विष्णुस्तोत्रम् गजेन्द्रकृतम् Gajendrakritam Vishnu Stotram

गजेन्द्र उवाचॐ नमो मूलप्रकृतये अजिताय महात्मने ।अनाश्रिताय देवाय निःस्पृहाय नमो नमः ॥ १॥

gajendra uvācaoṃ namo mūlaprakṛtaye ajitāya mahātmane |anāśritāya devāya niḥspṛhāya namo namaḥ || 1||

नम आद्याय बीजाय शिवाय च प्रशान्ताय ।आर्षेयाय प्रवर्तिने निश्चलाय यशस्विने ॥ २॥

nama ādyāya bījāya śivāya ca praśāntāya |ārṣeyāya pravartine niścalāya yaśasvine || 2||

अनन्तराय चैकाय सनातनाय पूर्वाय ।अव्यक्ताय नमो नमः पुराणाय नमो नमः ॥ ३॥

anantarāya caikāya sanātanāya pūrvāya |avyaktāya namo namaḥ purāṇāya namo namaḥ || 3||

नमो गुह्याय गूढाय गुणायागुणवर्तिने ।अतर्क्यायाप्रमेयाय अनन्ताय नमो नमः ॥ ४॥

namo guhyāya gūḍhāya guṇāyāguṇavartine |atarkyāyāprameyāya anantāya namo namaḥ || 4||

नमो देवातिदेवाय अप्रभाय नमो नमः ।नमो जगत्प्रस्थिताय गोविन्दाय नमो नमः ॥ ५॥

namo devātidevāya aprabhāya namo namaḥ |namo jagatprasthitāya govindāya namo namaḥ || 5||

नमोऽस्तु पद्मनाभाय साङ्ख्ययोगोद्भवाय च ।विश्वेश्वराय देवाय शिवाय हरये नमः ॥ ६॥

namo'stu padmanābhāya sāṅkhyayogodbhavāya ca |viśveśvarāya devāya śivāya haraye namaḥ || 6||

नमोऽस्तु तस्मै देवाय निर्गुणाय गुणात्मने ।नारायणाय विश्वाय देवानां परमात्मने ॥ ७॥

namo'stu tasmai devāya nirguṇāya guṇātmane |nārāyaṇāya viśvāya devānāṃ paramātmane || 7||

नमो नमः कारणवामनाय नारायणायामितविक्रमाय ।श्रीशार्ङ्गचक्रासिगदाधराय नमोऽस्तु तस्मै पुरुषोत्तमाय ॥ ८॥

namo namaḥ kāraṇavāmanāya nārāyaṇāyāmitavikramāya |śrīśārṅgacakrāsigadādharāya namo'stu tasmai puruṣottamāya || 8||

आद्याय वेदनिलयाय महोदराय सिंहाय दैत्यनिधनाय चतुर्भुजाय ।ब्रह्मेन्द्ररुद्रमुनिचारणसंस्तुताय देवोत्तमाय वरदाय नमोऽच्युताय ॥ ९॥

ādyāya vedanilayāya mahodarāya siṃhāya daityanidhanāya caturbhujāya |brahmendrarudramunicāraṇasaṃstutāya devottamāya varadāya namo'cyutāya || 9||

नागेन्द्रभोगशयनासनसुप्रियाय गोक्षीरहेमशुकनीलघनोपमाय ।पीताम्बराय मधुकैटभनाशनाय विश्वाय चारुमुकुटाय नमोऽक्षराय ॥ १०॥

nāgendrabhogaśayanāsanasupriyāya gokṣīrahemaśukanīlaghanopamāya |pītāmbarāya madhukaiṭabhanāśanāya viśvāya cārumukuṭāya namo'kṣarāya || 10||

भक्तिप्रियाय वरदीप्तसुदर्शनायनाभिप्रजातकमलस्थचतुर्मुखाय ।क्षीरोदकार्णवनिकेतयशोधनायनानाविचित्रमुकुटाङ्गदभूषणाय ॥ ११॥

bhaktipriyāya varadīptasudarśanāyanābhiprajātakamalasthacaturmukhāya |kṣīrodakārṇavaniketayaśodhanāyanānāvicitramukuṭāṅgadabhūṣaṇāya || 11||

सर्वेश्वराय वरदाय नमो वरायविश्वात्मने परमकारणकारणाय ।फुल्लारविन्दविमलायतलोचनायदेवेन्द्रदानवपरीक्षितपौरुषाय ॥ १२॥

sarveśvarāya varadāya namo varāyaviśvātmane paramakāraṇakāraṇāya |phullāravindavimalāyatalocanāyadevendradānavaparīkṣitapauruṣāya || 12||

