शिवशतकम् २ Shri Shivashatakam (2)

न्यस्तोदस्तादसीयप्रपदगुरुभरन्यञ्चितोदञ्चितोर्वीप्रख्यातक्षीरसिन्धुच्छलनमुकुलनान्दोललीलाकलाभिः । (सिन्धूच्चलन्)प्रस्फारस्वापसौख्यप्रसररभसिनः शेषशय्याशयालोराशास्या शश्वदास्तां विषमशरमुषः श्रेयसे लास्यलीला ॥ १॥

nyastodastādasīyaprapadagurubharanyañcitodañcitorvīprakhyātakṣīrasindhucchalanamukulanāndolalīlākalābhiḥ | (sindhūccalan)prasphārasvāpasaukhyaprasararabhasinaḥ śeṣaśayyāśayālorāśāsyā śaśvadāstāṃ viṣamaśaramuṣaḥ śreyase lāsyalīlā || 1||

चूडापीडोडुवोढृस्फुटनिटिलतटीचत्वरोदित्वरोच्चैर्ज्वालाजाज्वल्यमानं गलकलितमहानीलपाषाणशीलम् ।सर्वाङ्गालिङ्गिरिङ्गन्निरुपमसुषमं वेददुर्वेदभेदं (?)किञ्चिच्चिद्वस्तु वास्तूभवतु हृदि महानन्दसन्दोहसान्द्रम् ॥ २॥

cūḍāpīḍoḍuvoḍhṛsphuṭaniṭilataṭīcatvaroditvaroccairjvālājājvalyamānaṃ galakalitamahānīlapāṣāṇaśīlam |sarvāṅgāliṅgiriṅgannirupamasuṣamaṃ vedadurvedabhedaṃ (?)kiñciccidvastu vāstūbhavatu hṛdi mahānandasandohasāndram || 2||

आकृत्या कूर्ममर्माविधमखिलनखज्योत्स्नयोत्सारयन्तंपुंसां हिंसातमिस्रं किसलयममलच्छायया तुच्छयन्तम् ।बद्धस्पर्धं च सार्धं गिरिदुहितृवपुर्मार्दवोल्लासिकाभिःवन्दे पादं विभोस्तत्कटकतटनटन्नूत्नरत्नैः सयत्नम् ॥ ३॥

ākṛtyā kūrmamarmāvidhamakhilanakhajyotsnayotsārayantaṃpuṃsāṃ hiṃsātamisraṃ kisalayamamalacchāyayā tucchayantam |baddhaspardhaṃ ca sārdhaṃ giriduhitṛvapurmārdavollāsikābhiḥvande pādaṃ vibhostatkaṭakataṭanaṭannūtnaratnaiḥ sayatnam || 3||

शैवोऽयं शीघ्रमङ्घ्रिर्विघटयतु सदानन्दनस्यन्दनेऽस्मिन्गाढोन्मीलत्पदातिद्युतिकबहुतमोवारणे भव्यवाहे ।सर्वाङ्गेणानवद्ये प्रकृतिसुमधुरेऽम्भोजसाम्राज्यभाजिभ्राजिष्णौ सत्सहाये जयति यतिमनोमण्डलं द्रागरीणाम् ॥ ४॥

śaivo'yaṃ śīghramaṅghrirvighaṭayatu sadānandanasyandane'smingāḍhonmīlatpadātidyutikabahutamovāraṇe bhavyavāhe |sarvāṅgeṇānavadye prakṛtisumadhure'mbhojasāmrājyabhājibhrājiṣṇau satsahāye jayati yatimanomaṇḍalaṃ drāgarīṇām || 4||

ध्येया माधुर्यधारा विभुपदमधुनो ये यदास्वादवन्तःसन्तः सन्तोषवन्तो मुहुरमृतभुजां श्लाध्यभाग्यर्द्धिभाजाम् ।तेषां पुंसां मते सा स्वगुणशतसुधाबाधिका साधुरम्भारम्भस्त्रीबिम्बबिम्बाधरमधुरविधा कल्पतेऽल्पानुकल्पम् ॥ ५॥

dhyeyā mādhuryadhārā vibhupadamadhuno ye yadāsvādavantaḥsantaḥ santoṣavanto muhuramṛtabhujāṃ ślādhyabhāgyarddhibhājām |teṣāṃ puṃsāṃ mate sā svaguṇaśatasudhābādhikā sādhurambhārambhastrībimbabimbādharamadhuravidhā kalpate'lpānukalpam || 5||

तद्भद्राण्युद्रणत्कु(द्दृणातु)प्रभुवरचरणं नूनमीशोऽपि यस्मिन्नेवङ्कारं वराभीत्यनवरकरयुग्व्याजतो व्याजहार ।ये सर्वं खर्वयन्तः प्रविशत शरणं मामकेऽस्मिन् शरण्येवैकुण्ठेऽकुण्ठकण्ठीरव इव खलु ते विक्रमेण क्रमध्वम् ॥ ६॥

tadbhadrāṇyudraṇatku(ddṛṇātu)prabhuvaracaraṇaṃ nūnamīśo'pi yasminnevaṅkāraṃ varābhītyanavarakarayugvyājato vyājahāra |ye sarvaṃ kharvayantaḥ praviśata śaraṇaṃ māmake'smin śaraṇyevaikuṇṭhe'kuṇṭhakaṇṭhīrava iva khalu te vikrameṇa kramadhvam || 6||

पादौ तावन्धकारे हृदि वहत ययोः प्राज्यराजीवराज्यंद्वैराज्येनोदवात्सीत्तदुपचितखिदेवात्र निद्रादरिद्रे ।भृङ्गा झङ्कारकोलाहलमुखरदिशोऽभ्येत्यग(चा)न्तर्विशन्तःकल्येऽप्युद्यन्मरन्दाभिधविविधधनान्यात्तवन्तोऽपयान्ति ॥ ७॥

pādau tāvandhakāre hṛdi vahata yayoḥ prājyarājīvarājyaṃdvairājyenodavātsīttadupacitakhidevātra nidrādaridre |bhṛṅgā jhaṅkārakolāhalamukharadiśo'bhyetyaga(cā)ntarviśantaḥkalye'pyudyanmarandābhidhavividhadhanānyāttavanto'payānti || 7||

अन्योन्योद्यद्गुणौघोभयसदृशतया बिभ्रदन्योन्यरागंपादद्वन्द्वं पुरारेः सुखयति निखिलं दूरविच्छेदतुच्छम् ।यस्मादुत्पद्यमानं प्रथितपृथुगुणैः पुष्पितं तत्त्रिवर्गीमुक्तिश्चेति द्विकन्यं स्वयमिह वृणुते भोगिनं योगिनं च ॥ ८॥

anyonyodyadguṇaughobhayasadṛśatayā bibhradanyonyarāgaṃpādadvandvaṃ purāreḥ sukhayati nikhilaṃ dūravicchedatuccham |yasmādutpadyamānaṃ prathitapṛthuguṇaiḥ puṣpitaṃ tattrivargīmuktiśceti dvikanyaṃ svayamiha vṛṇute bhoginaṃ yoginaṃ ca || 8||

शर्वाणीप्राणबन्धोः प्रणमत चरणं प्राणितप्राणिवर्गेलक्ष्मीलीलानिवासायितनिजकटके राजराजाधिसेव्ये ।नानानीत्या समुद्यत्तरसुजनपदे यत्र राजीवराजेन स्थाने हन्त जाने विविधगुणनिधौ भक्तमात्रेऽप्यपेक्षा ॥ ९॥

śarvāṇīprāṇabandhoḥ praṇamata caraṇaṃ prāṇitaprāṇivargelakṣmīlīlānivāsāyitanijakaṭake rājarājādhisevye |nānānītyā samudyattarasujanapade yatra rājīvarājena sthāne hanta jāne vividhaguṇanidhau bhaktamātre'pyapekṣā || 9||

