दत्त भावसुधारसस्तोत्रम् Shri Datta Bhavasudharasa Stotram

श्री दत्त भावसुधारस स्तोत्रम् ।दत्तात्रेयं परमसुखमयं वेदगेयं ह्यमेयंयोगिध्येयं हृतनिजभयं स्वीकृतानेककायम् ।दुष्टागम्यं विततविजयं देवदैत्यर्षिवन्द्यंवन्दे नित्यं विहितविनयं चाव्ययं भावगम्यम् ॥ १॥

śrī datta bhāvasudhārasa stotram |dattātreyaṃ paramasukhamayaṃ vedageyaṃ hyameyaṃyogidhyeyaṃ hṛtanijabhayaṃ svīkṛtānekakāyam |duṣṭāgamyaṃ vitatavijayaṃ devadaityarṣivandyaṃvande nityaṃ vihitavinayaṃ cāvyayaṃ bhāvagamyam || 1||

दत्तात्रेय नमोऽस्तु ते भगवते पापक्षयं कुर्वतेदारिद्र्यं हरते भयं शमयते कारुण्यमातन्वते ।भक्तानुद्धरते शिवं च ददते सत्कीर्तिमातन्वतेभूतान्द्रावयते वरं प्रददते श्रेयः पते सद्गते ॥ २॥

dattātreya namo'stu te bhagavate pāpakṣayaṃ kurvatedāridryaṃ harate bhayaṃ śamayate kāruṇyamātanvate |bhaktānuddharate śivaṃ ca dadate satkīrtimātanvatebhūtāndrāvayate varaṃ pradadate śreyaḥ pate sadgate || 2||

एकं सौभाग्यजनकं तारकं लोकनायकम् ।विशोकं त्रातभजकं नमस्ये कामपूरकम् ॥ ३॥

ekaṃ saubhāgyajanakaṃ tārakaṃ lokanāyakam |viśokaṃ trātabhajakaṃ namasye kāmapūrakam || 3||

नित्यं स्मरामि ते पादे हतखेदे सुखप्रदे ।प्रदेहि मे शुद्धभावं भावं यो वारयेद्द्रुतम् ॥ ४॥

nityaṃ smarāmi te pāde hatakhede sukhaprade |pradehi me śuddhabhāvaṃ bhāvaṃ yo vārayeddrutam || 4||

समस्तसम्पत्प्रदमार्तबंधुं समस्तकल्याणदमस्तबंधुम् ।कारुण्यसिंधुं प्रणमामि दत्तं यः शोधयत्याशु मलीनचित्तम् ॥ ५॥

samastasampatpradamārtabaṃdhuṃ samastakalyāṇadamastabaṃdhum |kāruṇyasiṃdhuṃ praṇamāmi dattaṃ yaḥ śodhayatyāśu malīnacittam || 5||

समस्तभूतांतरबाह्यवर्ती यश्चात्रिपुत्रो यतिचक्रवर्ती ।सुकीर्तिसंव्याप्तदिगंतरालः स पातु मां निर्जितभक्तकालः ॥ ६॥

samastabhūtāṃtarabāhyavartī yaścātriputro yaticakravartī |sukīrtisaṃvyāptadigaṃtarālaḥ sa pātu māṃ nirjitabhaktakālaḥ || 6||

व्याध्याधिदारिद्र्यभयार्तिहर्ता स्वगुप्तयेऽनेकशरीरधर्तास्वदासभर्ता बहुधा विहर्ता कर्ताप्यकर्ता स्ववशोऽरिहर्ता ॥ ७॥

vyādhyādhidāridryabhayārtihartā svaguptaye'nekaśarīradhartāsvadāsabhartā bahudhā vihartā kartāpyakartā svavaśo'rihartā || 7||

स चानसूयातनयोऽभवद्यो विष्णुः स्वयं भाविकरक्षणाय ।गुणा यदीया म हि बुद्धिमद्भिर्गण्यंत आकल्पमपीह धात्रा ॥ ८॥

sa cānasūyātanayo'bhavadyo viṣṇuḥ svayaṃ bhāvikarakṣaṇāya |guṇā yadīyā ma hi buddhimadbhirgaṇyaṃta ākalpamapīha dhātrā || 8||

न यत्कटाक्षामृतवृष्टितोऽत्रतिष्ठन्ति तापाः सकलाः परत्र ।यः सद्गतिं सम्प्रददाति भूमास मेऽन्तरे तिष्ठतु दिव्यधामा ॥ ९॥

na yatkaṭākṣāmṛtavṛṣṭito'tratiṣṭhanti tāpāḥ sakalāḥ paratra |yaḥ sadgatiṃ sampradadāti bhūmāsa me'ntare tiṣṭhatu divyadhāmā || 9||

स त्वं प्रसीदात्रिसुतार्तिहारिन्दिगम्बर स्वीयमनोविहारिन् ।दुष्टा लिपिर्या लिखितात्र धात्राकार्या त्वया साऽतिशुभा विधात्रा ॥ १०॥

sa tvaṃ prasīdātrisutārtihārindigambara svīyamanovihārin |duṣṭā lipiryā likhitātra dhātrākāryā tvayā sā'tiśubhā vidhātrā || 10||

सर्वमंगलसंयुक्त सर्वैश्वर्यसमन्वित ।प्रसन्ने त्वयि सर्वेशे किं केषां दुर्लभं कुह ॥ ११॥

sarvamaṃgalasaṃyukta sarvaiśvaryasamanvita |prasanne tvayi sarveśe kiṃ keṣāṃ durlabhaṃ kuha || 11||