योगेश्वराय विजयाय नमो वराय ।लोकायनाय त्रिदशायनाय ब्रह्मायनायात्मभवायनाय ।धर्मायनायैकजलायनाय महावराहाय सदा नतोऽस्मि ॥ १३॥

yogeśvarāya vijayāya namo varāya |lokāyanāya tridaśāyanāya brahmāyanāyātmabhavāyanāya |dharmāyanāyaikajalāyanāya mahāvarāhāya sadā nato'smi || 13||

अचिन्त्यमव्यक्तमनन्तरूपं नारायणं कारणमादिदेवम् ।युगान्तशेषं पुरुषं पुराणं तं वासुदेवं शरणं प्रपद्ये ॥ १४॥

acintyamavyaktamanantarūpaṃ nārāyaṇaṃ kāraṇamādidevam |yugāntaśeṣaṃ puruṣaṃ purāṇaṃ taṃ vāsudevaṃ śaraṇaṃ prapadye || 14||

योगेश्वरं चारुविचित्रमौलिमाज्ञेयमौख्यं प्रकृतेः परस्थम् ।क्षेत्रज्ञमात्मप्रभवं वरेण्यं तं वासुदेवं शरणं प्रपद्ये ॥ १५॥

yogeśvaraṃ cāruvicitramaulimājñeyamaukhyaṃ prakṛteḥ parastham |kṣetrajñamātmaprabhavaṃ vareṇyaṃ taṃ vāsudevaṃ śaraṇaṃ prapadye || 15||

अदृश्यमच्छेद्यमनादिमध्यं महर्षयो ब्रह्मविदः सुरेशम् ।वदन्ति यं वै पुरुषं सनातनं तं वासुदेवं शरणं प्रपद्ये ॥ १६॥

adṛśyamacchedyamanādimadhyaṃ maharṣayo brahmavidaḥ sureśam |vadanti yaṃ vai puruṣaṃ sanātanaṃ taṃ vāsudevaṃ śaraṇaṃ prapadye || 16||

यदक्षरं ब्रह्म वदन्ति सर्वगं निशाम्य यं मृत्युमुखात्प्रमुच्यते ।तमीश्वरं तृप्तमनोपमैर्गुणैः परायणं विष्णुमुपैमि शाश्वतम् ॥ १७॥

yadakṣaraṃ brahma vadanti sarvagaṃ niśāmya yaṃ mṛtyumukhātpramucyate |tamīśvaraṃ tṛptamanopamairguṇaiḥ parāyaṇaṃ viṣṇumupaimi śāśvatam || 17||

कार्यं क्रियाकारणमप्रमेयं हिरण्यनाभं वरपद्मनाभम् ।महाबलं वेदनिधिं सुरोत्तमं व्रजामि विष्णुं शरणं जनार्दनम् ॥ १८॥

kāryaṃ kriyākāraṇamaprameyaṃ hiraṇyanābhaṃ varapadmanābham |mahābalaṃ vedanidhiṃ surottamaṃ vrajāmi viṣṇuṃ śaraṇaṃ janārdanam || 18||

विचित्रकेयूरमहार्हनिष्कं रत्नोत्तमालङ्कृतसर्वगात्रम् ।पीताम्बरं काञ्चनभक्तिचित्रं मालाधरं केशवमभ्युपैमि ॥ १९॥

vicitrakeyūramahārhaniṣkaṃ ratnottamālaṅkṛtasarvagātram |pītāmbaraṃ kāñcanabhakticitraṃ mālādharaṃ keśavamabhyupaimi || 19||

भवोद्भवं वेदविदां वरिष्ठं योगात्मानं साङ्ख्यविदां वरिष्ठम् ।आदित्यचन्द्राश्विवसुप्रभावं प्रभुं प्रपद्येऽच्युतमात्मभूतम् ॥ २०॥

bhavodbhavaṃ vedavidāṃ variṣṭhaṃ yogātmānaṃ sāṅkhyavidāṃ variṣṭham |ādityacandrāśvivasuprabhāvaṃ prabhuṃ prapadye'cyutamātmabhūtam || 20||

श्रीवत्साङ्कं महादेवं वेदगुह्यमनुत्तमम् ।प्रपद्ये सूक्ष्ममचलं भक्तानामभयप्रदम् ॥ २१॥