योऽसावात्रानुरक्तस्त्रिजगति भजते सोऽतिमात्रं विरक्तिंतस्मात् सर्वोत्तमं तत्पदनलिनयुगं त्रायतां सर्वशत्रोः ।सेवाहेवाकभाजां युगपदुपनमद्दिक्पतीनां दशानांनैतत् सीमाविभागं किमकृत कृतकादङ्गुलीनां दशानाम् ॥ १०॥

yo'sāvātrānuraktastrijagati bhajate so'timātraṃ viraktiṃtasmāt sarvottamaṃ tatpadanalinayugaṃ trāyatāṃ sarvaśatroḥ |sevāhevākabhājāṃ yugapadupanamaddikpatīnāṃ daśānāṃnaitat sīmāvibhāgaṃ kimakṛta kṛtakādaṅgulīnāṃ daśānām || 10||

मध्येऽध्वानं निदध्याद्धरचरणयुगं निर्यदाश्चर्यचर्यंयस्याकृत्यां स्फुरन्त्यां मनसि मुनिजनो द्राङ्निराकारभूयम् ।विन्देतानन्दसान्द्रं त्रुटितगुणगणो यद्गुणे भाव्यमानेयद्रागे वीतरागः समभवदपि चाप्राकृतो यत्प्रकृत्याम् ॥ ११॥

madhye'dhvānaṃ nidadhyāddharacaraṇayugaṃ niryadāścaryacaryaṃyasyākṛtyāṃ sphurantyāṃ manasi munijano drāṅnirākārabhūyam |vindetānandasāndraṃ truṭitaguṇagaṇo yadguṇe bhāvyamāneyadrāge vītarāgaḥ samabhavadapi cāprākṛto yatprakṛtyām || 11||

ऐशौ पादप्रवालौ हृदयपरिसरे ज्ञानवृद्धावलीनांसङ्क्रीडेतां सहेलोल्ललितसुललितौ पथ्यनेपथ्यवन्तौ ।यौ मुग्धस्निग्धरूपावतिमृदुलतरौ सस्पृहं दर्शनीयावङ्के स्वे निक्षिपन्ती परिचरति चिरं श्रीमदम्बाविलम्बात् ॥ १२॥

aiśau pādapravālau hṛdayaparisare jñānavṛddhāvalīnāṃsaṅkrīḍetāṃ sahelollalitasulalitau pathyanepathyavantau |yau mugdhasnigdharūpāvatimṛdulatarau saspṛhaṃ darśanīyāvaṅke sve nikṣipantī paricarati ciraṃ śrīmadambāvilambāt || 12||

भूयो भूयो विभाव्यं त्रिभुवनविभवद्वैभवस्याङ्घ्रियुग्मंनिष्कामायात्तकामाय च वितरति यत्प्रार्थितं निर्विशेषम् ।तत्राद्यः शुद्धबुद्धां धियमथ सहजां प्रेयसा(सी)मर्पयित्वायस्मै सर्वानपास्य श्रयति हि तदसावान्तरोऽन्यस्तु बाह्यः ॥ १३॥

bhūyo bhūyo vibhāvyaṃ tribhuvanavibhavadvaibhavasyāṅghriyugmaṃniṣkāmāyāttakāmāya ca vitarati yatprārthitaṃ nirviśeṣam |tatrādyaḥ śuddhabuddhāṃ dhiyamatha sahajāṃ preyasā(sī)marpayitvāyasmai sarvānapāsya śrayati hi tadasāvāntaro'nyastu bāhyaḥ || 13||

कल्यं यत्पल्लवं तत्स्वशिरसि बिभृयादुच्चलच्छोणशोभंश्रीरुद्रस्यान्तरुद्यद्वितततरसिराभङ्गिभागूर्ध्वरेखम् ।मुग्धस्निग्धेन येन श्रुतियुवतिरतिप्रेमबन्धानुबद्धाप्रीत्या प्रत्यादिशन्ती निखिलसुमनसः स्वं शिरः संस्करोति ॥ १४॥

kalyaṃ yatpallavaṃ tatsvaśirasi bibhṛyāduccalacchoṇaśobhaṃśrīrudrasyāntarudyadvitatatarasirābhaṅgibhāgūrdhvarekham |mugdhasnigdhena yena śrutiyuvatiratipremabandhānubaddhāprītyā pratyādiśantī nikhilasumanasaḥ svaṃ śiraḥ saṃskaroti || 14||

शम्भोर्बोभोतु भूत्यै पदमिदमधिकं मञ्जुमञ्जीरनीलग्राव्णो जाग्रत्कराग्रैस्तरुणतृणगणैः शाद्वलोर्जस्वलाभम् ।गावो वीक्षा क्षुधार्ता अतिकृतियतिनां तृष्णयास्मिंश्चरन्तःतस्थुः सुस्थास्तदैव द्रुतगलितपयःपूरनिर्व्यूढभासः ॥ १५॥

śambhorbobhotu bhūtyai padamidamadhikaṃ mañjumañjīranīlagrāvṇo jāgratkarāgraistaruṇatṛṇagaṇaiḥ śādvalorjasvalābham |gāvo vīkṣā kṣudhārtā atikṛtiyatināṃ tṛṣṇayāsmiṃścarantaḥtasthuḥ susthāstadaiva drutagalitapayaḥpūranirvyūḍhabhāsaḥ || 15||

आस्तां गत्यै पदं तन्मम भृशविपदो भूरिपादस्य शम्भोःभक्तेभ्यः किं नु पौनर्भवविभवभरं स्वे समादाय सम्यक् ।तेभ्योऽपौनर्भवर्द्धिं वितरति नितरां तां यदेतत्तथापिस्वाभेदेनैव चित्रं पुनरपि हि भवं संलभन्ते परं ते ॥ १६॥

āstāṃ gatyai padaṃ tanmama bhṛśavipado bhūripādasya śambhoḥbhaktebhyaḥ kiṃ nu paunarbhavavibhavabharaṃ sve samādāya samyak |tebhyo'paunarbhavarddhiṃ vitarati nitarāṃ tāṃ yadetattathāpisvābhedenaiva citraṃ punarapi hi bhavaṃ saṃlabhante paraṃ te || 16||

भर्गाङ्घ्रेस्तुङ्गभावं विमृशत मनसा दुर्गमे पुष्पवद्भयांयेनारोहीह यत्नात् स्थिरसुदृढपदं तस्य वैकुण्ठधाम ।हस्तप्राप्यं किलाष्टापदगिरिरमुना लोष्टवद्दृष्ट आस्तेतस्याधस्तात् समस्तं जगदपि वलते सोऽपि सर्वोपरि स्यात् ॥ १७॥

bhargāṅghrestuṅgabhāvaṃ vimṛśata manasā durgame puṣpavadbhayāṃyenārohīha yatnāt sthirasudṛḍhapadaṃ tasya vaikuṇṭhadhāma |hastaprāpyaṃ kilāṣṭāpadagiriramunā loṣṭavaddṛṣṭa āstetasyādhastāt samastaṃ jagadapi valate so'pi sarvopari syāt || 17||

वन्दे शम्भोः पदे ते यमनियममहाभास्करैः शुष्कपङ्केनक्षुण्णे वैरिषट्कैः सवननियमनाशुष्मणोष्मायमाणे ।दोषौघैर्दूरशून्ये हृदयपरिसरे पारिकाङ्क्षीश्वराणांमन्ये मान्ये किमेते चिरपथिकतयारुण्यतारुण्यपूर्णे ॥ १८॥

vande śambhoḥ pade te yamaniyamamahābhāskaraiḥ śuṣkapaṅkenakṣuṇṇe vairiṣaṭkaiḥ savananiyamanāśuṣmaṇoṣmāyamāṇe |doṣaughairdūraśūnye hṛdayaparisare pārikāṅkṣīśvarāṇāṃmanye mānye kimete cirapathikatayāruṇyatāruṇyapūrṇe || 18||

