नारायणीस्तुतिः अथवा नारायणीसूक्तम् अथवा कात्यायनी स्तोत्रम् Narayani Stutih

॥ देवी माहात्म्ये एकादशोऽध्यायः ॥ॐ ऋषिरुवाच ॥ १॥

|| devī māhātmye ekādaśo'dhyāyaḥ ||oṃ ṛṣiruvāca || 1||

देव्या हते तत्र महासुरेन्द्रेसेन्द्राः सुरा वह्निपुरोगमास्ताम् ।कात्यायनीं तुष्टुवुरिष्टलाभाद्विकाशिवक्त्राब्जविकाशिताशाः ॥ २॥

devyā hate tatra mahāsurendresendrāḥ surā vahnipurogamāstām |kātyāyanīṃ tuṣṭuvuriṣṭalābhādvikāśivaktrābjavikāśitāśāḥ || 2||

देवि प्रपन्नार्तिहरे प्रसीदप्रसीद मातर्जगतोऽखिलस्य ।प्रसीद विश्वेश्वरि पाहि विश्वंत्वमीश्वरी देवि चराचरस्य ॥ ३॥

devi prapannārtihare prasīdaprasīda mātarjagato'khilasya |prasīda viśveśvari pāhi viśvaṃtvamīśvarī devi carācarasya || 3||

आधारभूता जगतस्त्वमेकामहीस्वरूपेण यतः स्थितासि ।अपां स्वरूपस्थितया त्वयैतदाप्यायते कृत्स्नमलङ्घ्यवीर्ये ॥ ४॥

ādhārabhūtā jagatastvamekāmahīsvarūpeṇa yataḥ sthitāsi |apāṃ svarūpasthitayā tvayaitadāpyāyate kṛtsnamalaṅghyavīrye || 4||

त्वं वैष्णवीशक्तिरनन्तवीर्याविश्वस्य बीजं परमासि माया ।सम्मोहितं देवि समस्तमेतत्त्वं वै प्रसन्ना भुवि मुक्तिहेतुः ॥ ५॥

tvaṃ vaiṣṇavīśaktiranantavīryāviśvasya bījaṃ paramāsi māyā |sammohitaṃ devi samastametattvaṃ vai prasannā bhuvi muktihetuḥ || 5||

विद्याः समस्तास्तव देवि भेदाःस्त्रियः समस्ताः सकला जगत्सु ।त्वयैकया पूरितमम्बयैतत्का ते स्तुतिः स्तव्यपरापरोक्तिः ॥ ६॥

vidyāḥ samastāstava devi bhedāḥstriyaḥ samastāḥ sakalā jagatsu |tvayaikayā pūritamambayaitatkā te stutiḥ stavyaparāparoktiḥ || 6||

सर्वभूता यदा देवी भुक्तिमुक्तिप्रदायिनी ।त्वं स्तुता स्तुतये का वा भवन्तु परमोक्तयः ॥ ७॥

sarvabhūtā yadā devī bhuktimuktipradāyinī |tvaṃ stutā stutaye kā vā bhavantu paramoktayaḥ || 7||

सर्वस्य बुद्धिरूपेण जनस्य हृदि संस्थिते ।स्वर्गापवर्गदे देवि नारायणि नमोऽस्तु ते ॥ ८॥

sarvasya buddhirūpeṇa janasya hṛdi saṃsthite |svargāpavargade devi nārāyaṇi namo'stu te || 8||

कलाकाष्ठादिरूपेण परिणामप्रदायिनि ।विश्वस्योपरतौ शक्ते नारायणि नमोऽस्तु ते ॥ ९॥

kalākāṣṭhādirūpeṇa pariṇāmapradāyini |viśvasyoparatau śakte nārāyaṇi namo'stu te || 9||

सर्वमङ्गलमाङ्गल्ये शिवे सर्वार्थसाधिके ।शरण्ये त्र्यम्बके गौरि नारायणि नमोऽस्तु ते ॥ १०॥

sarvamaṅgalamāṅgalye śive sarvārthasādhike |śaraṇye tryambake gauri nārāyaṇi namo'stu te || 10||

