स्कन्दवेदपादस्तवः Skanda Veda Pada Stavah

यो देवानां पुरो दित्सुरर्थिभ्यो वरमीप्सितम् ।अग्रे स्थितः स विघ्नेशो ममान्तर्हृदये स्थितः ॥ १॥

yo devānāṃ puro ditsurarthibhyo varamīpsitam |agre sthitaḥ sa vighneśo mamāntarhṛdaye sthitaḥ || 1||

महः पुरा वै बुधसैन्धवश्रीशराटवीमध्यगतं हृदन्तः ।श्रीकण्ठफालेक्षणजातमीडे तत्पुष्करस्यायतनाद्धि जातम् ॥ २॥

mahaḥ purā vai budhasaindhavaśrīśarāṭavīmadhyagataṃ hṛdantaḥ |śrīkaṇṭhaphālekṣaṇajātamīḍe tatpuṣkarasyāyatanāddhi jātam || 2||

महो गुहाख्यं निगमान्तपङ्क्ति मृग्याङ्घ्रिपङ्केरुहयुग्ममीडे ।साम्बो वृषस्थः सुतदर्शनोत्को यत्पर्यपश्यत्सरिरस्य मध्ये ॥ ३॥

maho guhākhyaṃ nigamāntapaṅkti mṛgyāṅghripaṅkeruhayugmamīḍe |sāmbo vṛṣasthaḥ sutadarśanotko yatparyapaśyatsarirasya madhye || 3||

त्वामेव देवं शिवभालनेत्रमहोविवर्तं परमात्मरूपम् ।तिष्ठन् व्रजन् जाग्रदहं शयानः प्राणेन वाचा मनसा बिभर्मि ॥ ४॥

tvāmeva devaṃ śivabhālanetramahovivartaṃ paramātmarūpam |tiṣṭhan vrajan jāgradahaṃ śayānaḥ prāṇena vācā manasā bibharmi || 4||

नमो भवानीतनुजाय तेऽस्तु विज्ञाततत्त्वा मुनयः पुराणाः ।यमेव शम्भुं हरिमब्जयोनिं यमिन्द्रमाहुर्वरुणं यमाहुः ॥ ५॥

namo bhavānītanujāya te'stu vijñātatattvā munayaḥ purāṇāḥ |yameva śambhuṃ harimabjayoniṃ yamindramāhurvaruṇaṃ yamāhuḥ || 5||

कोटीरकोटिस्थमहार्घकोटिमणिप्रभाजालवृतं गुहं त्वाम् ।अनन्यचेताः प्रणवाब्जहंसं वेदाहमेतं पुरुषं महान्तम् ॥ ६॥

koṭīrakoṭisthamahārghakoṭimaṇiprabhājālavṛtaṃ guhaṃ tvām |ananyacetāḥ praṇavābjahaṃsaṃ vedāhametaṃ puruṣaṃ mahāntam || 6||

स नोऽवतु स्वालिकपङ्क्तिजीवग्रहं गृहीतायतचन्द्रखण्डः ।गुहादसीयन्तमिदं स्वरूपं परात्परं यन्महतो महान्तम् ॥ ७॥

sa no'vatu svālikapaṅktijīvagrahaṃ gṛhītāyatacandrakhaṇḍaḥ |guhādasīyantamidaṃ svarūpaṃ parātparaṃ yanmahato mahāntam || 7||

स्वर्गापगामध्यगपुण्डरीकदलप्रभाजैत्रविलोचनस्य ।अक्ष्णां सहस्रेण विलोक्यमानं न सन्दृशे तिष्ठति रूपमस्य ॥ ८॥

svargāpagāmadhyagapuṇḍarīkadalaprabhājaitravilocanasya |akṣṇāṃ sahasreṇa vilokyamānaṃ na sandṛśe tiṣṭhati rūpamasya || 8||

हेमद्विषत्कुण्डलमण्डलाढ्यगण्डस्थलीमण्डिततुण्डशोभः ।ब्रह्म त्वमेवेति गुहो मुनीन्द्रैः हृदा मनीषा मनसाऽभिक्लृप्तः ॥ ९॥

hemadviṣatkuṇḍalamaṇḍalāḍhyagaṇḍasthalīmaṇḍitatuṇḍaśobhaḥ |brahma tvameveti guho munīndraiḥ hṛdā manīṣā manasā'bhiklṛptaḥ || 9||

सुपक्वबिम्बाधरकान्ति रक्तसन्ध्यामृगाङ्कायितदन्तपङ्क्तिः ।गुहस्य नः पातु विलोलदृष्टिः येनावृतं खं च दिवं महीं च ॥ १०॥

supakvabimbādharakānti raktasandhyāmṛgāṅkāyitadantapaṅktiḥ |guhasya naḥ pātu viloladṛṣṭiḥ yenāvṛtaṃ khaṃ ca divaṃ mahīṃ ca || 10||

करीन्द्रशुण्डायितदोःप्रकाण्ड द्विषट्ककेयूरविराजमानम् ।गुहं मृडानीभवमप्रमेयं न चक्षुषा पश्यति कश्चनैनम् ॥ ११॥

karīndraśuṇḍāyitadoḥprakāṇḍa dviṣaṭkakeyūravirājamānam |guhaṃ mṛḍānībhavamaprameyaṃ na cakṣuṣā paśyati kaścanainam || 11||

