃ cikuranikurumbaṃ tava śive |apāmekaṃ varṣaṃ vitarati kadācijjaladharodvayossāmyaṃ kiṃ syānnanu kanakadurge bhagavati || 6||

कृशाङ्गं स्वारातिं तुहिनकरमावृत्य तरसास्थितं मन्ये धन्ये तिमिरनिकरं ते कचभरम् ।सहायं कृत्वायं हरमनसि मोहान्धतमसंवितेने कामः श्रीमति कनकदुर्गे भगवति ॥ ७॥

kṛśāṅgaṃ svārātiṃ tuhinakaramāvṛtya tarasāsthitaṃ manye dhanye timiranikaraṃ te kacabharam |sahāyaṃ kṛtvāyaṃ haramanasi mohāndhatamasaṃvitene kāmaḥ śrīmati kanakadurge bhagavati || 7||

तमो नाम्ना सम्यग्गळितपुनरुद्वान्तरुचिरप्रभाशेषं भानोरिव तरुणिमानं धृतवतः ।त्वदीये सीमन्ते कृतपदमिदं कुङ्कुमरजोवसेदश्रान्तं मे हृदि कनकदुर्गे भगवति ॥ ८॥

tamo nāmnā samyaggaḷitapunarudvāntaruciraprabhāśeṣaṃ bhānoriva taruṇimānaṃ dhṛtavataḥ |tvadīye sīmante kṛtapadamidaṃ kuṅkumarajovasedaśrāntaṃ me hṛdi kanakadurge bhagavati || 8||

त्रिलोकी वैचित्रीजनकघनसौन्दर्यसदनंविराजत्कस्तूरीतिलकमपि फाले विजयते ।यदालोकव्रीडाकुपित इव जूटे पशुपतेर्विलीनो बालेन्दुर्ननु कनकदुर्गे भगवति ॥ ९॥

trilokī vaicitrījanakaghanasaundaryasadanaṃvirājatkastūrītilakamapi phāle vijayate |yadālokavrīḍākupita iva jūṭe paśupatervilīno bālendurnanu kanakadurge bhagavati || 9||

पराभूतश्चेशाळिकनयनकीलाविलसनाद्विसृज्य प्राचीनं भुवनविनुतं कार्मुकवरम् ।हरं जेतुं त्वद्भ्रूच्छलमपरबाणासनयुगंस्मरो धत्ते सर्वेश्वरि कनकदुर्गे भगवति ॥ १०॥

parābhūtaśceśāḷikanayanakīlāvilasanādvisṛjya prācīnaṃ bhuvanavinutaṃ kārmukavaram |haraṃ jetuṃ tvadbhrūcchalamaparabāṇāsanayugaṃsmaro dhatte sarveśvari kanakadurge bhagavati || 10||

त्वदीयभ्रूवल्लीच्छलमदनकोदण्डयुगळीसमीपे विभ्राजत्तव सुविपुलं नेत्रयुगळम् ।विजेतुं स्वारातिं विकचनवनीलोत्पलशरद्वयं तेनानीतं खलु कनकदुर्गे भगवति ॥ ११॥

tvadīyabhrūvallīcchalamadanakodaṇḍayugaḷīsamīpe vibhrājattava suvipulaṃ netrayugaḷam |vijetuṃ svārātiṃ vikacanavanīlotpalaśaradvayaṃ tenānītaṃ khalu kanakadurge bhagavati || 11||

दरिद्रं श्रीमन्तं जरठमबलानां प्रियतमंजडं सङ्ख्यावन्तं समरचलितं शौर्यकलितम् ।मनुष्यं कुर्वन्तोऽमरपरिवृढं नित्यसदयाःकटाक्षास्ते कार्या मयि कनकदुर्गे भगवति ॥ १२॥

daridraṃ śrīmantaṃ jaraṭhamabalānāṃ priyatamaṃjaḍaṃ saṅkhyāvantaṃ samaracalitaṃ śauryakalitam |manuṣyaṃ kurvanto'maraparivṛḍhaṃ nityasadayāḥkaṭākṣāste kāryā mayi kanakadurge bhagavati || 12||

पुरारातेर्बाणाः कुसुमशरतूणीरगळितानतानां सन्त्राणे निरवधिसुधावीचिनिचयाः ।वियद्गङ्गाभङ्गा बहुदुरितजालावृतिमतांकटाक्षास्ते कार्या मयि कनकदुर्गे भगवति ॥ १३॥

purārāterbāṇāḥ kusumaśaratūṇīragaḷitānatānāṃ santrāṇe niravadhisudhāvīcinicayāḥ |viyadgaṅgābhaṅgā bahuduritajālāvṛtimatāṃkaṭākṣāste kāryā mayi kanakadurge bhagavati || 13||

दरिद्राणां कल्पद्रुमसुममरन्दोदकझराअविद्याध्वान्तानामरुणकिरणानां विहृतयः ।पुरा पुण्यश्रेणीसुललितलताचैत्रसमयाःकटाक्षास्ते कार्या मयि कनकदुर्गे भगवति ॥ १४॥

daridrāṇāṃ kalpadrumasumamarandodakajharāavidyādhvāntānāmaruṇakiraṇānāṃ vihṛtayaḥ |purā puṇyaśreṇīsulalitalatācaitrasamayāḥkaṭākṣāste kāryā mayi kanakadurge bhagavati || 14||

गजन्तो वाहन्तः कनकमणिनिर्माणविलसारथन्तश्छत्रन्तो बलयुत भटन्तः प्रतिदिनम् ।स्वभक्तानां गेहाङ्गणभुवि चरन्तो निरुपमाःकटाक्षास्ते कार्या मयि कनकदुर्गे भगवति ॥ १५॥

gajanto vāhantaḥ kanakamaṇinirmāṇavilasārathantaśchatranto balayuta bhaṭantaḥ pratidinam |svabhaktānāṃ gehāṅgaṇabhuvi caranto nirupamāḥkaṭākṣāste kāryā mayi kanakadurge bhagavati || 15||

पुरारातेरङ्गं पुलकनिकुरम्बैः परिवृतंमुनिव्रातैर्ध्यातं मुकुळयुतकल्पद्रुमनिभम् ।श्रयन्तश्चानन्दं विचलदलिपोता इव चिरंकटाक्षास्ते कार्या मयि कनकदुर्गे भगवति ॥ १६॥

purārāteraṅgaṃ pulakanikurambaiḥ parivṛtaṃmunivrātairdhyātaṃ mukuḷayutakalpadrumanibham |śrayantaścānandaṃ vicaladalipotā iva ciraṃkaṭākṣāste kāryā mayi kanakadurge bhagavati || 16||

हरिब्रह्मेन्द्राद्यैः श्रुतिविदितगीर्वाणनिचयैर्वसिष्ठव्यासाद्यैरपि च परमब्रह्मऋषिभिः ।समस्तैराशास्यास्सकलशुभदा यद्विहृतयःकटाक्षास्ते कार्या मयि कनकदुर्गे भगवति ॥ १७॥

haribrahmendrādyaiḥ śrutividitagīrvāṇanicayairvasiṣṭhavyāsādyairapi ca paramabrahmaṛṣibhiḥ |samastairāśāsyāssakalaśubhadā yadvihṛtayaḥkaṭākṣāste kāryā mayi kanakadurge bhagavati || 17||

विरिञ्चिर्यद्योगाद्विरचयति लोकान् प्रतिदिनंविधत्ते लक्ष्मीशो विविधजगतां रक्षणविधिम् ।ललाटाक्षो दक्षोऽभवदखिलसंहारकरणेकटाक्षास्ते कार्या मयि कनकदुर्गे भगवति ॥ १८॥

viriñciryadyogādviracayati lokān pratidinaṃvidhatte lakṣmīśo vividhajagatāṃ rakṣaṇavidhim |lalāṭākṣo dakṣo'bhavadakhilasaṃhārakaraṇekaṭākṣāste kāryā mayi kanakadurge bhagavati || 18||

