कुलानन्द तन्त्रम् Kulananda Tantram

ॐ नमो भैरवाय ।कैलासशिखरासीनं देवदेव जगद्गुरुम् ।परिपृच्छत्युमादेवी एकान्ते ज्ञानमुत्तमम् ॥ १॥भेदनिमुत्तमभेदं यथा देहव्यवस्थितम् ।कथयस्व पुराभेदं कुलानन्देषु चूत्तमम् ॥ २॥स्थानान्तरविशेषण विज्ञानं कथयस्व मे ।सद्यः प्रत्यकारकं यथा देहे व्यवस्थितम् ॥ ३॥पाशस्तोभञ्च बेधनञ्च धूननं कम्पनं तथ ।खेचरं समरसञ्चैव बलीपलितनाशनम् ॥सर्वं तत्तु सुरेश्वर कथयस्व मम प्रभो ॥ ४॥भैरव उवाच ।शृणु देवि प्रवक्ष्यामि पुरभेदं समुत्तमम् ।एतत् कौलिकं ज्ञानं कुलानन्दे चाष्टोत्तमः ॥ ५॥ब्रह्मस्थाने यत् कमलं चतुःषष्ठिदलान्वितम् ।तत्रैव मनसा रोध्य लक्षयेद्दीपशिखान् व्रती ॥ ६॥पश्यति सर्वदेहे तु दिव्यदृष्टिर्वरानने ।तेन लक्षितमात्रेण जायते सिद्धिरुत्तमा ॥ ७॥तस्योपरि नाभिम्नदवदा [?] विचक्षणे ।तथा चोपरितिष्ठति देवो भैरवो जगत्।ह्प्रभुः ॥ ८॥तस्याग्रे मनसारोप्य दृढभूतविचक्षणाः ।जायते ध्वनिभिर्जातिं तत्र मरुद्विशेषतः ॥ ९॥एतद् विज्ञानमात्रेण आवेषं जुरुते ध्रुवम् ।जायते परमं स्थानं नात्र कार्य्यविचारणात् ॥ १०॥अथान्यं परमं देवि सद्यः प्रत्याकारकम् ।तं प्रवक्ष्यामि हे देवि शृणुष्वायतलोचने ॥ ११॥अङ्गुल्यद्वितियं देवि यत् पूर्व्वं कथितं मया ।तत्रैव स्थापयेद्वित्तं कथितं जायते ध्रुवम् ॥ १२॥अतीतानागतञ्चैव वर्त्तमानं तथैव च ।तत्रैवोत्।ह्पादयेत् सृष्टिं तिव्रज्योतिःसमकृतिः ॥ १३॥हृदिसंस्थकमलं हित्वा मूर्ध्नि यान् प्रपूरयेत् ।पाशस्तोभं करोत्येवं यदि विश्रमते मनः ॥ १४॥अथान्यं परं देवि दिव्यदृष्टि प्रवर्त्तते ।ज्वलज्वालनमध्यस्थं द्विजग्रन्थि निरीक्षयेत् ॥ १५॥तत्रैव मनसा रोध्य चूलिकाग्रन्तु मानयेत् पुनः ।सृष्टिं प्रवर्त्तन्ते देवि नात्र कार्य्यविचारणात् ॥ १६॥देव्युवाच ।तद्बेधञ्च शुद्धसारञ्च हितं मया न प्रकाशितम् ।कथय्स्व विशेषण यथा जानामि तत्।ह्क्षणात् ॥ १७॥भैरव उवाच ।शृणु देवि प्रवक्ष्यामि बेधसारं यथाक्रमम् ।ब्रह्मस्थाने॥।पद्मं चतुःषष्टिदलान्वितम् ॥ १८॥तत्रैवोत्।ह्पादयेत् सृष्टिः दण्डाकाराग्नितेजसा ।भेदयित्वा महाग्रन्थिं द्विचक्रञ्च तथैव च ॥ १९॥मूर्ध्निं कमलसंस्थानं ज्वलनाकारं विचिन्तयेत् ।चलन्तं भ्रामयेत्तेन नियतं तु महितले ॥ २०॥बेधये गिरिवृक्षाणि किं पुनः क्षुद्रजन्तवः ।अथान्यं परमं देवि विज्ञानं भद्रकं शृणु ॥ २१॥भ्रुवोश्चक्षुर्मध्यस्थं च कालावुना [?] ॥॥ विचिन्तयेत् ।यावद्विश्रमते नित्यं भ्रमते चक्रवत् शिरः ॥ २२॥दुराश्रवणविज्ञानं भूतदेतस्य [?] चिन्तयेत् ।वामस्त्रोतं तु यावत् तिव्रतेजसमप्रभम् ॥ २३॥देव्युवाच ।बलीपलितक्षयं देव त्वया ख्यातं ममाग्रतः ।एतन्मे संशयो देव कथयस्व मम प्रभो ॥ २४॥भैरव उवाच ।शृणु देवि प्रवक्ष्यामि यत् सुराणामपि दुर्ल्लभम् ।द्वात्रिंशतिदलं पद्मं तिष्ठति तन्मूर्ध्नि मध्यतः ॥ २५॥तत्रैव भावयेदमृतं कलाषोडशसमन्वितम् ।