स्वकीयदोर्दण्डगृहीतचण्डकोदण्डनिर्मुक्तपृषत्कषण्डैः ।त्रिविष्टपान्धङ्करणैरशून्यान् यः सप्तलोकानकृणोद्दिशश्च ॥ १२॥

svakīyadordaṇḍagṛhītacaṇḍakodaṇḍanirmuktapṛṣatkaṣaṇḍaiḥ |triviṣṭapāndhaṅkaraṇairaśūnyān yaḥ saptalokānakṛṇoddiśaśca || 12||

सौवर्णहारादिविभूषणोज्ज्वलन्मणिप्रभालीढ विशालवक्षाः ।स्कन्दः स मां पातु जिताब्जयोनिः अजायमानो बहुधा विजायते ॥ १३॥

sauvarṇahārādivibhūṣaṇojjvalanmaṇiprabhālīḍha viśālavakṣāḥ |skandaḥ sa māṃ pātu jitābjayoniḥ ajāyamāno bahudhā vijāyate || 13||

देवस्स वैहारिकवेषधारी लीलाकृताशेषजगद्विमर्दः ।शिखिध्वजः पातु भयङ्करेभ्यो यः सप्तसिन्धूनदधात्पृथिव्याम् ॥ १४॥

devassa vaihārikaveṣadhārī līlākṛtāśeṣajagadvimardaḥ |śikhidhvajaḥ pātu bhayaṅkarebhyo yaḥ saptasindhūnadadhātpṛthivyām || 14||

षडाननो द्वादशबाहुदण्डः श्रुत्यन्तगामी द्विषडीक्षणाढ्यः ।भीताय मह्यं गिरिजातनूजो हिरण्यवर्णस्त्वभयं कृणोतु ॥ १५॥

ṣaḍānano dvādaśabāhudaṇḍaḥ śrutyantagāmī dviṣaḍīkṣaṇāḍhyaḥ |bhītāya mahyaṃ girijātanūjo hiraṇyavarṇastvabhayaṃ kṛṇotu || 15||

यो दानवानीकभयङ्कराटवी समूलकोत्पाटनचण्डवातः ।षाण्मातुरः संहृत सर्वशत्रुः अथैकराजो ह्यभवज्जनानाम् ॥ १६॥

yo dānavānīkabhayaṅkarāṭavī samūlakotpāṭanacaṇḍavātaḥ |ṣāṇmāturaḥ saṃhṛta sarvaśatruḥ athaikarājo hyabhavajjanānām || 16||

अतीव बालः प्रवयाः कुमारो वर्णी युवा षण्मुख एकवक्त्रः ।इत्थं महस्तद्बहुधाऽऽविरासीद्यदेकमव्यक्तमनन्तरूपम् ॥ १७॥

atīva bālaḥ pravayāḥ kumāro varṇī yuvā ṣaṇmukha ekavaktraḥ |itthaṃ mahastadbahudhā''virāsīdyadekamavyaktamanantarūpam || 17||

यदीयमायाऽऽवरणाख्यशक्ति तिरोहितान्तः करणा हि मूढाः ।न जानते त्वां गुह तं प्रपद्ये परेण नाकं निहितं गुहायाम् ॥ १८॥

yadīyamāyā''varaṇākhyaśakti tirohitāntaḥ karaṇā hi mūḍhāḥ |na jānate tvāṃ guha taṃ prapadye pareṇa nākaṃ nihitaṃ guhāyām || 18||

गुरूपदेशाधिगतेन योगमार्गेण संप्राप्य च योगिनस्त्वाम् ।गुहं परं ब्रह्म हृदम्बुजस्थं विभ्राजदेतद्यतयो विशन्ति ॥ १९॥

gurūpadeśādhigatena yogamārgeṇa saṃprāpya ca yoginastvām |guhaṃ paraṃ brahma hṛdambujasthaṃ vibhrājadetadyatayo viśanti || 19||

यो देवसेनापतिरादराद्वै ब्रह्मादिभिर्देवगणैरभिष्टुतः ।तं देवसेनान्यमहं प्रपद्ये विश्वं पुराणं तमसः परस्तात् ॥ २०॥

yo devasenāpatirādarādvai brahmādibhirdevagaṇairabhiṣṭutaḥ |taṃ devasenānyamahaṃ prapadye viśvaṃ purāṇaṃ tamasaḥ parastāt || 20||

हृदम्बुजान्तर्दहराग्रवर्ति कृशानुमध्यस्थपरात्मरूपात् ।गुहात्सुसूक्ष्मान्मुनयः प्रतीयुरतः परं नान्यदणीयसं हि ॥ २१॥

hṛdambujāntardaharāgravarti kṛśānumadhyasthaparātmarūpāt |guhātsusūkṣmānmunayaḥ pratīyurataḥ paraṃ nānyadaṇīyasaṃ hi || 21||

तपः प्रसन्नेशबहुप्रदत्तवरप्रमत्तासुरभीतिभाजाम् ।सुपर्वणां स्कन्द भवान् शरण्यः इन्द्रस्य विष्णोर्वरुणस्य राज्ञः ॥ २२॥

tapaḥ prasanneśabahupradattavarapramattāsurabhītibhājām |suparvaṇāṃ skanda bhavān śaraṇyaḥ indrasya viṣṇorvaruṇasya rājñaḥ || 22||

स एव देवो गिरिजाकुमारो राजा स मित्रं स हि नो वरेण्यः ।भ्राता स बन्धुः स गुरुः स्वसा च स एव पुत्रः स पिता च माता ॥ २३॥

sa eva devo girijākumāro rājā sa mitraṃ sa hi no vareṇyaḥ |bhrātā sa bandhuḥ sa guruḥ svasā ca sa eva putraḥ sa pitā ca mātā || 23||

