शिवपन्चाक्षरीभाष्यम् सार्थम् Shiva Panchakshari Bhashyam

श्रीश्रीगणेशाय नमः ।श्रीश्रीशारदायै नमः ।नमः शिवाय इति मन्त्रः । तस्य व्याख्यानम् ।(प्रथमव्याख्यानम्)त्यागो हि नमसो वाच्य आनन्दः प्रकृतेस्तथा ।फलं प्रत्ययवाच्यं स्यात् त्याज्यं पत्रफलादिकम् ॥ १॥

śrīśrīgaṇeśāya namaḥ |śrīśrīśāradāyai namaḥ |namaḥ śivāya iti mantraḥ | tasya vyākhyānam |(prathamavyākhyānam)tyāgo hi namaso vācya ānandaḥ prakṛtestathā |phalaṃ pratyayavācyaṃ syāt tyājyaṃ patraphalādikam || 1||

त्यजामीदमिदं सर्वं चतुर्णामिह सिद्धये ।(द्वितीयव्याख्यानम्)नमः शिवाय ।अथवा नमसो वाच्यः प्रणामो दैन्यलब्धये ॥ २॥

tyajāmīdamidaṃ sarvaṃ caturṇāmiha siddhaye |(dvitīyavyākhyānam)namaḥ śivāya |athavā namaso vācyaḥ praṇāmo dainyalabdhaye || 2||

दैन्यं सेवा तथा ज्ञप्तिः सिद्धिः सर्वस्य वस्तुनः ।नमामि देवदेवेशं सकामोऽकाम एव वा ॥ ३॥

dainyaṃ sevā tathā jñaptiḥ siddhiḥ sarvasya vastunaḥ |namāmi devadeveśaṃ sakāmo'kāma eva vā || 3||

(तृतीयव्याख्यानम्)नमः शिवाय ।नञा निषिध्यते भावविकृतिर्जगदात्मनः ।मसनं देवदेवेश नेह नानास्तिशब्दतः ॥ ४॥

(tṛtīyavyākhyānam)namaḥ śivāya |nañā niṣidhyate bhāvavikṛtirjagadātmanaḥ |masanaṃ devadeveśa neha nānāstiśabdataḥ || 4||

अयेति गमयेत्यर्थे तस्माच्छुदोऽस्मि नित्यशः ।प्रणामो देहगेहादेरभिमानस्य नाशनम् ॥ ५॥

ayeti gamayetyarthe tasmācchudo'smi nityaśaḥ |praṇāmo dehagehāderabhimānasya nāśanam || 5||

शिवो ब्रह्मादिरूपः स्याच्छक्तिभिस्तिसृभिः सह ।अथवा सूर्यमेव स्यान्निर्गुणं ब्रह्म तत्परम् ॥ ६॥

śivo brahmādirūpaḥ syācchaktibhistisṛbhiḥ saha |athavā sūryameva syānnirguṇaṃ brahma tatparam || 6||

नमसो नमने शक्तिर्नमनं ध्यानमेव च ।चतुर्थ्या तादात्म्यसम्बन्धः कथ्यते प्रत्यगात्मनोः ॥ ७॥

namaso namane śaktirnamanaṃ dhyānameva ca |caturthyā tādātmyasambandhaḥ kathyate pratyagātmanoḥ || 7||

अहं शिवः शिवोऽहं च मन्धे वेदान्तनिष्ठया ।इत्येवं नम इत्युक्तं वेदैः शास्त्रैश्च सर्वशः ॥ ८॥

ahaṃ śivaḥ śivo'haṃ ca mandhe vedāntaniṣṭhayā |ityevaṃ nama ityuktaṃ vedaiḥ śāstraiśca sarvaśaḥ || 8||

अथवा दास एवाहमहं दास इतोरणम् ।इत्येव नम इत्युक्तं वैदैः शास्त्रैश्च सर्वशः ॥ ९॥

athavā dāsa evāhamahaṃ dāsa itoraṇam |ityeva nama ityuktaṃ vaidaiḥ śāstraiśca sarvaśaḥ || 9||

अथवेदमिदं सर्वं त्यजामि परमाप्तये ।अर्थं धर्मं च कामं च वाञ्छंश्च जगदीश्वरम् ॥ १०॥

athavedamidaṃ sarvaṃ tyajāmi paramāptaye |arthaṃ dharmaṃ ca kāmaṃ ca vāñchaṃśca jagadīśvaram || 10||

एतन्मन्त्रार्थतत्त्वज्ञैर्वेदवेदान्ततत्परेः ।निर्णीतं तत्त्वगर्भं यदुविज्ञेयं मुक्तिलब्धये ॥ ११॥

etanmantrārthatattvajñairvedavedāntatatpareḥ |nirṇītaṃ tattvagarbhaṃ yaduvijñeyaṃ muktilabdhaye || 11||