चण्डीशस्याङ्घ्रिकुण्डं दहतु मदशुभं यत्र रुक्कन्दलीभिःप्राज्यैराज्यैः समिद्धेऽरुणमणिकिरणज्वालजिह्वालशीले ।मञ्जीरोदञ्चिनीलोपलकरलहरीचातुरीभूमधूमेयोगी योगस्रुवेणोद्धतषडरिमयीराहुतीः सञ्जुहोति ॥ १९॥

caṇḍīśasyāṅghrikuṇḍaṃ dahatu madaśubhaṃ yatra rukkandalībhiḥprājyairājyaiḥ samiddhe'ruṇamaṇikiraṇajvālajihvālaśīle |mañjīrodañcinīlopalakaralaharīcāturībhūmadhūmeyogī yogasruveṇoddhataṣaḍarimayīrāhutīḥ sañjuhoti || 19||

कान्तप्राग्भारभारीसुरमुकुटतटीष्वश्मरश्मिच्छटानांभोगाभोगोज्झितानां प्रमदयतु मनः श्रीगिरीशस्य पादः ।सत्त्वोद्रिक्ते विविक्ते सबलहरिगुहासादिते यत्र षड्भ्यःशत्रुभ्यः सन्त्रसन्ती विशति यतिमतिः सर्वतो वीतभीतिः ॥ २०॥

kāntaprāgbhārabhārīsuramukuṭataṭīṣvaśmaraśmicchaṭānāṃbhogābhogojjhitānāṃ pramadayatu manaḥ śrīgirīśasya pādaḥ |sattvodrikte vivikte sabalahariguhāsādite yatra ṣaḍbhyaḥśatrubhyaḥ santrasantī viśati yatimatiḥ sarvato vītabhītiḥ || 20||

संसारारण्यजन्यज्वलनकबलनोत्तालतापाकुलानांनिर्वाणाय क्षमाया निगमवनखिदां कल्पतेऽनल्पतृप्त्यै ।अस्यां ये स्नान्ति सन्तः सपदि विरजसस्ते बभुः सा गिरीशश्रीमत्पादाग्रजाग्रन्नखरकरझरीनिर्भरं नः पुनातु ॥ २१॥

saṃsārāraṇyajanyajvalanakabalanottālatāpākulānāṃnirvāṇāya kṣamāyā nigamavanakhidāṃ kalpate'nalpatṛptyai |asyāṃ ye snānti santaḥ sapadi virajasaste babhuḥ sā girīśaśrīmatpādāgrajāgrannakharakarajharīnirbharaṃ naḥ punātu || 21||

पुंसां संसारजीर्णालयगतविषयाकारशङ्कारवारैरत्यन्तं धूसराणां तदनुशयवतां मार्ष्टये कल्यतुल्याः ।अङ्घ्रावारोहणोद्यन्मुनिजनमनसे सम्पतत्तल्पकल्पाःकल्पान्तप्रान्तभाजो नखरशिशिररुग्रोचिषां पान्तु वीथ्यः ॥ २२॥

puṃsāṃ saṃsārajīrṇālayagataviṣayākāraśaṅkāravārairatyantaṃ dhūsarāṇāṃ tadanuśayavatāṃ mārṣṭaye kalyatulyāḥ |aṅghrāvārohaṇodyanmunijanamanase sampatattalpakalpāḥkalpāntaprāntabhājo nakharaśiśirarugrociṣāṃ pāntu vīthyaḥ || 22||

संसारग्रावरोहत्तरसुखशिखरिस्वैरसञ्चारभाजंचेतोगम्भीरवेदिद्विपमपि शनकैः शिक्षया संविनीय ।यस्मिन् बध्नाति यत्नाद्यनुप(मसु)गुणैर्योगधाराधुरीणःश्रेयस्स्रुत्यै श्रयेताश्रितविबुधतरोश्चारुमूरुप्रकाण्डम् ॥ २३॥

saṃsāragrāvarohattarasukhaśikharisvairasañcārabhājaṃcetogambhīravedidvipamapi śanakaiḥ śikṣayā saṃvinīya |yasmin badhnāti yatnādyanupa(masu)guṇairyogadhārādhurīṇaḥśreyassrutyai śrayetāśritavibudhataroścārumūruprakāṇḍam || 23||

यद्रक्षामीति साक्षादभिलषति दिवश्चक्रवर्ती यतीनांशक्रः संसारचक्रं भृशमपवदते यच्च निध्याय बुद्।ह्ध्या ।चक्रीशो मूर्ध्नि धत्ते यदपि च भगवानात्तचक्रोऽप्युपास्तेशार्वे सर्वोच्चचक्रे जघनमिति मते मानसं सम्पृणक्तु ॥ २४॥

yadrakṣāmīti sākṣādabhilaṣati divaścakravartī yatīnāṃśakraḥ saṃsāracakraṃ bhṛśamapavadate yacca nidhyāya bud|hdhyā |cakrīśo mūrdhni dhatte yadapi ca bhagavānāttacakro'pyupāsteśārve sarvoccacakre jaghanamiti mate mānasaṃ sampṛṇaktu || 24||

योगिप्रज्ञाप्यकामा समभिसृतवती दुर्गमे योगमार्गेचञ्चत्काञ्चीव्युदञ्चन्मणिरजनिकरद्योतदीप्ते विविक्ते ।यस्मिन् कृच्छ्राद्विशन्ती प्रियमिह तु समासादि सद्यो विनोद्यस्वैरं नैव व्यरंसीज्जघनसुपुलिनं दीनबन्धोरुपाध्वम् ॥ २५॥

yogiprajñāpyakāmā samabhisṛtavatī durgame yogamārgecañcatkāñcīvyudañcanmaṇirajanikaradyotadīpte vivikte |yasmin kṛcchrādviśantī priyamiha tu samāsādi sadyo vinodyasvairaṃ naiva vyaraṃsījjaghanasupulinaṃ dīnabandhorupādhvam || 25||

शम्भोर्गम्भीरनाभीसरसिगतरसस्यातिशीर्यद्भवान्धोःपङ्कैः स्रक्चन्दनाद्यैः कलुषितवपुषः साधु गाहध्वमद्धा ।यस्यात्रस्यन्महेन्द्रोपलपटलवलच्छृङ्खलोच्छृङ्खलोस्रस्रोतःप्रोतस्य रोमावलिरुपरि परीवाहशोभामुवाह ॥ २६॥

śambhorgambhīranābhīsarasigatarasasyātiśīryadbhavāndhoḥpaṅkaiḥ srakcandanādyaiḥ kaluṣitavapuṣaḥ sādhu gāhadhvamaddhā |yasyātrasyanmahendropalapaṭalavalacchṛṅkhalocchṛṅkhalosrasrotaḥprotasya romāvalirupari parīvāhaśobhāmuvāha || 26||

मोहक्रुल्लोभदावज्वलजगदटवीव्याकुलीभूतचेतःसारङ्गोत्तालजालायितविषयचयच्छेदने शस्तशस्त्री ।ध्यानाध्वश्रान्तधावन्नियम(नसु)कृशस्यावलम्बाय यष्टिःस्वेष्टायोत्तिष्ठतां मे शिव तव विमला श्यामला रोमराजिः ॥ २७॥

mohakrullobhadāvajvalajagadaṭavīvyākulībhūtacetaḥsāraṅgottālajālāyitaviṣayacayacchedane śastaśastrī |dhyānādhvaśrāntadhāvanniyama(nasu)kṛśasyāvalambāya yaṣṭiḥsveṣṭāyottiṣṭhatāṃ me śiva tava vimalā śyāmalā romarājiḥ || 27||

