सीतास्तुतिः शिवकृता Shivakrita Sitastuti

महादेव उवाच ।अहं हरिः पद्मभवस्तथान्ये देवा पदङ्घ्रिद्वितयं प्रपन्नाः ।भवन्ति लोके महतामपीशास्तां रामरामां प्रणतोऽस्मि नित्यम् ॥ १॥

mahādeva uvāca |ahaṃ hariḥ padmabhavastathānye devā padaṅghridvitayaṃ prapannāḥ |bhavanti loke mahatāmapīśāstāṃ rāmarāmāṃ praṇato'smi nityam || 1||

गुह्यं च ते नाम यदास्ति नित्यं गृह्णन्ति यद्वै सहजेति वेदाः ।मातः स्फुटं तत्प्रतिपाद्यरूपां त्वां देवतां कामपि संश्रयामि ॥ २॥

guhyaṃ ca te nāma yadāsti nityaṃ gṛhṇanti yadvai sahajeti vedāḥ |mātaḥ sphuṭaṃ tatpratipādyarūpāṃ tvāṃ devatāṃ kāmapi saṃśrayāmi || 2||

वनं प्रमोदाख्यमनन्तकोटिश्रीजुष्टमानन्दमयं समन्तात् ।त्वद्वल्लभो यत्र च रामचन्द्रो विभाति कन्दर्पपरार्घ्यवेषः ॥ ३॥

vanaṃ pramodākhyamanantakoṭiśrījuṣṭamānandamayaṃ samantāt |tvadvallabho yatra ca rāmacandro vibhāti kandarpaparārghyaveṣaḥ || 3||

भक्त्या प्रयुक्तं तदहं श्रयामि भूत्वा कदाचित् खलु कोऽपि गोपः ।चिरं यदानन्दसमुद्रमग्नो ब्रह्माक्षरं वेद न किञ्चिदेतत् ॥ ४॥

bhaktyā prayuktaṃ tadahaṃ śrayāmi bhūtvā kadācit khalu ko'pi gopaḥ |ciraṃ yadānandasamudramagno brahmākṣaraṃ veda na kiñcidetat || 4||

तव स्वरूपं श्रुतिभिर्विमृग्यं ब्रह्मादिदेवैरपि नैव गम्यम् ।अधिप्रमोदाटविकुञ्जवीथिष्वदो विसर्पत्यभितः पदाभ्याम् ॥ ५॥

tava svarūpaṃ śrutibhirvimṛgyaṃ brahmādidevairapi naiva gamyam |adhipramodāṭavikuñjavīthiṣvado visarpatyabhitaḥ padābhyām || 5||

शृङ्गारनामा रसराज उच्चैस्तवैव देहे कलिनप्रतिष्ठः ।यदंशमात्रेण जगत्समस्तं विमोहित स्थावरजङ्गमाढ्यम् ॥ ६॥

śṛṅgāranāmā rasarāja uccaistavaiva dehe kalinapratiṣṭhaḥ |yadaṃśamātreṇa jagatsamastaṃ vimohita sthāvarajaṅgamāḍhyam || 6||

लक्ष्मीः स्वयं या हरिसङ्गमेन प्रमोदयन्ती हृदयं विभाति ।सा त्वत्कटाक्षामृतभूरिवर्षैः प्रभाविनीति ध्रुवमेव वेद्मि ॥ ७॥

lakṣmīḥ svayaṃ yā harisaṅgamena pramodayantī hṛdayaṃ vibhāti |sā tvatkaṭākṣāmṛtabhūrivarṣaiḥ prabhāvinīti dhruvameva vedmi || 7||

विना त्वदङ्घ्रिप्रभवप्रभावं कुतो भवेदृद्धिरिति प्रतीतम् ।यतस्त्वदाराधनवञ्चितानां भवोदधौ दुःखपरम्परैव ॥ ८॥

vinā tvadaṅghriprabhavaprabhāvaṃ kuto bhavedṛddhiriti pratītam |yatastvadārādhanavañcitānāṃ bhavodadhau duḥkhaparamparaiva || 8||