सृष्टिस्थितिविनाशानां शक्तिभूते सनातनि ।गुणाश्रये गुणमये नारायणि नमोऽस्तु ते ॥ ११॥

sṛṣṭisthitivināśānāṃ śaktibhūte sanātani |guṇāśraye guṇamaye nārāyaṇi namo'stu te || 11||

शरणागतदीनार्तपरित्राणपरायणे ।सर्वस्यार्तिहरे देवि नारायणि नमोऽस्तु ते ॥ १२॥

śaraṇāgatadīnārtaparitrāṇaparāyaṇe |sarvasyārtihare devi nārāyaṇi namo'stu te || 12||

हंसयुक्तविमानस्थे ब्रह्माणीरूपधारिणि ।कौशाम्भःक्षरिके देवि नारायणि नमोऽस्तु ते ॥ १३॥

haṃsayuktavimānasthe brahmāṇīrūpadhāriṇi |kauśāmbhaḥkṣarike devi nārāyaṇi namo'stu te || 13||

त्रिशूलचन्द्राहिधरे महावृषभवाहिनि ।माहेश्वरीस्वरूपेण नारायणि नमोऽस्तुते ॥ १४॥

triśūlacandrāhidhare mahāvṛṣabhavāhini |māheśvarīsvarūpeṇa nārāyaṇi namo'stute || 14||

मयूरकुक्कुटवृते महाशक्तिधरेऽनघे ।कौमारीरूपसंस्थाने नारायणि नमोऽस्तु ते ॥ १५॥

mayūrakukkuṭavṛte mahāśaktidhare'naghe |kaumārīrūpasaṃsthāne nārāyaṇi namo'stu te || 15||

शङ्खचक्रगदाशार्ङ्गगृहीतपरमायुधे ।प्रसीद वैष्णवीरूपे नारायणि नमोऽस्तु ते ॥ १६॥

śaṅkhacakragadāśārṅgagṛhītaparamāyudhe |prasīda vaiṣṇavīrūpe nārāyaṇi namo'stu te || 16||

गृहीतोग्रमहाचक्रे दंष्ट्रोद्धृतवसुन्धरे ।वराहरूपिणि शिवे नारायणि नमोऽस्तु ते ॥ १७॥

gṛhītogramahācakre daṃṣṭroddhṛtavasundhare |varāharūpiṇi śive nārāyaṇi namo'stu te || 17||

नृसिंहरूपेणोग्रेण हन्तुं दैत्यान् कृतोद्यमे ।त्रैलोक्यत्राणसहिते नारायणि नमोऽस्तु ते ॥ १८॥

nṛsiṃharūpeṇogreṇa hantuṃ daityān kṛtodyame |trailokyatrāṇasahite nārāyaṇi namo'stu te || 18||

किरीटिनि महावज्रे सहस्रनयनोज्ज्वले ।वृत्रप्राणहरे चैन्द्रि नारायणि नमोऽस्तु ते ॥ १९॥

kirīṭini mahāvajre sahasranayanojjvale |vṛtraprāṇahare caindri nārāyaṇi namo'stu te || 19||

शिवदूतीस्वरूपेण हतदैत्यमहाबले ।घोररूपे महारावे नारायणि नमोऽस्तु ते ॥ २०॥

śivadūtīsvarūpeṇa hatadaityamahābale |ghorarūpe mahārāve nārāyaṇi namo'stu te || 20||

दंष्ट्राकरालवदने शिरोमालाविभूषणे ।चामुण्डे मुण्डमथने नारायणि नमोऽस्तु ते ॥ २१॥

daṃṣṭrākarālavadane śiromālāvibhūṣaṇe |cāmuṇḍe muṇḍamathane nārāyaṇi namo'stu te || 21||

लक्ष्मि लज्जे महाविद्ये श्रद्धे पुष्टि स्वधे ध्रुवे ।महारात्रि महामाये नारायणि नमोऽस्तु ते ॥ २२॥

lakṣmi lajje mahāvidye śraddhe puṣṭi svadhe dhruve |mahārātri mahāmāye nārāyaṇi namo'stu te || 22||