उरोभागे शम्भोर्विकचनवनीलोत्पलदळस्रजं सङ्गृह्णन्तो मृगमदरसं फालफलके ।शिरोऽग्रे गङ्गायां रविदुहितृसन्देहजनकाःकटाक्षास्ते कार्या मयि कनकदुर्गे भगवति ॥ १९॥

urobhāge śambhorvikacanavanīlotpaladaḷasrajaṃ saṅgṛhṇanto mṛgamadarasaṃ phālaphalake |śiro'gre gaṅgāyāṃ raviduhitṛsandehajanakāḥkaṭākṣāste kāryā mayi kanakadurge bhagavati || 19||

मदीयश्रीलीलाहरणपटुपाटच्चरमितिक्वता हन्तागन्तुं श्रुतिविमलनीलोत्पलमिव ।तदभ्यर्णं यातास्सहजनिजवैशाल्यकलिताःकटाक्षास्ते कार्या मयि कनकदुर्गे भगवति ॥ २०॥

madīyaśrīlīlāharaṇapaṭupāṭaccaramitikvatā hantāgantuṃ śrutivimalanīlotpalamiva |tadabhyarṇaṃ yātāssahajanijavaiśālyakalitāḥkaṭākṣāste kāryā mayi kanakadurge bhagavati || 20||

कळङ्की मासान्ते वहति कृशतां नित्यजड इत्यमुं चन्द्रं हित्वा तव वदनचन्द्राश्रितमिदम् ।स्थितं जीवं जीवद्वितयमिति मन्ये नयनयोर्युगं कामारातेस्सति कनकदुर्गे भगवति ॥ २१॥

kaḷaṅkī māsānte vahati kṛśatāṃ nityajaḍa ityamuṃ candraṃ hitvā tava vadanacandrāśritamidam |sthitaṃ jīvaṃ jīvadvitayamiti manye nayanayoryugaṃ kāmārātessati kanakadurge bhagavati || 21||

प्रसादो मय्यास्ते मयि च सहजं सौरभमिदंतुला मे मैतस्येत्यविरतविवादाभिरतयोः ।निवृत्ता नेदानीमपि च रिपुता ग्लौनळिनयोस्त्वदास्यं दृष्ट्वा श्रीमति कनकदुर्गे भगवति ॥ २२॥

prasādo mayyāste mayi ca sahajaṃ saurabhamidaṃtulā me maitasyetyaviratavivādābhiratayoḥ |nivṛttā nedānīmapi ca riputā glaunaḷinayostvadāsyaṃ dṛṣṭvā śrīmati kanakadurge bhagavati || 22||

मनोजातादर्शप्रतिमनिजलीलौ तव शिवेकपोलौ भूयास्तां मम सकलकल्याणजनकौ ।श्रितश्रीताटङ्कद्वितयरुचयो यत्र मिळितास्सुधारुक्सूर्याभा इव कनकदुर्गे भगवति ॥ २३॥

manojātādarśapratimanijalīlau tava śivekapolau bhūyāstāṃ mama sakalakalyāṇajanakau |śritaśrītāṭaṅkadvitayarucayo yatra miḷitāssudhāruksūryābhā iva kanakadurge bhagavati || 23||

त्रयी स्तुत्ये नित्ये तव वदनपङ्केरुहभवत्सुगन्धायातश्रीप्रचलदळिनीवारणधिया ।लसन्नासाकारे वहसि सहसा चम्पकतुलांन तत्सौन्दर्यार्थं ननु कनकदुर्गे भगवति ॥ २४॥

trayī stutye nitye tava vadanapaṅkeruhabhavatsugandhāyātaśrīpracaladaḷinīvāraṇadhiyā |lasannāsākāre vahasi sahasā campakatulāṃna tatsaundaryārthaṃ nanu kanakadurge bhagavati || 24||

वहत्वं कारुण्यं वरकमलरागाह्वयमणिस्सुधापूरं सारं सुरुचिरमृदुत्वं यदि वहेत् ।तदा लब्धुं योग्यो भवति भवदीयाधरतुलांजगद्रक्षादीक्षावति कनकदुर्गे भगवति ॥ २५॥

vahatvaṃ kāruṇyaṃ varakamalarāgāhvayamaṇissudhāpūraṃ sāraṃ suruciramṛdutvaṃ yadi vahet |tadā labdhuṃ yogyo bhavati bhavadīyādharatulāṃjagadrakṣādīkṣāvati kanakadurge bhagavati || 25||

लसन्नासाभूषाग्रगपृथुलमुक्तामणियुतंनितान्तारुण्यन्तत्तव दशनवासो विजयते ।सुधासिन्धोर्मध्ये निपतित सुधाबिन्दुसहितप्रवाळश्रीचोरं ननु कनकदुर्गे भगवति ॥ २६॥

lasannāsābhūṣāgragapṛthulamuktāmaṇiyutaṃnitāntāruṇyantattava daśanavāso vijayate |sudhāsindhormadhye nipatita sudhābindusahitapravāḷaśrīcoraṃ nanu kanakadurge bhagavati || 26||

अयोग्या इत्यार्ये तव दशनसाम्याय कविभिर्विमुक्ता मुक्ता इत्यधिकविदिता मौक्तिकगणाः ।दशामल्पाङ्गत्वा तदनुमुखताम्बूलसहितागतास्तत्साहित्यं खलु कनकदुर्गे भगवति ॥ २७॥

ayogyā ityārye tava daśanasāmyāya kavibhirvimuktā muktā ityadhikaviditā mauktikagaṇāḥ |daśāmalpāṅgatvā tadanumukhatāmbūlasahitāgatāstatsāhityaṃ khalu kanakadurge bhagavati || 27||

जितोऽहं पार्वत्या मृदुलतरवाणीविलसनैःकथं दृप्यस्यम्बाधरसमतया बिम्ब कथय ।इति क्रोधाच्चञ्च्वा दळितवदने रक्तिमयुतःशुकोऽयं विज्ञानी खलु कनकदुर्गे भगवति ॥ २८॥

jito'haṃ pārvatyā mṛdulataravāṇīvilasanaiḥkathaṃ dṛpyasyambādharasamatayā bimba kathaya |iti krodhāccañcvā daḷitavadane raktimayutaḥśuko'yaṃ vijñānī khalu kanakadurge bhagavati || 28||

फलं बिम्बस्येदं भवति भवदीयाधरतुलाकृताळं तन्माद्यं वहति मतिरस्येति विदिता ।न चेत्तस्मिन् भुक्ते सुमति कवितानामपि नृणांकथं स्यात्तन्माद्यं भुवि कनकदुर्गे भगवति ॥ २९॥

phalaṃ bimbasyedaṃ bhavati bhavadīyādharatulākṛtāḷaṃ tanmādyaṃ vahati matirasyeti viditā |na cettasmin bhukte sumati kavitānāmapi nṛṇāṃkathaṃ syāttanmādyaṃ bhuvi kanakadurge bhagavati || 29||

अतुल्यं ते कण्ठं हरतरुणि दृष्ट्वा सुकवयःप्रभाषन्ते शङ्खं परिहसनपात्रं भवति तत् ।स्वरूपध्यातॄणां स भवति निधिश्शङ्ख इतिचेदसन्देहं स्थाने खलु कनकदुर्गे भगवति ॥ ३०॥

atulyaṃ te kaṇṭhaṃ harataruṇi dṛṣṭvā sukavayaḥprabhāṣante śaṅkhaṃ parihasanapātraṃ bhavati tat |svarūpadhyātṝṇāṃ sa bhavati nidhiśśaṅkha iticedasandehaṃ sthāne khalu kanakadurge bhagavati || 30||

आकण्ठं ते कण्ठस्थितकनकसूत्रं विजयतेहरो यत्सामर्थ्यादमृतमिव पीत्वापि गरळम् ।समाख्यां विख्यातां समलभत मृत्युञ्जय इतित्रयीवेद्यक्रीडावति कनकदुर्गे भगवति ॥ ३१॥