स्वराज्यदात्रे स्वसुतां वितीर्य तां देवसेनां सुकुमारगात्राम् ।आराधयत्यन्वहमाम्बिकेयं इन्द्रो हविष्मान्सगणो मरुद्भिः ॥ २४॥

svarājyadātre svasutāṃ vitīrya tāṃ devasenāṃ sukumāragātrām |ārādhayatyanvahamāmbikeyaṃ indro haviṣmānsagaṇo marudbhiḥ || 24||

देवेन येनालघुविक्रमेण हतेषु सर्वेष्वपि दानवेषु ।पुरेव देवाः स्वपदेऽधिचक्रुः इन्द्रश्च सम्राड् वरुणश्च राजा ॥ २५॥

devena yenālaghuvikrameṇa hateṣu sarveṣvapi dānaveṣu |pureva devāḥ svapade'dhicakruḥ indraśca samrāḍ varuṇaśca rājā || 25||

षाण्मातुरोऽसौ जगतां शरण्यस्तेजोऽन्नमापः पवनश्च भूत्वा ।भूसंरक्षणायैव जगत्सु देवो विवेश भूतानि चराचराणि ॥ २६॥

ṣāṇmāturo'sau jagatāṃ śaraṇyastejo'nnamāpaḥ pavanaśca bhūtvā |bhūsaṃrakṣaṇāyaiva jagatsu devo viveśa bhūtāni carācarāṇi || 26||

करौ युवामञ्जलिमेव नित्यं उमाङ्गजाताय विधत्तमस्मै ।एष प्रसन्नः सुकुमारमूर्तिरस्मासु देवो द्रविणं दधातु ॥ २७॥

karau yuvāmañjalimeva nityaṃ umāṅgajātāya vidhattamasmai |eṣa prasannaḥ sukumāramūrtirasmāsu devo draviṇaṃ dadhātu || 27||

निधिः कलानामुदधिर्दयानां पतिर्जनानां सरणिर्मुनीनाम् ।कदा प्रसीदेन्मयि पार्वतेयः पिता विराजामृषभो रयीणाम् ॥ २८॥

nidhiḥ kalānāmudadhirdayānāṃ patirjanānāṃ saraṇirmunīnām |kadā prasīdenmayi pārvateyaḥ pitā virājāmṛṣabho rayīṇām || 28||

सौन्दर्यवल्लीतनुसौकुमार्यसरोजपुष्पन्धयमानसो यः ।चचार कान्तारपथेषु देवः स नो ददातु द्रविणं सुवीर्यम् ॥ २९॥

saundaryavallītanusaukumāryasarojapuṣpandhayamānaso yaḥ |cacāra kāntārapatheṣu devaḥ sa no dadātu draviṇaṃ suvīryam || 29||

इतोऽपि सौन्दर्यवदस्तु देहमितीव हुत्वा शिवभालनेत्रे ।जातस्ततः किं स कुमार एव कामस्तदग्रे समवर्तताधि ॥ ३०॥

ito'pi saundaryavadastu dehamitīva hutvā śivabhālanetre |jātastataḥ kiṃ sa kumāra eva kāmastadagre samavartatādhi || 30||

मुमुक्षुलोकाः शृणुत प्रियं वो भजध्वमेनं गिरिजाकुमारम् ।अस्यैव देवस्य परात्मतेति हृदि प्रतीख्ष्या कवयो मनीषा ॥ ३१॥

mumukṣulokāḥ śṛṇuta priyaṃ vo bhajadhvamenaṃ girijākumāram |asyaiva devasya parātmateti hṛdi pratīkhṣyā kavayo manīṣā || 31||

धेनुर्बह्वीःकामदोग्ध्रीः सुवत्साःकुण्डोध्नीर्गा देहि नस्त्वं सहस्रम् ।भक्तार्तिघ्नं देवदेवं षडास्यंविद्माहि त्वा गोपतिं शूरगोनाम् ॥ ३२॥

dhenurbahvīḥkāmadogdhrīḥ suvatsāḥkuṇḍodhnīrgā dehi nastvaṃ sahasram |bhaktārtighnaṃ devadevaṃ ṣaḍāsyaṃvidmāhi tvā gopatiṃ śūragonām || 32||

वन्दामहे बर्हिणवाहनस्थितं वनीपकाशेषमनीषितप्रदम् ।तोष्टूयमानं बहुधा पदे पदे सङ्क्रन्दनेनानिमिषेण जिष्णुना ॥ ३३॥

vandāmahe barhiṇavāhanasthitaṃ vanīpakāśeṣamanīṣitapradam |toṣṭūyamānaṃ bahudhā pade pade saṅkrandanenānimiṣeṇa jiṣṇunā || 33||

दिग्भ्यो दशभ्यः परितः पुनः पुनःपरश्शतायातसिषेविषावताम् ।अनुग्रहायैव षडाननो ह्यसौप्रत्यङ्ग्मुखस्तिष्ठति विश्वतोमुखः ॥ ३४॥

digbhyo daśabhyaḥ paritaḥ punaḥ punaḥparaśśatāyātasiṣeviṣāvatām |anugrahāyaiva ṣaḍānano hyasaupratyaṅgmukhastiṣṭhati viśvatomukhaḥ || 34||

कूर्मः फणीन्द्रश्च तथा फणाभृतोदिग्दन्तिनश्चैव कुलाचला अपि ।भूत्वाऽम्बिकेयः प्रथितः प्रतापवान्ब्रह्माध्यतिष्ठत् भुवनानि धारयन् ॥ ३५॥

kūrmaḥ phaṇīndraśca tathā phaṇābhṛtodigdantinaścaiva kulācalā api |bhūtvā'mbikeyaḥ prathitaḥ pratāpavānbrahmādhyatiṣṭhat bhuvanāni dhārayan || 35||

