मूकपञ्चशती Shri Mukapanchashati

माता मरकतश्यामा मातङ्गी मदशालिनी ।कुर्यात् कटाक्षं कल्याणी कदम्बवनवासिनी ॥॥ श्रीः ॥॥ श्रीचन्द्रमौलीश्वराय नमः ॥॥ श्रीकारणपरचिद्रूपायै नमः ॥श्रीमूकमहाकविप्रणीता॥ श्रीः ॥॥ श्रीमूकपञ्चशती ॥श्रीकामाक्षीपरदेवतायाः पादारविन्दयोः भक्तिभरेण समर्पितम् ॥आर्यामेव विभावयन्मनसि यः पादारविन्दं पुरः

mātā marakataśyāmā mātaṅgī madaśālinī |kuryāt kaṭākṣaṃ kalyāṇī kadambavanavāsinī |||| śrīḥ |||| śrīcandramaulīśvarāya namaḥ |||| śrīkāraṇaparacidrūpāyai namaḥ ||śrīmūkamahākavipraṇītā|| śrīḥ |||| śrīmūkapañcaśatī ||śrīkāmākṣīparadevatāyāḥ pādāravindayoḥ bhaktibhareṇa samarpitam ||āryāmeva vibhāvayanmanasi yaḥ pādāravindaṃ puraḥ

पश्यन्नारभते स्तुतिं स नियतं लब्ध्वा कटाक्षच्छविम् ।कामाक्ष्या मृदुलस्मितांशुलहरीज्योत्स्नावयस्यान्वितामारोहत्यपवर्गसौधवलभीमानन्दवीचीमयीम्॥(मन्दस्मित १०१)

paśyannārabhate stutiṃ sa niyataṃ labdhvā kaṭākṣacchavim |kāmākṣyā mṛdulasmitāṃśulaharījyotsnāvayasyānvitāmārohatyapavargasaudhavalabhīmānandavīcīmayīm||(mandasmita 101)

श्रीमत्परमहंसपरिव्राजकाचार्यवर्य श्रीकामकोटिपीठाधीश्वरजगद्गुरु श्रीमत् चन्द्रशेखरेन्द्रसरस्वती श्रीपादानांश्रीमुखेन समद्भासिता

śrīmatparamahaṃsaparivrājakācāryavarya śrīkāmakoṭipīṭhādhīśvarajagadguru śrīmat candraśekharendrasarasvatī śrīpādānāṃśrīmukhena samadbhāsitā

॥ श्रीः ॥॥ श्रीचन्द्रमौलीश्वर ॥

|| śrīḥ |||| śrīcandramaulīśvara ||

स्वस्ति श्रीमदखिलभूमण्डलालङ्कारत्रयस्त्रिंशत्कोटिदेवतासेवित श्रीकामाक्षीदेवीसनाथश्रीमदेकाम्रनाथश्रीमहादेवीसनाथश्रीहस्तिनिरिनाथसाक्षात्कारपरमअधिष्ठानसत्यव्रतनामाङ्कितकाञ्चीदिव्यक्षेत्रे शारदामठसुस्थितानाम्\, अतुलितसुधारसमाधुर्यकमलासनकामिनीधम्मिल्ल सम्फुल्लमल्लिकामालिकानिष्यन्दमकरन्दझरीसौवस्तिकवाङ्।ह्निगुम्भविजृम्भणानन्दतुन्दिलितमणीषिमण्डलानाम्\, अनवरताद्वैतविद्याविनोदरसिकानाम्\,निरन्तरालङ्कृतीकृतशान्तिदान्तिभूम्नाम्\, सकलभुवनचक्रप्रतिष्ठापक श्रीचक्रप्रतिष्ठाविख्यातयशोऽलङ्कृतानाम्\,निखिलपाषण्डषण्डकण्टकोद्धाटनेन विशदीकृतवेदवेदान्तमार्गषण्मतप्रतिष्ठापकाचार्याणाम्\, श्रीमत्परमहंसपरिव्राजकआचार्यवर्यश्रीजगद्गुरु श्रीमच्छङ्करभगवत्पादाचार्याणाम्अधिष्ठाने सिंहासनाभिषिक्त श्रीमन्महादेवेन्द्रसरस्वतीसंयमीन्द्राणाम्\, अन्तेवासिवर्य श्रीमच्चन्द्रशेखरेन्द्रसरस्वतीश्रीपादैः ।

