सारस्वतस्तोत्रं कौशिकब्राह्मणेनराक्षसायप्रोक्तम् Kaushikabrahmanena Rakshasaya Proktam Sarasvata Stotram

श्रूयतां तव यच्छ्रेयस्तथान्येषां च पापिनाम् ।समस्तपापशुद्।ह्ध्यर्थं पुण्योपचयदं च यत् ॥ ४१॥

śrūyatāṃ tava yacchreyastathānyeṣāṃ ca pāpinām |samastapāpaśud|hdhyarthaṃ puṇyopacayadaṃ ca yat || 41||

प्रातरुत्थाय सततं मध्याह्नेऽह्नःक्षयेऽपि वा ।अयं शस्तः सदा जापः सर्वपापोपशान्तिदः ॥ ४२॥

prātarutthāya satataṃ madhyāhne'hnaḥkṣaye'pi vā |ayaṃ śastaḥ sadā jāpaḥ sarvapāpopaśāntidaḥ || 42||

हरिं कृष्णं हृषीकेशं वासुदेवं जनार्दनम् ।प्रणतोऽस्मि जगन्नाथं स मे पापं व्यपोहतु ॥ ४३॥

hariṃ kṛṣṇaṃ hṛṣīkeśaṃ vāsudevaṃ janārdanam |praṇato'smi jagannāthaṃ sa me pāpaṃ vyapohatu || 43||

विश्वेश्वरमजं विष्णुमप्रमेयपराक्रमम् ।प्रणतोऽस्मि प्रजापालं स मे पापं व्यपोहतु ॥ ४४॥

viśveśvaramajaṃ viṣṇumaprameyaparākramam |praṇato'smi prajāpālaṃ sa me pāpaṃ vyapohatu || 44||

विष्णुमच्युतमीशानमनन्तमपराजितम् ।प्रणतोऽस्मि महात्मानं स मे पापं व्यपोहतु ॥ ४५॥

viṣṇumacyutamīśānamanantamaparājitam |praṇato'smi mahātmānaṃ sa me pāpaṃ vyapohatu || 45||

चराचरगुरुं नाथं गोविन्दं शेषशायिनम् ।प्रणतोऽस्मि परं देवं स मे पापं व्यपोहतु ॥ ४६॥

carācaraguruṃ nāthaṃ govindaṃ śeṣaśāyinam |praṇato'smi paraṃ devaṃ sa me pāpaṃ vyapohatu || 46||

गोवर्धनधरं धीरं गोब्राह्मणहिते स्थितम् ।प्रणतोऽस्मि गदापाणिं स मे पापं व्यपोहतु ॥ ४७॥

govardhanadharaṃ dhīraṃ gobrāhmaṇahite sthitam |praṇato'smi gadāpāṇiṃ sa me pāpaṃ vyapohatu || 47||

शङ्खिनं चक्रिणं शान्तं शार्ङ्गिणं स्रग्धरं परम् ।प्रणतोऽस्मि पतिं लक्ष्म्याः स मे पापं व्यपोहतु ॥ ४८॥

śaṅkhinaṃ cakriṇaṃ śāntaṃ śārṅgiṇaṃ sragdharaṃ param |praṇato'smi patiṃ lakṣmyāḥ sa me pāpaṃ vyapohatu || 48||

दामोदरमुदाराक्षं पुण्डरीकाक्षमव्ययम् ।प्रणतोऽस्मि स्तुतं स्तुत्यैः स मे पापं व्यपोहतु ॥ ४९॥

dāmodaramudārākṣaṃ puṇḍarīkākṣamavyayam |praṇato'smi stutaṃ stutyaiḥ sa me pāpaṃ vyapohatu || 49||

नारायणं नरं शौरिं माधवं मधुसूदनम् ।प्रणतोऽस्मि धराधारं स मे पापं व्यपोहतु ॥ ५०॥

nārāyaṇaṃ naraṃ śauriṃ mādhavaṃ madhusūdanam |praṇato'smi dharādhāraṃ sa me pāpaṃ vyapohatu || 50||

