सीतास्तुतिः इन्द्रकृता Sitastuti by Indra

इन्द्र उवाच ।मदाधिपत्यं कियदेतदस्ति यस्मिन्नहं नाम तथापि मातः ।सेयं भवत्याः सुदुरन्तमाया नो चेत्कथं वै प्रभजामि न त्वाम् ॥ १॥

indra uvāca |madādhipatyaṃ kiyadetadasti yasminnahaṃ nāma tathāpi mātaḥ |seyaṃ bhavatyāḥ sudurantamāyā no cetkathaṃ vai prabhajāmi na tvām || 1||

ब्रह्मादयो लोकपालाः समग्रास्त्वदङ्घ्रिपङ्केरुहधूलिधूसराः ।लुठन्ति ते धाम्नि शुभे प्रमुद्वनं गवां पुरीषेषु रजःसु चैव ॥ २॥

brahmādayo lokapālāḥ samagrāstvadaṅghripaṅkeruhadhūlidhūsarāḥ |luṭhanti te dhāmni śubhe pramudvanaṃ gavāṃ purīṣeṣu rajaḥsu caiva || 2||

तत्रापि मातः प्रविभासि नित्यं प्रमोदवल्लीवनगह्वरेषु ।अत्रापि चांशेन ततोऽवतीर्णारामेण साकं रमितुं रमाभिः ॥ ३॥

tatrāpi mātaḥ pravibhāsi nityaṃ pramodavallīvanagahvareṣu |atrāpi cāṃśena tato'vatīrṇārāmeṇa sākaṃ ramituṃ ramābhiḥ || 3||

यान्या अपि ब्रजभुवि प्रमदाः सहस्रश्रीरामचन्द्ररमणोत्सवलब्धकामाः ।तास्त्वत्प्रसादमधिगम्य न चेदभूषांक्वेदं सुखं हरिविरञ्चिशिवाद्यलभ्यम् ॥ ४॥

yānyā api brajabhuvi pramadāḥ sahasraśrīrāmacandraramaṇotsavalabdhakāmāḥ |tāstvatprasādamadhigamya na cedabhūṣāṃkvedaṃ sukhaṃ harivirañciśivādyalabhyam || 4||

व्यक्ता विभाति सततं बहुमूर्तिता ते एकैव यद्रमसि रामरसीन्द्रयुक्ता ।कुमुद्वने प्रमुदवीथिषु नित्यधाम्नि सङ्केतकुञ्जमिथिलापुरि कोसलायाम् ॥ ५॥

vyaktā vibhāti satataṃ bahumūrtitā te ekaiva yadramasi rāmarasīndrayuktā |kumudvane pramudavīthiṣu nityadhāmni saṅketakuñjamithilāpuri kosalāyām || 5||

श्रीराधिकासिकिलकीर्तिसुतेतिगीतासीतासिकोसलपुरेमिथिलापुरे च ।व्यक्तं तदंशसहिता सहजेति चासि श्रीमत्प्रमोदवनवीथिषु पुर्णरूपा ॥ ६॥

śrīrādhikāsikilakīrtisutetigītāsītāsikosalapuremithilāpure ca |vyaktaṃ tadaṃśasahitā sahajeti cāsi śrīmatpramodavanavīthiṣu purṇarūpā || 6||

पूर्णैव सर्वविषयेषु वितीर्णदृष्टिर्नित्यं तथापि रमसे रसिकेन्द्रयुक्ता ।श्रीमत्प्रमोदवनवीथिषु नित्यमग्ना स्वानन्दसिन्धुलहरीगणसङ्गमेषु ॥ ७॥

pūrṇaiva sarvaviṣayeṣu vitīrṇadṛṣṭirnityaṃ tathāpi ramase rasikendrayuktā |śrīmatpramodavanavīthiṣu nityamagnā svānandasindhulaharīgaṇasaṅgameṣu || 7||

साकेतधाम्नि सुभगे सरयूतटान्तरिगन्त रङ्गशिशिरोपवनाभिरामे ।नत्यं स्थितैव जगतोऽन्तकरणाय मातर्भूयोऽपिसम्प्रकटितासि निजांशुभासा ॥ ८॥

sāketadhāmni subhage sarayūtaṭāntariganta raṅgaśiśiropavanābhirāme |natyaṃ sthitaiva jagato'ntakaraṇāya mātarbhūyo'pisamprakaṭitāsi nijāṃśubhāsā || 8||

कल्याणिनी सुखदकल्पलता जनानां स्वाङ्घ्रिप्रसादभवभव्यसमूहभाजाम् ।भक्तिं तनोषि कृपया खलु रामचन्द्रहस्तग्रहंविदधती भवसिन्धुमध्ये ॥ ९॥

kalyāṇinī sukhadakalpalatā janānāṃ svāṅghriprasādabhavabhavyasamūhabhājām |bhaktiṃ tanoṣi kṛpayā khalu rāmacandrahastagrahaṃvidadhatī bhavasindhumadhye || 9||