svasti śrīmadakhilabhūmaṇḍalālaṅkāratrayastriṃśatkoṭidevatāsevita śrīkāmākṣīdevīsanāthaśrīmadekāmranāthaśrīmahādevīsanāthaśrīhastinirināthasākṣātkāraparamaadhiṣṭhānasatyavratanāmāṅkitakāñcīdivyakṣetre śāradāmaṭhasusthitānām\, atulitasudhārasamādhuryakamalāsanakāminīdhammilla samphullamallikāmālikāniṣyandamakarandajharīsauvastikavāṅ|hnigumbhavijṛmbhaṇānandatundilitamaṇīṣimaṇḍalānām\, anavaratādvaitavidyāvinodarasikānām\,nirantarālaṅkṛtīkṛtaśāntidāntibhūmnām\, sakalabhuvanacakrapratiṣṭhāpaka śrīcakrapratiṣṭhāvikhyātayaśo'laṅkṛtānām\,nikhilapāṣaṇḍaṣaṇḍakaṇṭakoddhāṭanena viśadīkṛtavedavedāntamārgaṣaṇmatapratiṣṭhāpakācāryāṇām\, śrīmatparamahaṃsaparivrājakaācāryavaryaśrījagadguru śrīmacchaṅkarabhagavatpādācāryāṇāmadhiṣṭhāne siṃhāsanābhiṣikta śrīmanmahādevendrasarasvatīsaṃyamīndrāṇām\, antevāsivarya śrīmaccandraśekharendrasarasvatīśrīpādaiḥ |