हार्दांधतिमिरं हन्तुं शुद्धज्ञानप्रकाशक ।त्वदंघ्रिनखमाणिक्यद्युतिरेवालमीश नः ॥ १२॥

hārdāṃdhatimiraṃ hantuṃ śuddhajñānaprakāśaka |tvadaṃghrinakhamāṇikyadyutirevālamīśa naḥ || 12||

स्वकृपार्द्रकटाक्षेण वीक्षसे चेत्सकृद्धि माम् ।भविष्यामि कृतार्थोऽत्र पात्रं चापि स्थितेस्तव ॥ १३॥

svakṛpārdrakaṭākṣeṇa vīkṣase cetsakṛddhi mām |bhaviṣyāmi kṛtārtho'tra pātraṃ cāpi sthitestava || 13||

क्व च मन्दो वराकोऽहं क्व भवान्भगवान्प्रभुः ।अथापि भवदावेश भाग्यवानस्मि ते दृशा ॥ १४॥

kva ca mando varāko'haṃ kva bhavānbhagavānprabhuḥ |athāpi bhavadāveśa bhāgyavānasmi te dṛśā || 14||

विहितानि मया नाना पातकानि च यद्यपि ।अथापि ते प्रसादेन पवित्रोऽहं न संशयः ॥ १५॥

vihitāni mayā nānā pātakāni ca yadyapi |athāpi te prasādena pavitro'haṃ na saṃśayaḥ || 15||

स्वलीलया त्वं हि जनान्पुनासितन्मे स्वलीला श्रवणं प्रयच्छ ।तस्याः श्रुतेः सान्द्रविलोचनोऽहंपुनामि चात्मानमतीव देव ॥ १६॥

svalīlayā tvaṃ hi janānpunāsitanme svalīlā śravaṇaṃ prayaccha |tasyāḥ śruteḥ sāndravilocano'haṃpunāmi cātmānamatīva deva || 16||

पुरतस्ते स्फुटं वच्मि दोषराशिरहं किल ।दोषा ममामिताः पांसुवृष्टिबिन्दुसमा विभोः ॥ १७॥

purataste sphuṭaṃ vacmi doṣarāśirahaṃ kila |doṣā mamāmitāḥ pāṃsuvṛṣṭibindusamā vibhoḥ || 17||

पापीयसामहं मुख्यस्त्वं तु कारुणिकाग्रणीः ।दयनीयो न हि क्वापि मदन्य इति भाति मे ॥ १८॥

pāpīyasāmahaṃ mukhyastvaṃ tu kāruṇikāgraṇīḥ |dayanīyo na hi kvāpi madanya iti bhāti me || 18||

ईदृशं मां विलोक्यापि कृपालो ते मनो यदि ।न द्रवेत्तर्हि किं वाच्यमदृष्टं मे तवाग्रतः ॥ १९॥

īdṛśaṃ māṃ vilokyāpi kṛpālo te mano yadi |na dravettarhi kiṃ vācyamadṛṣṭaṃ me tavāgrataḥ || 19||

त्वमेव सृष्टवान्सर्वान्दत्तात्रेय दयानिधे ।वयं दीनतराः पुत्रास्तवाकल्पाः स्वरक्षणे ॥ २०॥

tvameva sṛṣṭavānsarvāndattātreya dayānidhe |vayaṃ dīnatarāḥ putrāstavākalpāḥ svarakṣaṇe || 20||

जयतु जयतु दत्तो देवसङ्घाभिपूज्योजयतु जयतु भद्रो भद्रदो भावुकेज्यः ।जयतु जयतु नित्यो निर्मलज्ञानवेद्योजयतु जयतु सत्यः सत्यसंधोऽनवद्यः ॥ २१॥

jayatu jayatu datto devasaṅghābhipūjyojayatu jayatu bhadro bhadrado bhāvukejyaḥ |jayatu jayatu nityo nirmalajñānavedyojayatu jayatu satyaḥ satyasaṃdho'navadyaḥ || 21||

यद्यहं तव पुत्रः स्यां पिता माता त्वमेव मे ।दयास्तन्यामृतेनाशु मातस्त्वमभिषिञ्च माम् ॥ २२॥

yadyahaṃ tava putraḥ syāṃ pitā mātā tvameva me |dayāstanyāmṛtenāśu mātastvamabhiṣiñca mām || 22||

ईशाभिन्ननिमित्तोपादनात्स्रष्टुरस्य ते ।जगद्योने सुतो नाहं दत्त मां परिपाह्यतः ॥ २३॥

īśābhinnanimittopādanātsraṣṭurasya te |jagadyone suto nāhaṃ datta māṃ paripāhyataḥ || 23||

तव वत्सस्य मे वाक्यं सूक्तं वाऽसूक्तमप्यहो ।क्षन्तव्यं मेऽपराधश्च त्वत्तोऽन्या न गतिर्हि मे ॥ २४॥

tava vatsasya me vākyaṃ sūktaṃ vā'sūktamapyaho |kṣantavyaṃ me'parādhaśca tvatto'nyā na gatirhi me || 24||

अनन्यगतिकस्यास्य बालस्य मम ते पितः ।न सर्वथोचितोपेक्षा दोषाणां गणनापि च ॥ २५॥

ananyagatikasyāsya bālasya mama te pitaḥ |na sarvathocitopekṣā doṣāṇāṃ gaṇanāpi ca || 25||

अज्ञानित्वादकल्पत्वाद्दोषा मम पदे पदे ।भवन्ति किं करोमीश करुणावरुणालय ॥ २६॥

ajñānitvādakalpatvāddoṣā mama pade pade |bhavanti kiṃ karomīśa karuṇāvaruṇālaya || 26||