हृच्चक्रं पातयेद्वारं [?] यावदानाब्जिमण्डलम् ॥ २६॥चिन्तयेत् कृष्णवर्णञ्च भेदं तु सकलं पुरः ।पलितास्तम्भयेद्देवि मासमेकेन सुव्रते ॥ २७॥अथान्यं परमं देवि गुह्यसंशयस्थितिकारकम् ।यत्र चतुष्पथस्थानं तत्र सर्वासुरालयम् ॥ २८॥तत्रैव स्थापयेच्चितं दिव्यबालप्रवर्त्तत [?] ।अश्रुतां वदते बालां॥॥दिव्य वरानने ॥ २९॥विषप्रहारं कुरुते ज्वरव्याधिं विनाशयेत् ।ततः परतरं स्थानं तत्र सर्वे प्रवर्त्तते ॥ ३०॥अथान्यं परमं देवि दुराबेधं वदाम्यहम् ।ज्वलज्ज्वलनसंध्यस्थं तत्रैव लक्षयेद्देवि ॥ ३१॥तं त्रितकोटिसमप्रभा ऊर्ध्वं शक्ति निपातान्यतः [?] ।बेधयेद्विचक्षणः बेधयित्वा तु तं लक्षयेत् ॥ ३२॥ज्वलनाकाष्ठप्रभां ऊर्ध्वशक्तिं चक्रयित्वअचलं भ्रामयेत् पुनः [?]बेधयेत् सा मनःसहस्राणि समकानि तु का कथा ॥ ३३॥एवं ज्ञात्वा वीरारोहे विचरेत यथासुखम् ।देवासुर्मनुजानां दुर्लभो भवति साधकः ॥ ३४॥देव्युवाच ।धूननं कम्पनं देव यथाख्यातं ममाग्रतः ।ततश्चापि संशयो देव कथयस्व मम प्रभो ॥ ३५॥भैरव उवाच ।शृणु देवि प्रवक्ष्यामि धूननं कम्पनं स्थितम् ।या सा महावहा नाडी कुचेल्याकारसंस्थिता ॥ ३६॥तत्रैवोत्।ह्पादयेत् दृष्टिर्द्दण्डाकारसुतेजसा ।हृच्चक्र॥। ॥। ॥। तिव्रशक्ति सुविग्रहा ॥ ३७॥धूननं कम्पनं चैव नात्र कार्य्यविचारणात् ।अथान्यं परमं देवि खेचरत्वं शृणु प्रिये ॥ ३८॥या सा महावहा ना[डी] कुण्डल्याकारसंस्थिता ।पदद्वन्द्वगता सा तु मूर्ध्निस्थं कमलं पुनः ॥ ३९॥या वीरतये तज्ज्वलनाकारं सुभावयेद् बुधः ।सर्वशक्तितो मध्यत खेचरत्व भवेद्वेःनवाहमभृतं ददैतः [?] ॥ ४०॥अथान्यं सम्प्रवक्ष्यामि महाव्याप्तिं वरानने ।यावद्।ह्॥।स्थानेषु ख्याता तस्य मयाग्रतः ॥ ४१॥तथैव मनसारोप्यं नासाग्रे पवनमानेन ।मनसं तत्त्व बेधयित्वा निष्कलं योजयेद् बुधः ॥ ४२॥महाव्याप्तिर्भवेद्देवि तवाहमनृतं वदेत् ।अथान्य सम्प्रवक्ष्यामि येन सिद्धिर्भवेत् ध्रुवम् ॥ ४३॥वर्गातीतस्य द्वितीयमनुलोम न सुव्रते ।ज्वलनारूढं कृत्वा चतुर्थं स्वरसंयुतः ॥ ४४॥बिन्दुमस्तकसम्भिन्नमादौ योजयेद् बुधः ।वर्गातीतं पुनर्देवि षष्तस्वरविभूषितः ॥ ४५॥स शिखे खरबिन्दुसंयुक्तं योगयेद्देवि तत् पुनः ।यकारस्य पञ्चमं गृह्यं तं तृतीयस्वरसमन्वितम् ॥ ४६॥स्वरं द्वितीयसंयुक्तं कारयेत् पुनः प्रियः ।वर्गस्य प्रथमं बीजं सृष्टराद्यतो योजयेत् ॥ ४७॥एतद्देवि समाख्यातं कुलविद्यासमन्वितम् ।नित्यं तु योजयेद्देवि एकचित्तस्तु पण्डितः ॥ ४८॥तस्य सर्वा भवेत् सिद्धिः सर्वज्ञनेषु सुन्दरि ।न खेदयामि कस्य चित्तं शिष्येऽप्युक्त्वा वरानने ॥ ४९॥अथान्यं परमं देवि कामेन विह्वलारकम् ।भस्य मध्यस्थ भगमधो हुताशनम् ॥ ५०॥प्रेरितः पवनः शक्त्या ज्वलनाकारतेजसा ।विसन्तु चिन्तयेद्देवि सृष्टिकमलन्तु यावत् ॥ ५१॥श्रवणं चिन्तयेदमृतं तेजोमार्गेण योगिनि ।भवन्ति विह्वला नार्य्यः क्षनमेकेन सुव्रते ॥ ५२॥शृणुयात् पर्मादेवि अघोरविक्रमा ॥ ५३॥आकर्षयेद् बुघो वायुं पिण्डस्थं रूपणमुच्यते ।चक्षुषा योजयेद्देवि फलपुष्पन्तु चिन्तयेत् ।तेजसार्कर्षयेत् तु॥ॅहित्तं सुसर्य्यतः ॥ ५४॥देव्युवाच ।सर्वत्र तु मया ज्ञानं भाषितं देव तत् पुरा ।अद्यापि संशयो देवि कथयस्व मम प्रभो ।संगमान्मोक्षहेतुकं *** *** ॥ ५५॥भैरव उवाच ।शृणु देवि प्रवक्ष्यामि तत् सुरैरपि दुर्लभम् ।आसनं तु स्थितं कृत्वा॥।विश्व अनिवृत्तः ॥ ५६॥अभावं भावयेद्देवि सर्वभावविवर्जितम् ।चित्तं तत्र स्थितं कृत्वा खमध्ये विनियोजयेत् ॥ ५७॥भावयेत् समरसं देवि प्रभुभृत्यं विचक्षणः ।एतद्विज्ञानमात्रेण गियते तत्र मध्यतः ॥ ५८॥दूराश्रवणविज्ञानं बेधस्तोभं मध्यतः ।आवेषं दर्शनं दूरात् कम्पस्तोभं तथैव च ॥ ५९॥परकायप्रवेशेन सम्प्रवर्त्तेत योगिनः ।॥। ॥। ॥।तदभ्यासेन सुव्रते ॥ ६०॥इति मत्स्येन्द्र-पादावतारितं कुलानन्दं समाप्तमिति ॥शुभमस्तु सर्वजगताम् ।

oṃ namo bhairavāya |kailāsaśikharāsīnaṃ devadeva jagadgurum |paripṛcchatyumādevī ekānte jñānamuttamam || 1||bhedanimuttamabhedaṃ yathā dehavyavasthitam |kathayasva purābhedaṃ kulānandeṣu cūttamam || 2||sthānāntaraviśeṣaṇa vijñānaṃ kathayasva me |sadyaḥ pratyakārakaṃ yathā dehe vyavasthitam || 3||pāśastobhañca bedhanañca dhūnanaṃ kampanaṃ tatha |khecaraṃ samarasañcaiva balīpalitanāśanam ||sarvaṃ tattu sureśvara kathayasva mama prabho || 4||bhairava uvāca |śṛṇu devi pravakṣyāmi purabhedaṃ samuttamam |etat kaulikaṃ jñānaṃ kulānande cāṣṭottamaḥ || 5||brahmasthāne yat kamalaṃ catuḥṣaṣṭhidalānvitam |tatraiva manasā rodhya lakṣayeddīpaśikhān vratī || 6||paśyati sarvadehe tu divyadṛṣṭirvarānane |tena lakṣitamātreṇa jāyate siddhiruttamā || 7||tasyopari nābhimnadavadā [?] vicakṣaṇe |tathā coparitiṣṭhati devo bhairavo jagat|hprabhuḥ || 8||tasyāgre manasāropya dṛḍhabhūtavicakṣaṇāḥ |jāyate dhvanibhirjātiṃ tatra marudviśeṣataḥ || 9||etad vijñānamātreṇa āveṣaṃ jurute dhruvam |jāyate paramaṃ sthānaṃ nātra kāryyavicāraṇāt || 10||athānyaṃ paramaṃ devi sadyaḥ pratyākārakam |taṃ pravakṣyāmi he devi śṛṇuṣvāyatalocane || 11||aṅgulyadvitiyaṃ devi yat pūrvvaṃ kathitaṃ mayā |tatraiva sthāpayedvittaṃ kathitaṃ jāyate dhruvam || 12||atītānāgatañcaiva varttamānaṃ tathaiva ca |tatraivot|hpādayet sṛṣṭiṃ tivrajyotiḥsamakṛtiḥ || 13||hṛdisaṃsthakamalaṃ hitvā mūrdhni yān prapūrayet |pāśastobhaṃ karotyevaṃ yadi viśramate manaḥ || 14||athānyaṃ paraṃ devi divyadṛṣṭi pravarttate |jvalajvālanamadhyasthaṃ dvijagranthi nirīkṣayet || 15||tatraiva