तत्रभवान् मूक इति सुप्रसिद्धः महाकविशिरोमणिःश्रीकामाक्षीदेवीकरुणाकटाक्षतरङ्गितपुण्यकवितारसपूरः`मूकपञ्चशती' इति कर्तुर्नाम्ना प्रसिद्धमिमं लोकोत्तरंग्रन्थं प्रणीय भूमण्डलेऽनुत्तमं पुण्ययशोविशेषं शाश्वतींपरानन्दानुभूतिं च लब्धवानिति सुविदितमेव । स्तोत्ररत्नेचास्मिन् काञ्चीमध्यगत कामकोटिपीठाधिष्ठात्रीम्इन्दुमौलेरैश्वर्यरूपां श्रीकामाक्षीं परदेवताम्\,आरूढयौवनाटोपा\, तरुणिमसर्वस्वं\, नित्यतरुणी\,लावण्यामृततरङ्गमाला\, विभ्रमसमवायसारसन्नाहा\,शृङ्गाराद्वैततन्त्रसिद्धान्तं\, मीनध्वजतन्त्रपरमतात्पर्यं\,कन्दर्पसूतिकापाङ्गी\, मनसिजसाम्राज्यगर्वबीजं\,पुष्पायुधवीर्यसरसपरिपाटी\, मदनागमसमयदीक्षितकटाक्षा\, कुसुमशरगर्वसम्पत्कोशगृहम्\, अनङ्गब्रह्मतत्त्वबोधसिरा\, पञ्चशरशास्त्रबोधनपरमाचार्यदृष्टिपाताइत्यादिरूपेण वर्णयन् पुनः लावण्यमृतपरकाष्ठाभूतांतामेव परदेवतां\, कारणपरचिद्रूपा\, कैवल्यानन्दकन्दः\,आम्नायरहस्यम्\, उपनिषदरविन्दकुहरमधुधारा\,वाङ्मनोऽतीता\, आनन्दाद्वैतकन्दली\, मुक्तिबीजम्\,आगमसल्लापसारयाथार्थ्यं\, बोधामृतवीची\, अभिदाकृतिः\,ऐकात्म्यप्रकृतिः\, निगमवचस्सिद्धान्तः\, गुरुमूर्तिः\, इत्येवंरूपेण साक्षत्कुर्वन् यौवनशृङ्गारादिविषयरसानुभवसामग्रीं ज्ञानवैराग्यादिब्रह्मानन्दानुभवसामग्रीत्वेनसम्पादयन्"शिव शिव पश्यन्ति समं श्रीकामाक्षीकटाक्षिताः पुरुषाः ।विपिनं भवनममित्रं मित्रं लोष्टं च युवतिबिम्बोष्ठम् ॥"इति परदेवतानुग्रहफलीभूतां परवैराग्यकाष्ठां प्रकटयति ।(आर्या ४८)पद्मपञ्चशतकात्मकेऽत्र ग्रन्थे शतकानां या आनुपूर्वीतस्यामयं विशेषो दृश्यते । यथा कश्चन शिशुः चक्षुरादिइन्द्रियप्रागल्भ्याविर्भावात्पूर्वं मनोवृत्तिमात्रेण कलयतिस्वेप्सितम् \; एवमार्याशतके भक्तशिशोः मनः प्रवृत्तिम्अम्बिकायाः स्वरूपानुसन्धानपटीयसीं सम्पादयतिकविपुङ्गवः \; अयमाशयः"अन्तरपि बहिरपि त्वं जन्तुततेरन्तकान्तकृदहन्ते ।चिन्तितसन्तानवतां सन्ततमपि तन्तनीषि महिमानम् ॥"इति श्लोकेन सूचितः ॥ (आर्या ९८)द्वितीयशतके तावत् यथा किञ्चित्प्रवृद्धग्रहणशक्तिःबालकः खान्तिके विद्यमानस्य वस्तुनः दर्शनस्पर्शनादिभिः आह्लादमधिगच्छति तद्वत् भक्तबालकःअत्यन्तमधोभागे विद्यमानस्य स्वस्यान्तिकत्वेनैवजगन्मातुः निरन्तरध्यानफलीभूत पादारविन्द दर्शनआनन्दमनुभवतीत्ययमाशयः"मरालीनां यानाभ्यसनकलनामूलगुरवेदरिद्राणां त्राणव्यतिकरसुरोद्यानतरवे ।तमस्काण्डप्रौढिप्रकटनतिरस्कारपटवेजनोऽयं कामाक्ष्याश्चरणनलिनाय स्पृहयते ॥"इति श्लोकेन सूचितः ॥ (पादारविन्द ३)यथा मनसः ज्ञानेन्द्रियाणां च स्फूर्त्यनन्तरमेववाक्प्रसरति\, तथैव आर्यापादारविन्दशतकयोरनन्तरंस्वप्रेमास्पदं वस्तु निरर्गलं स्तोतुमारभते"पाण्डित्यं परमेश्वरि स्तुतिविधौ नैवाश्रयन्ते गिरांवैरिञ्चान्यपि गुम्फनानि विगलद्गर्वाणि शर्वाणि ते ।स्तोतुं त्वां परिफुल्लनीलनलिनश्यामाक्षि कामाक्षि मांवाचालीकुरुते तथापि नितरां त्वत्पादसेवादरः ॥"इतादिना स्तुतिशतकेन । (स्तुति १)लौकिकाविद्यादिषु कुशलः कश्चन यथा लौकिकसम्पदःप्राप्तुर्महो भवति तद्वत् पूर्वकृतस्तुतिफलत्वेन भक्तःअम्बिकायाः कटाक्षविशेषमधिगम्य परसंविदनुभूत्यउचिततेजःपुष्ट्यादिपात्रं भवतीत्ययमाशयः"अस्तं क्षणान्नयतु मे परितापसूर्यमानन्दचन्द्रमसमानयतां प्रकाशम् ।कालान्धकारसुषमां कलयन् दिगन्तेकामाक्षि कोमलकटाक्षनिशागमस्ते ॥"इत्यादिभिर्वर्णनैः कटाक्षशतके सूचितः ॥ (कटाक्ष ६)यथा लौकिकसम्पत्सम्पूर्णः कश्चन समग्रयौवनःलौकिकशृङ्गारसुखानुभवाय पात्रं भवति\, तद्वत्देव्याः परमानुग्रहपात्रीभूतः तदीयमन्दस्मितचन्द्रिकासनाथः आनन्दचन्द्र इव अलौकिकनिरतिशयानन्दानुभवात्मकः प्रकाशत इतिअमूमेव भावप्रणालिकां महाकविः स्वयमेवपञ्चशतीपुर्तिम्पद्येन आविष्यकरोति । यथा"आर्यामेव विभावयन्मनसि यः पादारविन्दं पुरःपश्यन्नारभते स्तुतिं स नियतं लब्ध्वा कटाक्षच्छविम् ।कामाक्ष्या मृदुलस्मितांशुलहरीज्योत्स्नावयस्यान्वितामारोहत्यपवर्गसौधवलभीमानन्दवीचीमयीम् ॥"इति । (मन्दस्मित १०१)अस्या लोकोत्तरायाः स्तुतेः पठनमात्रेण तत्क्षणेमहाकविनाऽमुना अन्ततः परदेवतयैव वाऐकात्म्यमनुभवतीव साधकः ।तदिदं ग्रन्थरत्नं द्राविडभाषामयार्थानुवादसहितमचिरादेव महता परिश्रमेण भक्तिभरेणमुद्राप्य श्री कामाक्षी देवी कुम्भाभिषेक शुभमुहूर्त एव उपहारीकृतवते\, मुद्रापणदिविषये परमंसाहाय्यमाचरितवद्भयः\, तद्ग्रन्थपठितृभ्यश्चभक्तपुङ्गवेभ्यः श्रीकामाक्षीकटाक्षाः समुल्लसन्त्वित्याशास्महे॥॥ इति नारायणस्मृतिः ॥कारणपरचिद्रूपा काञ्चीपुरसीम्नि कामपीठगता ।काचन विहरति करुणा काश्मीरस्तबककोमलाङ्गलता ॥ १॥