भाव्यास्मिन् रोमराजिर्भवगदविपदेयौषधीवल्लिरास्तेशाम्यन्त्या अह्नि पुण्ये सुकृतिषु ??खलिनीषु ज्वलन्त्याः (?) ।एतस्याः काञ्चिरोचिर्मयसलिलभृताचालवालाभनाभिर्निष्का निष्कासिभासोऽप्युपरि परिलसत्स्वच्छगुच्छायमानाः ॥ २८॥

bhāvyāsmin romarājirbhavagadavipadeyauṣadhīvallirāsteśāmyantyā ahni puṇye sukṛtiṣu ??khalinīṣu jvalantyāḥ (?) |etasyāḥ kāñcirocirmayasalilabhṛtācālavālābhanābhirniṣkā niṣkāsibhāso'pyupari parilasatsvacchagucchāyamānāḥ || 28||

श्यामा रोमावली ते मृड मृडयतु मां नाभिकासारसारेनिर्मज्जत्सज्जनान्तःकरणबहिरिता तामसी रेखिकेव ।काञ्चीरोचिः सभङ्गोदरसरसि सरत्कान्तकान्तिप्रवाहेसौन्दर्योद्यत्प्रतिष्ठे मरकतघटितन्यस्तयूपाभिरूपा ॥ २९॥

śyāmā romāvalī te mṛḍa mṛḍayatu māṃ nābhikāsārasārenirmajjatsajjanāntaḥkaraṇabahiritā tāmasī rekhikeva |kāñcīrociḥ sabhaṅgodarasarasi saratkāntakāntipravāhesaundaryodyatpratiṣṭhe marakataghaṭitanyastayūpābhirūpā || 29||

रक्षेत् त्र्यक्षस्य वक्षस्तदखिलजगतीसावकाशाधिवासप्रोद्दामद्योतमानोदरकुहरपुरीगोपुरोद्यत्कवाटम् ।स्याच्छुद्धा बुद्धिरेतत्प्रभुवरकृपयास्यान्तरानन्तरायांयोगीन्द्राणां विशेच्चेत् प्रतिगुडकमसौ लोकतेऽशेषलोकं (?) ॥ ३०॥

rakṣet tryakṣasya vakṣastadakhilajagatīsāvakāśādhivāsaproddāmadyotamānodarakuharapurīgopurodyatkavāṭam |syācchuddhā buddhiretatprabhuvarakṛpayāsyāntarānantarāyāṃyogīndrāṇāṃ viśeccet pratiguḍakamasau lokate'śeṣalokaṃ (?) || 30||

शम्भोः सर्वागमेषु प्रसृमरमहिमा बाहुकल्पद्रुमालीसापर्णाभोगभूमिर्दृढविहितपदं रोप्यतां स्वान्तसीम्नि ।आक्रामद्भिः शनैः स्वं त्रुटतु कलिरथो षड्भिरुचैरमित्रैःविश्राम्येदेव जीवोऽपि च परमसुखं प्राप्य सन्त्यक्ततापः ॥ ३१॥

śambhoḥ sarvāgameṣu prasṛmaramahimā bāhukalpadrumālīsāparṇābhogabhūmirdṛḍhavihitapadaṃ ropyatāṃ svāntasīmni |ākrāmadbhiḥ śanaiḥ svaṃ truṭatu kaliratho ṣaḍbhirucairamitraiḥviśrāmyedeva jīvo'pi ca paramasukhaṃ prāpya santyaktatāpaḥ || 31||

बाहाः स्युर्भद्रवाहा मदनविजयिनो हृत्तटीव्याजभाजःसंसारक्षारसिन्धुप्रतरणतरणेः पुण्यलावण्यवाराम् ।स्रोतस्यन्तस्तरन्त्या मणिगणकिरणैस्तन्तुसन्तानकल्पैरोतप्रोतानुबद्धा अविरतमभितः पातुकाः के निपाताः ॥ ३२॥

bāhāḥ syurbhadravāhā madanavijayino hṛttaṭīvyājabhājaḥsaṃsārakṣārasindhuprataraṇataraṇeḥ puṇyalāvaṇyavārām |srotasyantastarantyā maṇigaṇakiraṇaistantusantānakalpairotaprotānubaddhā aviratamabhitaḥ pātukāḥ ke nipātāḥ || 32||

लुण्टाकाः कण्टकानां दनुतनुजनुषां श्रेयसामायुषां वानिश्रेणिश्रेणिरुच्चैर्दुरधिगमतमाकुण्ठवैकुण्ठधाम्नाम् ।गीर्वाणग्रामणीनामभयमुपयतां निर्भरं निर्भिदुर्गाःचत्वारो बाहवस्ते रतिपतिमथितुर्मङ्गलं बृंहयन्तु ॥ ३३॥

luṇṭākāḥ kaṇṭakānāṃ danutanujanuṣāṃ śreyasāmāyuṣāṃ vāniśreṇiśreṇiruccairduradhigamatamākuṇṭhavaikuṇṭhadhāmnām |gīrvāṇagrāmaṇīnāmabhayamupayatāṃ nirbharaṃ nirbhidurgāḥcatvāro bāhavaste ratipatimathiturmaṅgalaṃ bṛṃhayantu || 33||

यानालम्ब्यैव योगात् परमगतिविदः सत्पथादस्खलन्तःप्रज्ञाचक्षुः पुमांसोऽप्यनवधिविरुधः षड्द्विषो दण्डयन्ति ।दण्डादण्डीति युद्धं विदधति च यमेनोग्रदण्डेन तस्मादुद्दण्डैर्बाहुदण्डैर्मम मदनमुषो दण्ड्यतां पापषण्डम् ॥ ३४॥

yānālambyaiva yogāt paramagatividaḥ satpathādaskhalantaḥprajñācakṣuḥ pumāṃso'pyanavadhivirudhaḥ ṣaḍdviṣo daṇḍayanti |daṇḍādaṇḍīti yuddhaṃ vidadhati ca yamenogradaṇḍena tasmāduddaṇḍairbāhudaṇḍairmama madanamuṣo daṇḍyatāṃ pāpaṣaṇḍam || 34||

ताम्रानम्नांशुपात्रं करमनिशमसाबूर्मिकांशूर्मिकार्णःपूर्णं गृह्णन्नशीर्णाक्षतवलयबलद्गारुडाश्मोस्रदर्भैः ।युक्तं कीर्तिप्रसूनैः सुरभितमभितोऽनल्पसङ्कल्पितार्थोत्सृष्ट्यै कृत्स्नस्य सङ्कल्पयति भयभुजः श्रीभुजं तं भजेत ॥ ३५॥

tāmrānamnāṃśupātraṃ karamaniśamasābūrmikāṃśūrmikārṇaḥpūrṇaṃ gṛhṇannaśīrṇākṣatavalayabaladgāruḍāśmosradarbhaiḥ |yuktaṃ kīrtiprasūnaiḥ surabhitamabhito'nalpasaṅkalpitārthotsṛṣṭyai kṛtsnasya saṅkalpayati bhayabhujaḥ śrībhujaṃ taṃ bhajeta || 35||

शेषाधीशस्य शय्यायुगयुगलस्यानुरूपस्वरूपादेहव्यूहप्ररोहा इव भुजगिभुजा भावनीया विनीतैः ।स्वाराजो गर्वसर्वस्वपरिपणचतुर्दन्तदन्तीन्द्रशुण्डादण्डाश्चत्वार एते तत इयमुचिता पुष्करश्रीर्यदन्ते ॥ ३६॥

śeṣādhīśasya śayyāyugayugalasyānurūpasvarūpādehavyūhaprarohā iva bhujagibhujā bhāvanīyā vinītaiḥ |svārājo garvasarvasvaparipaṇacaturdantadantīndraśuṇḍādaṇḍāścatvāra ete tata iyamucitā puṣkaraśrīryadante || 36||

