शिवार्चनोपदेशम् विष्णुप्रोक्तं ४ Vishnuproktam Shivarchanopadesham 4

(शिवरहस्यान्तर्गते उग्राख्ये)देवा ऊचुःविष्णो वेदार्थतत्वज्ञ शिवपूजापरायण ।किं ध्येयं किं परं ब्रह्म वद निश्चित्य सादरम् ॥ ३६८॥

(śivarahasyāntargate ugrākhye)devā ūcuḥviṣṇo vedārthatatvajña śivapūjāparāyaṇa |kiṃ dhyeyaṃ kiṃ paraṃ brahma vada niścitya sādaram || 368||

अगस्त्य उवाचइति तद्वचनं श्रुत्वा विष्णुर्हृष्टः कृताञ्जलिः ।प्रणम्य शिरसा शम्भुमुवाच द्विजसत्तम ॥ ३६९॥

agastya uvācaiti tadvacanaṃ śrutvā viṣṇurhṛṣṭaḥ kṛtāñjaliḥ |praṇamya śirasā śambhumuvāca dvijasattama || 369||

विष्णुः (उवाच)ऋतं सत्यं परं ब्रह्म पुरुषं कृष्णपिङ्गलम् ।ऊर्ध्वरेतं विरूपाक्षं विश्वरूपं भजाम्यहम् ॥ ३७०॥

viṣṇuḥ (uvāca)ṛtaṃ satyaṃ paraṃ brahma puruṣaṃ kṛṣṇapiṅgalam |ūrdhvaretaṃ virūpākṣaṃ viśvarūpaṃ bhajāmyaham || 370||

शिव एव परं ब्रह्म सच्चिदानन्दविग्रहम् ।निलिप्तो (निर्मलो) निर्गुणो नित्यस्तुरीयः शिव उच्यते ॥ ३७१॥

śiva eva paraṃ brahma saccidānandavigraham |nilipto (nirmalo) nirguṇo nityasturīyaḥ śiva ucyate || 371||

सच्चिद्धनो निराकारो निर्द्वन्द्वः स निरामयः ।सृजत्यवत्यत्यस्मान्स भवाजत्वाद्युपाधिभिः ॥ ३७२॥

sacciddhano nirākāro nirdvandvaḥ sa nirāmayaḥ |sṛjatyavatyatyasmānsa bhavājatvādyupādhibhiḥ || 372||

अदृष्टेनास्मदादीनां तस्येच्छैव प्रजायते ।भवत्वोपाधिमाश्रित्य सृजत्येतज्जगच्छिवः ॥ ३७३॥

adṛṣṭenāsmadādīnāṃ tasyecchaiva prajāyate |bhavatvopādhimāśritya sṛjatyetajjagacchivaḥ || 373||

लीलयैव सृजत्यस्मानायासोऽस्य न कश्चन ।मृडत्वोपाधिमाश्रित्य पाति सर्वमुमापतिः ॥ ३७४॥

līlayaiva sṛjatyasmānāyāso'sya na kaścana |mṛḍatvopādhimāśritya pāti sarvamumāpatiḥ || 374||

लीलयैवावतः सर्वं तस्यायासो न कश्चन ।हरत्वोपाधिमाश्रित्य स हन्त्यस्मान्पिनाकभृत् ॥ २७५॥

līlayaivāvataḥ sarvaṃ tasyāyāso na kaścana |haratvopādhimāśritya sa hantyasmānpinākabhṛt || 275||

स हन्त्यस्माँल्लीलयैव तस्यायासो न कश्चन ।शिवस्य वस्तुतः कृत्यं तस्य नास्त्येव सर्वथा ॥ ३७६॥

sa hantyasmām̐llīlayaiva tasyāyāso na kaścana |śivasya vastutaḥ kṛtyaṃ tasya nāstyeva sarvathā || 376||

तथापि लीलयैवास्मान् सृजत्यवति हन्ति च ।स्वतन्त्रस्य महेशस्य सर्वज्ञस्यामितात्मनः ॥ ३७७॥

tathāpi līlayaivāsmān sṛjatyavati hanti ca |svatantrasya maheśasya sarvajñasyāmitātmanaḥ || 377||