tatrabhavān mūka iti suprasiddhaḥ mahākaviśiromaṇiḥśrīkāmākṣīdevīkaruṇākaṭākṣataraṅgitapuṇyakavitārasapūraḥ`mūkapañcaśatī' iti karturnāmnā prasiddhamimaṃ lokottaraṃgranthaṃ praṇīya bhūmaṇḍale'nuttamaṃ puṇyayaśoviśeṣaṃ śāśvatīṃparānandānubhūtiṃ ca labdhavāniti suviditameva | stotraratnecāsmin kāñcīmadhyagata kāmakoṭipīṭhādhiṣṭhātrīmindumauleraiśvaryarūpāṃ śrīkāmākṣīṃ paradevatām\,ārūḍhayauvanāṭopā\, taruṇimasarvasvaṃ\, nityataruṇī\,lāvaṇyāmṛtataraṅgamālā\, vibhramasamavāyasārasannāhā\,śṛṅgārādvaitatantrasiddhāntaṃ\, mīnadhvajatantraparamatātparyaṃ\,kandarpasūtikāpāṅgī\, manasijasāmrājyagarvabījaṃ\,puṣpāyudhavīryasarasaparipāṭī\, madanāgamasamayadīkṣitakaṭākṣā\, kusumaśaragarvasampatkośagṛham\, anaṅgabrahmatattvabodhasirā\, pañcaśaraśāstrabodhanaparamācāryadṛṣṭipātāityādirūpeṇa varṇayan punaḥ lāvaṇyamṛtaparakāṣṭhābhūtāṃtāmeva paradevatāṃ\, kāraṇaparacidrūpā\, kaivalyānandakandaḥ\,āmnāyarahasyam\, upaniṣadaravindakuharamadhudhārā\,vāṅmano'tītā\, ānandādvaitakandalī\, muktibījam\,āgamasallāpasārayāthārthyaṃ\, bodhāmṛtavīcī\, abhidākṛtiḥ\,aikātmyaprakṛtiḥ\, nigamavacassiddhāntaḥ\, gurumūrtiḥ\, ityevaṃrūpeṇa sākṣatkurvan yauvanaśṛṅgārādiviṣayarasānubhavasāmagrīṃ jñānavairāgyādibrahmānandānubhavasāmagrītvenasampādayan"śiva śiva paśyanti samaṃ śrīkāmākṣīkaṭākṣitāḥ puruṣāḥ |vipinaṃ bhavanamamitraṃ mitraṃ loṣṭaṃ ca yuvatibimboṣṭham ||"iti paradevatānugrahaphalībhūtāṃ paravairāgyakāṣṭhāṃ prakaṭayati |(āryā 48)padmapañcaśatakātmake'tra granthe śatakānāṃ yā ānupūrvītasyāmayaṃ viśeṣo dṛśyate | yathā kaścana śiśuḥ cakṣurādiindriyaprāgalbhyāvirbhāvātpūrvaṃ manovṛttimātreṇa kalayatisvepsitam \; evamāryāśatake bhaktaśiśoḥ manaḥ pravṛttimambikāyāḥ svarūpānusandhānapaṭīyasīṃ sampādayatikavipuṅgavaḥ \; ayamāśayaḥ"antarapi bahirapi tvaṃ jantutaterantakāntakṛdahante |cintitasantānavatāṃ santatamapi tantanīṣi mahimānam ||"iti ślokena sūcitaḥ || (āryā 98)dvitīyaśatake tāvat yathā kiñcitpravṛddhagrahaṇaśaktiḥbālakaḥ khāntike vidyamānasya vastunaḥ darśanasparśanādibhiḥ āhlādamadhigacchati tadvat bhaktabālakaḥatyantamadhobhāge vidyamānasya svasyāntikatvenaivajaganmātuḥ nirantaradhyānaphalībhūta pādāravinda darśanaānandamanubhavatītyayamāśayaḥ"marālīnāṃ yānābhyasanakalanāmūlaguravedaridrāṇāṃ trāṇavyatikarasurodyānatarave |tamaskāṇḍaprauḍhiprakaṭanatiraskārapaṭavejano'yaṃ kāmākṣyāścaraṇanalināya spṛhayate ||"iti ślokena sūcitaḥ || (pādāravinda 3)yathā manasaḥ jñānendriyāṇāṃ ca sphūrtyanantaramevavākprasarati\, tathaiva āryāpādāravindaśatakayoranantaraṃsvapremāspadaṃ vastu nirargalaṃ stotumārabhate"pāṇḍityaṃ parameśvari stutividhau naivāśrayante girāṃvairiñcānyapi gumphanāni vigaladgarvāṇi śarvāṇi te |stotuṃ tvāṃ pariphullanīlanalinaśyāmākṣi kāmākṣi māṃvācālīkurute tathāpi nitarāṃ tvatpādasevādaraḥ ||"itādinā stutiśatakena | (stuti 1)laukikāvidyādiṣu kuśalaḥ kaścana yathā laukikasampadaḥprāpturmaho bhavati tadvat pūrvakṛtastutiphalatvena bhaktaḥambikāyāḥ kaṭākṣaviśeṣamadhigamya parasaṃvidanubhūtyaucitatejaḥpuṣṭyādipātraṃ bhavatītyayamāśayaḥ"astaṃ kṣaṇānnayatu me paritāpasūryamānandacandramasamānayatāṃ prakāśam |kālāndhakārasuṣamāṃ kalayan digantekāmākṣi komalakaṭākṣaniśāgamaste ||"ityādibhirvarṇanaiḥ kaṭākṣaśatake sūcitaḥ || (kaṭākṣa 6)yathā laukikasampatsampūrṇaḥ kaścana samagrayauvanaḥlaukikaśṛṅgārasukhānubhavāya pātraṃ bhavati\, tadvatdevyāḥ paramānugrahapātrībhūtaḥ tadīyamandasmitacandrikāsanāthaḥ ānandacandra iva alaukikaniratiśayānandānubhavātmakaḥ prakāśata itiamūmeva bhāvapraṇālikāṃ mahākaviḥ svayamevapañcaśatīpurtimpadyena āviṣyakaroti | yathā"āryāmeva vibhāvayanmanasi yaḥ pādāravindaṃ puraḥpaśyannārabhate stutiṃ sa niyataṃ labdhvā kaṭākṣacchavim |kāmākṣyā mṛdulasmitāṃśulaharījyotsnāvayasyānvitāmārohatyapavargasaudhavalabhīmānandavīcīmayīm ||"iti | (mandasmita 101)asyā lokottarāyāḥ stuteḥ paṭhanamātreṇa tatkṣaṇemahākavinā'munā antataḥ paradevatayaiva vāaikātmyamanubhavatīva sādhakaḥ |tadidaṃ grantharatnaṃ drāviḍabhāṣāmayārthānuvādasahitamacirādeva mahatā pariśrameṇa bhaktibhareṇamudrāpya śrī kāmākṣī devī kumbhābhiṣeka śubhamuhūrta eva upahārīkṛtavate\, mudrāpaṇadiviṣaye paramaṃsāhāyyamācaritavadbhayaḥ\, tadgranthapaṭhitṛbhyaścabhaktapuṅgavebhyaḥ śrīkāmākṣīkaṭākṣāḥ samullasantvityāśāsmahe|||| iti nārāyaṇasmṛtiḥ ||kāraṇaparacidrūpā kāñcīpurasīmni kāmapīṭhagatā |kācana viharati karuṇā kāśmīrastabakakomalāṅgalatā || 1||