मेधे सरस्वति वरे भूति बाभ्रवि तामसि ।नियते त्वं प्रसीदेशे नारायणि नमोऽस्तुते ॥ २३॥

medhe sarasvati vare bhūti bābhravi tāmasi |niyate tvaṃ prasīdeśe nārāyaṇi namo'stute || 23||

सर्वस्वरूपे सर्वेशे सर्वशक्तिसमन्विते ।भयेभ्यस्त्राहि नो देवि दुर्गे देवि नमोऽस्तु ते ॥ २४॥

sarvasvarūpe sarveśe sarvaśaktisamanvite |bhayebhyastrāhi no devi durge devi namo'stu te || 24||

एतत्ते वदनं सौम्यं लोचनत्रयभूषितम् ।पातु नः सर्वभूतेभ्यः कात्यायनि नमोऽस्तु ते ॥ २५॥

etatte vadanaṃ saumyaṃ locanatrayabhūṣitam |pātu naḥ sarvabhūtebhyaḥ kātyāyani namo'stu te || 25||

ज्वालाकरालमत्युग्रमशेषासुरसूदनम् ।त्रिशूलं पातु नो भीतेर्भद्रकालि नमोऽस्तु ते ॥ २६॥

jvālākarālamatyugramaśeṣāsurasūdanam |triśūlaṃ pātu no bhīterbhadrakāli namo'stu te || 26||

हिनस्ति दैत्यतेजांसि स्वनेनापूर्य या जगत् ।सा घण्टा पातु नो देवि पापेभ्यो नः सुतानिव ॥ २७॥

hinasti daityatejāṃsi svanenāpūrya yā jagat |sā ghaṇṭā pātu no devi pāpebhyo naḥ sutāniva || 27||

असुरासृग्वसापङ्कचर्चितस्ते करोज्ज्वलः ।शुभाय खड्गो भवतु चण्डिके त्वां नता वयम् ॥ २८॥

asurāsṛgvasāpaṅkacarcitaste karojjvalaḥ |śubhāya khaḍgo bhavatu caṇḍike tvāṃ natā vayam || 28||

रोगानशेषानपहंसि तुष्टारुष्टा तु कामान् सकलानभीष्टान् ।त्वामाश्रितानां न विपन्नराणांत्वामाश्रिता ह्याश्रयतां प्रयान्ति ॥ २९॥

rogānaśeṣānapahaṃsi tuṣṭāruṣṭā tu kāmān sakalānabhīṣṭān |tvāmāśritānāṃ na vipannarāṇāṃtvāmāśritā hyāśrayatāṃ prayānti || 29||

एतत्कृतं यत्कदनं त्वयाद्यधर्मद्विषां देवि महासुराणाम् ।रूपैरनेकैर्बहुधात्ममूर्तिंकृत्वाम्बिके तत्प्रकरोति कान्या ॥ ३०॥

etatkṛtaṃ yatkadanaṃ tvayādyadharmadviṣāṃ devi mahāsurāṇām |rūpairanekairbahudhātmamūrtiṃkṛtvāmbike tatprakaroti kānyā || 30||

विद्यासु शास्त्रेषु विवेकदीपेष्वाद्येषु वाक्येषु च का त्वदन्या ।ममत्वगर्तेऽतिमहान्धकारेविभ्रामयत्येतदतीव विश्वम् ॥ ३१॥

vidyāsu śāstreṣu vivekadīpeṣvādyeṣu vākyeṣu ca kā tvadanyā |mamatvagarte'timahāndhakārevibhrāmayatyetadatīva viśvam || 31||

रक्षांसि यत्रोग्रविषाश्च नागायत्रारयो दस्युबलानि यत्र ।दावानलो यत्र तथाब्धिमध्येतत्र स्थिता त्वं परिपासि विश्वम् ॥ ३२॥

rakṣāṃsi yatrograviṣāśca nāgāyatrārayo dasyubalāni yatra |dāvānalo yatra tathābdhimadhyetatra sthitā tvaṃ paripāsi viśvam || 32||