ākaṇṭhaṃ te kaṇṭhasthitakanakasūtraṃ vijayateharo yatsāmarthyādamṛtamiva pītvāpi garaḷam |samākhyāṃ vikhyātāṃ samalabhata mṛtyuñjaya ititrayīvedyakrīḍāvati kanakadurge bhagavati || 31||

चिरं ध्यात्वा ध्यात्वा सकलविबुधाभीष्टनिचयंततस्त्वल्लावण्यामृतजलधिसम्प्राप्तजनने ।भुजाकारेणैके भुवनविनुते कल्पकलतेश्रियै मे भूयास्तां ननु कनकदुर्गे भगवति ॥ ३२॥

ciraṃ dhyātvā dhyātvā sakalavibudhābhīṣṭanicayaṃtatastvallāvaṇyāmṛtajaladhisamprāptajanane |bhujākāreṇaike bhuvanavinute kalpakalateśriyai me bhūyāstāṃ nanu kanakadurge bhagavati || 32||

विराजत्केयूरद्वयमणिविभाभानुकिरणैर्नितान्तव्याकोशीकृतमदनजिन्नेत्रकमलौ ।विभोः कण्ठाश्लेषाद्विपुलपुलकाङ्कूरजनकौभुजौ मे त्रातारौ ननु कनकदुर्गे भगवति ॥ ३३॥

virājatkeyūradvayamaṇivibhābhānukiraṇairnitāntavyākośīkṛtamadanajinnetrakamalau |vibhoḥ kaṇṭhāśleṣādvipulapulakāṅkūrajanakaubhujau me trātārau nanu kanakadurge bhagavati || 33||

सुपर्वारामान्तःस्फुरितसहकारद्रुमलतासमग्रश्रीजाग्रत्किसलयसगर्वोद्यमहरौ ।करौ ते भूयास्तां मम शुभकरौ कान्तिनिकराकरौ निश्शङ्कं शाङ्करि कनकदुर्गे भगवति ॥ ३४॥

suparvārāmāntaḥsphuritasahakāradrumalatāsamagraśrījāgratkisalayasagarvodyamaharau |karau te bhūyāstāṃ mama śubhakarau kāntinikarākarau niśśaṅkaṃ śāṅkari kanakadurge bhagavati || 34||

प्रशस्तौ त्रैलोक्ये बहुळदनुजत्रासविचलन्मरुन्मस्तन्यस्तौ जननि तव हस्तौ हृदि भजे ।स्मरो यत्सङ्काशा इति किसलयानेव धृतवान्त्रिलोकी जेताऽऽसीत्खलु कनकदुर्गे भगवति ॥ ३५॥

praśastau trailokye bahuḷadanujatrāsavicalanmarunmastanyastau janani tava hastau hṛdi bhaje |smaro yatsaṅkāśā iti kisalayāneva dhṛtavāntrilokī jetā''sītkhalu kanakadurge bhagavati || 35||

पुरारातेः पाणिग्रहणसमये मौक्तिकचयान्विधातुं तच्छीर्षे जनकवचनादुन्नमितयोः ।ययोरूपं दृष्ट्वाऽभवदुदितलज्जा सुरनदीकदार्तित्रातारौ मम कनकदुर्गे भगवति ॥ ३६॥

purārāteḥ pāṇigrahaṇasamaye mauktikacayānvidhātuṃ tacchīrṣe janakavacanādunnamitayoḥ |yayorūpaṃ dṛṣṭvā'bhavaduditalajjā suranadīkadārtitrātārau mama kanakadurge bhagavati || 36||

स्फुरन्तो निश्शङ्कं पुरहरनिरातङ्कविजयक्रियायात्रोद्युक्तस्मरबिरुदपाठा इव भृशम् ।झणत्कारारावाः कनकवलयानां तव शिवेवितन्वन्तु श्रेयो मम कनकदुर्गे भगवति ॥ ३७॥

sphuranto niśśaṅkaṃ puraharanirātaṅkavijayakriyāyātrodyuktasmarabirudapāṭhā iva bhṛśam |jhaṇatkārārāvāḥ kanakavalayānāṃ tava śivevitanvantu śreyo mama kanakadurge bhagavati || 37||

कुचौ ते रूपश्रीविजितलकुचौ मे शुभकरौभवेतां व्याकीर्णौ प्रकटतरमुक्तामणिरुचौ ।विरिञ्चाद्या देवा यदुदितसुधापातुरनिशंसुनम्रास्सेनान्यो ननु कनकदुर्गे भगवति ॥ ३८॥

kucau te rūpaśrīvijitalakucau me śubhakaraubhavetāṃ vyākīrṇau prakaṭataramuktāmaṇirucau |viriñcādyā devā yaduditasudhāpāturaniśaṃsunamrāssenānyo nanu kanakadurge bhagavati || 38||

अतुल्यं ते मध्यं वदति हरिमध्येन सदृशंजगत्तन्नो युक्तं जननि खलु तद्रूपकलने ।कृताशः पञ्चास्यो भवति तव वाहः प्रतिदिनंजगत्सर्गक्रीडावति कनकदुर्गे भगवति ॥ ३९॥

atulyaṃ te madhyaṃ vadati harimadhyena sadṛśaṃjagattanno yuktaṃ janani khalu tadrūpakalane |kṛtāśaḥ pañcāsyo bhavati tava vāhaḥ pratidinaṃjagatsargakrīḍāvati kanakadurge bhagavati || 39||

असौ पुन्नागस्य प्रसवमृदुशाखाश्चलगतंतपःकृत्वा लेभे जननि तव नाभेः सदृशताम् ।प्रमत्तः पुन्नागप्रसव इतरस्तावक गतेस्तुलामाप्तुं वाञ्छत्यपि कनकदुर्गे भगवति ॥ ४०॥

asau punnāgasya prasavamṛduśākhāścalagataṃtapaḥkṛtvā lebhe janani tava nābheḥ sadṛśatām |pramattaḥ punnāgaprasava itarastāvaka gatestulāmāptuṃ vāñchatyapi kanakadurge bhagavati || 40||

त्रिलोकीवासाञ्चद्युवतिजनतादुर्गमभवन्नितम्बश्रीचौर्यं कृतवदिति सञ्चित्य पुलिनम् ।सरो बाह्यञ्चक्रे जननि भवदीयस्मरणतोझरेवाधीरैशा जननि कनकदुर्गे भगवति ॥ ४१॥

trilokīvāsāñcadyuvatijanatādurgamabhavannitambaśrīcauryaṃ kṛtavaditi sañcitya pulinam |saro bāhyañcakre janani bhavadīyasmaraṇatojharevādhīraiśā janani kanakadurge bhagavati || 41||

जितोऽहं पार्वत्या मृदुतरगतीनां विलसनैःतदूर्वोस्सौन्दर्यं सहजमधिगन्तुं जडतया ।कृतारम्भा रम्भा इति विदळिताऽऽसां वनमयंकरी सामर्षः श्रीकरि कनकदुर्गे भगवति ॥ ४२॥

jito'haṃ pārvatyā mṛdutaragatīnāṃ vilasanaiḥtadūrvossaundaryaṃ sahajamadhigantuṃ jaḍatayā |kṛtārambhā rambhā iti vidaḷitā''sāṃ vanamayaṃkarī sāmarṣaḥ śrīkari kanakadurge bhagavati || 42||

प्रविष्टा ते नाभीबिलमसितरोमावळिरियंकटीचञ्चत्काञ्चीगुणविहितसौत्रामणमणेः ।रुचां रेखेवास्ते रुचिरतरमूर्ध्वायनगताश्रितश्रेणीसम्पत्करि कनकदुर्गे भगवति ॥ ४३॥

praviṣṭā te nābhībilamasitaromāvaḷiriyaṃkaṭīcañcatkāñcīguṇavihitasautrāmaṇamaṇeḥ |rucāṃ rekhevāste rucirataramūrdhvāyanagatāśritaśreṇīsampatkari kanakadurge bhagavati || 43||