अथवा मुक्तिलाभाय ध्येयं तत्त्वविवेकतः ।भिन्नं बुद्ध्वा हृदा देवं मन्त्रेणेशं जगद्गुरुम् ॥ १२॥

athavā muktilābhāya dhyeyaṃ tattvavivekataḥ |bhinnaṃ buddhvā hṛdā devaṃ mantreṇeśaṃ jagadgurum || 12||

(चतुर्थव्याख्यानम्)नमः शिवाय ।नमेरचि नमः प्रोक्तो जन्तास्याज्जगदीश्वरे ।तस्माद दासोऽहमित्येवं मत्वा मां प्रापयात्मनि ॥। १३॥

(caturthavyākhyānam)namaḥ śivāya |nameraci namaḥ prokto jantāsyājjagadīśvare |tasmāda dāso'hamityevaṃ matvā māṃ prāpayātmani ||| 13||

अस्मिञ्छेते जगत् सर्वं तन्मयं शब्दगामि यत् ।तदवानाच्छिव इत्युक्तं कारणं ब्रह्मतत्परैः ॥ १४॥

asmiñchete jagat sarvaṃ tanmayaṃ śabdagāmi yat |tadavānācchiva ityuktaṃ kāraṇaṃ brahmatatparaiḥ || 14||

न मा यस्यास्ति लक्ष्मीश सोहं देवो न संशयः ।तस्मान्मे प्रापयेहैव लक्ष्मीं विद्यां सनातनीम् ॥ १५॥

na mā yasyāsti lakṣmīśa sohaṃ devo na saṃśayaḥ |tasmānme prāpayehaiva lakṣmīṃ vidyāṃ sanātanīm || 15||

यस्मादानन्दरूपस्त्वं देवैर्वेदैर्निगद्यसे ।तस्मान्मे देहि योगीश भद्रं ज्ञानं सुभावनम् ॥ १६॥

yasmādānandarūpastvaṃ devairvedairnigadyase |tasmānme dehi yogīśa bhadraṃ jñānaṃ subhāvanam || 16||

(पञ्चमव्याख्यानम्)नमः शिवाय ।यस्मात् त्वं नेति नेतीति नत्रर्थं मासि वेदजम् ।तस्मान्नमोसि भद्रं मे यतो जातोऽनमो नमः ॥ १७॥

(pañcamavyākhyānam)namaḥ śivāya |yasmāt tvaṃ neti netīti natrarthaṃ māsi vedajam |tasmānnamosi bhadraṃ me yato jāto'namo namaḥ || 17||

शिवं शिवमथाप्राप्तः शिवायेति निगद्यसे ।शिवाय मे तथा प्राप्त्या शिवायं कुरु सर्वदा ॥ १८॥

śivaṃ śivamathāprāptaḥ śivāyeti nigadyase |śivāya me tathā prāptyā śivāyaṃ kuru sarvadā || 18||

(षष्ठव्याख्यानम्)नमः शिवाय ।शिवां यातो महाभद्र नमोहं मायया ध्रुवम् ।ततो नमाय मह्यं मः शिवायं कुरु सर्वथा ॥ १९॥

(ṣaṣṭhavyākhyānam)namaḥ śivāya |śivāṃ yāto mahābhadra namohaṃ māyayā dhruvam |tato namāya mahyaṃ maḥ śivāyaṃ kuru sarvathā || 19||

(सप्तमव्याख्यानम्)नमः शिवाय ।शिव मेषियतो ज्ञप्त्या शिवायस्त्वं पठ्यसे ।नते माया यतो ज्ञप्त्या नमो वेदैः प्रपठ्यते ॥ २०॥

(saptamavyākhyānam)namaḥ śivāya |śiva meṣiyato jñaptyā śivāyastvaṃ paṭhyase |nate māyā yato jñaptyā namo vedaiḥ prapaṭhyate || 20||

नमोहं च शिवायोहं नमो मह्यं नमो नमः ।नमो नमाय शुद्धाय मङ्गलाय नमो नमः ॥ २१॥

namohaṃ ca śivāyohaṃ namo mahyaṃ namo namaḥ |namo namāya śuddhāya maṅgalāya namo namaḥ || 21||

नमो नमसनं शम्भो निराकाराय ते नमः ।निर्गुणं निष्कियं शान्तमित्याद्याः श्रुतयो जगुः ॥ २२॥

namo namasanaṃ śambho nirākārāya te namaḥ |nirguṇaṃ niṣkiyaṃ śāntamityādyāḥ śrutayo jaguḥ || 22||

नमो ब्रह्म निराकारं शिवायं शिव सर्वदा ।अतोहं च नमा भद्र शिवायोहं न संशयः ॥ २३॥

namo brahma nirākāraṃ śivāyaṃ śiva sarvadā |atohaṃ ca namā bhadra śivāyohaṃ na saṃśayaḥ || 23||

इति पद्मपादाचार्यविरचितं शिवपञ्चाक्षरीभाष्यं सम्पूर्णम् ।

iti padmapādācāryaviracitaṃ śivapañcākṣarībhāṣyaṃ sampūrṇam |