न स्यास्त्वमीशि यति दत्तकरावलम्बा भक्तावलेर्विदधतीकुशलानि नित्यम् ।श्रीमन्महारसिक राजवरोऽपि किं तु कुर्वीत तेषु करुणामरुणाङ्घ्रिपद्मे ॥ १०॥

na syāstvamīśi yati dattakarāvalambā bhaktāvalervidadhatīkuśalāni nityam |śrīmanmahārasika rājavaro'pi kiṃ tu kurvīta teṣu karuṇāmaruṇāṅghripadme || 10||

स्वरूपभूता तव या प्रकाशशक्तिः परं सा सुविशुद्धसत्त्वा ।उदीर्णबोधा विरजस्तमस्का न यत्र मायागुणसम्भूतओघः ॥ ११॥

svarūpabhūtā tava yā prakāśaśaktiḥ paraṃ sā suviśuddhasattvā |udīrṇabodhā virajastamaskā na yatra māyāguṇasambhūtaoghaḥ || 11||

अज्ञानिनां ये गमकास्ते न सन्ति लोभादयस्तव देहानुबन्धाः ।तथापि दर्पं शमयस्यासुराणा धर्मावगुप्तिं कुरुषे च स्वभावात् ॥ १२॥

ajñānināṃ ye gamakāste na santi lobhādayastava dehānubandhāḥ |tathāpi darpaṃ śamayasyāsurāṇā dharmāvaguptiṃ kuruṣe ca svabhāvāt || 12||

त्वं कालरूपा त्वमसि श्रीः सुधा त्वं माता पिताजगतस्त्वं हि तेषु ।लीलावतारैर्जयसि क्रीडसि त्वं नानास्वरूपैः सह पत्या रमेत ॥ १३॥

tvaṃ kālarūpā tvamasi śrīḥ sudhā tvaṃ mātā pitājagatastvaṃ hi teṣu |līlāvatārairjayasi krīḍasi tvaṃ nānāsvarūpaiḥ saha patyā rameta || 13||

त्वं भक्तिरूपाखिलजीवजुष्टा प्रवर्तयस्यार्यपथं कृपाढ्ये ।वेदार्थसारज्ञबुधावलीभिः प्रायः प्रपन्ना निजरूपलब्धये ॥ १४॥

tvaṃ bhaktirūpākhilajīvajuṣṭā pravartayasyāryapathaṃ kṛpāḍhye |vedārthasārajñabudhāvalībhiḥ prāyaḥ prapannā nijarūpalabdhaye || 14||

ब्रह्माण्डवर्गेमद्विधाः कोटिशस्ते गायन्ति कीर्ति विपुलप्रणादम् ।दृष्ट्वा विभूतिं तव भूरिभाग्ये न कस्य जायेत हि मानभङ्गः ॥ १५॥

brahmāṇḍavargemadvidhāḥ koṭiśaste gāyanti kīrti vipulapraṇādam |dṛṣṭvā vibhūtiṃ tava bhūribhāgye na kasya jāyeta hi mānabhaṅgaḥ || 15||

आविर्भवन्ती भुवने भ्राजसे त्वं शमाय दैतेयजभूभरस्य ।तथैव पादाम्बुजमाधुरीजुषां भवायवर्गाय सता मुनीनाम् ॥ १६॥

āvirbhavantī bhuvane bhrājase tvaṃ śamāya daiteyajabhūbharasya |tathaiva pādāmbujamādhurījuṣāṃ bhavāyavargāya satā munīnām || 16||

तुभ्यं नमो भगवत्यै पुरुष्यै श्रीजानक्यै श्रीसहजाधिकायै ।अप्राकृतं सत्वमुपाददाना या क्षेममेतस्य करोषि तस्यै ॥ १७॥

tubhyaṃ namo bhagavatyai puruṣyai śrījānakyai śrīsahajādhikāyai |aprākṛtaṃ satvamupādadānā yā kṣemametasya karoṣi tasyai || 17||

यः कृष्णनामा भगवान् यशोऽदागर्भैकरत्नं भविता द्वापरान्ते ।सोऽपि त्वदंशेन समृद्धकामो भवायवर्गं स्वजुषां संविधाता ॥ १८॥

yaḥ kṛṣṇanāmā bhagavān yaśo'dāgarbhaikaratnaṃ bhavitā dvāparānte |so'pi tvadaṃśena samṛddhakāmo bhavāyavargaṃ svajuṣāṃ saṃvidhātā || 18||

श्रीरामचन्द्रोऽजनि राजमौलेरघुप्रवीराद्दशवक्रादिहन्ता ।सो वै त्वदीयाधरपीयूषधारावशीकृतः क्रीत एव त्वयाम्ब ॥ १९॥

śrīrāmacandro'jani rājamauleraghupravīrāddaśavakrādihantā |so vai tvadīyādharapīyūṣadhārāvaśīkṛtaḥ krīta eva tvayāmba || 19||