क्रोडक्रीडन्मृडानीगलतलमिलिताः पुण्डरीकस्रगाभाज्ञानोन्मीलन्मुनीनां नयननिपतिताः साधु सौधप्रवाहाः ।रूक्षोद्यद्राक्षसान्तः किरणपरिसरे कल्यशल्यायमानादोषो भूषाविशेषांशुभिरसमदृशोऽतीव पीवान ईड्याः ॥ ३७॥

kroḍakrīḍanmṛḍānīgalatalamilitāḥ puṇḍarīkasragābhājñānonmīlanmunīnāṃ nayananipatitāḥ sādhu saudhapravāhāḥ |rūkṣodyadrākṣasāntaḥ kiraṇaparisare kalyaśalyāyamānādoṣo bhūṣāviśeṣāṃśubhirasamadṛśo'tīva pīvāna īḍyāḥ || 37||

वर्णानां यच्चतुर्णां युगपदपि चतुर्वर्गमुत्सर्गसिद्धंचक्रे शक्रेडिताङ्घ्रेस्तरुणितकरुणं तच्चतुष्पाणि पातु ।आमृष्टत्रैपुरस्त्रीनिटिलतलमिलत्सान्द्रसिन्दूरबिन्दोरागैर्मत्वेव जुष्टं वलयसितशिलाः स्वैः करैर्यन्मृजन्ति ॥ ३८॥

varṇānāṃ yaccaturṇāṃ yugapadapi caturvargamutsargasiddhaṃcakre śakreḍitāṅghrestaruṇitakaruṇaṃ taccatuṣpāṇi pātu |āmṛṣṭatraipurastrīniṭilatalamilatsāndrasindūrabindorāgairmatveva juṣṭaṃ valayasitaśilāḥ svaiḥ karairyanmṛjanti || 38||

आक्रीडक्रोडलोभप्रभृति गजगणो यूथनाथायमानंमोहाह्वानं महेभं रयभवविधुरद्राविसत्त्वे मदीये ।अन्तः कान्तारमध्ये चिदभिधविबुधानोकहोन्मूलनोच्चैर्मूलं प्रोदञ्चि पञ्चानननखरसृणिश्रेणयः स्राक् शृणन्तु ॥ ३९॥

ākrīḍakroḍalobhaprabhṛti gajagaṇo yūthanāthāyamānaṃmohāhvānaṃ mahebhaṃ rayabhavavidhuradrāvisattve madīye |antaḥ kāntāramadhye cidabhidhavibudhānokahonmūlanoccairmūlaṃ prodañci pañcānananakharasṛṇiśreṇayaḥ srāk śṛṇantu || 39||

आम्नायाम्नातधाम्नो निगमपरिपणं तौ पणायेत पाणीबिभ्राणौ यो वरं चाभयमुभयमुभौ प्राणिनां प्रीणनाय ।ऊर्ध्वं चाधःस्थितानां सुरनरफणिनां वीक्षणक्लेशभाजांनिर्व्याजं सज्जमानौ किमु नयनपथे पुण्यकारुण्यवेगात् ॥ ४०॥

āmnāyāmnātadhāmno nigamaparipaṇaṃ tau paṇāyeta pāṇībibhrāṇau yo varaṃ cābhayamubhayamubhau prāṇināṃ prīṇanāya |ūrdhvaṃ cādhaḥsthitānāṃ suranaraphaṇināṃ vīkṣaṇakleśabhājāṃnirvyājaṃ sajjamānau kimu nayanapathe puṇyakāruṇyavegāt || 40||

श्रैकण्ठः श्रीकुठारो मदघवनघनीभूततां जङ्घनीताद्रक्षाविख्यातदीक्षां सततधृतवतः श्रीविभो रोषवह्नौ ।योऽयं हेतासमेता सुरवरशिरसां सत्पुरोडाशभासांहाहास्वाहाकृतीनां विदधदथ जगत्स्वच्छयत्येव सत्यम् ॥ ४१॥

śraikaṇṭhaḥ śrīkuṭhāro madaghavanaghanībhūtatāṃ jaṅghanītādrakṣāvikhyātadīkṣāṃ satatadhṛtavataḥ śrīvibho roṣavahnau |yo'yaṃ hetāsametā suravaraśirasāṃ satpuroḍāśabhāsāṃhāhāsvāhākṛtīnāṃ vidadhadatha jagatsvacchayatyeva satyam || 41||

हस्तोद्रिङ्गत्कुरङ्गः कृपयतु स विभोरीदृशालिङ्गभङ्ग्यायो माने चापमाने समदृगनिवसन् संसरन्नेक एव ।पुण्येऽरण्ये तरण्यंशुभिरपि जलमुग्घोरधाराभिरारात्ताड्योऽप्यस्यद्विकारः स हि भगवदुपादेय इत्यादिशत्किम् ॥ ४२॥

hastodriṅgatkuraṅgaḥ kṛpayatu sa vibhorīdṛśāliṅgabhaṅgyāyo māne cāpamāne samadṛganivasan saṃsaranneka eva |puṇye'raṇye taraṇyaṃśubhirapi jalamugghoradhārābhirārāttāḍyo'pyasyadvikāraḥ sa hi bhagavadupādeya ityādiśatkim || 42||

श्रीशम्भोः कण्ठकम्बुर्भवतु भवभिदे पूतमाम्नायवर्णैःपूर्णं लावण्यपूरैर्मनसि मुनिजनो यन्निधायार्प्यपात्रम् ।स्वस्मिन् सङ्गृह्य तस्मादमृतदृगालोककल्लोलसेकैःसंस्कुर्वन् पूज्यवस्तून्यपि निकटचरप्रोक्षणीपात्रमास्ताम् ॥ ४३॥

śrīśambhoḥ kaṇṭhakamburbhavatu bhavabhide pūtamāmnāyavarṇaiḥpūrṇaṃ lāvaṇyapūrairmanasi munijano yannidhāyārpyapātram |svasmin saṅgṛhya tasmādamṛtadṛgālokakallolasekaiḥsaṃskurvan pūjyavastūnyapi nikaṭacaraprokṣaṇīpātramāstām || 43||

तत्कण्ठोद्भट्टनोत्थज्वलनकणगणैरुल्बणं यस्तडित्वान्तत्कान्तानां समन्तात् सकरुणरुदितैरूर्जितं चातिगर्जन् ।तासामस्रं च वर्षन्ननवधिपरशोः संस्मरामः स्मरारेरुग्रक्रव्यादवर्गे प्रसयजलधरस्येव घोरायितानाम् ॥ ४४॥

tatkaṇṭhodbhaṭṭanotthajvalanakaṇagaṇairulbaṇaṃ yastaḍitvāntatkāntānāṃ samantāt sakaruṇaruditairūrjitaṃ cātigarjan |tāsāmasraṃ ca varṣannanavadhiparaśoḥ saṃsmarāmaḥ smarārerugrakravyādavarge prasayajaladharasyeva ghorāyitānām || 44||

श्रीश्रीकण्ठस्य कण्ठं परिचरत चिरं साधु लेखाभिलेख्यंव्यानद्धं कालपाशैर्गरगिलनमिलच्छ्यामलिम्नश्छलेन ।वात्सल्योत्सेकदर्शं निजभजनयुजां कालपाशावलीनांयोऽजस्रं स्वेन विस्त्रंसयति जगति तेऽस्मादपाशाः प्रथन्ते ॥ ४५॥

śrīśrīkaṇṭhasya kaṇṭhaṃ paricarata ciraṃ sādhu lekhābhilekhyaṃvyānaddhaṃ kālapāśairgaragilanamilacchyāmalimnaśchalena |vātsalyotsekadarśaṃ nijabhajanayujāṃ kālapāśāvalīnāṃyo'jasraṃ svena vistraṃsayati jagati te'smādapāśāḥ prathante || 45||