विश्वेश्वरि त्वं परिपासि विश्वंविश्वात्मिका धारयसीह विश्वम् ।विश्वेशवन्द्या भवती भवन्तिविश्वाश्रया ये त्वयि भक्तिनम्राः ॥ ३३॥

viśveśvari tvaṃ paripāsi viśvaṃviśvātmikā dhārayasīha viśvam |viśveśavandyā bhavatī bhavantiviśvāśrayā ye tvayi bhaktinamrāḥ || 33||

देवि प्रसीद परिपालय नोऽरिभीतेर्नित्यं यथासुरवधादधुनैव सद्यः ।पापानि सर्वजगतां प्रशमं नयाशुउत्पातपाकजनितांश्च महोपसर्गान् ॥ ३४॥

devi prasīda paripālaya no'ribhīternityaṃ yathāsuravadhādadhunaiva sadyaḥ |pāpāni sarvajagatāṃ praśamaṃ nayāśuutpātapākajanitāṃśca mahopasargān || 34||

प्रणतानां प्रसीद त्वं देवि विश्वार्तिहारिणि ।त्रैलोक्यवासिनामीड्ये लोकानां वरदा भव ॥ ३५॥

praṇatānāṃ prasīda tvaṃ devi viśvārtihāriṇi |trailokyavāsināmīḍye lokānāṃ varadā bhava || 35||

देव्युवाच ॥ ३६॥

devyuvāca || 36||

वरदाहं सुरगणा वरं यन्मनसेच्छथ ।तं वृणुध्वं प्रयच्छामि जगतामुपकारकम् ॥ ३७॥

varadāhaṃ suragaṇā varaṃ yanmanasecchatha |taṃ vṛṇudhvaṃ prayacchāmi jagatāmupakārakam || 37||

देवा ऊचुः ॥ ३८॥

devā ūcuḥ || 38||

सर्वाबाधाप्रशमनं त्रैलोक्यस्याखिलेश्वरि ।एवमेव त्वया कार्यमस्मद्वैरिविनाशनम् ॥ ३९॥

sarvābādhāpraśamanaṃ trailokyasyākhileśvari |evameva tvayā kāryamasmadvairivināśanam || 39||

देव्युवाच ॥ ४०॥

devyuvāca || 40||

वैवस्वतेऽन्तरे प्राप्ते अष्टाविंशतिमे युगे ।शुम्भो निशुम्भश्चैवान्यावुत्पत्स्येते महासुरौ ॥ ४१॥

vaivasvate'ntare prāpte aṣṭāviṃśatime yuge |śumbho niśumbhaścaivānyāvutpatsyete mahāsurau || 41||

नन्दगोपगृहे जाता यशोदागर्भसम्भवा ।ततस्तौ नाशयिष्यामि विन्ध्याचलनिवासिनी ॥ ४२॥

nandagopagṛhe jātā yaśodāgarbhasambhavā |tatastau nāśayiṣyāmi vindhyācalanivāsinī || 42||

पुनरप्यतिरौद्रेण रूपेण पृथिवीतले ।अवतीर्य हनिष्यामि वैप्रचित्तांश्च दानवान् ॥ ४३॥

punarapyatiraudreṇa rūpeṇa pṛthivītale |avatīrya haniṣyāmi vaipracittāṃśca dānavān || 43||

भक्षयन्त्याश्च तानुग्रान् वैप्रचित्तान् महासुरान् ।रक्ता दन्ता भविष्यन्ति दाडिमीकुसुमोपमाः ॥ ४४॥

bhakṣayantyāśca tānugrān vaipracittān mahāsurān |raktā dantā bhaviṣyanti dāḍimīkusumopamāḥ || 44||

ततो मां देवताः स्वर्गे मर्त्यलोके च मानवाः ।स्तुवन्तो व्याहरिष्यन्ति सततं रक्तदन्तिकाम् ॥ ४५॥

tato māṃ devatāḥ svarge martyaloke ca mānavāḥ |stuvanto vyāhariṣyanti satataṃ raktadantikām || 45||

भूयश्च शतवार्षिक्यामनावृष्ट्यामनम्भसि ।मुनिभिः संस्मृता भूमौ सम्भविष्याम्ययोनिजा ॥ ४६॥

bhūyaśca śatavārṣikyāmanāvṛṣṭyāmanambhasi |munibhiḥ saṃsmṛtā bhūmau sambhaviṣyāmyayonijā || 46||