दिनेदिने यत्र तवोदयेच्छुः सखीसमूहो यतते त्वदीशम् ।वशे विधातुं बहुभावदूत्यैः स ते विलासो हृदये ममास्ताम् ॥ ९॥

dinedine yatra tavodayecchuḥ sakhīsamūho yatate tvadīśam |vaśe vidhātuṃ bahubhāvadūtyaiḥ sa te vilāso hṛdaye mamāstām || 9||

यथा पुमर्थाः पुरुषाय भोगा यच्छन्ति चत्वार उदीर्णरूपाः ।तथा स्वतन्त्रः खलु ते विलासः फलात्मकश्चैव फलार्पकश्च ॥ १०॥

yathā pumarthāḥ puruṣāya bhogā yacchanti catvāra udīrṇarūpāḥ |tathā svatantraḥ khalu te vilāsaḥ phalātmakaścaiva phalārpakaśca || 10||

तवैव नित्यं वशवर्तिनी सा मायाभिधा शक्तिरनन्तरूपा ।यथाखिलं मोहितमेतदुच्चैर्जगत्स्वरूपं परतन्त्रमेव ॥ ११॥

tavaiva nityaṃ vaśavartinī sā māyābhidhā śaktiranantarūpā |yathākhilaṃ mohitametaduccairjagatsvarūpaṃ paratantrameva || 11||

अचिन्त्यरूपा करुणा भवत्याः शक्ता समुद्धर्तुमुदेतिजीवान् ।नो चेत्कथं दुस्तरमोहजालं विभिद्य पारं परमं प्रयान्ति ॥ १२॥

acintyarūpā karuṇā bhavatyāḥ śaktā samuddhartumudetijīvān |no cetkathaṃ dustaramohajālaṃ vibhidya pāraṃ paramaṃ prayānti || 12||

पितामहो यद्वितनोतिविश्वं रक्षन् हरिर्द्रावयते च दैत्यान् ।अहं तथा संहरणं करोमि तदेतदाभाति भवत्प्रसाद ॥ १३॥

pitāmaho yadvitanotiviśvaṃ rakṣan harirdrāvayate ca daityān |ahaṃ tathā saṃharaṇaṃ karomi tadetadābhāti bhavatprasāda || 13||

यतोऽभवद्वाङ्मनसं निवृत्तं यदाप्यनावाप्यमिहास्ति किञ्चित् ।यदेव सर्वेर्मुनिभिर्गृहीतं तदेव रूपं परमं भवत्याः ॥ १४॥

yato'bhavadvāṅmanasaṃ nivṛttaṃ yadāpyanāvāpyamihāsti kiñcit |yadeva sarvermunibhirgṛhītaṃ tadeva rūpaṃ paramaṃ bhavatyāḥ || 14||

अनन्तशक्तिप्रभवप्रभावमनन्तसङ्ख्याका पुमर्थमूलम् ।अनन्तकालक्षपणाक्षयं ते विचेष्टितं मे हृदये चकास्तु ॥ १५॥

anantaśaktiprabhavaprabhāvamanantasaṅkhyākā pumarthamūlam |anantakālakṣapaṇākṣayaṃ te viceṣṭitaṃ me hṛdaye cakāstu || 15||

तडिल्लतावच्च सुवर्णवर्णं रामाभ्रसम्पर्कसदामनोज्ञम् ।ध्यातं न यैस्ते जननि स्वरूपं तेषां भवेऽस्मिन् जनुरेव मोघम् ॥ १६॥

taḍillatāvacca suvarṇavarṇaṃ rāmābhrasamparkasadāmanojñam |dhyātaṃ na yaiste janani svarūpaṃ teṣāṃ bhave'smin janureva mogham || 16||

तावन्मुखे जाड्यमुदेति भूयस्तावद्दरिद्रो भवतीह लोकः ।तवन्न कान्तिप्रसरोऽस्मिन् देहे यावन्न तेऽजायत दृष्टिपातः ॥ १७॥

tāvanmukhe jāḍyamudeti bhūyastāvaddaridro bhavatīha lokaḥ |tavanna kāntiprasaro'smin dehe yāvanna te'jāyata dṛṣṭipātaḥ || 17||