सृष्ट्यादावितरापेक्षा नास्ति सर्वात्मना सुराः ।स तुरीयोऽस्मदादीनां न प्रत्यक्षः कदाचन ॥ ३७८॥

sṛṣṭyādāvitarāpekṣā nāsti sarvātmanā surāḥ |sa turīyo'smadādīnāṃ na pratyakṣaḥ kadācana || 378||

परन्तु वेदवेदान्तैस्तद्रूपमवगम्यते ।श्रुतिस्मृतिपुराणाद्यैः शिवोऽस्तीत्युच्यते ततः ॥ ३७९॥

parantu vedavedāntaistadrūpamavagamyate |śrutismṛtipurāṇādyaiḥ śivo'stītyucyate tataḥ || 379||

श्रुत्याद्युक्तप्रकारेण स सेव्यः सर्वसाधनैः ।सततं यैस्तपस्तप्तं बहुधा बहुसाधनैः ॥ ३८०॥

śrutyādyuktaprakāreṇa sa sevyaḥ sarvasādhanaiḥ |satataṃ yaistapastaptaṃ bahudhā bahusādhanaiḥ || 380||

तेषामेव शिवे भक्तिः श्रद्धा चैवोपजायते ।अनन्तमव्ययं शान्तं शिवमक्षरमद्वयम् ॥ ३८१॥

teṣāmeva śive bhaktiḥ śraddhā caivopajāyate |anantamavyayaṃ śāntaṃ śivamakṣaramadvayam || 381||

अविज्ञायान्यथा ज्ञात्वा भवन्त्यत्यन्तदुःखिताः ।शिवो हि निर्गुणोऽनन्तस्तुरीय इति धीरपि ॥ ३८२॥

avijñāyānyathā jñātvā bhavantyatyantaduḥkhitāḥ |śivo hi nirguṇo'nantasturīya iti dhīrapi || 382||

सहसा न भवत्येव संसाराविष्टचेतसाम् ।येषां न विषयासक्तिर्ये च निर्दग्धकल्मषाः ॥ ३८३॥

sahasā na bhavatyeva saṃsārāviṣṭacetasām |yeṣāṃ na viṣayāsaktirye ca nirdagdhakalmaṣāḥ || 383||

तेषामेव शिवे भक्तिः श्रद्धा चैवोपजायते ।धर्मास्तपांसि दानानि यागाश्च विविधाः सुराः ॥ ३८४॥

teṣāmeva śive bhaktiḥ śraddhā caivopajāyate |dharmāstapāṃsi dānāni yāgāśca vividhāḥ surāḥ || 384||

शिवे प्रामाण्यबुद्धिं च जनयन्ति न संशयः ॥ ३८५॥

śive prāmāṇyabuddhiṃ ca janayanti na saṃśayaḥ || 385||

॥ इति शिवरहस्यान्तर्गते विष्णुप्रोक्तं शिवार्चनमहिमोपदेशं ४ सम्पूर्णम् ॥॥ श्रीशिवरहस्यम् । उग्राख्यः सप्तमांशः । अध्यायः २६ कुम्भघोणमहिमानुवर्णनम् । ३७०३८५॥

|| iti śivarahasyāntargate viṣṇuproktaṃ śivārcanamahimopadeśaṃ 4 sampūrṇam |||| śrīśivarahasyam | ugrākhyaḥ saptamāṃśaḥ | adhyāyaḥ 26 kumbhaghoṇamahimānuvarṇanam | 370385||

– ॥ श्रीशिवरहस्यम् ।उग्राख्यः सप्तमांशः ।अध्यायः २६ कुम्भघोणमहिमानुवर्णनम् ।३७०-३८५॥

– || śrīśivarahasyam |ugrākhyaḥ saptamāṃśaḥ |adhyāyaḥ 26 kumbhaghoṇamahimānuvarṇanam | 370-385||