शतापराधस्तोत्रम् Shataparadha Stotram

नारद उवाचनापराधांश्चरेत् क्वापि विष्णोर्देवस्य चक्रिणः ।इति त्वयोदितं पूर्वं तानाचक्ष्व ममाधुना ॥ज्ञात्वैव विनिवर्तन्ते पण्डिताः पापबुद्धितः(पद्धतेः) ।तस्मात् तत्कर्तृकानाहुर्माधवो यैर्न तुष्यति ॥ब्रह्मोवाचअपराधसहस्राणि क्रियन्तेऽहर्निशं नरैः ।वक्तुं तान् कः क्षमो लोके तस्मान्मुख्यानहं ब्रुवे ॥ १॥

nārada uvācanāparādhāṃścaret kvāpi viṣṇordevasya cakriṇaḥ |iti tvayoditaṃ pūrvaṃ tānācakṣva mamādhunā ||jñātvaiva vinivartante paṇḍitāḥ pāpabuddhitaḥ(paddhateḥ) |tasmāt tatkartṛkānāhurmādhavo yairna tuṣyati ||brahmovācaaparādhasahasrāṇi kriyante'harniśaṃ naraiḥ |vaktuṃ tān kaḥ kṣamo loke tasmānmukhyānahaṃ bruve || 1||

ज्ञात्वा वै विनिवर्तन्ते पण्डिताः पापमार्गतः ।निवृत्तिं मानवा यान्ति तद्विष्णोः परमं पदम् ॥ २॥

jñātvā vai vinivartante paṇḍitāḥ pāpamārgataḥ |nivṛttiṃ mānavā yānti tadviṣṇoḥ paramaṃ padam || 2||

अस्नात्वा देवपूजायाः करणं शङ्कया विना ।देवालये प्रवेशश्च दीपहीनालयेऽपि च ॥ ३॥

asnātvā devapūjāyāḥ karaṇaṃ śaṅkayā vinā |devālaye praveśaśca dīpahīnālaye'pi ca || 3||

अप्रक्षालितपादश्च प्रवेशोऽभिमुखागतिः ।गोमयाननुलिप्ते च देशे देवस्य पूजनम् ॥ ४॥

aprakṣālitapādaśca praveśo'bhimukhāgatiḥ |gomayānanulipte ca deśe devasya pūjanam || 4||

अप्रक्षाल्य च पुष्पाणि प्रक्षाल्य तुलसीं विभो ।प्रलपन् देवतापूजा गन्धवर्जितपूजनम् ॥ ५॥

aprakṣālya ca puṣpāṇi prakṣālya tulasīṃ vibho |pralapan devatāpūjā gandhavarjitapūjanam || 5||

अघण्टादेवतार्चा च मुखफूत्कृतवह्निना ।धूपार्तिकार्पणं विष्णोः स्तोत्रपाठं विना तथा ॥ ६॥

aghaṇṭādevatārcā ca mukhaphūtkṛtavahninā |dhūpārtikārpaṇaṃ viṣṇoḥ stotrapāṭhaṃ vinā tathā || 6||

निर्माल्योद्वासनं वस्त्राशोधिताग्र्योदकाहृतिः ।अग्र्योदके नरच्छायापतनं चाभिषेचनम् ॥ ७॥

nirmālyodvāsanaṃ vastrāśodhitāgryodakāhṛtiḥ |agryodake naracchāyāpatanaṃ cābhiṣecanam || 7||

अग्र्योदके नखस्पर्शो जानुजङ्घावलम्बनम् ।देवोपकरणस्पर्शः पदा नारीनरैस्तथा ॥ ८॥

agryodake nakhasparśo jānujaṅghāvalambanam |devopakaraṇasparśaḥ padā nārīnaraistathā || 8||

अधूतवस्त्रैरस्नातैर्नैवेद्यस्यापि पाचनम् ।अनाच्छाद्य तु कुम्भस्य मुखमग्र्योदकाहृतिः ॥ ९॥

adhūtavastrairasnātairnaivedyasyāpi pācanam |anācchādya tu kumbhasya mukhamagryodakāhṛtiḥ || 9||

अभक्ष्यभक्षणं विष्णोरभक्ष्यस्य निवेदनम् ।केशश्मश्रुनखस्पर्शहस्ताभ्यां देवस्पर्शनम् ॥ १०॥

abhakṣyabhakṣaṇaṃ viṣṇorabhakṣyasya nivedanam |keśaśmaśrunakhasparśahastābhyāṃ devasparśanam || 10||

अन्यावशिष्टवस्त्रस्य देवतानां समर्पणम् ।हीनवस्त्रार्पणं विष्णोर्नीलवस्त्रसमर्पणम् ॥ ११॥

anyāvaśiṣṭavastrasya devatānāṃ samarpaṇam |hīnavastrārpaṇaṃ viṣṇornīlavastrasamarpaṇam || 11||

अधूतवस्त्रपूजा च निषिद्धान्ननिवेदनम् ।अष्टाक्षरोपदेशाच्च ऋते देवार्चनं तथा ॥ १२॥

adhūtavastrapūjā ca niṣiddhānnanivedanam |aṣṭākṣaropadeśācca ṛte devārcanaṃ tathā || 12||