अधिप्रमोदाटविकुञ्ज मध्ये श्रीरामयोगेन सदा स्फुरन्ती ।इन्दीवरश्यामललोचनां त्वां सम्पत्तिसंवित्तिकृते भजामि ॥ १८॥

adhipramodāṭavikuñja madhye śrīrāmayogena sadā sphurantī |indīvaraśyāmalalocanāṃ tvāṃ sampattisaṃvittikṛte bhajāmi || 18||

यद्वाग्भवं नाम निरूढ़वीजं परात्मकं वेदसमूलमूलम् ।तत्तद्वपुः सन्निहितं समस्ततन्त्रैषु मन्त्रात्मतया भजामि ॥ १९॥

yadvāgbhavaṃ nāma nirūṛhavījaṃ parātmakaṃ vedasamūlamūlam |tattadvapuḥ sannihitaṃ samastatantraiṣu mantrātmatayā bhajāmi || 19||

कदाचिदुन्मीलितमानभावोन्नते भ्रुवौ मन्मथचापचारू ।श्रीरामचन्द्रैकरसीन्द्रभाव्ये भजामि ते मुक्तकृपाकटाक्षे ॥ २०॥

kadācidunmīlitamānabhāvonnate bhruvau manmathacāpacārū |śrīrāmacandraikarasīndrabhāvye bhajāmi te muktakṛpākaṭākṣe || 20||

वेदान्तवाक्येषु निगूढमुच्चैर्यत्तत्परं ब्रह्म चिदेकमात्रम् ।तस्यापि चेत्थं परमाप्रतिष्ठा तदा कथं वाग्विषयत्वमेषि ॥ २१॥

vedāntavākyeṣu nigūḍhamuccairyattatparaṃ brahma cidekamātram |tasyāpi cetthaṃ paramāpratiṣṭhā tadā kathaṃ vāgviṣayatvameṣi || 21||

नित्ये महिम्नि प्रथितप्रतिष्ठा त्वेके महागाथगुणेकजुष्टा ।अगोचरा ब्रह्मशिवादिभिस्त्वमधिप्रमोदाटवि दृश्यसे वै ॥ २२॥

nitye mahimni prathitapratiṣṭhā tveke mahāgāthaguṇekajuṣṭā |agocarā brahmaśivādibhistvamadhipramodāṭavi dṛśyase vai || 22||

कदापि पञ्चत्वमियाद्विरञ्चिस्तथा विरामं भजते रमेशः ।भजाम्यहं चैव विनाशभाव तदा त्वमीशः स्वयमेव चासि ॥ २३॥

kadāpi pañcatvamiyādvirañcistathā virāmaṃ bhajate rameśaḥ |bhajāmyahaṃ caiva vināśabhāva tadā tvamīśaḥ svayameva cāsi || 23||

त्वदङ्घ्रिपङ्केरुहगर्भधूली त्रिवेदमल्लीसुमनोमधूलीम् ।विचिन्वतां ज्ञानयथेष्वगम्यामधिप्रमोदाटवि किं न लप्स्ये ॥ २४॥

tvadaṅghripaṅkeruhagarbhadhūlī trivedamallīsumanomadhūlīm |vicinvatāṃ jñānayatheṣvagamyāmadhipramodāṭavi kiṃ na lapsye || 24||

वेदान्तविज्ञानविनिश्चितार्थैर्योगेन कष्टेन गृहीतमन्यैः ।तत्त्वत्स्वरूपं प्रमुदाटवीनामाभीरकन्याभिरहो सुखापम् ॥ २५॥

vedāntavijñānaviniścitārthairyogena kaṣṭena gṛhītamanyaiḥ |tattvatsvarūpaṃ pramudāṭavīnāmābhīrakanyābhiraho sukhāpam || 25||