ततः शतेन नेत्राणां निरीक्षिष्याम्यहं मुनीन् ।कीर्तयिष्यन्ति मनुजाः शताक्षीमिति मां ततः ॥ ४७॥

tataḥ śatena netrāṇāṃ nirīkṣiṣyāmyahaṃ munīn |kīrtayiṣyanti manujāḥ śatākṣīmiti māṃ tataḥ || 47||

ततोऽहमखिलं लोकमात्मदेहसमुद्भवैः ।भरिष्यामि सुराः शाकैरावृष्टेः प्राणधारकैः ॥ ४८॥

tato'hamakhilaṃ lokamātmadehasamudbhavaiḥ |bhariṣyāmi surāḥ śākairāvṛṣṭeḥ prāṇadhārakaiḥ || 48||

शाकम्भरीति विख्यातिं तदा यास्याम्यहं भुवि ।तत्रैव च वधिष्यामि दुर्गमाख्यं महासुरम् ॥ ४९॥

śākambharīti vikhyātiṃ tadā yāsyāmyahaṃ bhuvi |tatraiva ca vadhiṣyāmi durgamākhyaṃ mahāsuram || 49||

दुर्गादेवीति विख्यातं तन्मे नाम भविष्यति ।पुनश्चाहं यदा भीमं रूपं कृत्वा हिमाचले ॥ ५०॥

durgādevīti vikhyātaṃ tanme nāma bhaviṣyati |punaścāhaṃ yadā bhīmaṃ rūpaṃ kṛtvā himācale || 50||

रक्षांसि भक्षयिष्यामि मुनीनां त्राणकारणात् ।तदा मां मुनयः सर्वे स्तोष्यन्त्यानम्रमूर्तयः ॥ ५१॥

rakṣāṃsi bhakṣayiṣyāmi munīnāṃ trāṇakāraṇāt |tadā māṃ munayaḥ sarve stoṣyantyānamramūrtayaḥ || 51||

भीमादेवीति विख्यातं तन्मे नाम भविष्यति ।यदारुणाख्यस्त्रैलोक्ये महाबाधां करिष्यति ॥ ५२॥

bhīmādevīti vikhyātaṃ tanme nāma bhaviṣyati |yadāruṇākhyastrailokye mahābādhāṃ kariṣyati || 52||

तदाहं भ्रामरं रूपं कृत्वासंख्येयषट्पदम् ।त्रैलोक्यस्य हितार्थाय वधिष्यामि महासुरम् ॥ ५३॥

tadāhaṃ bhrāmaraṃ rūpaṃ kṛtvāsaṃkhyeyaṣaṭpadam |trailokyasya hitārthāya vadhiṣyāmi mahāsuram || 53||

भ्रामरीति च मां लोकास्तदा स्तोष्यन्ति सर्वतः ।इत्थं यदा यदा बाधा दानवोत्था भविष्यति ॥ ५४॥

bhrāmarīti ca māṃ lokāstadā stoṣyanti sarvataḥ |itthaṃ yadā yadā bādhā dānavotthā bhaviṣyati || 54||

तदा तदावतीर्याहं करिष्याम्यरिसंक्षयम् ॥ ५५॥

tadā tadāvatīryāhaṃ kariṣyāmyarisaṃkṣayam || 55||

॥ स्वस्ति श्रीमार्कण्डेयपुराणे सावर्णिके मन्वन्तरे देवीमाहात्म्येनारायणीस्तुतिः सम्पूर्णा ॥ ११॥

|| svasti śrīmārkaṇḍeyapurāṇe sāvarṇike manvantare devīmāhātmyenārāyaṇīstutiḥ sampūrṇā || 11||

नारायणीसूक्तम्महालसा नारायणीस्तुतिःकात्यायनीस्तोत्रम् (सर्वसङ्कटकाले)अस् कात्यायनी स्तोत्रम् (पुराणकाव्यस्तोत्रसुधा)

nārāyaṇīsūktammahālasā nārāyaṇīstutiḥkātyāyanīstotram (sarvasaṅkaṭakāle)as kātyāyanī stotram (purāṇakāvyastotrasudhā)