आद्याविद्याज्वरार्ता बहुविषयरसैर्निर्भरं पूर्णगर्भाःप्रोद्यन्मिथ्याद्यपथ्याहितपरिणतयोऽनर्थवाचो विमूढाः ।यां पीत्वा चित्तपात्रैरथ विगततृषस्त्यक्ततापाः स्त्वतिष्ठन्श्रीकण्ठस्याश्रये तां भवभयभिषजः कण्ठकालोललक्ष्मीम् ॥ ४६॥

ādyāvidyājvarārtā bahuviṣayarasairnirbharaṃ pūrṇagarbhāḥprodyanmithyādyapathyāhitapariṇatayo'narthavāco vimūḍhāḥ |yāṃ pītvā cittapātrairatha vigatatṛṣastyaktatāpāḥ stvatiṣṭhanśrīkaṇṭhasyāśraye tāṃ bhavabhayabhiṣajaḥ kaṇṭhakālolalakṣmīm || 46||

ग्रीवां श्रीवामदेवीं स्वहृदि कलयता ध्याननिध्यानभाजांमध्यश्यामापदेशात् कलिकलुषमिवाच्छिद्य हृद्यावहन्तीम् ।उद्यन्नानामतेनाङ्गजविततिभृता निर्विरोधं त्रिरेखाचातुर्वेदेन यस्यां निजजनकभुवि स्वस्य सीमा विभक्ता ॥ ४७॥

grīvāṃ śrīvāmadevīṃ svahṛdi kalayatā dhyānanidhyānabhājāṃmadhyaśyāmāpadeśāt kalikaluṣamivācchidya hṛdyāvahantīm |udyannānāmatenāṅgajavitatibhṛtā nirvirodhaṃ trirekhācāturvedena yasyāṃ nijajanakabhuvi svasya sīmā vibhaktā || 47||

तं कण्ठं शूलपाणेर्नम समुपनमन्मार्गणेऽनर्गलेनद्राङ्निर्गच्छत्त्रिवर्गप्रसरणसरणीराददानं त्रिरेखाः ।त्रय्या रज्ज्वा गुणानां चरणशरणिनां बन्धनं मोचयित्वास्वात्मन्येतां गृहीत्वा वसति किमु पुनर्बन्धनाशङ्कया यः ॥ ४८॥

taṃ kaṇṭhaṃ śūlapāṇernama samupanamanmārgaṇe'nargalenadrāṅnirgacchattrivargaprasaraṇasaraṇīrādadānaṃ trirekhāḥ |trayyā rajjvā guṇānāṃ caraṇaśaraṇināṃ bandhanaṃ mocayitvāsvātmanyetāṃ gṛhītvā vasati kimu punarbandhanāśaṅkayā yaḥ || 48||

कण्ठे तिष्ठेत मुक्त्यै मदनमदभिदः प्राङ्निलिम्पानुकम्पासम्पातैः पारवश्याद्गरलमिव गिलन् क्षुब्धदुग्धाब्धिलब्धम् ।भक्ताधीनोऽधुनैषां विषयविषरसान् यो भवाब्धेः प्रसूतानत्तीतीदं गराणां गिलनगुणनिकापाटवज्जाघटीति ॥ ४९॥

kaṇṭhe tiṣṭheta muktyai madanamadabhidaḥ prāṅnilimpānukampāsampātaiḥ pāravaśyādgaralamiva gilan kṣubdhadugdhābdhilabdham |bhaktādhīno'dhunaiṣāṃ viṣayaviṣarasān yo bhavābdheḥ prasūtānattītīdaṃ garāṇāṃ gilanaguṇanikāpāṭavajjāghaṭīti || 49||

कण्ठः सोत्कण्ठशक्तेः परिलुठतु हठाच्चित्तपीठोपकण्ठेकम्बोः किं वानुबिम्बः किमसमसुषमासीमविश्रामधाम ।आलेख्यालेखरेखात्रयरुचिररुचाभूषि भूषाविशेषोमध्योद्यच्चारुगारुत्मतमणिसमरुक्कोमलश्यामलो यः ॥ ५०॥

kaṇṭhaḥ sotkaṇṭhaśakteḥ pariluṭhatu haṭhāccittapīṭhopakaṇṭhekamboḥ kiṃ vānubimbaḥ kimasamasuṣamāsīmaviśrāmadhāma |ālekhyālekharekhātrayarucirarucābhūṣi bhūṣāviśeṣomadhyodyaccārugārutmatamaṇisamarukkomalaśyāmalo yaḥ || 50||

गौरीगाढोपगूढैः प्रतिफलितमिदं शस्तकस्तूरिकायाःपङ्कं शङ्के शशाङ्काभरणगलमिलन्नीलिमा शीलनीयः ।रोलम्बानां कदम्बं मुनिनयननिभं सन्ततामोदलाभेलोभाद्यस्मिन् पतित्वा न खलु पुनरुपावर्तितुं कष्टमीष्टे ॥ ५१॥

gaurīgāḍhopagūḍhaiḥ pratiphalitamidaṃ śastakastūrikāyāḥpaṅkaṃ śaṅke śaśāṅkābharaṇagalamilannīlimā śīlanīyaḥ |rolambānāṃ kadambaṃ muninayananibhaṃ santatāmodalābhelobhādyasmin patitvā na khalu punarupāvartituṃ kaṣṭamīṣṭe || 51||

शम्भोः शं भो दिशेद्वो भवदवविधुराः कण्ठरुग्वर्षुकाभ्रंमुक्तास्रक्सद्बलाकेऽनवरतविलसत्पुण्यलावण्यनीरे ।ग्रैवेयव्यग्रनानामणिकिरणगणैरिन्द्रचापाभिरूपेयत्रोद्यद्विद्युदास्ते गिरिदुहितृपरीरम्भसंरम्भिबाहुः ॥ ५२॥

śambhoḥ śaṃ bho diśedvo bhavadavavidhurāḥ kaṇṭharugvarṣukābhraṃmuktāsraksadbalāke'navaratavilasatpuṇyalāvaṇyanīre |graiveyavyagranānāmaṇikiraṇagaṇairindracāpābhirūpeyatrodyadvidyudāste giriduhitṛparīrambhasaṃrambhibāhuḥ || 52||

गुच्छावल्यन्तरच्छच्छविविभवमहानीलशैलोपले (मे) यांमध्येकण्ठस्य कुण्ठेतरतरुणघनश्यामशोभां प्रतीमः ।यो योगोद्योगभाजां विषदभरनसन्दिग्धदुग्धोपलब्धेः (?)स्वान्तस्यान्तर्निलीनोऽधिगमयति निजाकारसाकारभावम् ॥ ५३॥

gucchāvalyantaracchacchavivibhavamahānīlaśailopale (me) yāṃmadhyekaṇṭhasya kuṇṭhetarataruṇaghanaśyāmaśobhāṃ pratīmaḥ |yo yogodyogabhājāṃ viṣadabharanasandigdhadugdhopalabdheḥ (?)svāntasyāntarnilīno'dhigamayati nijākārasākārabhāvam || 53||

भस्मस्मेरत्रिपुण्ड्रोज्ज्वलनिटिलतटं बिम्बसंवादकोष्ठंनिर्नीकाभस्वनासाश्वसनबहुगुणं जैत्रनेत्रत्रयीकम् ।अम्भोजाभ्यर्णघूर्णद्भ्रमरपरिकरभ्रान्तिभृच्छ्मश्रुलेखंभो भोः शम्भोर्मुखाम्भोरुहमनुरहसं चेतसा चिन्तनीयम् ॥ ५४॥

bhasmasmeratripuṇḍrojjvalaniṭilataṭaṃ bimbasaṃvādakoṣṭhaṃnirnīkābhasvanāsāśvasanabahuguṇaṃ jaitranetratrayīkam |ambhojābhyarṇaghūrṇadbhramaraparikarabhrāntibhṛcchmaśrulekhaṃbho bhoḥ śambhormukhāmbhoruhamanurahasaṃ cetasā cintanīyam || 54||