कञ्चन काञ्चीनिलयं करधृतकोदण्डबाणसृणिपाशम् ।कठिनस्तनभरनम्रं कैवल्यानन्दकन्दमवलम्बे ॥ २॥

kañcana kāñcīnilayaṃ karadhṛtakodaṇḍabāṇasṛṇipāśam |kaṭhinastanabharanamraṃ kaivalyānandakandamavalambe || 2||

चिन्तितफलपरिपोषणचिन्तामणिरेव काञ्चिनिलया मे ।चिरतरसुचरितसुलभा चित्तं शिशिरयतु चित्सुखाधारा ॥ ३॥

cintitaphalaparipoṣaṇacintāmaṇireva kāñcinilayā me |ciratarasucaritasulabhā cittaṃ śiśirayatu citsukhādhārā || 3||

कुटिलकचं कठिनकुचं कुन्दस्मितकान्ति कुङ्कुमच्छायम् ।कुरुते विहृतिं काञ्च्यां कुलपर्वतसार्वभौमसर्वस्वम् ॥ ४॥

kuṭilakacaṃ kaṭhinakucaṃ kundasmitakānti kuṅkumacchāyam |kurute vihṛtiṃ kāñcyāṃ kulaparvatasārvabhaumasarvasvam || 4||

पञ्चशरशास्त्रबोधनपरमाचार्येण दृष्टिपातेन ।काञ्चीसीम्नि कुमारी काचन मोहयति कामजेतारम् ॥ ५॥

pañcaśaraśāstrabodhanaparamācāryeṇa dṛṣṭipātena |kāñcīsīmni kumārī kācana mohayati kāmajetāram || 5||

परया काञ्चीपुरया पर्वतपर्यायपीनकुचभरया ।परतन्त्रा वयमनया पङ्कजसब्रह्मचारिलोचनया ॥ ६॥

parayā kāñcīpurayā parvataparyāyapīnakucabharayā |paratantrā vayamanayā paṅkajasabrahmacārilocanayā || 6||

ऐश्वर्यमिन्दुमौलेरैकात्म्यप्रकृति काञ्चिमध्यगतम् ।ऐन्दवकिशोरशेखरमैदम्पर्यं चकास्ति निगमानाम् ॥ ७॥

aiśvaryamindumauleraikātmyaprakṛti kāñcimadhyagatam |aindavakiśoraśekharamaidamparyaṃ cakāsti nigamānām || 7||

श्रितकम्पासीमानं शिथिलितपरमशिवधैर्यमहिमानम् ।कलये पाटलिमानं कञ्चन कञ्चुकितभुवनभूमानम् ॥ ८॥

śritakampāsīmānaṃ śithilitaparamaśivadhairyamahimānam |kalaye pāṭalimānaṃ kañcana kañcukitabhuvanabhūmānam || 8||

आदृतकाञ्चीनिलयामाद्यामारूढयौवनाटोपाम् ।आगमवतंसकलिकामानन्दाद्वैतकन्दलीं वन्दे ॥ ९॥