यो वै स्कन्दः पृष्टः शम्भोः सत्यं ज्ञानं ब्रह्माद्वैतम् ।ओङ्कांरार्थं प्राह स्मेत्थं सुब्रह्मण्यों सुब्रह्मण्योम् ॥ ३६॥

yo vai skandaḥ pṛṣṭaḥ śambhoḥ satyaṃ jñānaṃ brahmādvaitam |oṅkāṃrārthaṃ prāha smetthaṃ subrahmaṇyoṃ subrahmaṇyom || 36||

यो जाह्ववीशरारण्यह्नदाम्भोजे बभौ पुरा ।तस्मै नमः षण्मुखाय महासेनाय धीमहि ॥ ३७॥

yo jāhvavīśarāraṇyahnadāmbhoje babhau purā |tasmai namaḥ ṣaṇmukhāya mahāsenāya dhīmahi || 37||

यद्दक्षिणकराम्भोजमिष्टदं स्वानुजीविनाम् ।तेभ्य इन्द्रादिसेनानां सेनानिभ्यश्च वो नमः ॥ ३८॥

yaddakṣiṇakarāmbhojamiṣṭadaṃ svānujīvinām |tebhya indrādisenānāṃ senānibhyaśca vo namaḥ || 38||

देवतानामृषीणां च भक्तानामपि योगिनाम् ।भूतानामपि वीराणां पतीनां पतये नमः ॥ ३९॥

devatānāmṛṣīṇāṃ ca bhaktānāmapi yoginām |bhūtānāmapi vīrāṇāṃ patīnāṃ pataye namaḥ || 39||

नमस्तेऽस्तु महेशान भीतेभ्यः शूरपद्मनः ।सुनासीरमुखेभ्यस्त्वं स्वस्तिदा अभयङ्करः ॥ ४०॥

namaste'stu maheśāna bhītebhyaḥ śūrapadmanaḥ |sunāsīramukhebhyastvaṃ svastidā abhayaṅkaraḥ || 40||

कटाक्षवीक्षणापास्त निखिलव्याधिबन्धन ।देवसेनापते स्वामिन् अभि त्वा शूर नूनुमः ॥ ४१॥

kaṭākṣavīkṣaṇāpāsta nikhilavyādhibandhana |devasenāpate svāmin abhi tvā śūra nūnumaḥ || 41||

अन्तश्चरसि भूतेषु त्वमेकः सूक्ष्मरूपतः ।त्वमेव निगमान्तेषु परमात्मा व्यवस्थितः ॥ ४२॥

antaścarasi bhūteṣu tvamekaḥ sūkṣmarūpataḥ |tvameva nigamānteṣu paramātmā vyavasthitaḥ || 42||

मही द्यौरन्तरिक्षं च वायुरापोऽनलोऽम्बरम् ।सुब्रह्मण्य जगन्नाथ त्वयि सर्वं प्रतिष्ठितम् ॥ ४३॥

mahī dyaurantarikṣaṃ ca vāyurāpo'nalo'mbaram |subrahmaṇya jagannātha tvayi sarvaṃ pratiṣṭhitam || 43||

शैशवे त्वं महासेन बन्दीकृत्य प्रजापतिम् ।अस्राक्षीस्तान्यथापूर्वं मनुष्याः पशवश्च ये ॥ ४४॥

śaiśave tvaṃ mahāsena bandīkṛtya prajāpatim |asrākṣīstānyathāpūrvaṃ manuṣyāḥ paśavaśca ye || 44||

वेदान्तकन्दरीवर्ति गुहाशयषडानने ।त्रिलोकीयं त्वयि विभो नावीवान्तः समाहिता ॥ ४५॥

vedāntakandarīvarti guhāśayaṣaḍānane |trilokīyaṃ tvayi vibho nāvīvāntaḥ samāhitā || 45||

कला मुहूर्ताः काष्ठाश्च मासा वर्षा युगानि च ।त्वयि वल्लीश निहिता निमेषास्त्रुटिभिः सह ॥ ४६॥

kalā muhūrtāḥ kāṣṭhāśca māsā varṣā yugāni ca |tvayi vallīśa nihitā nimeṣāstruṭibhiḥ saha || 46||

रोगकान्तारदावाग्ने मृत्युकक्षहुताशन ।शूरघ्न त्वत्प्रतापेन रेजते रोदसी उभे ॥ ४७॥

rogakāntāradāvāgne mṛtyukakṣahutāśana |śūraghna tvatpratāpena rejate rodasī ubhe || 47||

परं ब्रह्म विचिन्वन्तो हृदयाम्भोजमध्यगम् ।योगिनो नारदाद्यास्त्वां सदा पश्यन्ति सूरयः ॥ ४८॥

paraṃ brahma vicinvanto hṛdayāmbhojamadhyagam |yogino nāradādyāstvāṃ sadā paśyanti sūrayaḥ || 48||

हतशूरमुखाशेषदैतेयं त्वां गुहास्तुवन् ।अग्नाविष्णू चेन्द्रवायू सोमो धाता बृहस्पतिः ॥ ४९॥

hataśūramukhāśeṣadaiteyaṃ tvāṃ guhāstuvan |agnāviṣṇū cendravāyū somo dhātā bṛhaspatiḥ || 49||

वाचालयस्यवाचं त्वं सचक्षुः कुरुषेऽदृशम् ।आश्रितेभ्यो जगन्नाथ शिवो नः सुमना भव ॥ ५०॥

vācālayasyavācaṃ tvaṃ sacakṣuḥ kuruṣe'dṛśam |āśritebhyo jagannātha śivo naḥ sumanā bhava || 50||