śrīvatsāṅkaṃ mahādevaṃ vedaguhyamanuttamam |prapadye sūkṣmamacalaṃ bhaktānāmabhayapradam || 21||

प्रभवं सर्वलोकानां निर्गुणं परमेश्वरम् ।प्रपद्ये मुक्तसङ्गानां यतीनां परमां गतिम् ॥ २२॥

prabhavaṃ sarvalokānāṃ nirguṇaṃ parameśvaram |prapadye muktasaṅgānāṃ yatīnāṃ paramāṃ gatim || 22||

भगवन्तं सुराध्यक्षमक्षरं पुष्करेक्षणम् ।शरण्यं शरणं भक्त्या प्रपद्ये ब्राह्मणप्रियम् ॥ २३॥

bhagavantaṃ surādhyakṣamakṣaraṃ puṣkarekṣaṇam |śaraṇyaṃ śaraṇaṃ bhaktyā prapadye brāhmaṇapriyam || 23||

त्रिविक्रमं त्रिलोकेशमाद्यमेकमनामयम् ।भूतात्मानं महात्मानं प्रपद्ये मधुसूदनम् ॥ २४॥

trivikramaṃ trilokeśamādyamekamanāmayam |bhūtātmānaṃ mahātmānaṃ prapadye madhusūdanam || 24||

आदिदेवमजं शम्भुं व्यक्ताव्यक्तं जनार्दनंक्षेत्रज्ञं पुरुषं यज्ञं त्रिगुणातीतमव्ययम् ।नारायणमणीयांसं प्रपद्ये परमेश्वरम् ॥ २५॥

ādidevamajaṃ śambhuṃ vyaktāvyaktaṃ janārdanaṃkṣetrajñaṃ puruṣaṃ yajñaṃ triguṇātītamavyayam |nārāyaṇamaṇīyāṃsaṃ prapadye parameśvaram || 25||

एकाय लोकत्रयाय परतः परमात्मने ।नमः सहस्रशिरसे अनन्ताय महात्मने ॥ २६॥

ekāya lokatrayāya parataḥ paramātmane |namaḥ sahasraśirase anantāya mahātmane || 26||

वरेण्यमनघं देवमृषयो वेदपारगाः ।कीर्तयन्ति च यं सर्वे तं प्रपद्ये सनातनम् ॥ २७॥

vareṇyamanaghaṃ devamṛṣayo vedapāragāḥ |kīrtayanti ca yaṃ sarve taṃ prapadye sanātanam || 27||

नमस्ते पुण्डरीकाक्ष भक्तानामभयप्रद ।सुब्रह्मण्य नमस्तेऽस्तु त्राहि मां शरणागतम् ॥ २८॥

namaste puṇḍarīkākṣa bhaktānāmabhayaprada |subrahmaṇya namaste'stu trāhi māṃ śaraṇāgatam || 28||

इति विष्णुधर्मेषु सप्तषष्टितमोऽध्यायान्तर्गतं गजेन्द्रकृतंविष्णुस्तोत्रं सम्पूर्णम् ।अथवाइति विष्णुधर्मोत्तरपुराणे प्रथमखण्डे १९४अध्यायान्तर्गतंगजेन्द्रकृतं विष्णुस्तोत्रं सम्पूर्णम् ।विष्णुधर्मोत्तरपुराणे । खण्ड १। अध्याय १९३/२९४८ ॥इति वामनपुराणे पञ्चाशीतितमाध्यायान्तर्गतं गजेन्द्रकृतंविष्णुस्तोत्रं समाप्तम् ।वामनपुराण । अध्याय ८५/३१५९॥विष्णुधर्मोत्तरपुराणे । खण्ड १। अध्याय १९३/२९-४८ ॥वामनपुराण । अध्याय ८५/३१-५९॥

iti viṣṇudharmeṣu saptaṣaṣṭitamo'dhyāyāntargataṃ gajendrakṛtaṃviṣṇustotraṃ sampūrṇam |athavāiti viṣṇudharmottarapurāṇe prathamakhaṇḍe 194adhyāyāntargataṃgajendrakṛtaṃ viṣṇustotraṃ sampūrṇam |viṣṇudharmottarapurāṇe | khaṇḍa 1| adhyāya 193/2948 ||iti vāmanapurāṇe pañcāśītitamādhyāyāntargataṃ gajendrakṛtaṃviṣṇustotraṃ samāptam |vāmanapurāṇa | adhyāya 85/3159||viṣṇudharmottarapurāṇe | khaṇḍa 1| adhyāya 193/29-48 ||vāmanapurāṇa | adhyāya 85/31-59||