अथापि मेऽपराधैश्चेदायास्यन्तर्विषादताम् ।पदाहतार्भकेणापि माता रुष्यति किं भुवि ॥ २७॥

athāpi me'parādhaiścedāyāsyantarviṣādatām |padāhatārbhakeṇāpi mātā ruṣyati kiṃ bhuvi || 27||

रङ्कमङ्कगतं दीनं ताडयन्तं पदेन च ।माता त्यजति किं बालं प्रत्युताश्वासयत्यहो ॥ २८॥

raṅkamaṅkagataṃ dīnaṃ tāḍayantaṃ padena ca |mātā tyajati kiṃ bālaṃ pratyutāśvāsayatyaho || 28||

तादृशं मामकल्पं चेन्नाश्वासयसि भो प्रभो ।अहहा बत दीनस्य त्वां विना मम का गतिः ॥ २९॥

tādṛśaṃ māmakalpaṃ cennāśvāsayasi bho prabho |ahahā bata dīnasya tvāṃ vinā mama kā gatiḥ || 29||

शिशुर्नायं शठः स्वार्थीत्यपि नायातु तेऽन्तरम् ।लोके हि क्षुधिता बालाः स्मरन्ति निजमातरम् ॥ ३०॥

śiśurnāyaṃ śaṭhaḥ svārthītyapi nāyātu te'ntaram |loke hi kṣudhitā bālāḥ smaranti nijamātaram || 30||

जीवनं भिन्नयोः पित्रोर्लोक एकतराच्छिशोः ।त्वं तूभयं दत्त मम माऽस्तु निर्दयता मयि ॥ ३१॥

jīvanaṃ bhinnayoḥ pitrorloka ekatarācchiśoḥ |tvaṃ tūbhayaṃ datta mama mā'stu nirdayatā mayi || 31||

स्तवनेन न शक्तोऽस्मि त्वां प्रसादयितुं प्रभो ।ब्रह्माद्याश्चकितास्तत्र मन्दोऽहं शक्नुयां कथम् ॥ ३२॥

stavanena na śakto'smi tvāṃ prasādayituṃ prabho |brahmādyāścakitāstatra mando'haṃ śaknuyāṃ katham || 32||

दत्त त्वद्बालवाक्यानि सूक्तासूक्तानि यानि च ।तानि स्वीकुरु सर्वज्ञ दयालो भक्तभावन ॥ ३३॥

datta tvadbālavākyāni sūktāsūktāni yāni ca |tāni svīkuru sarvajña dayālo bhaktabhāvana || 33||

ये त्वा शरणमापन्नाः कृतार्था अभवन्हि ते ।एतद्विचार्य मनसा दत्त त्वां शरणं गतः ॥ ३४॥

ye tvā śaraṇamāpannāḥ kṛtārthā abhavanhi te |etadvicārya manasā datta tvāṃ śaraṇaṃ gataḥ || 34||

त्वन्निष्ठास्त्वत्परा भक्तास्तव ते सुखभागिनः ।इति शास्त्रानुरोधेन दत्त त्वां शरणं गतः ॥ ३५॥

tvanniṣṭhāstvatparā bhaktāstava te sukhabhāginaḥ |iti śāstrānurodhena datta tvāṃ śaraṇaṃ gataḥ || 35||

स्वभक्ताननुगृह्णाति भगवान् भक्तवत्सलः ।इति सञ्चित्य सञ्चित्य कथञ्चिद्धारयाम्यसून् ॥ ३६॥

svabhaktānanugṛhṇāti bhagavān bhaktavatsalaḥ |iti sañcitya sañcitya kathañciddhārayāmyasūn || 36||

त्वद्भक्तस्त्वदधीनोऽहमस्मि तुभ्यं समर्पितम् ।तनुं मनो धनं चापि कृपां कुरु ममोपरि ॥ ३७॥

tvadbhaktastvadadhīno'hamasmi tubhyaṃ samarpitam |tanuṃ mano dhanaṃ cāpi kṛpāṃ kuru mamopari || 37||

त्वयि भक्तिं नैव जाने न जानेऽर्चनपद्धतिम् ।कृतं न दानधर्मादि प्रसादं कुरु केवलम् ॥ ३८॥

tvayi bhaktiṃ naiva jāne na jāne'rcanapaddhatim |kṛtaṃ na dānadharmādi prasādaṃ kuru kevalam || 38||

ब्रह्मचर्यादि नाचीर्णं नाधीता विधितः श्रुतिः ।गार्हस्थ्यं विधिना दत्त न कृतं तत्प्रसीद मे ॥ ३९॥

brahmacaryādi nācīrṇaṃ nādhītā vidhitaḥ śrutiḥ |gārhasthyaṃ vidhinā datta na kṛtaṃ tatprasīda me || 39||

न साधुसङ्गमो मेऽस्ति न कृतं वृद्धसेवनम् ।न शास्त्रशासनं दत्त केवलं त्वं दयां कुरु ॥ ४०॥

na sādhusaṅgamo me'sti na kṛtaṃ vṛddhasevanam |na śāstraśāsanaṃ datta kevalaṃ tvaṃ dayāṃ kuru || 40||

ज्ञातेऽपि धर्मे नहि मे प्रवृत्तिर्ज्ञातेऽप्यधर्मे न ततो निवृत्तिः ॥श्रीदत्तनाथेन हृदि स्थितेनयथा नियुक्तोऽस्मि तथा करोमि ॥ ४१॥

jñāte'pi dharme nahi me pravṛttirjñāte'pyadharme na tato nivṛttiḥ ||śrīdattanāthena hṛdi sthitenayathā niyukto'smi tathā karomi || 41||