स एव जगतः कर्ता भर्ता हर्ता जगद्गुरुः ।कुमारः सच्चिदानन्दः सोऽक्षरः परमः स्वराट् ॥ ५१॥

sa eva jagataḥ kartā bhartā hartā jagadguruḥ |kumāraḥ saccidānandaḥ so'kṣaraḥ paramaḥ svarāṭ || 51||

असुरान् शूरपद्मादीन् हत्वा शरवणोद्भवः ।देवान् स्वस्वपदे कृत्वा सम्राडेको विराजसि ॥ ५२॥

asurān śūrapadmādīn hatvā śaravaṇodbhavaḥ |devān svasvapade kṛtvā samrāḍeko virājasi || 52||

तव दृष्ट्वा विश्वरूपं सहर्षभयवेपथु ।त्वामस्तुवन्नादितेयाः बृहस्पतिपुरोहिताः ॥ ५३॥

tava dṛṣṭvā viśvarūpaṃ saharṣabhayavepathu |tvāmastuvannāditeyāḥ bṛhaspatipurohitāḥ || 53||

किन्नरा गरुडा नागा यक्षाः साध्या मरुद्गणाः ।एन्द्रीशं त्वामहरहः विश्वे देवा उपासते ॥ ५४॥

kinnarā garuḍā nāgā yakṣāḥ sādhyā marudgaṇāḥ |endrīśaṃ tvāmaharahaḥ viśve devā upāsate || 54||

विश्वासान्मानुषीणां च प्रजानां पशुपक्षिणाम् ।चराचराणां जगतां ध्रुवो राजा विशामयम् ॥ ५५॥

viśvāsānmānuṣīṇāṃ ca prajānāṃ paśupakṣiṇām |carācarāṇāṃ jagatāṃ dhruvo rājā viśāmayam || 55||

अम्भोजसंवर्तिकासु राजहंसा इव प्रभो ।मदीयहृदयाम्भोजे ध्रुवस्तिष्ठाविचाचलिः ॥ ५६॥

ambhojasaṃvartikāsu rājahaṃsā iva prabho |madīyahṛdayāmbhoje dhruvastiṣṭhāvicācaliḥ || 56||

लीलामात्रकृताशेषभुवनाद् गिरिजासुतात् ।अथर्व चाथ ऋक्साम यजुस्तस्मादजायत ॥ ५७॥

līlāmātrakṛtāśeṣabhuvanād girijāsutāt |atharva cātha ṛksāma yajustasmādajāyata || 57||

तिले तैलमिव प्रोतं दध्न्याज्यमिव षण्मुखे ।मणौ सूत्रमिव स्यूतं ब्रह्म विश्वमिदं जगत् ॥ ५८॥

tile tailamiva protaṃ dadhnyājyamiva ṣaṇmukhe |maṇau sūtramiva syūtaṃ brahma viśvamidaṃ jagat || 58||

यस्तप्तादीनृषीन् शापादुद्दधार हरात्मजः ।मातुः स्तनसुधापूरे पुत्रः प्रमुदितो धयन् ॥ ५९॥

yastaptādīnṛṣīn śāpāduddadhāra harātmajaḥ |mātuḥ stanasudhāpūre putraḥ pramudito dhayan || 59||

इज्यया पूजया स्तुत्या भक्त्या च परिचर्यया ।ध्यानेन तपसा च त्वां देवं मनसि ईडते ॥ ६०॥

ijyayā pūjayā stutyā bhaktyā ca paricaryayā |dhyānena tapasā ca tvāṃ devaṃ manasi īḍate || 60||

श्रुतिस्मृत्यागमाद्युक्तकर्मणां फलदायिने ।स्कन्दाय तुभ्यं मखिभिः श्रद्धया हूयते हविः ॥ ६१॥

śrutismṛtyāgamādyuktakarmaṇāṃ phaladāyine |skandāya tubhyaṃ makhibhiḥ śraddhayā hūyate haviḥ || 61||

मूर्धा द्योरम्बरं नाभिरूरू भूरतलं पदे ।षण्मुखस्येत्येवमाहुः अन्तर्विश्वमिदं जगत् ॥ ६२॥

mūrdhā dyorambaraṃ nābhirūrū bhūratalaṃ pade |ṣaṇmukhasyetyevamāhuḥ antarviśvamidaṃ jagat || 62||

भक्तसन्तापशमन प्रावृषेण्यघनाघनात् ।स्कन्दादन्यं मनो मागाः स दृष्टो मृडयाति नः ॥ ६३॥

bhaktasantāpaśamana prāvṛṣeṇyaghanāghanāt |skandādanyaṃ mano māgāḥ sa dṛṣṭo mṛḍayāti naḥ || 63||

जिह्वे त्वमुच्चैर्निस्तन्द्रा रात्रिन्दिवमभिष्टुहि ।देवसेनं महासेनं अदुग्धा इव धेनवः ॥ ६४॥

jihve tvamuccairnistandrā rātrindivamabhiṣṭuhi |devasenaṃ mahāsenaṃ adugdhā iva dhenavaḥ || 64||

अकलङ्कशरच्चन्द्रविलसत्त्वन्मुखस्रुताः ।मन्दस्मितसुधाधारास्ता मे कृण्वन्तु भेषजम् ॥ ६५॥

akalaṅkaśaraccandravilasattvanmukhasrutāḥ |mandasmitasudhādhārāstā me kṛṇvantu bheṣajam || 65||