manasā rodhya cūlikāgrantu mānayet punaḥ |sṛṣṭiṃ pravarttante devi nātra kāryyavicāraṇāt || 16||devyuvāca |tadbedhañca śuddhasārañca hitaṃ mayā na prakāśitam |kathaysva viśeṣaṇa yathā jānāmi tat|hkṣaṇāt || 17||bhairava uvāca |śṛṇu devi pravakṣyāmi bedhasāraṃ yathākramam |brahmasthāne|||padmaṃ catuḥṣaṣṭidalānvitam || 18||tatraivot|hpādayet sṛṣṭiḥ daṇḍākārāgnitejasā |bhedayitvā mahāgranthiṃ dvicakrañca tathaiva ca || 19||mūrdhniṃ kamalasaṃsthānaṃ jvalanākāraṃ vicintayet |calantaṃ bhrāmayettena niyataṃ tu mahitale || 20||bedhaye girivṛkṣāṇi kiṃ punaḥ kṣudrajantavaḥ |athānyaṃ paramaṃ devi vijñānaṃ bhadrakaṃ śṛṇu || 21||bhruvoścakṣurmadhyasthaṃ ca kālāvunā [?] |||| vicintayet |yāvadviśramate nityaṃ bhramate cakravat śiraḥ || 22||durāśravaṇavijñānaṃ bhūtadetasya [?] cintayet |vāmastrotaṃ tu yāvat tivratejasamaprabham || 23||devyuvāca |balīpalitakṣayaṃ deva tvayā khyātaṃ mamāgrataḥ |etanme saṃśayo deva kathayasva mama prabho || 24||bhairava uvāca |śṛṇu devi pravakṣyāmi yat surāṇāmapi durllabham |dvātriṃśatidalaṃ padmaṃ tiṣṭhati tanmūrdhni madhyataḥ || 25||tatraiva bhāvayedamṛtaṃ kalāṣoḍaśasamanvitam |hṛccakraṃ pātayedvāraṃ [?] yāvadānābjimaṇḍalam || 26||cintayet kṛṣṇavarṇañca bhedaṃ tu sakalaṃ puraḥ |palitāstambhayeddevi māsamekena suvrate || 27||athānyaṃ paramaṃ devi guhyasaṃśayasthitikārakam |yatra catuṣpathasthānaṃ tatra sarvāsurālayam || 28||tatraiva sthāpayeccitaṃ divyabālapravarttata [?] |aśrutāṃ vadate bālāṃ||||divya varānane || 29||viṣaprahāraṃ kurute jvaravyādhiṃ vināśayet |tataḥ parataraṃ sthānaṃ tatra sarve pravarttate || 30||athānyaṃ paramaṃ devi durābedhaṃ vadāmyaham |jvalajjvalanasaṃdhyasthaṃ tatraiva lakṣayeddevi || 31||taṃ tritakoṭisamaprabhā ūrdhvaṃ śakti nipātānyataḥ [?] |bedhayedvicakṣaṇaḥ bedhayitvā tu taṃ lakṣayet || 32||jvalanākāṣṭhaprabhāṃ ūrdhvaśaktiṃ cakrayitvaacalaṃ bhrāmayet punaḥ [?]bedhayet sā manaḥsahasrāṇi samakāni tu kā kathā || 33||evaṃ jñātvā vīrārohe vicareta yathāsukham |devāsurmanujānāṃ durlabho bhavati sādhakaḥ || 34||devyuvāca |dhūnanaṃ kampanaṃ deva yathākhyātaṃ mamāgrataḥ |tataścāpi saṃśayo deva kathayasva mama prabho || 35||bhairava uvāca |śṛṇu devi pravakṣyāmi dhūnanaṃ kampanaṃ sthitam |yā sā mahāvahā nāḍī kucelyākārasaṃsthitā || 36||tatraivot|hpādayet dṛṣṭirddaṇḍākārasutejasā |hṛccakra||| ||| ||| tivraśakti suvigrahā || 37||dhūnanaṃ kampanaṃ caiva nātra