अनिर्वाच्यं जङ्घारुचिररुचिसौन्दर्यविभवंकथं प्राप्तुं योग्यस्तव कलमगर्भो गिरिसुते ।तदीयं सौभाग्यं कणिशजननैकावधि सुधीजनैश्चिन्ताकार्या ननु कनकदुर्गे भगवति ॥ ४४॥

anirvācyaṃ jaṅghārucirarucisaundaryavibhavaṃkathaṃ prāptuṃ yogyastava kalamagarbho girisute |tadīyaṃ saubhāgyaṃ kaṇiśajananaikāvadhi sudhījanaiścintākāryā nanu kanakadurge bhagavati || 44||

सदा मे भूयात्ते प्रपदममिताभीष्टसुखदंसुरस्त्रीफालाग्रच्युतमृगमदानां समुदयम् ।अशेषं निर्धौतः प्रणयकलहे यत्र पुरजिज्जटा गङ्गानीरैर्ननु कनकदुर्गे भगवति ॥ ४५॥

sadā me bhūyātte prapadamamitābhīṣṭasukhadaṃsurastrīphālāgracyutamṛgamadānāṃ samudayam |aśeṣaṃ nirdhautaḥ praṇayakalahe yatra purajijjaṭā gaṅgānīrairnanu kanakadurge bhagavati || 45||

मनोज्ञाकारं ते मधुरनिनदं नूपुरयुगंग्रहीतुं विख्यातान् गतिविलसनानामतिरयान् ।स्थितम्मन्ये हंसद्वयमिति न चेद्धंसकपदंकथं धत्ते नाम्ना ननु कनकदुर्गे भगवति ॥ ४६॥

manojñākāraṃ te madhuraninadaṃ nūpurayugaṃgrahītuṃ vikhyātān gativilasanānāmatirayān |sthitammanye haṃsadvayamiti na ceddhaṃsakapadaṃkathaṃ dhatte nāmnā nanu kanakadurge bhagavati || 46||

त्वदीयं पादाब्जद्वयमचलकन्ये विजयतेसुरस्त्रीकस्तूरीतिलकनिकरात्यन्तसुरभि ।भ्रमन्तो यत्रार्याप्रकरहृदयेन्दिन्दिरगणास्सदा माद्यन्ति श्रीमति कनकदुर्गे भगवति ॥ ४७॥

tvadīyaṃ pādābjadvayamacalakanye vijayatesurastrīkastūrītilakanikarātyantasurabhi |bhramanto yatrāryāprakarahṛdayendindiragaṇāssadā mādyanti śrīmati kanakadurge bhagavati || 47||

अपर्णे ते पादावतनुतनुलावण्यसरसीसमुद्भूते पद्मे इति सुकविभिर्निश्चितमिदम् ।न चेद्गीर्वाणस्त्रीसमुदयललाटभ्रमरकाःकथं तत्रासक्ता ननु कनकदुर्गे भगवति ॥ ४८॥

aparṇe te pādāvatanutanulāvaṇyasarasīsamudbhūte padme iti sukavibhirniścitamidam |na cedgīrvāṇastrīsamudayalalāṭabhramarakāḥkathaṃ tatrāsaktā nanu kanakadurge bhagavati || 48||

रमावाणीन्द्राणीमुखयुवतिसीमन्तपदवीनवीनार्कच्छायासदृशरुचि यत्कुङ्कुमरजः ।स्वकाङ्गाकारेण स्थितमिति भवत्पादकमलद्वये मन्ये शम्भोस्सति कनकदुर्गे भगवति ॥ ४९॥

ramāvāṇīndrāṇīmukhayuvatisīmantapadavīnavīnārkacchāyāsadṛśaruci yatkuṅkumarajaḥ |svakāṅgākāreṇa sthitamiti bhavatpādakamaladvaye manye śambhossati kanakadurge bhagavati || 49||

दवाग्निं नीहारं गरळममृतं वार्धिमवनीस्थलं मृत्युम्मित्रं रिपुमपि च सेवाकरजनम् ।विशङ्कं कुर्वन्तो जननि तव पादाम्बुरुहयोःप्रणामास्संस्तुत्या मम कनकदुर्गे भगवति ॥ ५०॥

davāgniṃ nīhāraṃ garaḷamamṛtaṃ vārdhimavanīsthalaṃ mṛtyummitraṃ ripumapi ca sevākarajanam |viśaṅkaṃ kurvanto janani tava pādāmburuhayoḥpraṇāmāssaṃstutyā mama kanakadurge bhagavati || 50||

जलप्राया विद्या हृदि सकलकामाः करगताःमहालक्ष्मीर्दासी मनुजपतिवर्यास्सहचराः ।भवत्यश्रान्तं ते पदकमलयोर्भक्तिसहितांनतिङ्कुर्वाणानां ननु कनकदुर्गे भगवति ॥ ५१॥

jalaprāyā vidyā hṛdi sakalakāmāḥ karagatāḥmahālakṣmīrdāsī manujapativaryāssahacarāḥ |bhavatyaśrāntaṃ te padakamalayorbhaktisahitāṃnatiṅkurvāṇānāṃ nanu kanakadurge bhagavati || 51||

तव श्रीमत्पादद्वितयगतमञ्जीरविलसन्मणिच्छायाच्छन्नाकृतिभवतियत्फालफलकम् ।स तत्रैवाशेषावनिवहनदीक्षासमुचितंवहेत्पट्टं हैमं ननु कनकदुर्गे भगवति ॥ ५२॥

tava śrīmatpādadvitayagatamañjīravilasanmaṇicchāyācchannākṛtibhavatiyatphālaphalakam |sa tatraivāśeṣāvanivahanadīkṣāsamucitaṃvahetpaṭṭaṃ haimaṃ nanu kanakadurge bhagavati || 52||

तनोतु क्षेमं त्वच्चरणनखचन्द्रावळिरियंभवत्प्राणेशस्य प्रणयकलहारम्भसमये ।यदीयज्योत्स्नाभिर्भवति नितरां पूरिततनुश्शिरोऽग्रे बालेन्दुर्ननु कनकदुर्गे भगवति ॥ ५३॥

tanotu kṣemaṃ tvaccaraṇanakhacandrāvaḷiriyaṃbhavatprāṇeśasya praṇayakalahārambhasamaye |yadīyajyotsnābhirbhavati nitarāṃ pūritatanuśśiro'gre bālendurnanu kanakadurge bhagavati || 53||

समस्ताशाधीशप्रवरवनिताहस्तकमलैस्सुमैः कल्पद्रूणां निरतकृतपूजौ निरुपमौ ।नतानामिष्टार्थप्रकरघटनापाटवयुतौनमस्यामः पादौ तव कनकदुर्गे भगवति ॥ ५४॥

samastāśādhīśapravaravanitāhastakamalaissumaiḥ kalpadrūṇāṃ niratakṛtapūjau nirupamau |natānāmiṣṭārthaprakaraghaṭanāpāṭavayutaunamasyāmaḥ pādau tava kanakadurge bhagavati || 54||

पुरा बाल्ये शीताचलपरिसरक्षोणिचरणेययोस्स्पर्शं लब्ध्वा मुदितमनसः कीटनिचयान् ।विलोक्य श्लाघन्ते विबुधसमुदायाः प्रतिदिनंनमामस्तौ पादौ ननु कनकदुर्गे भगवति ॥ ५५॥

purā bālye śītācalaparisarakṣoṇicaraṇeyayossparśaṃ labdhvā muditamanasaḥ kīṭanicayān |vilokya ślāghante vibudhasamudāyāḥ pratidinaṃnamāmastau pādau nanu kanakadurge bhagavati || 55||