केशवं केशिहन्तारं कंसारिष्टनिसूदनम् ।प्रणतोऽस्मि चतुर्बाहुं स मे पापं व्यपोहतु ॥ ५१॥

keśavaṃ keśihantāraṃ kaṃsāriṣṭanisūdanam |praṇato'smi caturbāhuṃ sa me pāpaṃ vyapohatu || 51||

श्रीवत्सवक्षसं श्रीशं श्रीधरं श्रीनिकेतनम् ।प्रणतोऽस्मि श्रियः कान्तं स मे पापं व्यपोहतु ॥ ५२॥

śrīvatsavakṣasaṃ śrīśaṃ śrīdharaṃ śrīniketanam |praṇato'smi śriyaḥ kāntaṃ sa me pāpaṃ vyapohatu || 52||

यमीशं सर्वभूतानां ध्यायन्ति यतयोऽक्षरम् ।वासुदेवमनिर्देश्यं तमस्मि शरणं गतः ॥ ५३॥

yamīśaṃ sarvabhūtānāṃ dhyāyanti yatayo'kṣaram |vāsudevamanirdeśyaṃ tamasmi śaraṇaṃ gataḥ || 53||

समस्तालम्बनेभ्योऽयं संहृत्य मनसो गतिम् ।ध्यायन्ति वासुदेवाख्यं तमस्मि शरणं गतः ॥ ५४॥

samastālambanebhyo'yaṃ saṃhṛtya manaso gatim |dhyāyanti vāsudevākhyaṃ tamasmi śaraṇaṃ gataḥ || 54||

सर्वगं सर्वभूतं च सर्वस्याधारमीश्वरम् ।वासुदेवं परं ब्रह्म तमस्मि शरणं गतः ॥ ५५॥

sarvagaṃ sarvabhūtaṃ ca sarvasyādhāramīśvaram |vāsudevaṃ paraṃ brahma tamasmi śaraṇaṃ gataḥ || 55||

परमात्मानमव्यक्तं यं प्रयान्ति सुमेधसः ।कर्मक्षयेऽक्षयं देवं तमस्मि शरणं गतः ॥ ५६॥

paramātmānamavyaktaṃ yaṃ prayānti sumedhasaḥ |karmakṣaye'kṣayaṃ devaṃ tamasmi śaraṇaṃ gataḥ || 56||

पुण्यपापविनिर्मुक्ता यं प्रविश्य पुनर्भवम् ।न योगिनः प्राप्नुवन्ति तमस्मि शरणं गतः ॥ ५७॥

puṇyapāpavinirmuktā yaṃ praviśya punarbhavam |na yoginaḥ prāpnuvanti tamasmi śaraṇaṃ gataḥ || 57||

ब्रह्मा भूत्वा जगत्सर्वं सदेवासुरमानुषम् ।यः सृजत्यच्युतो देवस्तमस्मि शरणं गतः ॥ ५८॥

brahmā bhūtvā jagatsarvaṃ sadevāsuramānuṣam |yaḥ sṛjatyacyuto devastamasmi śaraṇaṃ gataḥ || 58||

ब्रह्मत्वे यस्य वक्त्रेभ्यश्चतुर्वेदमयं वपुः ।सूतं प्रभो पुरा जज्ञे तमस्मि शरणं गतः ॥ ५९॥

brahmatve yasya vaktrebhyaścaturvedamayaṃ vapuḥ |sūtaṃ prabho purā jajñe tamasmi śaraṇaṃ gataḥ || 59||

ब्रह्मरूपधरं देवं जगद्योनिं जनार्दनम् ।स्रष्टृत्वे संस्थितं सृष्टौ प्रणतोऽस्मि सनातनम् ॥ ६०॥

brahmarūpadharaṃ devaṃ jagadyoniṃ janārdanam |sraṣṭṛtve saṃsthitaṃ sṛṣṭau praṇato'smi sanātanam || 60||