यथाकथञ्चिद्विषयैर्विमुक्ता नृपां मनोवृत्तिरुदीर्णरूपा ।त्वामप्रमेयामविलभ्य सीते कदर्थनीया किमु मुक्तिमार्गे ॥ २६॥

yathākathañcidviṣayairvimuktā nṛpāṃ manovṛttirudīrṇarūpā |tvāmaprameyāmavilabhya sīte kadarthanīyā kimu muktimārge || 26||

ये स्वाश्रयां च प्रवदन्ति मुक्तिं तेषामहम्भाविनष्टमात्रा ।ब्रह्मास्त्रिरूपाखलु चित्तवृत्तिरत्यर्थमेवप्रविभाति मोघा ॥ २७॥

ye svāśrayāṃ ca pravadanti muktiṃ teṣāmahambhāvinaṣṭamātrā |brahmāstrirūpākhalu cittavṛttiratyarthamevapravibhāti moghā || 27||

ये त्वत्पदाब्ज प्रभजन्ति सन्तस्तेषां परानुग्रहमात्रवश्या ।स्वं ब्रह्मधर्मं प्रविहाय मातः करोषि साश्चर्यचरित्रचर्याम् ॥ २८॥

ye tvatpadābja prabhajanti santasteṣāṃ parānugrahamātravaśyā |svaṃ brahmadharmaṃ pravihāya mātaḥ karoṣi sāścaryacaritracaryām || 28||

रजांसि भूमेः प्रमिमातु कश्चित्तथा तरङ्गान् जलधेर्बिभर्तु ।तथापि मातस्तव दिव्यकेलीगुणान् न सङ्ख्यातुमसौ समर्थः ॥ २९॥

rajāṃsi bhūmeḥ pramimātu kaścittathā taraṅgān jaladherbibhartu |tathāpi mātastava divyakelīguṇān na saṅkhyātumasau samarthaḥ || 29||

नमस्त्रिवेदीशिरसि स्थितायै ततोऽपि दौर्लभ्यतमान्वितायै ।स्वभक्तिमात्रैकसुलभात्मने ते श्रीसच्चिदानन्दपदोन्नतायै ॥ ३०॥

namastrivedīśirasi sthitāyai tato'pi daurlabhyatamānvitāyai |svabhaktimātraikasulabhātmane te śrīsaccidānandapadonnatāyai || 30||

प्रमोदवनवीथीषु सहजानन्दिनी तु या ।सा त्वं जनकभूपस्य गृहे मातः समागता ॥ ३१॥

pramodavanavīthīṣu sahajānandinī tu yā |sā tvaṃ janakabhūpasya gṛhe mātaḥ samāgatā || 31||

भक्तानुग्रहकारिण्याः को जानाति तव क्रियाम् ।फलानुमेयमात्रत्वात्तथापि खलु गीयते ॥ ३२॥

bhaktānugrahakāriṇyāḥ ko jānāti tava kriyām |phalānumeyamātratvāttathāpi khalu gīyate || 32||

इत्युच्चार्यं शिवः स्तोत्रं सीतायाः परमश्रियः ।सानन्दाश्रुमिलन्नेत्रं दण्डवन्न्यपतद्भुवि ॥ ३३॥

ityuccāryaṃ śivaḥ stotraṃ sītāyāḥ paramaśriyaḥ |sānandāśrumilannetraṃ daṇḍavannyapatadbhuvi || 33||

इति श्रीमदादिरामायणे ब्रह्मभुशुण्डसंवादे पश्चिमखण्डेभरतलक्ष्मणीये सीताजन्मस्तुतावेकोनविंशोऽध्यायः ॥ १९॥

iti śrīmadādirāmāyaṇe brahmabhuśuṇḍasaṃvāde paścimakhaṇḍebharatalakṣmaṇīye sītājanmastutāvekonaviṃśo'dhyāyaḥ || 19||

भुशुण्डिरामायणम् । पश्चिमखण्ड । अध्याय १९/१३३॥भुशुण्डिरामायणम् । पश्चिमखण्ड । अध्याय १९/१-३३॥

bhuśuṇḍirāmāyaṇam | paścimakhaṇḍa | adhyāya 19/133||bhuśuṇḍirāmāyaṇam | paścimakhaṇḍa | adhyāya 19/1-33||