कात्यायनोपनिषत् Katyayana Upanishad

अथ प्रणिपत्य कात्यायनो ब्रह्माणमन्वयुङ्क्त । अधीहि भगवःकिं पवित्राणां पवित्रम् । केन वा कर्मणा सफलानि । किं दुष्करंतपो मर्त्यानाम् । केन सुकरेणामृतत्वमेति । स होवाच । साधु तेसुयोगः शृणु । भो पवित्रं सुलभं सुकरम् । यद्विष्णुक्षेत्रम् ।तत्र मृत्स्नां श्वेतां उद्धृतासि इत्युद्धरेत् ।अमृतमेव श्वेतमृत्स्ना भवति । तां शुद्धजलेन प्रणवेनघर्षयेत् । देवपितृकर्माण्यारभमाणस्तया नित्यमूर्ध्वपुण्ड्रंबिभृयान्मन्त्रैः केशवादीनाम् । तद्रहितं कर्म निष्फलं रक्षांसिगृह्णीयुः । तदेवमभ्युक्तं भवति । नासादिकेशान्तमूर्ध्वपुण्ड्रंविष्णोः स्थितस्य चरणद्वयाकृति । एकाङ्गुलं पादतरोरस्य मूलम् ।तदुत्पन्ने द्वे शाखे । तदेव च मध्याकारोऽङ्गुलादन्यूनः । स श्रीःप्रतिष्ठायै । श्रीर्हरिद्रा । यतो हरिं द्रावयति तच्छ्रीचूर्णंश्रियावधृतं आदित्यवर्णं श्रीफले धारयेत् । तज्जलेनश्रीबीजेन सम्मृज्य तत्सूक्ष्मरेखां धारयेत् । स श्रीमान् भवति ।ते द्वे शाखे हंसवर्णे गायत्रीत्रिष्टुप्छन्दसी आत्मपरमात्मदैवत्येदर्शपूर्णमासिके इष्टापूर्तक्रिये भुक्तिमुक्तिफले । सा रेखा श्रीवर्णा ।गायत्री छन्दः । आनन्दक्रियामृतत्वफला । अयमूर्ध्वपुण्ड्रविधिः ।एवं विदित्वा यो धारयति स सर्वकर्मार्हो भवति । कायिकात्पूतो भवति ।स विष्णुसायुज्यमवाप्नोति स विष्णुसायुज्यमवाप्नोति । य एवं वेद ।इत्युपनिषत् ॥(वैष्णवौपनिषदः)

atha praṇipatya kātyāyano brahmāṇamanvayuṅkta | adhīhi bhagavaḥkiṃ pavitrāṇāṃ pavitram | kena vā karmaṇā saphalāni | kiṃ duṣkaraṃtapo martyānām | kena sukareṇāmṛtatvameti | sa hovāca | sādhu tesuyogaḥ śṛṇu | bho pavitraṃ sulabhaṃ sukaram | yadviṣṇukṣetram |tatra mṛtsnāṃ śvetāṃ uddhṛtāsi ityuddharet |amṛtameva śvetamṛtsnā bhavati | tāṃ śuddhajalena praṇavenagharṣayet | devapitṛkarmāṇyārabhamāṇastayā nityamūrdhvapuṇḍraṃbibhṛyānmantraiḥ keśavādīnām | tadrahitaṃ karma niṣphalaṃ rakṣāṃsigṛhṇīyuḥ | tadevamabhyuktaṃ bhavati | nāsādikeśāntamūrdhvapuṇḍraṃviṣṇoḥ sthitasya caraṇadvayākṛti | ekāṅgulaṃ pādatarorasya mūlam |tadutpanne dve śākhe | tadeva ca madhyākāro'ṅgulādanyūnaḥ | sa śrīḥpratiṣṭhāyai | śrīrharidrā | yato hariṃ drāvayati tacchrīcūrṇaṃśriyāvadhṛtaṃ ādityavarṇaṃ śrīphale dhārayet | tajjalenaśrībījena sammṛjya tatsūkṣmarekhāṃ dhārayet | sa śrīmān bhavati |te dve śākhe haṃsavarṇe gāyatrītriṣṭupchandasī ātmaparamātmadaivatyedarśapūrṇamāsike iṣṭāpūrtakriye bhuktimuktiphale | sā rekhā śrīvarṇā |gāyatrī chandaḥ | ānandakriyāmṛtatvaphalā | ayamūrdhvapuṇḍravidhiḥ |evaṃ viditvā yo dhārayati sa sarvakarmārho bhavati | kāyikātpūto bhavati |sa viṣṇusāyujyamavāpnoti sa viṣṇusāyujyamavāpnoti | ya evaṃ veda |ityupaniṣat ||(vaiṣṇavaupaniṣadaḥ)

इति कात्यायनोपनिषत् समाप्त ।

iti kātyāyanopaniṣat samāpta |