ādṛtakāñcīnilayāmādyāmārūḍhayauvanāṭopām |āgamavataṃsakalikāmānandādvaitakandalīṃ vande || 9||

तुङ्गाभिरामकुचभरशृङ्गारितमाश्रयामि काञ्चिगतम् ।गङ्गाधरपरतन्त्रं शृङ्गाराद्वैततन्त्रसिद्धान्तम् ॥ १०॥

tuṅgābhirāmakucabharaśṛṅgāritamāśrayāmi kāñcigatam |gaṅgādharaparatantraṃ śṛṅgārādvaitatantrasiddhāntam || 10||

काञ्चीरत्नविभूषां कामपि कन्दर्पसूतिकापाङ्गीम् ।परमां कलामुपासे परशिववामाङ्कपीठिकासीनाम् ॥ ११॥

kāñcīratnavibhūṣāṃ kāmapi kandarpasūtikāpāṅgīm |paramāṃ kalāmupāse paraśivavāmāṅkapīṭhikāsīnām || 11||

कम्पातीचराणां करुणाकोरकितदृष्टिपातानाम् ।केलीवनं मनो मे केषाञ्चिद्भवतु चिद्विलासानाम् ॥ १२॥

kampātīcarāṇāṃ karuṇākorakitadṛṣṭipātānām |kelīvanaṃ mano me keṣāñcidbhavatu cidvilāsānām || 12||

आम्रतरुमूलवसतेरादिमपुरुषस्य नयनपीयूषम् ।आरब्धयौवनोत्सवमाम्नायरहस्यमन्तरवलम्बे ॥ १३॥

āmratarumūlavasaterādimapuruṣasya nayanapīyūṣam |ārabdhayauvanotsavamāmnāyarahasyamantaravalambe || 13||

अधिकाञ्चि परमयोगिभिरादिमपरपीठसीम्नि दृश्येन ।अनुबद्धं मम मानसमरुणिमसर्वस्वसम्प्रदायेन ॥ १४॥

adhikāñci paramayogibhirādimaparapīṭhasīmni dṛśyena |anubaddhaṃ mama mānasamaruṇimasarvasvasampradāyena || 14||

अङ्कितशङ्करदेहामङ्कुरितोरोजकङ्कणाश्लेषैः ।अधिकाञ्चि नित्यतरुणीमद्राक्षं काञ्चिदद्भुतां बालाम् ॥ १५॥

aṅkitaśaṅkaradehāmaṅkuritorojakaṅkaṇāśleṣaiḥ |adhikāñci nityataruṇīmadrākṣaṃ kāñcidadbhutāṃ bālām || 15||

मधुरधनुषा महीधरजनुषा नन्दामि सुरभिबाणजुषा ।चिद्वपुषा काञ्चिपुरे केलिजुषा बन्धुजीवकान्तिमुषा ॥ १६॥

madhuradhanuṣā mahīdharajanuṣā nandāmi surabhibāṇajuṣā |cidvapuṣā kāñcipure kelijuṣā bandhujīvakāntimuṣā || 16||

मधुरस्मितेन रमते मांसलकुचभारमन्दगमनेन ।मध्येकाञ्चि मनो मे मनसिजसाम्राज्यगर्वबीजेन ॥ १७॥

madhurasmitena ramate māṃsalakucabhāramandagamanena |madhyekāñci mano me manasijasāmrājyagarvabījena || 17||

धरणिमयीं तरणिमयीं पवनमयीं गगनदहनहोतृमयीम् ।अम्बुमयीमिन्दुमयीमम्बामनुकम्पमादिमामीक्षे ॥ १८॥

dharaṇimayīṃ taraṇimayīṃ pavanamayīṃ gaganadahanahotṛmayīm |ambumayīmindumayīmambāmanukampamādimāmīkṣe || 18||

लीनस्थिति मुनिहृदये ध्यानस्तिमितं तपस्यदुपकम्पम् ।पीनस्तनभरमीडे मीनध्वजतन्त्रपरमतात्पर्यम् ॥ १९॥

līnasthiti munihṛdaye dhyānastimitaṃ tapasyadupakampam |pīnastanabharamīḍe mīnadhvajatantraparamatātparyam || 19||

श्वेता मन्थरहसिते शाता मध्ये च वाङ्मनोऽतीता ।शीता लोचनपाते स्फीता कुचसीम्नि शाश्वती माता ॥ २०॥

śvetā mantharahasite śātā madhye ca vāṅmano'tītā |śītā locanapāte sphītā kucasīmni śāśvatī mātā || 20||

पुरतः कदा नु करवै पुरवैरिविमर्दपुलकिताङ्गलताम् ।पुनतीं काञ्चीदेशं पुष्पायुधवीर्यसरसपरिपाटीम् ॥ २१॥

purataḥ kadā nu karavai puravairivimardapulakitāṅgalatām |punatīṃ kāñcīdeśaṃ puṣpāyudhavīryasarasaparipāṭīm || 21||