कृतिः सेवा गतिर्यात्रा स्मृतिश्चिन्ता स्तुतिर्वचः ।भवन्तु दत्त मे नित्यं त्वदीया एव सर्वथा ॥ ४२॥

kṛtiḥ sevā gatiryātrā smṛtiścintā stutirvacaḥ |bhavantu datta me nityaṃ tvadīyā eva sarvathā || 42||

प्रतिज्ञा ते न भक्ता मे नश्यन्तीति सुनिश्चितम् ।श्रीदत्त चित्त आनीय जीवनं धारयाम्यहम् ॥ ४३॥

pratijñā te na bhaktā me naśyantīti suniścitam |śrīdatta citta ānīya jīvanaṃ dhārayāmyaham || 43||

दत्तोऽहं ते मयेतीश आत्मदानेन योऽभवत् ।अनसूयात्रिपुत्रः स श्रीदत्तः शरणं मम ॥ ४४॥

datto'haṃ te mayetīśa ātmadānena yo'bhavat |anasūyātriputraḥ sa śrīdattaḥ śaraṇaṃ mama || 44||

कार्तवीर्यार्जुनायादाद्योगर्धिमुभयीं प्रभुः ।अव्याहतगतिं चासौ श्रीदत्तः शरणं मम ॥ ४५॥

kārtavīryārjunāyādādyogardhimubhayīṃ prabhuḥ |avyāhatagatiṃ cāsau śrīdattaḥ śaraṇaṃ mama || 45||

आन्वीक्षिकीमलर्काय विकल्पत्यागपूर्वकम् ।योऽदादाचार्यवर्यः स श्रीदत्तः शरणं मम ॥ ४६॥

ānvīkṣikīmalarkāya vikalpatyāgapūrvakam |yo'dādācāryavaryaḥ sa śrīdattaḥ śaraṇaṃ mama || 46||

चतुर्विंशतिगुर्वाप्तं हेयोपादेयलक्षणम् ।ज्ञानं यो यदवेऽदात्स श्रीदत्तः शरणं मम ॥ ४७॥

caturviṃśatigurvāptaṃ heyopādeyalakṣaṇam |jñānaṃ yo yadave'dātsa śrīdattaḥ śaraṇaṃ mama || 47||

मदालसागर्भरत्नालर्काय प्राहिणोच्च यः ।योगपूर्वात्मविज्ञानं श्रीदत्तः शरणं मम ॥ ४८॥

madālasāgarbharatnālarkāya prāhiṇocca yaḥ |yogapūrvātmavijñānaṃ śrīdattaḥ śaraṇaṃ mama || 48||

आयुराजाय सत्पुत्रं सेवाधर्मपराय यः ।प्रददौ सद्गतिं चैष श्रीदत्तः शरणं मम ॥ ४९॥

āyurājāya satputraṃ sevādharmaparāya yaḥ |pradadau sadgatiṃ caiṣa śrīdattaḥ śaraṇaṃ mama || 49||

लोकोपकृतये विष्णुदत्तविप्राय योऽर्पयत् ।विद्यास्तच्छ्राद्धभुग्यः स श्रीदत्तः शरणं मम ॥ ५०॥

lokopakṛtaye viṣṇudattaviprāya yo'rpayat |vidyāstacchrāddhabhugyaḥ sa śrīdattaḥ śaraṇaṃ mama || 50||

भर्त्रा सहानुगमनविधिं यः प्राह सर्ववित् ।राममात्रे रेणुकायै श्रीदत्तः शरणं मम ॥ ५१॥

bhartrā sahānugamanavidhiṃ yaḥ prāha sarvavit |rāmamātre reṇukāyai śrīdattaḥ śaraṇaṃ mama || 51||

समूलमाह्निकं कर्म सोमकीर्तिनृपाय यः ।मोक्षोपयोगि सकलं श्रीदत्तः शरणं मम ॥ ५२॥

samūlamāhnikaṃ karma somakīrtinṛpāya yaḥ |mokṣopayogi sakalaṃ śrīdattaḥ śaraṇaṃ mama || 52||

नामधारक भक्ताय निर्विण्णाय व्यदर्शयत् ।तुष्टः स्तुत्या स्वरूपं स श्रीदत्तः शरणं मम ॥ ५३॥

nāmadhāraka bhaktāya nirviṇṇāya vyadarśayat |tuṣṭaḥ stutyā svarūpaṃ sa śrīdattaḥ śaraṇaṃ mama || 53||

यः कलिब्रह्मसंवादमिषेणाह युगस्थितीः ।गुरुसेवां च सिद्धाऽऽस्याच्छ्रीदत्तः शरणं मम ॥ ५४॥

yaḥ kalibrahmasaṃvādamiṣeṇāha yugasthitīḥ |gurusevāṃ ca siddhā''syācchrīdattaḥ śaraṇaṃ mama || 54||

दुर्वासःशापमाश्रुत्य योऽम्बरीषार्थमव्ययः ।नानावतारधारी स श्रीदत्तः शरणं मम ॥ ५५॥

durvāsaḥśāpamāśrutya yo'mbarīṣārthamavyayaḥ |nānāvatāradhārī sa śrīdattaḥ śaraṇaṃ mama || 55||

अनसूयासतीदुग्धास्वादायेव त्रिरूपतः ।अवातरदजो योऽपि श्रीदत्तः शरणं मम ॥ ५६॥

anasūyāsatīdugdhāsvādāyeva trirūpataḥ |avātaradajo yo'pi śrīdattaḥ śaraṇaṃ mama || 56||