देवानीजिमहे पूर्वं तपश्चकृमहे पुरा ।यद्गुहो देवतास्माकं कविर्गृहपतिर्युवा ॥ ६६॥

devānījimahe pūrvaṃ tapaścakṛmahe purā |yadguho devatāsmākaṃ kavirgṛhapatiryuvā || 66||

मदीयहृदयाम्भोजनिर्यूहमणिमञ्चके ।षडानन त्वत्पादः स्यादियान् प्रादेशसम्मितः ॥ ६७॥

madīyahṛdayāmbhojaniryūhamaṇimañcake |ṣaḍānana tvatpādaḥ syādiyān prādeśasammitaḥ || 67||

चिरन्तनवचः स्तुत्यः प्रणवाम्बुजषट्पदः ।करोतु देवसेनेशः शिवा नः प्रदिशो दिशः ॥ ६८॥

cirantanavacaḥ stutyaḥ praṇavāmbujaṣaṭpadaḥ |karotu devaseneśaḥ śivā naḥ pradiśo diśaḥ || 68||

दैतेयवधसन्नद्धो भवान् पवनसारथिः ।द्विलक्षमर्वतो हैमे रथे युक्त्वाऽधितष्ठति ॥ ६९॥

daiteyavadhasannaddho bhavān pavanasārathiḥ |dvilakṣamarvato haime rathe yuktvā'dhitaṣṭhati || 69||

गगनोच्छ्रितकोदण्डकिरीटं शूरमाहवे ।बिभेदिथ त्वं नाराचैः सहस्रेण शतेन च ॥ ७०॥

gaganocchritakodaṇḍakirīṭaṃ śūramāhave |bibheditha tvaṃ nārācaiḥ sahasreṇa śatena ca || 70||

ऐशाल्ललाटनयनात् जातं वह्निर्यथाऽरणेः ।मुमुक्षवो गुहं ब्रह्म विचिन्वन्तु मनीषया ॥ ७१॥

aiśāllalāṭanayanāt jātaṃ vahniryathā'raṇeḥ |mumukṣavo guhaṃ brahma vicinvantu manīṣayā || 71||

हिरण्यज्योतिषं स्कन्दं याचध्वं भो वनीपकाः ।एषोऽर्थिनः पूरयति प्रजया च धनेन च ॥ ७२॥

hiraṇyajyotiṣaṃ skandaṃ yācadhvaṃ bho vanīpakāḥ |eṣo'rthinaḥ pūrayati prajayā ca dhanena ca || 72||

सन्निधास्यति किं स्वामी भवनाम्बुरुहेक्षणः ।तावकं मञ्जुलं रूपं स्मर्यते च न दृश्र्यते ॥ ७३॥

sannidhāsyati kiṃ svāmī bhavanāmburuhekṣaṇaḥ |tāvakaṃ mañjulaṃ rūpaṃ smaryate ca na dṛśryate || 73||

यतस्त्वं जगतामेषां आशिषे शिखिवाहन ।ततो देहि बहून्व्रीहीन् अकृष्टा ये च कृष्टजाः ॥ ७४॥

yatastvaṃ jagatāmeṣāṃ āśiṣe śikhivāhana |tato dehi bahūnvrīhīn akṛṣṭā ye ca kṛṣṭajāḥ || 74||

धनधान्यगृहान् पुत्रान् देहि देव दयानिधे ।त्वमाश्रितेष्टद इति कर्णाभ्यां भूरि विश्रुतम् ॥ ७५॥

dhanadhānyagṛhān putrān dehi deva dayānidhe |tvamāśriteṣṭada iti karṇābhyāṃ bhūri viśrutam || 75||

भक्तेभ्यो मुचुकुन्दाख्यप्रमुखेभ्यो यथा गुह ।प्रादास्तथा देहि महामच्युतां बहुलां श्रियम् ॥ ७६॥

bhaktebhyo mucukundākhyapramukhebhyo yathā guha |prādāstathā dehi mahāmacyutāṃ bahulāṃ śriyam || 76||

भक्तान् तत्पुत्रसुहृदः तन्मातृपितृसोदरान् ।पाहि स्कन्द पुनश्चास्य द्विपदो ये चतुष्पदः ॥ ७७॥

bhaktān tatputrasuhṛdaḥ tanmātṛpitṛsodarān |pāhi skanda punaścāsya dvipado ye catuṣpadaḥ || 77||

चोरख्याघ्रपिशाचाखुसर्पकीटादिबाधकात् ।भक्तान्निशासु संरक्षन् त्रिषु लोकेषु जागृहि ॥ ७८॥

corakhyāghrapiśācākhusarpakīṭādibādhakāt |bhaktānniśāsu saṃrakṣan triṣu lokeṣu jāgṛhi || 78||

दानवेष्वपि दैत्येषु राक्षसेष्वप्यरातिषु ।पिशाचेष्वपि गाङ्गेय विक्रमस्व महानसि ॥ ७९॥

dānaveṣvapi daityeṣu rākṣaseṣvapyarātiṣu |piśāceṣvapi gāṅgeya vikramasva mahānasi || 79||

आधिभिर्व्याधिभिश्चैव पीडितानामहर्निशम् ।दूतानां वपुषि स्वामिन् आसुवोर्जमिषं च नः ॥ ८०॥

ādhibhirvyādhibhiścaiva pīḍitānāmaharniśam |dūtānāṃ vapuṣi svāmin āsuvorjamiṣaṃ ca naḥ || 80||