नराणामज्ञानां प्रशमयितुमन्तःस्थतिमिराण्यलक्ष्मीसन्तापं गमितमनुजान् शीतलयितुम् ।समर्थान्निर्दोषांश्चरणनखचन्द्रानभिनवान्नमामस्सद्भक्त्या तव कनकदुर्गे भगवति ॥ ५६॥

narāṇāmajñānāṃ praśamayitumantaḥsthatimirāṇyalakṣmīsantāpaṃ gamitamanujān śītalayitum |samarthānnirdoṣāṃścaraṇanakhacandrānabhinavānnamāmassadbhaktyā tava kanakadurge bhagavati || 56||

मुकुन्दब्रह्मेन्द्रप्रमुखबहुबर्हिर्मुखशिखाविभूषाविभ्राजन्मघवमणिसन्दर्भरुचिभिः ।विशङ्कं साकं त्वच्चरणनखचन्द्रेषुघटितंकवीन्द्रैः स्तोतव्यं तव कनकदुर्गे भगवति ॥ ५७॥

mukundabrahmendrapramukhabahubarhirmukhaśikhāvibhūṣāvibhrājanmaghavamaṇisandarbharucibhiḥ |viśaṅkaṃ sākaṃ tvaccaraṇanakhacandreṣughaṭitaṃkavīndraiḥ stotavyaṃ tava kanakadurge bhagavati || 57||

नखानां धावळ्यं निजमरुणिमानञ्च सहजंनमद्गीर्वाणस्त्रीतिलकमृगनाभिश्रियमपि ।वहन्तौ सत्त्वादित्रिगुणरुचिसारानिव सदानमस्यामः पादौ तव कनकदुर्गे भगवति ॥ ५८॥

nakhānāṃ dhāvaḷyaṃ nijamaruṇimānañca sahajaṃnamadgīrvāṇastrītilakamṛganābhiśriyamapi |vahantau sattvāditriguṇarucisārāniva sadānamasyāmaḥ pādau tava kanakadurge bhagavati || 58||

मणिश्रेणीभास्वत्कनकमयमञ्जीरयुगळीझणत्कारारावच्छलमधुरवाचां विलसनैः ।अभीष्टार्थान् दातुं विनतजनताह्वानचतुराविव ख्यातौ पादौ तव कनकदुर्गे भगवति ॥ ५९॥

maṇiśreṇībhāsvatkanakamayamañjīrayugaḷījhaṇatkārārāvacchalamadhuravācāṃ vilasanaiḥ |abhīṣṭārthān dātuṃ vinatajanatāhvānacaturāviva khyātau pādau tava kanakadurge bhagavati || 59||

नमद्गीर्वाणस्त्रीतिलकमृगनाभीद्रवयुतंनखच्छायायुक्तं जननि तव पादाम्बु जयति ।समञ्चत्काळिन्दीझरसलिलसम्म्मिश्रितवियन्नदीवारीव श्रीकरि कनकदुर्गे भगवति ॥ ६०॥

namadgīrvāṇastrītilakamṛganābhīdravayutaṃnakhacchāyāyuktaṃ janani tava pādāmbu jayati |samañcatkāḷindījharasalilasammmiśritaviyannadīvārīva śrīkari kanakadurge bhagavati || 60||

सुरश्रेणीपाणिद्वितयगतमाणिक्यकलशैर्धृतं हेमाम्भोजप्रकरमकरन्देन मिळितम् ।सतां वृन्दैर्वन्द्यं चरणयुगसङ्क्षाळनजलंपुनात्वस्मान्नित्यं तव कनकदुर्गे भगवति ॥ ६१॥

suraśreṇīpāṇidvitayagatamāṇikyakalaśairdhṛtaṃ hemāmbhojaprakaramakarandena miḷitam |satāṃ vṛndairvandyaṃ caraṇayugasaṅkṣāḷanajalaṃpunātvasmānnityaṃ tava kanakadurge bhagavati || 61||

विरावन्मञ्जीरद्वयनिहितहीरोपलरुचिप्रसादे निर्भेदं प्रथितपरमब्रह्मऋषिभिः ।शिरोभागैर्धार्यं पदकमलनिर्णेजनजलंवसन्मे शीर्षाग्रे तव कनकदुर्गे भगवति ॥ ६२॥

virāvanmañjīradvayanihitahīropalaruciprasāde nirbhedaṃ prathitaparamabrahmaṛṣibhiḥ |śirobhāgairdhāryaṃ padakamalanirṇejanajalaṃvasanme śīrṣāgre tava kanakadurge bhagavati || 62||

समीपे माणिक्यस्थगितपदपीठस्य नमतांशिरस्सु त्वत्पादस्नपनसलिलं यन्निपतति ।तदेवोच्चस्थानस्थितिकृदभिषेकाम्बु भवतिप्रभावोऽयं वर्ण्यस्तव कनकदुर्गे भगवति ॥ ६३॥

samīpe māṇikyasthagitapadapīṭhasya namatāṃśirassu tvatpādasnapanasalilaṃ yannipatati |tadevoccasthānasthitikṛdabhiṣekāmbu bhavatiprabhāvo'yaṃ varṇyastava kanakadurge bhagavati || 63||

नृणान्दीनानां त्वच्चरणकमलैकाश्रयवतांमहालक्ष्मीप्राप्तिर्भवति न हि चित्रास्पदमिदम् ।समाश्रित्याम्भोजं जडमपि च रेखाकृतिधरंश्रियो नित्यं धामाजनि कनकदुर्गे भगवति ॥ ६४॥

nṛṇāndīnānāṃ tvaccaraṇakamalaikāśrayavatāṃmahālakṣmīprāptirbhavati na hi citrāspadamidam |samāśrityāmbhojaṃ jaḍamapi ca rekhākṛtidharaṃśriyo nityaṃ dhāmājani kanakadurge bhagavati || 64||

खगोत्तंसा हंसास्तव गतिविलासेन विजितास्सलज्जास्तत्तुल्यं गमनमधिगन्तुं सकुतुकाः ।भजन्ते स्रष्टारं रथवहन एवैकनिरतामनोजातारातेस्सति कनकदुर्गे भगवति ॥ ६५॥

khagottaṃsā haṃsāstava gativilāsena vijitāssalajjāstattulyaṃ gamanamadhigantuṃ sakutukāḥ |bhajante sraṣṭāraṃ rathavahana evaikaniratāmanojātārātessati kanakadurge bhagavati || 65||

जगन्मातर्भव्याङ्गुळिविवरमार्गेषु गळितंचतुर्धा ते पादाम्बुजसलिलमेतद्विजयते ।प्रदातुं धर्मार्थप्रमुखपुरुषार्थद्वययुगंचतुर्मूर्त्या विद्धाविव कनकदुर्गे भगवति ॥ ६६॥

jaganmātarbhavyāṅguḷivivaramārgeṣu gaḷitaṃcaturdhā te pādāmbujasalilametadvijayate |pradātuṃ dharmārthapramukhapuruṣārthadvayayugaṃcaturmūrtyā viddhāviva kanakadurge bhagavati || 66||

अजोऽयं श्रीशोऽयं सुरपरिवृढोऽयं रविरयंशशाङ्कोऽयं कोऽयं सकलजलधीनां पतिरयम् ।इति त्वां सन्द्रष्टुं समुपगतदेवाः परिचरैर्जनैर्विज्ञाप्यन्ते खलु कनकदुर्गे भगवति ॥ ६७॥

ajo'yaṃ śrīśo'yaṃ suraparivṛḍho'yaṃ ravirayaṃśaśāṅko'yaṃ ko'yaṃ sakalajaladhīnāṃ patirayam |iti tvāṃ sandraṣṭuṃ samupagatadevāḥ paricarairjanairvijñāpyante khalu kanakadurge bhagavati || 67||