पीठापुरे यः सुमतिब्राह्मणीभक्तितोऽभवत् ।श्रीपादस्तत्सुतस्त्राता श्रीदत्तः शरणं मम ॥ ५७॥

pīṭhāpure yaḥ sumatibrāhmaṇībhaktito'bhavat |śrīpādastatsutastrātā śrīdattaḥ śaraṇaṃ mama || 57||

प्रकाशयामास सिद्धमुखात्स्थापनमादितः ।महाबलेश्वरस्यैष श्रीदत्तः शरणं मम ॥ ५८॥

prakāśayāmāsa siddhamukhātsthāpanamāditaḥ |mahābaleśvarasyaiṣa śrīdattaḥ śaraṇaṃ mama || 58||

चण्डाल्यपि यतो मुक्ता गोकर्णे तत्र योऽवसत् ।लिङ्गतीर्थमये त्र्यब्दं श्रीदत्तः शरणं मम ॥ ५९॥

caṇḍālyapi yato muktā gokarṇe tatra yo'vasat |liṅgatīrthamaye tryabdaṃ śrīdattaḥ śaraṇaṃ mama || 59||

कृष्णाद्वीपे कुरुपुरे कुपुत्रं जननीयुतम् ।यो हि मृत्योरपाच्छ्रीपाच्छ्रीदत्तः शरणं मम ॥ ६०॥

kṛṣṇādvīpe kurupure kuputraṃ jananīyutam |yo hi mṛtyorapācchrīpācchrīdattaḥ śaraṇaṃ mama || 60||

रजकायापि दास्यन्यो राज्यं कुरुपुरे प्रभुः ।तिरोऽभूदज्ञदृष्ट्या स श्रीदत्तः शरणं मम ॥ ६१॥

rajakāyāpi dāsyanyo rājyaṃ kurupure prabhuḥ |tiro'bhūdajñadṛṣṭyā sa śrīdattaḥ śaraṇaṃ mama || 61||

विश्वासघातिनश्चोरान्स्वभक्तघ्नान्निहत्य यः ।जीवयामास भक्तं स श्रीदत्तः शरणं मम ॥ ६२॥

viśvāsaghātinaścorānsvabhaktaghnānnihatya yaḥ |jīvayāmāsa bhaktaṃ sa śrīdattaḥ śaraṇaṃ mama || 62||

करञ्जनगरेऽम्बायाः प्रदोषव्रतसिद्धये ।योऽभूत्सुतो नृहर्याख्यः श्रीदत्तः शरणं मम ॥ ६३॥

karañjanagare'mbāyāḥ pradoṣavratasiddhaye |yo'bhūtsuto nṛharyākhyaḥ śrīdattaḥ śaraṇaṃ mama || 63||

मूको भूत्वा व्रतात्पश्चाद्वदन्वेदान्स्वमातरम् ।प्रव्रजन् बोधयामास श्रीदत्तः शरणं मम ॥ ६४॥

mūko bhūtvā vratātpaścādvadanvedānsvamātaram |pravrajan bodhayāmāsa śrīdattaḥ śaraṇaṃ mama || 64||

काशीवासी स संन्यासी निराशीष्ट्वप्रदो वृषम् ।वैदिकं विशदीकुर्वन् श्रीदत्तः शरणं मम ॥ ६५॥

kāśīvāsī sa saṃnyāsī nirāśīṣṭvaprado vṛṣam |vaidikaṃ viśadīkurvan śrīdattaḥ śaraṇaṃ mama || 65||

भूमिं प्रदक्षिणीकृत्य सशिष्यो वीक्ष्य मातरम् ।जहार द्विजशूलार्तिं श्रीदत्तः शरणं मम ॥ ६६॥

bhūmiṃ pradakṣiṇīkṛtya saśiṣyo vīkṣya mātaram |jahāra dvijaśūlārtiṃ śrīdattaḥ śaraṇaṃ mama || 66||

शिष्यत्वेनोररीकृत्य सायंदेवं ररक्ष यः ॥भीते च क्रूरयवनाच्छ्रीदत्तः शरणं मम ॥ ६७॥

śiṣyatvenorarīkṛtya sāyaṃdevaṃ rarakṣa yaḥ ||bhīte ca krūrayavanācchrīdattaḥ śaraṇaṃ mama || 67||

प्रेरयत्तीर्थयात्रायै तीर्थरूपोऽपि यः स्वकान् ।सम्यग्धर्ममुपादिश्य श्रीदत्तः शरणं मम ॥ ६८॥

prerayattīrthayātrāyai tīrtharūpo'pi yaḥ svakān |samyagdharmamupādiśya śrīdattaḥ śaraṇaṃ mama || 68||

सशिष्यः पर्यलीक्षेत्रे वैद्यनाथसमीपतः ।स्थित्वोद्दधार मूढो यः श्रीदत्तः शरणं मम ॥ ६९॥

saśiṣyaḥ paryalīkṣetre vaidyanāthasamīpataḥ |sthitvoddadhāra mūḍho yaḥ śrīdattaḥ śaraṇaṃ mama || 69||

विद्वत्सुतमविद्यं यो आगतं लोकनिन्दितम् ।छिन्नजिह्वं बुधं चक्रे श्रीदत्तः शरणं मम ॥ ७०॥

vidvatsutamavidyaṃ yo āgataṃ lokaninditam |chinnajihvaṃ budhaṃ cakre śrīdattaḥ śaraṇaṃ mama || 70||

नृसिंहवाटिकास्थो यः प्रददौ शाकभुङ्निधिम् ।दरिद्रब्राह्मणायासौ श्रीदत्तः शरणं मम ॥ ७१॥

nṛsiṃhavāṭikāstho yaḥ pradadau śākabhuṅnidhim |daridrabrāhmaṇāyāsau śrīdattaḥ śaraṇaṃ mama || 71||