ग्रैवेयोदग्रजाग्रन्मणिघृणिभिरथो मौलिमूलोपलानांरोचिर्वीचिप्रपञ्चैः परिधिविधिरधिष्ठीयते यन्मुखेन्दौ ।बिभ्रद् भ्रूविभ्रमाङ्कं स्मितसितलसितप्रांशुदन्तांशुराशीन्वर्षन् पीयूषवर्षं दिशि दिशि दिशतादेष हर्षप्रकर्षम् ॥ ५५॥

graiveyodagrajāgranmaṇighṛṇibhiratho maulimūlopalānāṃrocirvīciprapañcaiḥ paridhividhiradhiṣṭhīyate yanmukhendau |bibhrad bhrūvibhramāṅkaṃ smitasitalasitaprāṃśudantāṃśurāśīnvarṣan pīyūṣavarṣaṃ diśi diśi diśatādeṣa harṣaprakarṣam || 55||

स्वेनासीम्ना महिम्ना यदिदमुडुपतेर्मण्डलं मङ्क्षु जित्वाजीवग्राहं गृहीत्वा तमथ सुरसरिल्लोलकल्लोलपूरैः ।भालाक्ष्णो ज्वालजालैरपि विषमतमे (?) कुत्रचित् स्थापयित्वाक्रामं क्रामं क्रमेण क्रशयति तदिहोपास्यतामैशमास्यम् ॥ ५६॥

svenāsīmnā mahimnā yadidamuḍupatermaṇḍalaṃ maṅkṣu jitvājīvagrāhaṃ gṛhītvā tamatha surasarillolakallolapūraiḥ |bhālākṣṇo jvālajālairapi viṣamatame (?) kutracit sthāpayitvākrāmaṃ krāmaṃ krameṇa kraśayati tadihopāsyatāmaiśamāsyam || 56||

पात्रं नित्यापचित्या अथ कमलवनोज्जासनो विप्रयोगेयो यं भास्वत्स्वरूपो वहति किल सदा यामिनी रूढभासः ।तत्तादृक्तारकान्तः परमहिततरोऽप्यन्धकारातिरोचीराजद्वक्त्राच्छधामा स महिमभरितस्ते मुदे द्रागुदेतु ॥ ५७॥

pātraṃ nityāpacityā atha kamalavanojjāsano viprayogeyo yaṃ bhāsvatsvarūpo vahati kila sadā yāminī rūḍhabhāsaḥ |tattādṛktārakāntaḥ paramahitataro'pyandhakārātirocīrājadvaktrācchadhāmā sa mahimabharitaste mude drāgudetu || 57||

अञ्चेद्यः पञ्चकं तत्सुमतिरतिमहच्चैव वक्त्राम्बुजानांक्वासीत्तस्य त्रसन्ती शिर उपरि नरीनृत्यते पञ्चता सा ।सञ्चञ्चत्पञ्चकं तद्भृशवशमयते चेद्धतामिन्द्रियाणांदुस्साराणां शराणां तदपि शिवरिपोर्निर्जिहीते तदन्तम् ॥ ५८॥

añcedyaḥ pañcakaṃ tatsumatiratimahaccaiva vaktrāmbujānāṃkvāsīttasya trasantī śira upari narīnṛtyate pañcatā sā |sañcañcatpañcakaṃ tadbhṛśavaśamayate ceddhatāmindriyāṇāṃdussārāṇāṃ śarāṇāṃ tadapi śivaripornirjihīte tadantam || 58||

स्मर्या बालेन्दुमौलेर्विशदतरसरत्सुस्मितस्यन्दि चन्दत्पीयूषासारसङ्गाद्द्विगुणमधुरताधोरणी साधरस्य ।आस्वाद्यैनां मुनीनां सवनजममृतं यज्वभोज्यं परं यद्दिव्यैराद्यं द्वयेऽस्मिन्नरुचिरुदयते तोषलेशावभासे ॥ ५९॥

smaryā bālendumaulerviśadatarasaratsusmitasyandi candatpīyūṣāsārasaṅgāddviguṇamadhuratādhoraṇī sādharasya |āsvādyaināṃ munīnāṃ savanajamamṛtaṃ yajvabhojyaṃ paraṃ yaddivyairādyaṃ dvaye'sminnarucirudayate toṣaleśāvabhāse || 59||

तां दन्तश्रेणिमुक्तास्रजमसमदृशो हस्तसादेव कृत्वाभक्त्यात्युच्चैर्जपन्ती मुनिवरजनता साधयेन्मोक्षलक्ष्मीम् ।निध्यायाध्यास्यमानां हृदयपरिसरे संयमोच्चैर्धनानांयां तत्तद्रत्नवृन्दं चपलतरमनो लज्जया निर्जिहीते ॥ ६०॥

tāṃ dantaśreṇimuktāsrajamasamadṛśo hastasādeva kṛtvābhaktyātyuccairjapantī munivarajanatā sādhayenmokṣalakṣmīm |nidhyāyādhyāsyamānāṃ hṛdayaparisare saṃyamoccairdhanānāṃyāṃ tattadratnavṛndaṃ capalataramano lajjayā nirjihīte || 60||

घोणावंशोऽस्य शस्यस्तिलकुसुमतुलामाददानोऽयमेवंवादो लोकापवादो न हि तिलकुसुमैराप्यतेऽमुष्य गन्धः ।यस्याम्नायात्मकानां श्वसितसुमरुतां भव्यसौरभ्यलोभाद्यत्ता रोलम्बमाला भृशमसृणमषीचीर्णवर्णायितास्ते ॥ ६१॥

ghoṇāvaṃśo'sya śasyastilakusumatulāmādadāno'yamevaṃvādo lokāpavādo na hi tilakusumairāpyate'muṣya gandhaḥ |yasyāmnāyātmakānāṃ śvasitasumarutāṃ bhavyasaurabhyalobhādyattā rolambamālā bhṛśamasṛṇamaṣīcīrṇavarṇāyitāste || 61||

दृष्टिर्भव्याय भाव्या सरभसपतितां यां विभोर्भक्तिगात्रेदृष्ट्वानन्दादमन्दोद्यतनयनजलैः कण्टकैः सङ्कटे च ।नार्हन्तीं क्वापि गन्तुं बुधविबुधदृशस्त्रत्र साजात्यहार्दाद्धस्तग्राहं निनीषादरभरभरिताः सम्भ्रमात्सम्पतन्ति ॥ ६२॥

dṛṣṭirbhavyāya bhāvyā sarabhasapatitāṃ yāṃ vibhorbhaktigātredṛṣṭvānandādamandodyatanayanajalaiḥ kaṇṭakaiḥ saṅkaṭe ca |nārhantīṃ kvāpi gantuṃ budhavibudhadṛśastratra sājātyahārdāddhastagrāhaṃ ninīṣādarabharabharitāḥ sambhramātsampatanti || 62||

देवश्रेणीषु गौरीवदन इव तमोनोदने मोदमानास्तस्याश्चञ्चद्व्युदञ्चत्कुच इव सुचिरं लोलुपा भक्तपङ्क्तौ ।किञ्चित्सञ्चारिचेलाञ्चल इव जघनेऽकिञ्चने व्यग्रतोग्रानानाभावेन भव्यास्त्रिपुरहरदृशो निर्भरं भावनीयाः ॥ ६३॥

devaśreṇīṣu gaurīvadana iva tamonodane modamānāstasyāścañcadvyudañcatkuca iva suciraṃ lolupā bhaktapaṅktau |kiñcitsañcāricelāñcala iva jaghane'kiñcane vyagratogrānānābhāvena bhavyāstripuraharadṛśo nirbharaṃ bhāvanīyāḥ || 63||