अतितीव्रेण तपसा तप्यमाना अहर्निशम् ।उपासत त्वां तप्ताद्याः अथ हैनं पुरर्षयः ॥ ८१॥

atitīvreṇa tapasā tapyamānā aharniśam |upāsata tvāṃ taptādyāḥ atha hainaṃ purarṣayaḥ || 81||

ध्यानावाहनपूजेज्यापरिचर्यास्तुतिष्वहम् ।अज्ञो मे सफलां पूजां कृणुहि ब्रह्मणस्पते ॥ ८२॥

dhyānāvāhanapūjejyāparicaryāstutiṣvaham |ajño me saphalāṃ pūjāṃ kṛṇuhi brahmaṇaspate || 82||

असुरान् राक्षसान् क्रूरान् देवयज्ञविघातकान् ।जहि देवेश यस्मात्त्वं रक्षोहामीवचातनः ॥ ८३॥

asurān rākṣasān krūrān devayajñavighātakān |jahi deveśa yasmāttvaṃ rakṣohāmīvacātanaḥ || 83||

दुर्वृत्तेभ्यो धनं धत्से नीचेभ्योऽपि धनं बहु ।न ददासि कुतो मह्यं एतत्पृच्छामि संप्रति ॥ ८४॥

durvṛttebhyo dhanaṃ dhatse nīcebhyo'pi dhanaṃ bahu |na dadāsi kuto mahyaṃ etatpṛcchāmi saṃprati || 84||

मुखैरेतान्महारौद्रान् दूरीकुरु जगत्पते ।मम स्वमभिकाङ्क्षन्ते ये स्तेना ये च तस्कराः ॥ ८५॥

mukhairetānmahāraudrān dūrīkuru jagatpate |mama svamabhikāṅkṣante ye stenā ye ca taskarāḥ || 85||

गुह त्वत्पादभक्तानां गेहे जाग्रत्वहर्दिवम् ।वीरबाहुमुखा वीर ते नित्यानुचरास्तव ॥ ८६॥

guha tvatpādabhaktānāṃ gehe jāgratvahardivam |vīrabāhumukhā vīra te nityānucarāstava || 86||

त्रिषड्विलोचनेष्वेकदृक्कटाक्षेण लक्षयन् ।आढ्यं करोतु मां स्कन्दः पर्जन्यो वृष्टिमानिव ॥ ८७॥

triṣaḍvilocaneṣvekadṛkkaṭākṣeṇa lakṣayan |āḍhyaṃ karotu māṃ skandaḥ parjanyo vṛṣṭimāniva || 87||

भयानकासुरानीककान्दिशीकाः पुरा खलु ।गुह त्वां शरणं प्रापुः इन्द्रेण सह देवताः ॥ ८८॥

bhayānakāsurānīkakāndiśīkāḥ purā khalu |guha tvāṃ śaraṇaṃ prāpuḥ indreṇa saha devatāḥ || 88||

त्वामेव कीर्तयन्देव ध्यायन्शृण्वन् प्रपूजयन् ।गुह त्वत्पादभक्तोऽहं जीवानि शरदः शतम् ॥ ८९॥

tvāmeva kīrtayandeva dhyāyanśṛṇvan prapūjayan |guha tvatpādabhakto'haṃ jīvāni śaradaḥ śatam || 89||

कृपादुग्धाब्धिकल्लोलायमानापाङ्गवीक्षण ।देहि मे गुह बह्वायुर्दीर्घायुस्त्वमिहेशिषे ॥ ९०॥

kṛpādugdhābdhikallolāyamānāpāṅgavīkṣaṇa |dehi me guha bahvāyurdīrghāyustvamiheśiṣe || 90||

पुरारातीक्षणपयः पारावारसुधाकर ।षड्वक्त्र धेहि कृपया मयि मेधां मयि प्रजाम् ॥ ९१॥

purārātīkṣaṇapayaḥ pārāvārasudhākara |ṣaḍvaktra dhehi kṛpayā mayi medhāṃ mayi prajām || 91||

भक्तचातकवृन्देष्टवर्षिधाराधर प्रभो ।अस्मान् सञ्जीवय स्वामिन् अस्मिन् लोके शतं समाः ॥ ९२॥

bhaktacātakavṛndeṣṭavarṣidhārādhara prabho |asmān sañjīvaya svāmin asmin loke śataṃ samāḥ || 92||

भीता वयं महासेन पथि दुर्गे वने यतः ।चोरव्याघ्रपिशाचेभ्यः ततो नो अभयं कृधि ॥ ९३॥

bhītā vayaṃ mahāsena pathi durge vane yataḥ |coravyāghrapiśācebhyaḥ tato no abhayaṃ kṛdhi || 93||

व्याधयः शूलकुष्ठार्शः प्रमेहाद्या यतः सदा ।पीडयन्ति पिशाचाद्याः ततो नो धेहि भेषजम् ॥ ९४॥

vyādhayaḥ śūlakuṣṭhārśaḥ pramehādyā yataḥ sadā |pīḍayanti piśācādyāḥ tato no dhehi bheṣajam || 94||

त्वदीयपादकमलध्यानवर्मितविग्रहान् ।कुहका मोहकाः क्षुद्राः माऽस्मान्प्रापन्नरातयः ॥ ९५॥

tvadīyapādakamaladhyānavarmitavigrahān |kuhakā mohakāḥ kṣudrāḥ mā'smānprāpannarātayaḥ || 95||

धनधान्यपशुक्षेत्रबलेष्वस्मदपेक्षया ।देवसेनापतेऽस्माकं अधरे सन्तु शत्रवः ॥ ९६॥

dhanadhānyapaśukṣetrabaleṣvasmadapekṣayā |devasenāpate'smākaṃ adhare santu śatravaḥ || 96||