महापीठासीनां मघवमुखबर्हिर्मुखसखीनिकायैस्संसेव्यां करतलचलच्चामरयुतैः ।प्रदोषे पश्यन्तीं पशुपतिमहाताण्डवकलांभजे त्वां श्रीमाहेश्वरि कनकदुर्गे भगवति ॥ ६८॥

mahāpīṭhāsīnāṃ maghavamukhabarhirmukhasakhīnikāyaissaṃsevyāṃ karatalacalaccāmarayutaiḥ |pradoṣe paśyantīṃ paśupatimahātāṇḍavakalāṃbhaje tvāṃ śrīmāheśvari kanakadurge bhagavati || 68||

परञ्ज्योतिस्तज्ज्ञास्सुरतरुलतां दुर्गतजनामहाज्वालामग्नेर्भुवनभयदा राक्षसगणाः ।ललाटाक्षस्साक्षादतनुजयलक्ष्मीमविरतंहृदि ध्यायन्ति त्वां कनकदुर्गे भगवति ॥ ६९॥

parañjyotistajjñāssuratarulatāṃ durgatajanāmahājvālāmagnerbhuvanabhayadā rākṣasagaṇāḥ |lalāṭākṣassākṣādatanujayalakṣmīmavirataṃhṛdi dhyāyanti tvāṃ kanakadurge bhagavati || 69||

समुद्यद्बालार्कायुतशतसमानद्युतिमतींशरद्राकाचन्द्रप्रतिमदरहासाञ्चितमुखीम् ।सखीं कामारातेश्चकितहरिणीशाबनयनांसदाहं सेवे त्वां हृदि कनकदुर्गे भगवति ॥ ७०॥

samudyadbālārkāyutaśatasamānadyutimatīṃśaradrākācandrapratimadarahāsāñcitamukhīm |sakhīṃ kāmārāteścakitahariṇīśābanayanāṃsadāhaṃ seve tvāṃ hṛdi kanakadurge bhagavati || 70||

तपःकृत्वा लेभे त्रिपुरमथनस्त्वां प्रियसखींतपस्यन्ती प्राप्ता त्वमपि गिरिशं प्राणदयितम् ।तदेवं दाम्पत्यं जयति युवयोर्भीतधवयोःकविस्तुत्यं नित्यं ननु कनकदुर्गे भगवति ॥ ७१॥

tapaḥkṛtvā lebhe tripuramathanastvāṃ priyasakhīṃtapasyantī prāptā tvamapi giriśaṃ prāṇadayitam |tadevaṃ dāmpatyaṃ jayati yuvayorbhītadhavayoḥkavistutyaṃ nityaṃ nanu kanakadurge bhagavati || 71||

विभोर्जानासि त्वं विपुलमहिमानं पशुपतेस्स एव ज्ञाता ते चरितजलराशेरनवधेः ।न हि ज्ञातुन्दक्षो भवति भवतोस्तत्वमितरस्त्रीलोकीसन्धानेष्वपि कनकदुर्गे भगवति ॥ ७२॥

vibhorjānāsi tvaṃ vipulamahimānaṃ paśupatessa eva jñātā te caritajalarāśeranavadheḥ |na hi jñātundakṣo bhavati bhavatostatvamitarastrīlokīsandhāneṣvapi kanakadurge bhagavati || 72||

न विष्णुर्नब्रह्मा न च सुरपतिर्नापि सवितान चन्द्रो नोवायुर्विलसति हि कल्पान्तसमये ।तदा नाट्यङ्कुर्वंस्तव रमण एको विजयतेत्वया साकं लोकेश्वरि कनकदुर्गे भगवति ॥ ७३॥

na viṣṇurnabrahmā na ca surapatirnāpi savitāna candro novāyurvilasati hi kalpāntasamaye |tadā nāṭyaṅkurvaṃstava ramaṇa eko vijayatetvayā sākaṃ lokeśvari kanakadurge bhagavati || 73||

धनुश्चक्रे मेरुं गुणमुरगराजं शितशरंरमाधीशञ्चापि त्रिपुरमथनेन त्रिनयनः ।तदेतत्सामर्थ्यं सहजनिजशक्तेस्तव शिवेजगद्रक्षादीक्षावति कनकदुर्गे भगवति ॥ ७४॥

dhanuścakre meruṃ guṇamuragarājaṃ śitaśaraṃramādhīśañcāpi tripuramathanena trinayanaḥ |tadetatsāmarthyaṃ sahajanijaśaktestava śivejagadrakṣādīkṣāvati kanakadurge bhagavati || 74||

त्रिकोणान्तर्बिन्दूपरिविलसनात्यन्तरसिकांत्रिभिर्वेदैः स्तुत्यां त्रिगुणमयमूर्तित्रययुताम् ।त्रिलोकैराराध्यां त्रिनयनमनःप्रेमजननींत्रिकालं सेवे त्वां हृदि कनकदुर्गे भगवति ॥ ७५॥

trikoṇāntarbindūparivilasanātyantarasikāṃtribhirvedaiḥ stutyāṃ triguṇamayamūrtitrayayutām |trilokairārādhyāṃ trinayanamanaḥpremajananīṃtrikālaṃ seve tvāṃ hṛdi kanakadurge bhagavati || 75||

मनो ध्यातुं नालं जननि तव मूर्तिं निरुपमांवचो वक्तुं शक्यं न भवति हि ते चित्रचरितम् ।तनुस्त्वत्सेवायां भवति विवशा दीनसमयेकथं वाहं रक्ष्यस्तव कनकदुर्गे भगवति ॥ ७६॥

mano dhyātuṃ nālaṃ janani tava mūrtiṃ nirupamāṃvaco vaktuṃ śakyaṃ na bhavati hi te citracaritam |tanustvatsevāyāṃ bhavati vivaśā dīnasamayekathaṃ vāhaṃ rakṣyastava kanakadurge bhagavati || 76||

वियोगं ते नूनं क्षणमसहमानः पशुपतिर्ददौ ते देहार्धं तरुणसुमबाणायुतसमम् ।अनेन ज्ञातव्यस्तव जननि सौन्दर्यमहिमात्रिलोकी स्तोतव्यः खलु कनकदुर्गे भगवति ॥ ७७॥

viyogaṃ te nūnaṃ kṣaṇamasahamānaḥ paśupatirdadau te dehārdhaṃ taruṇasumabāṇāyutasamam |anena jñātavyastava janani saundaryamahimātrilokī stotavyaḥ khalu kanakadurge bhagavati || 77||

कृता यागा येन श्रुतिषु विदिताः पूर्वजननेधनं दत्तं येन द्विजकुलवरेभ्यो बहुविधम् ।तपस्तप्तं येनास्खलितमतिना तस्य घटतेभवद्भक्तिश्शम्भोस्सति कनकदुर्गे भगवति ॥ ७८॥

kṛtā yāgā yena śrutiṣu viditāḥ pūrvajananedhanaṃ dattaṃ yena dvijakulavarebhyo bahuvidham |tapastaptaṃ yenāskhalitamatinā tasya ghaṭatebhavadbhaktiśśambhossati kanakadurge bhagavati || 78||

भवन्मूर्तिध्यानप्रवणममलञ्चापि हृदयंभवन्नामश्रेणीपठननिपुणां चापि रसनाम् ।भवत्सेवादार्ढ्यप्रथितमपि कायं वितर मेभवानन्दश्रेयस्करि कनकदुर्गे भगवति ॥ ७९॥

bhavanmūrtidhyānapravaṇamamalañcāpi hṛdayaṃbhavannāmaśreṇīpaṭhananipuṇāṃ cāpi rasanām |bhavatsevādārḍhyaprathitamapi kāyaṃ vitara mebhavānandaśreyaskari kanakadurge bhagavati || 79||