चौर्याहृतानां पुष्पाणां देवानां च समर्पणम् ।अन्यावशिष्टपर्युष्टम्लानपुष्टसमर्पणम् ॥ १३॥

cauryāhṛtānāṃ puṣpāṇāṃ devānāṃ ca samarpaṇam |anyāvaśiṣṭaparyuṣṭamlānapuṣṭasamarpaṇam || 13||

छिन्नभिन्नातिरिक्तानां पुष्पाणां च समर्पणम् ।स्वाङ्गभूगलितानां च निकृन्तनां समर्पणम् ॥ १४॥

chinnabhinnātiriktānāṃ puṣpāṇāṃ ca samarpaṇam |svāṅgabhūgalitānāṃ ca nikṛntanāṃ samarpaṇam || 14||

वस्त्रार्कैरण्डपत्रेष्वाहृतानां समर्पणम् ।निर्गन्धकुसुमानां च तुलसीरहितार्चनम् ॥ १५॥

vastrārkairaṇḍapatreṣvāhṛtānāṃ samarpaṇam |nirgandhakusumānāṃ ca tulasīrahitārcanam || 15||

लोकवार्तां वदन् विष्णोर्निर्माल्यस्य विसर्जनम् ।अर्चने वर्जनं षट्कमुद्राणां मुनिसत्तम ॥ १६॥

lokavārtāṃ vadan viṣṇornirmālyasya visarjanam |arcane varjanaṃ ṣaṭkamudrāṇāṃ munisattama || 16||

एरण्डतैलदीपश्च पञ्चसंस्कारवर्जनम् ।भूत्वा शून्यललाटश्च देवतायाः प्रपूजनम् ॥ १७॥

eraṇḍatailadīpaśca pañcasaṃskāravarjanam |bhūtvā śūnyalalāṭaśca devatāyāḥ prapūjanam || 17||

साम्येन शङ्कराद्यैश्च पूजा वा समकालतः ।तुलसीपद्माक्षमालानां तथा कण्ठे त्वधारणम् ॥ १८॥

sāmyena śaṅkarādyaiśca pūjā vā samakālataḥ |tulasīpadmākṣamālānāṃ tathā kaṇṭhe tvadhāraṇam || 18||

उत्तरीयपरित्यागः पवित्रग्रन्थिवर्जनम् ।अकच्छः पुच्छकच्छो वा देवतायाः प्रपूजनम् ॥ १९॥

uttarīyaparityāgaḥ pavitragranthivarjanam |akacchaḥ pucchakaccho vā devatāyāḥ prapūjanam || 19||

पाखण्डीनां च संसर्गो दुःशास्त्राभ्यास एव च ।नरस्तुतीनां श्रवणं नरस्तुत्या च जीवनम् ॥ २०॥

pākhaṇḍīnāṃ ca saṃsargo duḥśāstrābhyāsa eva ca |narastutīnāṃ śravaṇaṃ narastutyā ca jīvanam || 20||

पूज्यस्तुतिपरित्यागः सच्छास्त्राभ्यासवर्जनम् ।श्रवणं विष्णुनिन्दाया गुरुनिन्दाश्रुतिस्तथा ॥ २१॥

pūjyastutiparityāgaḥ sacchāstrābhyāsavarjanam |śravaṇaṃ viṣṇunindāyā gurunindāśrutistathā || 21||

सत्पुरुषनिन्दाश्रवणं सच्छास्त्रस्यापि नारद ।देवस्य पूजासमये बालानां लालनं तथा ॥ २२॥

satpuruṣanindāśravaṇaṃ sacchāstrasyāpi nārada |devasya pūjāsamaye bālānāṃ lālanaṃ tathā || 22||

व्यासङ्गो देवतार्चायां केशादीनां विसर्जनम् ।आज्याभिघारहीनस्य नैवेद्यस्य समर्पणम् ॥ २३॥

vyāsaṅgo devatārcāyāṃ keśādīnāṃ visarjanam |ājyābhighārahīnasya naivedyasya samarpaṇam || 23||

आलस्याद्देवपूजा च तुच्छीकृत्य तथा विभो ।मलं बध्वा देवपूजाऽजीर्णान्नेनार्चितं विभो ॥ २४॥

ālasyāddevapūjā ca tucchīkṛtya tathā vibho |malaṃ badhvā devapūjā'jīrṇānnenārcitaṃ vibho || 24||

देवस्य पूजासमये विदित्वाऽऽगमनं सताम् ।अनुभ्युत्थानमार्याणां परित्यागश्च कर्मणाम् ॥ २५॥

devasya pūjāsamaye viditvā''gamanaṃ satām |anubhyutthānamāryāṇāṃ parityāgaśca karmaṇām || 25||

शठत्वाच्छ्रवणं विष्णोः कथायाः पुरुषर्षभ ।पुराणश्रुतिसमये ताम्बूलादेश्च चर्वणम् ॥ २६॥