पुण्या काऽपि पुरन्ध्री पुङ्खितकन्दर्पसम्पदा वपुषा ।पुलिनचरी कम्पायाः पुरमथनं पुलकनिचुलितं कुरुते ॥ २२॥

puṇyā kā'pi purandhrī puṅkhitakandarpasampadā vapuṣā |pulinacarī kampāyāḥ puramathanaṃ pulakaniculitaṃ kurute || 22||

तनिमाद्वैतवलग्नं तरुणारुणसम्प्रदायतनुलेखम् ।तटसीमनि कम्पायास्तरुणिमसर्वस्वमाद्यमद्राक्षम् ॥ २३॥

tanimādvaitavalagnaṃ taruṇāruṇasampradāyatanulekham |taṭasīmani kampāyāstaruṇimasarvasvamādyamadrākṣam || 23||

पौष्टिककर्मविपाकं पौष्पशरं सविधसीम्नि कम्पायाः ।अद्राक्षमात्तयौवनमभ्युदयं कञ्चिदर्धशशिमौलैः ॥ २४॥

pauṣṭikakarmavipākaṃ pauṣpaśaraṃ savidhasīmni kampāyāḥ |adrākṣamāttayauvanamabhyudayaṃ kañcidardhaśaśimaulaiḥ || 24||

संश्रितकाञ्चीदेशे सरसिजदौर्भाग्यजाग्रदुत्तंसे ।संविन्मये विलीये सारस्वतपुरुषकारसाम्राज्ये ॥ २५॥

saṃśritakāñcīdeśe sarasijadaurbhāgyajāgraduttaṃse |saṃvinmaye vilīye sārasvatapuruṣakārasāmrājye || 25||

मोदितमधुकरविशिखं स्वादिमसमुदायसारकोदण्डम् ।आदृतकाञ्चीखेलनमादिममारुण्यभेदमाकलये ॥ २६॥

moditamadhukaraviśikhaṃ svādimasamudāyasārakodaṇḍam |ādṛtakāñcīkhelanamādimamāruṇyabhedamākalaye || 26||

उररीकृतकाञ्चिपुरीमुपनिषदरविन्दकुहरमधुधाराम् ।उन्नम्रस्तनकलशीमुत्सवलहरीमुपास्महे शम्भोः ॥ २७॥

urarīkṛtakāñcipurīmupaniṣadaravindakuharamadhudhārām |unnamrastanakalaśīmutsavalaharīmupāsmahe śambhoḥ || 27||

एणशिशुदीर्घलोचनमेनःपरिपन्थि सन्ततं भजताम् ।एकाम्रनाथजीवितमेवम्पददूरमेकमवलम्बे ॥ २८॥

eṇaśiśudīrghalocanamenaḥparipanthi santataṃ bhajatām |ekāmranāthajīvitamevampadadūramekamavalambe || 28||

स्मयमानमुखं काञ्चीमयमानं कमपि देवताभेदम् ।दयमानं वीक्ष्य मुहुर्वयमानन्दामृताम्बुधौ मग्नाः ॥ २९॥

smayamānamukhaṃ kāñcīmayamānaṃ kamapi devatābhedam |dayamānaṃ vīkṣya muhurvayamānandāmṛtāmbudhau magnāḥ || 29||

कुतुकजुषि काञ्चिदेशे कुमुदतपोराशिपाकशेखरिते ।कुरुते मनो विहारं कुलगिरिपरिबृढकुलैकमणिदीपे ॥ ३०॥

kutukajuṣi kāñcideśe kumudataporāśipākaśekharite |kurute mano vihāraṃ kulagiriparibṛḍhakulaikamaṇidīpe || 30||

वीक्षेमहि काञ्चिपुरे विपुलस्तनकलशगरिमपरवशितम् ।विद्रुमसहचरदेहं विभ्रमसमवायसारसन्नाहम् ॥ ३१॥

vīkṣemahi kāñcipure vipulastanakalaśagarimaparavaśitam |vidrumasahacaradehaṃ vibhramasamavāyasārasannāham || 31||

कुरुविन्दगोत्रगात्रं कूलचरं कमपि नौमि कम्पायाः ।कूलङ्कषकुचकुम्भं कुसुमायुधवीर्यसारसंरम्भम् ॥ ३२॥

kuruvindagotragātraṃ kūlacaraṃ kamapi naumi kampāyāḥ |kūlaṅkaṣakucakumbhaṃ kusumāyudhavīryasārasaṃrambham || 32||

कुड्मलितकुचकिशोरैः कुर्वाणैः काञ्चिदेशसौहार्दम् ।कुङ्कुमशोणैर्निचितं कुशलपथं शम्भुसुकृतसम्भारैः ॥ ३३॥

kuḍmalitakucakiśoraiḥ kurvāṇaiḥ kāñcideśasauhārdam |kuṅkumaśoṇairnicitaṃ kuśalapathaṃ śambhusukṛtasambhāraiḥ || 33||