प्रभाषन्ते वेदाश्चकितचकितं तावकगुणान्न पारस्य द्रष्टा तव महिमवार्धेर्विधिरपि ।भवत्तत्वं ज्ञातुं प्रकृतिचपलानामपि नृणांकथं वा शक्तिस्स्यान्ननु कनकदुर्गे भगवति ॥ ८०॥

prabhāṣante vedāścakitacakitaṃ tāvakaguṇānna pārasya draṣṭā tava mahimavārdhervidhirapi |bhavattatvaṃ jñātuṃ prakṛticapalānāmapi nṛṇāṃkathaṃ vā śaktissyānnanu kanakadurge bhagavati || 80||

नृपा एकच्छत्रं सकलधरणीपालनपरास्सुधामाधुर्यश्रीललितकविताकल्पनचणाः ।निरातङ्कं शास्त्राध्ययनमनसां नित्यकवितात्वदीया ज्ञेया श्रीमति कनकदुर्गे भगवति ॥ ८१॥

nṛpā ekacchatraṃ sakaladharaṇīpālanaparāssudhāmādhuryaśrīlalitakavitākalpanacaṇāḥ |nirātaṅkaṃ śāstrādhyayanamanasāṃ nityakavitātvadīyā jñeyā śrīmati kanakadurge bhagavati || 81||

कदम्बानां नागाधिकचतुरसञ्चारिभसरीकदम्बानां मध्ये खचरतरुणीकोटिकलिते ।स्थितां वीणाहस्तां त्रिपुरमथनानन्दजननींसदाहं सेवे त्वां हृदि कनकदुर्गे भगवति ॥ ८२॥

kadambānāṃ nāgādhikacaturasañcāribhasarīkadambānāṃ madhye khacarataruṇīkoṭikalite |sthitāṃ vīṇāhastāṃ tripuramathanānandajananīṃsadāhaṃ seve tvāṃ hṛdi kanakadurge bhagavati || 82||

गिरां देवी भूत्वा विहरसि चतुर्वक्त्रवदनेमहालक्ष्मीरूपा मधुमथनवक्षस्थलगता ।शिवाकारेण त्वं शिवतनुनिवासं कृतवतीकथं ज्ञेया माया तव कनकदुर्गे भगवति ॥ ८३॥

girāṃ devī bhūtvā viharasi caturvaktravadanemahālakṣmīrūpā madhumathanavakṣasthalagatā |śivākāreṇa tvaṃ śivatanunivāsaṃ kṛtavatīkathaṃ jñeyā māyā tava kanakadurge bhagavati || 83||

महाराज्यप्राप्तावतिशयितकौतूहलवतांसुधामाधुर्योद्यत्सरसकविता कौतुकयुजाम् ।कृताशानां शश्वत्सुखजनकगीर्वाणभजनेत्वमेवैका सेव्या ननु कनकदुर्गे भगवति ॥ ८४॥

mahārājyaprāptāvatiśayitakautūhalavatāṃsudhāmādhuryodyatsarasakavitā kautukayujām |kṛtāśānāṃ śaśvatsukhajanakagīrvāṇabhajanetvamevaikā sevyā nanu kanakadurge bhagavati || 84||

फणी मुक्ताहारो भवति भसितं चन्दनरजोगिरीन्द्रः प्रासादो गरळममृतं चर्म सुपटः ।शिवे शम्भोर्यद्यद्विकृतचरितं तत्तदखिलंशुभञ्जातं योगात्तव कनकदुर्गे भगवति ॥ ८५॥

phaṇī muktāhāro bhavati bhasitaṃ candanarajogirīndraḥ prāsādo garaḷamamṛtaṃ carma supaṭaḥ |śive śambhoryadyadvikṛtacaritaṃ tattadakhilaṃśubhañjātaṃ yogāttava kanakadurge bhagavati || 85||

दरिद्रे वा क्षुद्रे गिरिवरसुते यत्र मनुजेसुधापूराधारस्तव शुभकटाक्षो निपतति ।बहिर्द्वारप्रान्तद्विरदमदगन्धस्स भवतिप्रिये कामारातेर्ननु कनकदुर्गे भगवति ॥ ८६॥

daridre vā kṣudre girivarasute yatra manujesudhāpūrādhārastava śubhakaṭākṣo nipatati |bahirdvāraprāntadviradamadagandhassa bhavatipriye kāmārāternanu kanakadurge bhagavati || 86||

प्रभाषन्ते वेदाः प्रकटयति पौराणिकवचःप्रशस्तं कुर्वन्ति प्रथितबहुशास्त्राण्यविरतम् ।स्तुवन्तः प्रत्यग्रं सुकविनिचयाः काव्यरचनैरनन्तां ते कीर्तिं ननु कनकदुर्गे भगवति ॥ ८७॥

prabhāṣante vedāḥ prakaṭayati paurāṇikavacaḥpraśastaṃ kurvanti prathitabahuśāstrāṇyaviratam |stuvantaḥ pratyagraṃ sukavinicayāḥ kāvyaracanairanantāṃ te kīrtiṃ nanu kanakadurge bhagavati || 87||

असूयेर्ष्यादम्भाद्यवगुणपरित्यागचतुरास्सदाचारासक्तास्सदयहृदयास्सत्यवचनाः ।जितस्वान्ताश्शान्ता विमलचरिता दाननिरताःकृपापात्रीभूतास्तव कनकदुर्गे भगवति ॥ ८८॥

asūyerṣyādambhādyavaguṇaparityāgacaturāssadācārāsaktāssadayahṛdayāssatyavacanāḥ |jitasvāntāśśāntā vimalacaritā dānaniratāḥkṛpāpātrībhūtāstava kanakadurge bhagavati || 88||

यदीयाम्भस्नानाद्दुरितचरितानां समुदयामहापुण्यायन्ते महिमवति तस्याश्शुभकरे ।तटे कृष्णानद्या विहितमहितानन्दवसतेकृपा कर्तव्या ते मयि कनकदुर्गे भगवति ॥ ८९॥

yadīyāmbhasnānādduritacaritānāṃ samudayāmahāpuṇyāyante mahimavati tasyāśśubhakare |taṭe kṛṣṇānadyā vihitamahitānandavasatekṛpā kartavyā te mayi kanakadurge bhagavati || 89||

यथा पुष्पश्रेणीविलसितकदम्बद्रुमवनेतनोर्भागे नागेश्वरवलयिनः श्रीमति यथा ।तथा भक्तौघानां हृदि कृतविहारे गिरिसुतेदया कर्तव्या ते मयि कनकदुर्गे भगवति ॥ ९०॥

yathā puṣpaśreṇīvilasitakadambadrumavanetanorbhāge nāgeśvaravalayinaḥ śrīmati yathā |tathā bhaktaughānāṃ hṛdi kṛtavihāre girisutedayā kartavyā te mayi kanakadurge bhagavati || 90||

समारुह्याभङ्गं मृगपतितुरङ्गं जनयुतंगळाग्रे धूम्राक्षप्रमुखबलबर्हिर्मुखरिपून् ।निहत्य प्रत्यक्षं जगदवनलीलां कृतवतीप्रसन्ना भूयास्त्वं मयि कनकदुर्गे भगवति ॥ ९१॥

samāruhyābhaṅgaṃ mṛgapatituraṅgaṃ janayutaṃgaḷāgre dhūmrākṣapramukhabalabarhirmukharipūn |nihatya pratyakṣaṃ jagadavanalīlāṃ kṛtavatīprasannā bhūyāstvaṃ mayi kanakadurge bhagavati || 91||

पराभूय त्र्यक्षं सवनकरणे यत्रसहितंदुरात्मानं दक्षं पितरमपि सन्त्यज्य तरसा ।गृहे नीहाराद्रेर्निजजननमङ्गीकृतवतीप्रसन्ना भूयास्त्वं मयि कनकदुर्गे भगवति ॥ ९२॥

parābhūya tryakṣaṃ savanakaraṇe yatrasahitaṃdurātmānaṃ dakṣaṃ pitaramapi santyajya tarasā |gṛhe nīhārādrernijajananamaṅgīkṛtavatīprasannā bhūyāstvaṃ mayi kanakadurge bhagavati || 92||