भक्ताय त्रिस्थलीयात्रां दर्शयामास यः क्षणात् ।चकार वरदं क्षेत्रं स श्रीदत्तः शरणं मम ॥ ७२॥

bhaktāya tristhalīyātrāṃ darśayāmāsa yaḥ kṣaṇāt |cakāra varadaṃ kṣetraṃ sa śrīdattaḥ śaraṇaṃ mama || 72||

प्रेतार्तिं वारयित्वा यो ब्राह्मण्यै भक्तिभावितः ।ददौ पुत्रौ स गतिदः श्रीदत्तः शरणं मम ॥ ७३॥

pretārtiṃ vārayitvā yo brāhmaṇyai bhaktibhāvitaḥ |dadau putrau sa gatidaḥ śrīdattaḥ śaraṇaṃ mama || 73||

तत्त्वं यो मृतपुत्रायै बोधयित्वाप्यजीवयत् ।मृतं कल्पद्रुमस्थः स श्रीदत्तः शरणं मम ॥ ७४॥

tattvaṃ yo mṛtaputrāyai bodhayitvāpyajīvayat |mṛtaṃ kalpadrumasthaḥ sa śrīdattaḥ śaraṇaṃ mama || 74||

दोहयामास भिक्षार्थं यो वन्ध्यां महिषीं प्रभुः ।दारिद्र्यदावदावः स श्रीदत्तः शरणं मम ॥ ७५॥

dohayāmāsa bhikṣārthaṃ yo vandhyāṃ mahiṣīṃ prabhuḥ |dāridryadāvadāvaḥ sa śrīdattaḥ śaraṇaṃ mama || 75||

राजप्रार्थित एत्यास्थान्मठे यो गाणगापुरे ।ब्रह्मरक्षः समुद्धर्ता श्रीदत्तः शरणं मम ॥ ७६॥

rājaprārthita etyāsthānmaṭhe yo gāṇagāpure |brahmarakṣaḥ samuddhartā śrīdattaḥ śaraṇaṃ mama || 76||

विश्वरूपं निन्दकाय शिबिकास्थः स्वलङ्कृतः ।गर्वहा दर्शयद्यः स श्रीदत्तः शरणं मम ॥ ७७॥

viśvarūpaṃ nindakāya śibikāsthaḥ svalaṅkṛtaḥ |garvahā darśayadyaḥ sa śrīdattaḥ śaraṇaṃ mama || 77||

त्रिविक्रमेण चानीतौ गर्वितौ ब्राह्मणद्विषौ ।बोधयामास तौ यः स श्रीदत्तः शरणं मम ॥ ७८॥

trivikrameṇa cānītau garvitau brāhmaṇadviṣau |bodhayāmāsa tau yaḥ sa śrīdattaḥ śaraṇaṃ mama || 78||

उक्त्वा चतुर्वेदशाखातदङ्गादिकमीश्वरः ।विप्रगर्वहरो यः स श्रीदत्तः शरणं मम ॥ ७९॥

uktvā caturvedaśākhātadaṅgādikamīśvaraḥ |vipragarvaharo yaḥ sa śrīdattaḥ śaraṇaṃ mama || 79||

सप्तजन्मविदं सप्तरेखोल्लङ्घनतो ददौ ।यो हीनाय श्रुतिस्फूर्तिः श्रीदत्तः शरणं मम ॥ ८०॥

saptajanmavidaṃ saptarekhollaṅghanato dadau |yo hīnāya śrutisphūrtiḥ śrīdattaḥ śaraṇaṃ mama || 80||

त्रिविक्रमायाह कर्मगतिं दत्तविदा पुनः ।वियुक्तं पतितं चक्रे श्रीदत्तः शरणं मम ॥ ८१॥

trivikramāyāha karmagatiṃ dattavidā punaḥ |viyuktaṃ patitaṃ cakre śrīdattaḥ śaraṇaṃ mama || 81||

रक्षसे वामदेवेन भस्ममाहात्म्यमुद्गतिम् ।उक्तां त्रिविक्रमायाह श्रीदत्तः शरणं मम ॥ ८२॥

rakṣase vāmadevena bhasmamāhātmyamudgatim |uktāṃ trivikramāyāha śrīdattaḥ śaraṇaṃ mama || 82||

गोपीनाथसुतो रुग्णो मृतस्तत्स्त्री शुशोच ताम् ।बोधयामास यो योगी श्रीदत्तः शरणं मम ॥ ८३॥

gopīnāthasuto rugṇo mṛtastatstrī śuśoca tām |bodhayāmāsa yo yogī śrīdattaḥ śaraṇaṃ mama || 83||

गुर्वगस्त्यर्षिसंवादरूपं स्त्रीधर्ममाह यः ।रूपान्तरेण स प्राज्ञः श्रीदत्तः शरणं मम ॥ ८४॥

gurvagastyarṣisaṃvādarūpaṃ strīdharmamāha yaḥ |rūpāntareṇa sa prājñaḥ śrīdattaḥ śaraṇaṃ mama || 84||

विधवाधर्ममादिश्यानुगमं चाक्षभस्मदः ।अजीवयन्मृतं विप्रं श्रीदत्तः शरणं मम ॥ ८५॥

vidhavādharmamādiśyānugamaṃ cākṣabhasmadaḥ |ajīvayanmṛtaṃ vipraṃ śrīdattaḥ śaraṇaṃ mama || 85||

वेश्यासत्यै तु रुद्राक्षमाहात्म्ययुतमीट्कृतम् ।प्रसादं प्राह यः सत्यै श्रीदत्तः शरणं मम ॥ ८६॥

veśyāsatyai tu rudrākṣamāhātmyayutamīṭkṛtam |prasādaṃ prāha yaḥ satyai śrīdattaḥ śaraṇaṃ mama || 86||