स्वच्छन्दलीलावपुषे विशुद्धविज्ञानमूर्त्यै करुणात्मिकायै ।सर्वात्मिकायै सर्वबीजप्रदायै नमो नमः सर्वभूतात्मने ते ॥ २०॥

svacchandalīlāvapuṣe viśuddhavijñānamūrtyai karuṇātmikāyai |sarvātmikāyai sarvabījapradāyai namo namaḥ sarvabhūtātmane te || 20||

न ज्ञायते ते जननि स्वरूपमस्मादृशैस्तव भाव्यानुबद्धैः ।तेषां कृपाहेतव एतदेव प्रकाशितं निजरूपं भवत्या ॥ २१॥

na jñāyate te janani svarūpamasmādṛśaistava bhāvyānubaddhaiḥ |teṣāṃ kṛpāhetava etadeva prakāśitaṃ nijarūpaṃ bhavatyā || 21||

त्वयानिजानुग्रहभाजनीकृताः सुरेश्वरा मादृशाः कोटिशोऽद्य ।न चेत्कथ दृश्यरूपास्यमीभिर्निरञ्जना निर्गुणा त्वं निरीहा ॥ २२॥

tvayānijānugrahabhājanīkṛtāḥ sureśvarā mādṛśāḥ koṭiśo'dya |na cetkatha dṛśyarūpāsyamībhirnirañjanā nirguṇā tvaṃ nirīhā || 22||

त्वं जानकी जनकस्यालयेऽद्य त्वं श्रीः परा सहजा त्व कलेश्वरी ।स्वयोगशक्त्या बहुधा त्वं विभासि त्वया सनाथा वयमद्धा समस्ताः ॥ २३॥

tvaṃ jānakī janakasyālaye'dya tvaṃ śrīḥ parā sahajā tva kaleśvarī |svayogaśaktyā bahudhā tvaṃ vibhāsi tvayā sanāthā vayamaddhā samastāḥ || 23||

त्वमीश्वरीदेवि चराचरस्य त्वं नः पतीनां पतिरप्रमेया ।धराधर्मश्रुतिकोविप्रदेवरक्षाकरी जयतात्केवलैव ॥ २४॥

tvamīśvarīdevi carācarasya tvaṃ naḥ patīnāṃ patiraprameyā |dharādharmaśrutikovipradevarakṣākarī jayatātkevalaiva || 24||

लक्ष्मण उवाच ।इत्युक्त्वा देवराजस्तां सुरभीस्तननिर्गतैः ।अभ्यषिञ्चत्सरभसं पयोभिरमृतोपमैः ॥ २५॥

lakṣmaṇa uvāca |ityuktvā devarājastāṃ surabhīstananirgataiḥ |abhyaṣiñcatsarabhasaṃ payobhiramṛtopamaiḥ || 25||

ऐरावतकरानीतव्योमगङ्गापयोभरैः ।मन्दारकुसुमस्तोममकरन्दसुगन्धिभिः ॥ २६॥

airāvatakarānītavyomagaṅgāpayobharaiḥ |mandārakusumastomamakarandasugandhibhiḥ || 26||

सौराज्यं चैव साम्राज्यं सर्वैश्वर्यमहापदम् ।आधिराज्यं महाराज्यं दत्त्वा तस्यैपरश्रिये ॥ २७॥

saurājyaṃ caiva sāmrājyaṃ sarvaiśvaryamahāpadam |ādhirājyaṃ mahārājyaṃ dattvā tasyaiparaśriye || 27||

तदीयचरणाम्भोजमकरन्दसुनिर्वृतः ।कृतार्थं मन्यमानं स्वं निजलोकमुपाव्रजत् ॥ २८॥

tadīyacaraṇāmbhojamakarandasunirvṛtaḥ |kṛtārthaṃ manyamānaṃ svaṃ nijalokamupāvrajat || 28||

इति श्रीमदादिरामायणे ब्रह्मभुशुण्डसंवादे पश्चिमखण्डे भरतलक्ष्मणीयेसीताजन्मोत्सवे इन्द्रकृता सीतास्तुतिः विंशोऽध्यायः ॥ २०॥

iti śrīmadādirāmāyaṇe brahmabhuśuṇḍasaṃvāde paścimakhaṇḍe bharatalakṣmaṇīyesītājanmotsave indrakṛtā sītāstutiḥ viṃśo'dhyāyaḥ || 20||

भुशुण्डिरामायणम् । पश्चिमखण्ड । अध्याय २०/१२८॥भुशुण्डिरामायणम् । पश्चिमखण्ड । अध्याय २०/१-२८॥

bhuśuṇḍirāmāyaṇam | paścimakhaṇḍa | adhyāya 20/128||bhuśuṇḍirāmāyaṇam | paścimakhaṇḍa | adhyāya 20/1-28||