तपः कृत्वा यस्मिन् सुरपतिसुतोऽनन्यसुलभंभवादस्त्रं लेभे प्रबलरिपुसंहारकरणम् ।किरातेऽस्मिन् प्रीत्या सहविहरणे कौतुकवतीप्रसन्ना भूयास्त्वं मयि कनकदुर्गे भगवति ॥ ९३॥

tapaḥ kṛtvā yasmin surapatisuto'nanyasulabhaṃbhavādastraṃ lebhe prabalaripusaṃhārakaraṇam |kirāte'smin prītyā sahaviharaṇe kautukavatīprasannā bhūyāstvaṃ mayi kanakadurge bhagavati || 93||

शरच्चन्द्रालोकप्रतिमरुचिमन्दस्मितयुतेसुरश्रीसङ्गीतश्रवणकुतुकालङ्कृतमते ।कृपापात्रीभूतप्रणमदमराभ्यर्चितपदेप्रसन्ना भूयास्त्वं मयि कनकदुर्गे भगवति ॥ ९४॥

śaraccandrālokapratimarucimandasmitayutesuraśrīsaṅgītaśravaṇakutukālaṅkṛtamate |kṛpāpātrībhūtapraṇamadamarābhyarcitapadeprasannā bhūyāstvaṃ mayi kanakadurge bhagavati || 94||

कपालस्रग्धारी कठिनगजचर्माम्बरधरःस्मरद्वेषी शम्भुर्बहुभवनभिक्षाटनपरः ।अविज्ञातोत्पत्तिर्जननि तव पाणिग्रहणतोजगत्सेव्यो जातः खलु कनकदुर्गे भगवति ॥ ९५॥

kapālasragdhārī kaṭhinagajacarmāmbaradharaḥsmaradveṣī śambhurbahubhavanabhikṣāṭanaparaḥ |avijñātotpattirjanani tava pāṇigrahaṇatojagatsevyo jātaḥ khalu kanakadurge bhagavati || 95||

पदाभ्यां प्रत्यूषस्फुटविकचशोणाब्जविलसत्प्रभाभ्यां भक्तानामभयवरदाभ्यां तव शिवे ।चरद्भ्यां नीहाराचलपदशिलाभङ्गसरणौनमः कुर्मः कामेश्वरि कनकदुर्गे भगवति ॥ ९६॥

padābhyāṃ pratyūṣasphuṭavikacaśoṇābjavilasatprabhābhyāṃ bhaktānāmabhayavaradābhyāṃ tava śive |caradbhyāṃ nīhārācalapadaśilābhaṅgasaraṇaunamaḥ kurmaḥ kāmeśvari kanakadurge bhagavati || 96||

मदीये हृत्पद्मे निवसतु पदाम्भोजयुगळंजगद्वन्द्यं रेखाध्वजकुलिशवज्राङ्कितमिदम् ।स्फुरत्कान्तिज्योत्स्ना विततमणिमञ्जीरमहितंदयाऽऽधेयाऽमेया मयि कनकदुर्गे भगवति ॥ ९७॥

madīye hṛtpadme nivasatu padāmbhojayugaḷaṃjagadvandyaṃ rekhādhvajakuliśavajrāṅkitamidam |sphuratkāntijyotsnā vitatamaṇimañjīramahitaṃdayā''dheyā'meyā mayi kanakadurge bhagavati || 97||

सदाऽहं सेवे त्वत्पदकमलपीठीपरिसरेस्तुवन् भक्तिश्रद्धापरिचयपवित्रीकृतधिया ।भवन्तीं कल्याणीं प्रचुरतरकल्याणचरितांदयाऽऽधेयाऽमेया मयि कनकदुर्गे भगवति ॥ ९८॥

sadā'haṃ seve tvatpadakamalapīṭhīparisarestuvan bhaktiśraddhāparicayapavitrīkṛtadhiyā |bhavantīṃ kalyāṇīṃ pracuratarakalyāṇacaritāṃdayā''dheyā'meyā mayi kanakadurge bhagavati || 98||

हरश्शूली चैकः पितृवननिवासी पशुपतिर्दिशावासो हालाहलकबळनव्यग्रधृतिमान् ।गिरीशोऽभूदेवंविधगुणचरित्रोऽपि हि भवत्सुसाङ्गत्यात् श्लाघ्यो ननु कनकदुर्गे भगवति ॥ ९९॥

haraśśūlī caikaḥ pitṛvananivāsī paśupatirdiśāvāso hālāhalakabaḷanavyagradhṛtimān |girīśo'bhūdevaṃvidhaguṇacaritro'pi hi bhavatsusāṅgatyāt ślāghyo nanu kanakadurge bhagavati || 99||

समस्ताशाधीश प्रमुख सुरवर्यैः प्रणमितामहर्नाथज्वालापतिहरणपाली त्रिनयनाम् ।सदा ध्यायेऽहं त्वां सकलविबुधाभीष्टकलनेरतां तां कल्याणीं हृदि कनकदुर्गे भगवति ॥ १००॥

samastāśādhīśa pramukha suravaryaiḥ praṇamitāmaharnāthajvālāpatiharaṇapālī trinayanām |sadā dhyāye'haṃ tvāṃ sakalavibudhābhīṣṭakalaneratāṃ tāṃ kalyāṇīṃ hṛdi kanakadurge bhagavati || 100||

सुसन्तोषं यो वा जपति नियमादूहितशतज्वलद्वृत्तैश्श्राव्यां निशि कनकदुर्गास्तुतिमिमाम् ।महालक्ष्मीपात्रं भवति सदनं तस्य वदनंगिरां देवीपात्रं कुलमपि विधेः कल्पशतकम् ॥ १०१॥

susantoṣaṃ yo vā japati niyamādūhitaśatajvaladvṛttaiśśrāvyāṃ niśi kanakadurgāstutimimām |mahālakṣmīpātraṃ bhavati sadanaṃ tasya vadanaṃgirāṃ devīpātraṃ kulamapi vidheḥ kalpaśatakam || 101||

स्तुतिं दुर्गादेव्यास्सततमघसंहारकरणेसुशक्तां वा लोके पठति सुधिया बुद्धिकुशलः ।श्रियं मातः तस्मै वितरसि सुतानाञ्च जगतांपतित्वं वाग्मित्वं बहु कनकदुर्गे भगवति ॥ १०२॥

stutiṃ durgādevyāssatatamaghasaṃhārakaraṇesuśaktāṃ vā loke paṭhati sudhiyā buddhikuśalaḥ |śriyaṃ mātaḥ tasmai vitarasi sutānāñca jagatāṃpatitvaṃ vāgmitvaṃ bahu kanakadurge bhagavati || 102||

शतश्लोकीबद्धं ननु कनकदुर्गाङ्कितपदंगुरूपन्यस्तं तद्भुवि कनकदुर्गास्तवमिदम् ।निबद्धं माणिक्यैः कनकशतमानं भवति तेयथा हृद्यं देवि स्फुटपदविभक्तं विजयताम् ॥ १०३॥

śataślokībaddhaṃ nanu kanakadurgāṅkitapadaṃgurūpanyastaṃ tadbhuvi kanakadurgāstavamidam |nibaddhaṃ māṇikyaiḥ kanakaśatamānaṃ bhavati teyathā hṛdyaṃ devi sphuṭapadavibhaktaṃ vijayatām || 103||

इति श्रीमत्परमहंस परिव्राजकाचार्यवर्य श्रीविद्याशङ्करामार्यविरचितं श्रीमत्कनकदुर्गाऽऽनन्दलहरीस्तोत्रं सम्पूर्णम् ।

iti śrīmatparamahaṃsa parivrājakācāryavarya śrīvidyāśaṅkarāmāryaviracitaṃ śrīmatkanakadurgā''nandalaharīstotraṃ sampūrṇam |