śaṭhatvācchravaṇaṃ viṣṇoḥ kathāyāḥ puruṣarṣabha |purāṇaśrutisamaye tāmbūlādeśca carvaṇam || 26||

गुरोः समासनारूढः पुराणश्रवणं तथा ।अश्रद्धया पुराणस्य श्रवणं कथनं तथा ॥ २७॥

guroḥ samāsanārūḍhaḥ purāṇaśravaṇaṃ tathā |aśraddhayā purāṇasya śravaṇaṃ kathanaṃ tathā || 27||

दिनापनयनं लोकवार्तया गृहचिन्तया ।नमस्कारात् परं विष्णोर्धूलिधूतावधूनना ॥ २८॥

dināpanayanaṃ lokavārtayā gṛhacintayā |namaskārāt paraṃ viṣṇordhūlidhūtāvadhūnanā || 28||

आर्द्रवस्त्रेण देवस्य पूजायाः करणं तथा ।एकादशीपरित्यागः पर्वमैथुनमेव च ॥ २९॥

ārdravastreṇa devasya pūjāyāḥ karaṇaṃ tathā |ekādaśīparityāgaḥ parvamaithunameva ca || 29||

पुंसूक्तमपठित्वा च देवपूजासमापनम् ।आदावन्ते सहस्राणां नाम्नां पाठविवर्जितम् ॥ ३०॥

puṃsūktamapaṭhitvā ca devapūjāsamāpanam |ādāvante sahasrāṇāṃ nāmnāṃ pāṭhavivarjitam || 30||

अहुत्वावाऽप्यदत्वा वा भोजनं ऋषिसत्तम ।पुण्यकालातिशयितदेवपूजासमर्पणम् ॥ ३१॥

ahutvāvā'pyadatvā vā bhojanaṃ ṛṣisattama |puṇyakālātiśayitadevapūjāsamarpaṇam || 31||

भोगे निवेदितान्नस्य ह्यन्यदेवार्पितस्य च ।विष्णोश्च स्थानरहितो ग्रामवासश्च पण्डितः ॥ ३२॥

bhoge niveditānnasya hyanyadevārpitasya ca |viṣṇośca sthānarahito grāmavāsaśca paṇḍitaḥ || 32||

सत्सङ्गमविहीने च विष्ण्वन्यन्नामधारणम् ।नित्यं सकामपूजा च देवोपकरणैस्तथा ॥ ३३॥

satsaṅgamavihīne ca viṣṇvanyannāmadhāraṇam |nityaṃ sakāmapūjā ca devopakaraṇaistathā || 33||

संसारयात्राकरणं तथा वै देवमन्दिरे ।शयने मिथुनीभावः शङ्खवर्जितपूजनम् ॥ ३४॥

saṃsārayātrākaraṇaṃ tathā vai devamandire |śayane mithunībhāvaḥ śaṅkhavarjitapūjanam || 34||

देवताभिमुखः पादप्रसारो मुनिसत्तम ।अवृन्दावनगेहे च वासो व्रतव्यतिक्रमः ॥ ३५॥

devatābhimukhaḥ pādaprasāro munisattama |avṛndāvanagehe ca vāso vratavyatikramaḥ || 35||

तुलामकरमेषेषु प्रातःस्नानविवर्जितम् ।पूजान्ते देवदेवस्य मुखवस्त्रासमर्पणम् ॥ ३६॥

tulāmakarameṣeṣu prātaḥsnānavivarjitam |pūjānte devadevasya mukhavastrāsamarpaṇam || 36||

ब्रह्मपारपरस्तोत्रापठनं त्विति नारद ।अपराधशतं चैतन्महानर्थस्य साधनम् ॥ ३७॥

brahmapāraparastotrāpaṭhanaṃ tviti nārada |aparādhaśataṃ caitanmahānarthasya sādhanam || 37||

ज्ञात्वा पुंसा परित्याज्यं विष्णोः प्रीतिमिहेच्छता ।अन्यथा नरकं याति विष्णोर्मार्गं न पश्यति ॥ ३८॥

jñātvā puṃsā parityājyaṃ viṣṇoḥ prītimihecchatā |anyathā narakaṃ yāti viṣṇormārgaṃ na paśyati || 38||

शतापराधमध्यायुं यो वा पठति नित्यशः ।तस्यापराधशतकं सहते विष्णुरव्ययः ॥ ३९॥

śatāparādhamadhyāyuṃ yo vā paṭhati nityaśaḥ |tasyāparādhaśatakaṃ sahate viṣṇuravyayaḥ || 39||

विष्णोर्नामसहस्रं तु यो वा पठति नित्यशः ।तस्य पुण्यफलं धत्ते पठतस्तु दयानिधिः ॥ ४०॥

viṣṇornāmasahasraṃ tu yo vā paṭhati nityaśaḥ |tasya puṇyaphalaṃ dhatte paṭhatastu dayānidhiḥ || 40||

॥ इति श्रीगरुडपुराणे ब्रह्मनारदसंवादे शतापराधस्तोत्रं सम्पूर्णम् ॥

|| iti śrīgaruḍapurāṇe brahmanāradasaṃvāde śatāparādhastotraṃ sampūrṇam ||