यः पाति सृष्टं च विभुः स्थितावसुरसूदनः ।तमादिपुरुषं विष्णुं प्रणतोऽस्मि सनातनम् ॥ ६१॥

yaḥ pāti sṛṣṭaṃ ca vibhuḥ sthitāvasurasūdanaḥ |tamādipuruṣaṃ viṣṇuṃ praṇato'smi sanātanam || 61||

धृता मही हता दैत्याः परित्रातास्तथामराः ।येन तं विष्णुमाद्येशं प्रणतोऽस्मि सनातनम् ॥ ६२॥

dhṛtā mahī hatā daityāḥ paritrātāstathāmarāḥ |yena taṃ viṣṇumādyeśaṃ praṇato'smi sanātanam || 62||

यज्ञैर्यजन्ति यं विप्रा यज्ञेशं यज्ञभावनम् ।तं यज्ञपुरुषं विष्णुं प्रणतोऽस्मि सनातनम् ॥ ६३॥

yajñairyajanti yaṃ viprā yajñeśaṃ yajñabhāvanam |taṃ yajñapuruṣaṃ viṣṇuṃ praṇato'smi sanātanam || 63||

वर्णाश्रमान्स्थितावाद्यो यः स्थापयति वर्त्मनि ।तमादिपुरुषं विष्णुं प्रणतोऽस्मि सनातनम् ॥ ६४॥

varṇāśramānsthitāvādyo yaḥ sthāpayati vartmani |tamādipuruṣaṃ viṣṇuṃ praṇato'smi sanātanam || 64||

कल्पान्ते रुद्ररूपो यः संहरत्यखिलं जगत् ।तमादिपुरुषं विष्णुं प्रणतोऽस्मि जनार्दनम् ॥ ६५॥

kalpānte rudrarūpo yaḥ saṃharatyakhilaṃ jagat |tamādipuruṣaṃ viṣṇuṃ praṇato'smi janārdanam || 65||

पातालवीथीभूरादींस्तथा लोकान्बिभर्ति यः ।तमन्तपुरुषं विष्णुं प्रणतोऽस्मि जनार्दनम् ॥ ६६॥

pātālavīthībhūrādīṃstathā lokānbibharti yaḥ |tamantapuruṣaṃ viṣṇuṃ praṇato'smi janārdanam || 66||

सम्भक्षयित्वा सकलं यथा सृष्टमिदं जगत् ।यो नृत्यत्यतिरौद्रात्मा प्रणतोऽस्मि जनार्दनम् ॥ ६७॥

sambhakṣayitvā sakalaṃ yathā sṛṣṭamidaṃ jagat |yo nṛtyatyatiraudrātmā praṇato'smi janārdanam || 67||

सुरासुराः पितृगणा यक्षगन्धर्वराक्षसाः ।यस्यांशभूता देवस्य सर्वगं तं नमाम्यहम् ॥ ६८॥

surāsurāḥ pitṛgaṇā yakṣagandharvarākṣasāḥ |yasyāṃśabhūtā devasya sarvagaṃ taṃ namāmyaham || 68||

समस्तदेवाः सकला मानुषाणां च जातयः ।यस्यांशभूता देवस्य सर्वगं तं नमाम्यहम् ॥ ६९॥

samastadevāḥ sakalā mānuṣāṇāṃ ca jātayaḥ |yasyāṃśabhūtā devasya sarvagaṃ taṃ namāmyaham || 69||

वृक्षगुल्मादयो यस्य तथा पशुमृगादयः ।एकांशभूता देवस्य सर्वगं तं नमाम्यहम् ॥ ७०॥

vṛkṣagulmādayo yasya tathā paśumṛgādayaḥ |ekāṃśabhūtā devasya sarvagaṃ taṃ namāmyaham || 70||