शतरुद्रीयमाहात्म्यं मृतराट् सुतजीवनम् ।सत्यै शशंस स गुरुः श्रीदत्तः शरणं मम ॥ ८७॥

śatarudrīyamāhātmyaṃ mṛtarāṭ sutajīvanam |satyai śaśaṃsa sa guruḥ śrīdattaḥ śaraṇaṃ mama || 87||

कचाख्यानं स्त्रियो मंत्रानर्हतार्थसुभाग्यदम् ।सोमव्रतं च यः प्राह श्रीदत्तः शरणं मम ॥ ८८॥

kacākhyānaṃ striyo maṃtrānarhatārthasubhāgyadam |somavrataṃ ca yaḥ prāha śrīdattaḥ śaraṇaṃ mama || 88||

ब्राह्मण्या दुःस्वभावं यो निवार्याह्निकमुत्तमम् ।शशंस ब्राह्मणायासौ श्रीदत्तः शरणं मम ॥ ८९॥

brāhmaṇyā duḥsvabhāvaṃ yo nivāryāhnikamuttamam |śaśaṃsa brāhmaṇāyāsau śrīdattaḥ śaraṇaṃ mama || 89||

गार्हस्थधर्मं विप्राय प्रत्यवायजिहासया ।क्रममुक्त्यै य ऊचे स श्रीदत्तः शरणं मम ॥ ९०॥

gārhasthadharmaṃ viprāya pratyavāyajihāsayā |kramamuktyai ya ūce sa śrīdattaḥ śaraṇaṃ mama || 90||

त्रिपुंपर्याप्तपाकेन भोजयामास यो नृणाम् ।सिद्धश्चतुःसहस्राणि श्रीदत्तः शरणं मम ॥ ९१॥

tripuṃparyāptapākena bhojayāmāsa yo nṛṇām |siddhaścatuḥsahasrāṇi śrīdattaḥ śaraṇaṃ mama || 91||

अश्वत्थसेवामादिश्य पुत्रौ योऽदात्फलप्रदः ।चित्रकृद्वृद्धवन्ध्यायै श्रीदत्तः शरणं मम ॥ ९२॥

aśvatthasevāmādiśya putrau yo'dātphalapradaḥ |citrakṛdvṛddhavandhyāyai śrīdattaḥ śaraṇaṃ mama || 92||

कारयित्वा शुष्ककाष्ठसेवां तद्वृक्षतां नयन् ।विप्रकुष्ठं जहारासौ श्रीदत्तः शरणं मम ॥ ९३॥

kārayitvā śuṣkakāṣṭhasevāṃ tadvṛkṣatāṃ nayan |viprakuṣṭhaṃ jahārāsau śrīdattaḥ śaraṇaṃ mama || 93||

भजन्तं कष्टतोऽप्याह सायंदेवं परीक्ष्य यः ।गुरुसेवाविधानं स श्रीदत्तः शरणं मम ॥ ९४॥

bhajantaṃ kaṣṭato'pyāha sāyaṃdevaṃ parīkṣya yaḥ |gurusevāvidhānaṃ sa śrīdattaḥ śaraṇaṃ mama || 94||

शिवतोषकरीं काशीयात्रां भक्ताय योऽवदत् ।सविधिं विहितां त्वष्ट्रा श्रीदत्तः शरणं मम ॥ ९५॥

śivatoṣakarīṃ kāśīyātrāṃ bhaktāya yo'vadat |savidhiṃ vihitāṃ tvaṣṭrā śrīdattaḥ śaraṇaṃ mama || 95||

कौण्डिण्यधर्मविहितमनंतव्रतमाह यः ।कारयामास तद्योऽपि श्रीदत्तः शरणं मम ॥ ९६॥

kauṇḍiṇyadharmavihitamanaṃtavratamāha yaḥ |kārayāmāsa tadyo'pi śrīdattaḥ śaraṇaṃ mama || 96||

श्रीशैलं तंतुकायासौ योगगत्या व्यदर्शयत् ।शिवरात्रिव्रताहे स श्रीदत्तः शरणं मम ॥ ९७॥

śrīśailaṃ taṃtukāyāsau yogagatyā vyadarśayat |śivarātrivratāhe sa śrīdattaḥ śaraṇaṃ mama || 97||

ज्ञापयित्वाप्यर्मत्यत्वं स्वस्य दृष्ट्या चकार यः ।विकुष्ठं नन्दिशर्माणं श्रीदत्तः शरणं मम ॥ ९८॥

jñāpayitvāpyarmatyatvaṃ svasya dṛṣṭyā cakāra yaḥ |vikuṣṭhaṃ nandiśarmāṇaṃ śrīdattaḥ śaraṇaṃ mama || 98||

नरकेसरिणे स्वप्ने स्वं कल्लेश्वरलिङ्गगम् ।दर्शयित्वानुजग्राह श्रीदत्तः शरणं मम ॥ ९९॥

narakesariṇe svapne svaṃ kalleśvaraliṅgagam |darśayitvānujagrāha śrīdattaḥ śaraṇaṃ mama || 99||

अष्टमूर्तिधरोऽप्यष्टग्रामगो भक्तवत्सलः ।दीपावल्युत्सवेऽभूत्स श्रीदत्तः शरणं मम ॥ १००॥

aṣṭamūrtidharo'pyaṣṭagrāmago bhaktavatsalaḥ |dīpāvalyutsave'bhūtsa śrīdattaḥ śaraṇaṃ mama || 100||