अङ्कितकचेन केनचिदन्धङ्करणौषधेन कमलानाम् ।अन्तःपुरेण शम्भोरलङ्क्रिया काऽपि कल्प्यते काञ्च्याम् ॥ ३४॥

aṅkitakacena kenacidandhaṅkaraṇauṣadhena kamalānām |antaḥpureṇa śambhoralaṅkriyā kā'pi kalpyate kāñcyām || 34||

ऊरीकरोमि सन्ततमूष्मलफालेन लालितं पुंसा ।उपकम्पमुचितखेलनमुर्वीधरवंशसम्पदुन्मेषम् ॥ ३५॥

ūrīkaromi santatamūṣmalaphālena lālitaṃ puṃsā |upakampamucitakhelanamurvīdharavaṃśasampadunmeṣam || 35||

अङ्कुरितस्तनकोरकमङ्कालङ्कारमेकचूतपतेः ।आलोकेमहि कोमलमागमसंलापसारयाथार्थ्यम् ॥ ३६॥

aṅkuritastanakorakamaṅkālaṅkāramekacūtapateḥ |ālokemahi komalamāgamasaṃlāpasārayāthārthyam || 36||

पुञ्जितकरुणमुदञ्चितशिञ्जितमणिकाञ्चि किमपि काञ्चिपुरे ।मञ्जरितमृदुलहासं पिञ्जरतनुरुचि पिनाकिमूलधनम् ॥ ३७॥

puñjitakaruṇamudañcitaśiñjitamaṇikāñci kimapi kāñcipure |mañjaritamṛdulahāsaṃ piñjaratanuruci pinākimūladhanam || 37||

लोलहृदयोऽस्ति शम्भोर्लोचनयुगलेन लेह्यमानायाम् ।लालितपरमशिवायां लावण्यामृततरङ्गमालायाम् ॥ ३८॥

lolahṛdayo'sti śambhorlocanayugalena lehyamānāyām |lālitaparamaśivāyāṃ lāvaṇyāmṛtataraṅgamālāyām || 38||

मधुकरसहचरचिकुरैर्मदनागमसमयदीक्षितकटाक्षैः ।मण्डितकम्पातीरैर्मङ्गलकन्दैर्ममास्तु सारूप्यम् ॥ ३९॥

madhukarasahacaracikurairmadanāgamasamayadīkṣitakaṭākṣaiḥ |maṇḍitakampātīrairmaṅgalakandairmamāstu sārūpyam || 39||

वदनारविन्दवक्षोवामाङ्कतटीवशंवदीभूता ।पूरुषत्रितये त्रेधा पुरन्ध्रिरूपा त्वमेव कामाक्षि ॥ ४०॥

vadanāravindavakṣovāmāṅkataṭīvaśaṃvadībhūtā |pūruṣatritaye tredhā purandhrirūpā tvameva kāmākṣi || 40||

बाधाकरीं भवाब्धेराधाराद्यम्बुजेषु विचरन्तीम् ।आधारीकृतकाञ्चीं बोधामृतवीचिमेव विमृशामः ॥ ४१॥

bādhākarīṃ bhavābdherādhārādyambujeṣu vicarantīm |ādhārīkṛtakāñcīṃ bodhāmṛtavīcimeva vimṛśāmaḥ || 41||

कलयाम्यन्तः शशधरकलयाऽङ्कितमौलिममलचिद्वलयाम् ।अलयामागमपीठीनिलयां वलयाङ्कसुन्दरीमम्बाम् ॥ ४२॥

kalayāmyantaḥ śaśadharakalayā'ṅkitamaulimamalacidvalayām |alayāmāgamapīṭhīnilayāṃ valayāṅkasundarīmambām || 42||

शर्वादिपरमसाधकगुर्वानीताय कामपीठजुषे ।सर्वाकृतये शोणिमगर्वायास्मै समर्प्यते हृदयम् ॥ ४३॥

śarvādiparamasādhakagurvānītāya kāmapīṭhajuṣe |sarvākṛtaye śoṇimagarvāyāsmai samarpyate hṛdayam || 43||

समया सान्ध्यमयूखैः समया बुद्धया सदैव शीलितया ।उमया काञ्चीरतया न मया लभ्येत किं नु तादात्म्यम् ॥ ४४॥

samayā sāndhyamayūkhaiḥ samayā buddhayā sadaiva śīlitayā |umayā kāñcīratayā na mayā labhyeta kiṃ nu tādātmyam || 44||

जन्तोस्तव पदपूजनसन्तोषतरङ्गितस्य कामाक्षि ।बन्धो यदि भवति पुनः सिन्धोरम्भस्सु बम्भ्रमीति शिला ॥ ४५॥

jantostava padapūjanasantoṣataraṅgitasya kāmākṣi |bandho yadi bhavati punaḥ sindhorambhassu bambhramīti śilā || 45||