यस्मान्नान्यत्परं किञ्चिद्यस्मिन्सर्वं महात्मनि ।यः सर्वमव्ययोऽनन्तः सर्वगं तं नमाम्यहम् ॥ ७१॥

yasmānnānyatparaṃ kiñcidyasminsarvaṃ mahātmani |yaḥ sarvamavyayo'nantaḥ sarvagaṃ taṃ namāmyaham || 71||

यथा सर्वेषु भूतेषु स्थावरेषु चरेषु च ।विष्णुरेव तथा पापं ममाशेषं प्रणश्यतु ॥ ७२॥

yathā sarveṣu bhūteṣu sthāvareṣu careṣu ca |viṣṇureva tathā pāpaṃ mamāśeṣaṃ praṇaśyatu || 72||

यथा विष्णुमयं सर्वं यत्सर्वेन्द्रियगोचरम् ।यच्च ज्ञानपरिच्छेद्यं पापं नश्यतु मे तथा ॥ ७३॥

yathā viṣṇumayaṃ sarvaṃ yatsarvendriyagocaram |yacca jñānaparicchedyaṃ pāpaṃ naśyatu me tathā || 73||

प्रवृत्तं च निवृत्तं च कर्म विष्णुमयं यथा ।अनेकजन्मकर्मोत्थं पापं नश्यतु मे तथा ॥ ७४॥

pravṛttaṃ ca nivṛttaṃ ca karma viṣṇumayaṃ yathā |anekajanmakarmotthaṃ pāpaṃ naśyatu me tathā || 74||

यन्निशायां तथा प्रातर्यच्च मध्यापराह्णयोः ।सन्ध्ययोश्च कृतं पापं कर्मणा मनसा गिरा ॥ ७५॥

yanniśāyāṃ tathā prātaryacca madhyāparāhṇayoḥ |sandhyayośca kṛtaṃ pāpaṃ karmaṇā manasā girā || 75||

तिष्ठता व्रजता यच्च शय्यासनगतेन च ।कृतं यदशुभं कर्म कायेन मनसा गिरा ॥ ७६॥

tiṣṭhatā vrajatā yacca śayyāsanagatena ca |kṛtaṃ yadaśubhaṃ karma kāyena manasā girā || 76||

अज्ञानतो ज्ञानतो वा वासुदेवस्य कीर्तनात् ।तत्सर्वं विलयं यातु तोयस्थं लवणं यथा ॥ ७७॥

ajñānato jñānato vā vāsudevasya kīrtanāt |tatsarvaṃ vilayaṃ yātu toyasthaṃ lavaṇaṃ yathā || 77||

परदारपरद्रव्यवाञ्छाद्रोहोद्भवं च यत् ।परिपीडोद्भवं निन्दां कुर्वतो यन्महात्मनाम् ॥ ७८॥

paradāraparadravyavāñchādrohodbhavaṃ ca yat |paripīḍodbhavaṃ nindāṃ kurvato yanmahātmanām || 78||

यच्च भोज्ये तथा पेये यच्च कण्डूयनादिषु ।तद्यातु विलयं तोये यथा लवणभाजनम् ॥ ७९॥

yacca bhojye tathā peye yacca kaṇḍūyanādiṣu |tadyātu vilayaṃ toye yathā lavaṇabhājanam || 79||

यद्बाल्ये यच्च कौमारे यत्पापं यौवने मम ।वयःपरिणतौ यच्च यच्च जन्मान्तरेषु मे ॥ ८०॥

yadbālye yacca kaumāre yatpāpaṃ yauvane mama |vayaḥpariṇatau yacca yacca janmāntareṣu me || 80||

तन्नारायणगोविन्दहरिकृष्णेशकीर्तनात् ।प्रयातु विलयं तोये यथा लवणभाजनम् ॥ ८१॥

tannārāyaṇagovindaharikṛṣṇeśakīrtanāt |prayātu vilayaṃ toye yathā lavaṇabhājanam || 81||