अपक्वं छेदयित्वापि क्षेत्रे शतगुणं ततः ।धान्यं शूद्राय योऽदात्स श्रीदत्तः शरणं मम ॥ १०१॥

apakvaṃ chedayitvāpi kṣetre śataguṇaṃ tataḥ |dhānyaṃ śūdrāya yo'dātsa śrīdattaḥ śaraṇaṃ mama || 101||

गाणगापुरके क्षेत्रे योऽष्टतीर्थान्यदर्शयत् ।भक्तेभ्यो भीमरथ्यां स श्रीदत्तः शरणं मम ॥ १०२॥

gāṇagāpurake kṣetre yo'ṣṭatīrthānyadarśayat |bhaktebhyo bhīmarathyāṃ sa śrīdattaḥ śaraṇaṃ mama || 102||

पूर्वदत्तवरायादाद्राज्यं स्फोटकरुग्घरः ।म्लेच्छाय दृष्टिं चेष्टं स श्रीदत्तः शरणं मम ॥ १०३॥

pūrvadattavarāyādādrājyaṃ sphoṭakaruggharaḥ |mlecchāya dṛṣṭiṃ ceṣṭaṃ sa śrīdattaḥ śaraṇaṃ mama || 103||

श्रीशैलयात्रामिषेण वरदः पुष्पपीठगः ।कलौ तिरोऽभवद्यः स श्रीदत्तः शरणं मम ॥ १०४॥

śrīśailayātrāmiṣeṇa varadaḥ puṣpapīṭhagaḥ |kalau tiro'bhavadyaḥ sa śrīdattaḥ śaraṇaṃ mama || 104||

निद्रामातृपुरेऽस्य सह्यशिखरे पोठं मिमंक्षापुरेकाश्याख्ये करहाटकेऽर्घ्यमवरे भिक्षास्य कोलापुरे ।पाञ्चाले भुजिरस्य विठ्ठलपुरे पत्रं विचित्रं पुरेगांधर्वे युजिराचमः कुरुपुरे दूरे स्मृतो नान्तरे ॥ १०५॥

nidrāmātṛpure'sya sahyaśikhare poṭhaṃ mimaṃkṣāpurekāśyākhye karahāṭake'rghyamavare bhikṣāsya kolāpure |pāñcāle bhujirasya viṭhṭhalapure patraṃ vicitraṃ puregāṃdharve yujirācamaḥ kurupure dūre smṛto nāntare || 105||

अमलकमलवक्त्रः पद्मपत्राभनेत्रःपरविरतिकलत्रः सर्वथा यः स्वतन्त्रः ।स च परमपवित्रः सत्कमण्डल्वमत्रःपरमरुचिरगात्रो योऽनसूयात्रिपुत्रः ॥ १०६॥

amalakamalavaktraḥ padmapatrābhanetraḥparaviratikalatraḥ sarvathā yaḥ svatantraḥ |sa ca paramapavitraḥ satkamaṇḍalvamatraḥparamaruciragātro yo'nasūyātriputraḥ || 106||

नमस्ते समस्तेष्टदात्रे विधात्रेनमस्ते समस्तेडिताघौघहर्त्रे ।नमस्ते समस्तेङ्गितज्ञाय भर्त्रेनमस्ते समस्तेष्टकर्त्रेऽकहर्त्रे ॥ १०७॥

namaste samasteṣṭadātre vidhātrenamaste samasteḍitāghaughahartre |namaste samasteṅgitajñāya bhartrenamaste samasteṣṭakartre'kahartre || 107||

नमो नमस्तेऽस्तु पुरान्तकायनमो नमस्तेऽस्त्वसुरान्तकाय ।नमो नमस्तेऽस्तु खलान्तकायदत्ताय भक्तार्तिविनाशकाय ॥ १०८॥

namo namaste'stu purāntakāyanamo namaste'stvasurāntakāya |namo namaste'stu khalāntakāyadattāya bhaktārtivināśakāya || 108||

श्रीदत्तदेवेश्वर मे प्रसीदश्रीदत्तसर्वेश्वर मे प्रसीद ।प्रसीद योगेश्वर देहि योगंत्वदीयभक्तेः कुरु मा वियोगम् ॥ १०९॥

śrīdattadeveśvara me prasīdaśrīdattasarveśvara me prasīda |prasīda yogeśvara dehi yogaṃtvadīyabhakteḥ kuru mā viyogam || 109||

श्रीदत्तो जयतीह दत्तमनिशं ध्यायामि दत्तेन मेहृच्छुद्धिर्विहिता ततोऽस्तु सततं दत्ताय तुभ्यं नमः ।दत्तान्नास्ति परायणं श्रुतिमतं दत्तस्य दासोऽस्म्यहम् ।श्रीदत्ते परभक्तिरस्तु मम भो दत्त प्रसीदेश्वर ॥ ११०॥

śrīdatto jayatīha dattamaniśaṃ dhyāyāmi dattena mehṛcchuddhirvihitā tato'stu satataṃ dattāya tubhyaṃ namaḥ |dattānnāsti parāyaṇaṃ śrutimataṃ dattasya dāso'smyaham |śrīdatte parabhaktirastu mama bho datta prasīdeśvara || 110||

॥ इति श्री परमहंस परिव्राजकाचार्य श्री श्री श्रीवासुदेवानन्द सरस्वती यति वरेण्य विरचितं श्री दत्तभावसुधारस स्तोत्रं सम्पूर्णम् ॥

|| iti śrī paramahaṃsa parivrājakācārya śrī śrī śrīvāsudevānanda sarasvatī yati vareṇya viracitaṃ śrī dattabhāvasudhārasa stotraṃ sampūrṇam ||