अरातिकुलनिर्मूलनालङ्कर्मीणविक्रम ।अकारणेन बहुधा यो नो द्वेष्टि स रिष्यतु ॥ ९७॥

arātikulanirmūlanālaṅkarmīṇavikrama |akāraṇena bahudhā yo no dveṣṭi sa riṣyatu || 97||

मन्त्रैर्यन्त्रैस्तथा तन्त्रैः औषधैरायुधैरपि ।जिघांसति च योऽस्मान् स द्विषन्मे बहु शोचतु ॥ ९८॥

mantrairyantraistathā tantraiḥ auṣadhairāyudhairapi |jighāṃsati ca yo'smān sa dviṣanme bahu śocatu || 98||

आखण्डलारीनसुरान् त्वं तु स्पर्धावतो यथा ।जहि गाङ्गेय तौ मर्त्यौ यं चाहं द्वेष्टि यश्च माम् ॥ ९९॥

ākhaṇḍalārīnasurān tvaṃ tu spardhāvato yathā |jahi gāṅgeya tau martyau yaṃ cāhaṃ dveṣṭi yaśca mām || 99||

त्वन्नामकीर्तनपरक्षेमङ्करकराम्बुज ।तमिमं संहर स्वामिन् यश्च नो द्वेषते जनः ॥ १००॥

tvannāmakīrtanaparakṣemaṅkarakarāmbuja |tamimaṃ saṃhara svāmin yaśca no dveṣate janaḥ || 100||

दूरेऽन्तिके वा यः शत्रुः अस्माननपराधिनः ।शपत्येनं जहि स्कन्द यश्च नो शपतः शपात् ॥ १०१॥

dūre'ntike vā yaḥ śatruḥ asmānanaparādhinaḥ |śapatyenaṃ jahi skanda yaśca no śapataḥ śapāt || 101||

चक्षुषा मनसा वाचा मन्त्रेण हवनेन च ।तत्कृत्यां नाशय स्वामिन् भ्रातृव्यस्याभिदासतः ॥ १०२॥

cakṣuṣā manasā vācā mantreṇa havanena ca |tatkṛtyāṃ nāśaya svāmin bhrātṛvyasyābhidāsataḥ || 102||

मच्छिद्रान्वेषिणः शत्रोः धनमायुः प्रजाः पशून् ।सर्वान्नाशय शूरघ्न मा तस्योच्छेषि किञ्चन ॥ १०३॥

macchidrānveṣiṇaḥ śatroḥ dhanamāyuḥ prajāḥ paśūn |sarvānnāśaya śūraghna mā tasyoccheṣi kiñcana || 103||

अविद्वांसश्च विद्वांसः स्वप्ने जाग्रति वा गुह ।तेभ्यो मोचय मां यद्यदेनांसि चकृमा वयम् ॥ १०४॥

avidvāṃsaśca vidvāṃsaḥ svapne jāgrati vā guha |tebhyo mocaya māṃ yadyadenāṃsi cakṛmā vayam || 104||

वयमूचिम यद्देव जिह्वया देवहेलनम् ।एनसो मोचयाग्नेय त्वं हि वेत्थ यथातथम् ॥ १०५॥

vayamūcima yaddeva jihvayā devahelanam |enaso mocayāgneya tvaṃ hi vettha yathātatham || 105||

वित्तार्थं वा तथाऽन्यार्थं विप्रार्थं गोऽर्थमेव वा ।पुनीह्यस्मांस्ततः स्कन्द यत्किञ्चानृतमूदिम ॥ १०६॥

vittārthaṃ vā tathā'nyārthaṃ viprārthaṃ go'rthameva vā |punīhyasmāṃstataḥ skanda yatkiñcānṛtamūdima || 106||

तमागसं क्षमस्व त्वं स्वकीयाभीष्टलिप्सया ।संप्रार्थ्य तुभ्यं वाऽन्यस्मै यद्वाचाऽनृतमूदिम ॥ १०७॥

tamāgasaṃ kṣamasva tvaṃ svakīyābhīṣṭalipsayā |saṃprārthya tubhyaṃ vā'nyasmai yadvācā'nṛtamūdima || 107||

सौन्दर्यवल्ल्या सहितं अम्बया देवसेनया ।महासेनं भजे देवं सत्येन तपसा सह ॥ १०८॥

saundaryavallyā sahitaṃ ambayā devasenayā |mahāsenaṃ bhaje devaṃ satyena tapasā saha || 108||

यो वै पठेद्गुहस्यैनं वेदान्तस्तवमादरात् ।स्कान्दाः कटाक्षास्तस्योच्चैरायुः कीर्तिं प्रजां ददुः ॥ १०९॥

yo vai paṭhedguhasyainaṃ vedāntastavamādarāt |skāndāḥ kaṭākṣāstasyoccairāyuḥ kīrtiṃ prajāṃ daduḥ || 109||

स्कन्दस्यैनं वेदपादस्तवं योभक्त्या नित्यं श्रावयेद्वा पठेद्वा ।भूयासुस्ते तस्य मर्त्यस्य शीघ्रंये ये कामा दुर्लभा मर्त्यलोके ॥ ११०॥

skandasyainaṃ vedapādastavaṃ yobhaktyā nityaṃ śrāvayedvā paṭhedvā |bhūyāsuste tasya martyasya śīghraṃye ye kāmā durlabhā martyaloke || 110||

इति स्कान्दपुराणान्तर्गतः स्कन्दवेदपादस्तवः सम्पूर्णः ।

iti skāndapurāṇāntargataḥ skandavedapādastavaḥ sampūrṇaḥ |