विष्णवे वासुदेवाय हरये केशवाय च ।जनार्दनाय कृष्णाय नमो भूयो नमो नमः ॥ ८२॥

viṣṇave vāsudevāya haraye keśavāya ca |janārdanāya kṛṣṇāya namo bhūyo namo namaḥ || 82||

इदं सारस्वतं स्तोत्रमशेषाघविनाशनम् ।पठतां शृण्वतां चैव सर्वपापविनाशनम् ॥ ८३॥

idaṃ sārasvataṃ stotramaśeṣāghavināśanam |paṭhatāṃ śṛṇvatāṃ caiva sarvapāpavināśanam || 83||

इदं यः प्रातरुत्थाय प्रणिपत्य जनार्दनम् ।जपत्येकमनाः पापं समस्तं स व्यपोहति ॥ ८४॥

idaṃ yaḥ prātarutthāya praṇipatya janārdanam |japatyekamanāḥ pāpaṃ samastaṃ sa vyapohati || 84||

यस्तु संवत्सरं पूर्णं सायं प्रातः समाहितः ।जपत्येतन्नरः पुण्यं कृत्वा मनसि केशवम् ॥ ८५॥

yastu saṃvatsaraṃ pūrṇaṃ sāyaṃ prātaḥ samāhitaḥ |japatyetannaraḥ puṇyaṃ kṛtvā manasi keśavam || 85||

शारीरं मानसं वाग्जं ज्ञानतोऽज्ञानतोऽपि वा ।कृतं तेन तु यत्पापं सप्तजन्मान्तराणि वै ॥ ८६॥

śārīraṃ mānasaṃ vāgjaṃ jñānato'jñānato'pi vā |kṛtaṃ tena tu yatpāpaṃ saptajanmāntarāṇi vai || 86||

महापातकमल्पं वा तथा यच्चोपपातकम् ।सकलं नाशयत्येतत्तथान्यत्पुण्यमृच्छति ॥ ८७॥

mahāpātakamalpaṃ vā tathā yaccopapātakam |sakalaṃ nāśayatyetattathānyatpuṇyamṛcchati || 87||

विप्राय सुविशिष्टाय तिलपात्राणि षोडश ।अहन्यहनि यो दद्यात्पठत्येतच्च तत्समम् ॥ ८८॥

viprāya suviśiṣṭāya tilapātrāṇi ṣoḍaśa |ahanyahani yo dadyātpaṭhatyetacca tatsamam || 88||

अविप्लुतमतिश्चान्ते सम्प्राप्य स्मरणं हरेः ।विष्णुलोकमवाप्नोति सत्यमेतन्मयोदितम् ॥ ८९॥

aviplutamatiścānte samprāpya smaraṇaṃ hareḥ |viṣṇulokamavāpnoti satyametanmayoditam || 89||

यथैनं पठति नित्यं स्तवं सारस्वतं पुमान्अपि पापसमायुक्तो मोक्षं प्राप्नोत्यसावपियथैतत्सत्यमुक्तं मे नात्राल्पमपि वै मृषा ।राक्षसग्रस्तसर्वाङ्गं तथा मामेष मुञ्चतु ॥ ९०॥

yathainaṃ paṭhati nityaṃ stavaṃ sārasvataṃ pumānapi pāpasamāyukto mokṣaṃ prāpnotyasāvapiyathaitatsatyamuktaṃ me nātrālpamapi vai mṛṣā |rākṣasagrastasarvāṅgaṃ tathā māmeṣa muñcatu || 90||

इति विष्णुधर्मेषु सप्ततितमोऽध्यायान्तर्गतं कौशिकब्राह्मणेन राक्षसायप्रोक्तं सारस्वतस्तोत्रं सम्पूर्णम् ।

iti viṣṇudharmeṣu saptatitamo'dhyāyāntargataṃ kauśikabrāhmaṇena rākṣasāyaproktaṃ sārasvatastotraṃ sampūrṇam |