kāryyavicāraṇāt |athānyaṃ paramaṃ devi khecaratvaṃ śṛṇu priye || 38||yā sā mahāvahā nā[ḍī] kuṇḍalyākārasaṃsthitā |padadvandvagatā sā tu mūrdhnisthaṃ kamalaṃ punaḥ || 39||yā vīrataye tajjvalanākāraṃ subhāvayed budhaḥ |sarvaśaktito madhyata khecaratva bhavedveḥnavāhamabhṛtaṃ dadaitaḥ [?] || 40||athānyaṃ sampravakṣyāmi mahāvyāptiṃ varānane |yāvad|h|||sthāneṣu khyātā tasya mayāgrataḥ || 41||tathaiva manasāropyaṃ nāsāgre pavanamānena |manasaṃ tattva bedhayitvā niṣkalaṃ yojayed budhaḥ || 42||mahāvyāptirbhaveddevi tavāhamanṛtaṃ vadet |athānya sampravakṣyāmi yena siddhirbhavet dhruvam || 43||vargātītasya dvitīyamanuloma na suvrate |jvalanārūḍhaṃ kṛtvā caturthaṃ svarasaṃyutaḥ || 44||bindumastakasambhinnamādau yojayed budhaḥ |vargātītaṃ punardevi ṣaṣtasvaravibhūṣitaḥ || 45||sa śikhe kharabindusaṃyuktaṃ yogayeddevi tat punaḥ |yakārasya pañcamaṃ gṛhyaṃ taṃ tṛtīyasvarasamanvitam || 46||svaraṃ dvitīyasaṃyuktaṃ kārayet punaḥ priyaḥ |vargasya prathamaṃ bījaṃ sṛṣṭarādyato yojayet || 47||etaddevi samākhyātaṃ kulavidyāsamanvitam |nityaṃ tu yojayeddevi ekacittastu paṇḍitaḥ || 48||tasya sarvā bhavet siddhiḥ sarvajñaneṣu sundari |na khedayāmi kasya cittaṃ śiṣye'pyuktvā varānane || 49||athānyaṃ paramaṃ devi kāmena vihvalārakam |bhasya madhyastha bhagamadho hutāśanam || 50||preritaḥ pavanaḥ śaktyā jvalanākāratejasā |visantu cintayeddevi sṛṣṭikamalantu yāvat || 51||śravaṇaṃ cintayedamṛtaṃ tejomārgeṇa yogini |bhavanti vihvalā nāryyaḥ kṣanamekena suvrate || 52||śṛṇuyāt parmādevi aghoravikramā || 53||ākarṣayed bugho vāyuṃ piṇḍasthaṃ rūpaṇamucyate |cakṣuṣā yojayeddevi phalapuṣpantu cintayet |tejasārkarṣayet tu||ehittaṃ susaryyataḥ || 54||devyuvāca |sarvatra tu mayā jñānaṃ bhāṣitaṃ deva tat purā |adyāpi saṃśayo devi kathayasva mama prabho |saṃgamānmokṣahetukaṃ *** *** || 55||bhairava uvāca |śṛṇu devi pravakṣyāmi tat surairapi durlabham |āsanaṃ tu sthitaṃ kṛtvā|||viśva anivṛttaḥ || 56||abhāvaṃ bhāvayeddevi sarvabhāvavivarjitam |cittaṃ tatra sthitaṃ kṛtvā khamadhye viniyojayet || 57||bhāvayet samarasaṃ devi prabhubhṛtyaṃ vicakṣaṇaḥ |etadvijñānamātreṇa giyate tatra madhyataḥ || 58||dūrāśravaṇavijñānaṃ bedhastobhaṃ madhyataḥ |āveṣaṃ darśanaṃ dūrāt kampastobhaṃ tathaiva ca || 59||parakāyapraveśena sampravartteta yoginaḥ |||| ||| |||tadabhyāsena suvrate || 60||iti matsyendra-pādāvatāritaṃ kulānandaṃ samāptamiti ||śubhamastu sarvajagatām |