या सोदर्येव तौल्यान्महिमनि चतुरो वर्गसर्गान् स्वसङ्ख्यावैषम्येणाविभज्यान् जनकचिरचितद्रव्यवत्पाल्यमानान् ।साधारण्यादनास्थं वितरति नितरामग्रतः स्थायुकेभ्योऽन्योन्यस्पर्धाभिगर्धादिव मदनमुषः सास्तु जैत्री त्रिणेत्री ॥ ६४॥

yā sodaryeva taulyānmahimani caturo vargasargān svasaṅkhyāvaiṣamyeṇāvibhajyān janakaciracitadravyavatpālyamānān |sādhāraṇyādanāsthaṃ vitarati nitarāmagrataḥ sthāyukebhyo'nyonyaspardhābhigardhādiva madanamuṣaḥ sāstu jaitrī triṇetrī || 64||

श्यामोद्यन्मध्यसीमारुणिमतरुणिमालिङ्गितापाङ्गरङ्गंस्मर्तव्यं तत्परत्रोल्लसितसितरुचा रोचमानं त्रिचक्षुः ।एकैकेन त्रिलोकीकृतिभृतिविहतीः कर्तुमादायि मूर्तंत्रैगुण्यं किं नु मन्ये नयनविलसिताधीनसर्वक्रियस्य ॥ ६५॥

śyāmodyanmadhyasīmāruṇimataruṇimāliṅgitāpāṅgaraṅgaṃsmartavyaṃ tatparatrollasitasitarucā rocamānaṃ tricakṣuḥ |ekaikena trilokīkṛtibhṛtivihatīḥ kartumādāyi mūrtaṃtraiguṇyaṃ kiṃ nu manye nayanavilasitādhīnasarvakriyasya || 65||

गावो भावोपरक्तं झटिति पशुपतेः साधुबोधाधिरोधात्शष्पैर्दुर्वासनाभिः किल कलिलतमे मामकान्तश्चरन्तु ।अत्यच्छान् भक्तवत्सान् स्थिरसुदृढतरं यत्र सन्नह्य चोहेया दुग्धानीव दुग्धा विविधमभिमतं योगदग्धैर्विदग्धैः ॥ ६६॥

gāvo bhāvoparaktaṃ jhaṭiti paśupateḥ sādhubodhādhirodhātśaṣpairdurvāsanābhiḥ kila kalilatame māmakāntaścarantu |atyacchān bhaktavatsān sthirasudṛḍhataraṃ yatra sannahya coheyā dugdhānīva dugdhā vividhamabhimataṃ yogadagdhairvidagdhaiḥ || 66||

दृष्टिं तां विश्वसृष्टेरतिशयललितां ध्यायतामात्मबुद्।ह्ध्याबद्धा देवेषु सिद्धादिषु च बहुचिरं सम्भ्रमाद्या भ्रमन्ती ।मूर्छामृच्छत्यतुल्यां निजजनजनकाङ्के विशङ्कं पतित्वातत्र प्रीत्यातिहर्षाश्रुभिरथ सुखिताऽप्यायतेऽप्यायतेऽच्छम् ॥ ६७॥

dṛṣṭiṃ tāṃ viśvasṛṣṭeratiśayalalitāṃ dhyāyatāmātmabud|hdhyābaddhā deveṣu siddhādiṣu ca bahuciraṃ sambhramādyā bhramantī |mūrchāmṛcchatyatulyāṃ nijajanajanakāṅke viśaṅkaṃ patitvātatra prītyātiharṣāśrubhiratha sukhitā'pyāyate'pyāyate'ccham || 67||

शोभाब्धेरुज्जिहानां चिरमुपचरितां चामरालीमरालैर्भक्तस्वान्तर्मिलिन्दस्वदितसुरचितामन्दचन्दन्मरन्दाम् ।उच्चैर्वाचंयमानां विषयविसृमरज्ञानधारामृणालांचक्षुर्नालीकपालीं हृदि वहत विभोस्तापशान्त्यै नितान्तम् ॥ ६८॥

śobhābdherujjihānāṃ ciramupacaritāṃ cāmarālīmarālairbhaktasvāntarmilindasvaditasuracitāmandacandanmarandām |uccairvācaṃyamānāṃ viṣayavisṛmarajñānadhārāmṛṇālāṃcakṣurnālīkapālīṃ hṛdi vahata vibhostāpaśāntyai nitāntam || 68||

लक्ष्मीवत्पक्ष्मलेखं श्रय विषमदृशोऽनुक्षणेनेक्षणंतत्सुस्निग्धश्यामधामोत्तरलतरपरिष्कारकृत्तारकं यत् ।भास्वत्सिन्दूरकेन्दीवरवरविधया श्वेतरक्तासितेतित्रैवर्णोदीर्णजन्यद्युतिततिविततं सर्ववर्णाश्रयोऽपि ॥ ६९॥

lakṣmīvatpakṣmalekhaṃ śraya viṣamadṛśo'nukṣaṇenekṣaṇaṃtatsusnigdhaśyāmadhāmottaralatarapariṣkārakṛttārakaṃ yat |bhāsvatsindūrakendīvaravaravidhayā śvetaraktāsitetitraivarṇodīrṇajanyadyutitativitataṃ sarvavarṇāśrayo'pi || 69||

शम्भोर्नम्येत वामेतरनयनमजस्रं भवोद्दामधामाघर्मांशुः स्वेतरैस्तैस्तरणिभिरननुष्ठेयमेवानुतिष्ठन् ।स्वेषामन्तस्समन्ताद्वितततमतमोमर्मनिर्मन्थकर्माशिष्टानां विष्टपानां त्रयशयविषयान् व्यञ्चयत्यञ्जसा यः ॥ ७०॥

śambhornamyeta vāmetaranayanamajasraṃ bhavoddāmadhāmāgharmāṃśuḥ svetaraistaistaraṇibhirananuṣṭheyamevānutiṣṭhan |sveṣāmantassamantādvitatatamatamomarmanirmanthakarmāśiṣṭānāṃ viṣṭapānāṃ trayaśayaviṣayān vyañcayatyañjasā yaḥ || 70||

दृष्टिर्भाव्यापसव्या तरणिरियमहो कर्णधारत्वमस्याःपश्यासौ पारतीरं भवनिभजलधेः पारकाङ्क्षित्वभाजः ।नित्यानित्यादिसक्तानुपहृतभजनैकाग्रताकल्यमूल्यान्धन्यानन्यानपेक्षं गमयति निगमप्रान्तराश्रान्तपान्थान् ॥ ७१॥

dṛṣṭirbhāvyāpasavyā taraṇiriyamaho karṇadhāratvamasyāḥpaśyāsau pāratīraṃ bhavanibhajaladheḥ pārakāṅkṣitvabhājaḥ |nityānityādisaktānupahṛtabhajanaikāgratākalyamūlyāndhanyānanyānapekṣaṃ gamayati nigamaprāntarāśrāntapānthān || 71||

लीलालोलाञ्चलाल्पारुणिमधवलिमद्राक्चलन्निश्चलेन्द्रस्वाराज्यं प्राज्यधामादिभिरभिलषितस्निग्धमुग्धावलोकम् ।रक्षेत्त्रयक्षेन्दुनेत्रं निजजनममृतेनोक्षयाप्याययद्यद्योगीन्द्रानन्दसिन्धुं स्थगयति भृशमध्यात्मलेशोदयेन ॥ ७२॥

līlālolāñcalālpāruṇimadhavalimadrākcalanniścalendrasvārājyaṃ prājyadhāmādibhirabhilaṣitasnigdhamugdhāvalokam |rakṣettrayakṣendunetraṃ nijajanamamṛtenokṣayāpyāyayadyadyogīndrānandasindhuṃ sthagayati bhṛśamadhyātmaleśodayena || 72||

चण्डाग्निं दृष्टिकुण्डे स्मर निटिलतटीमण्टपे हिण्डमानंकल्पान्तान्त्येष्टियज्वा समुदितजगतीसामिधेनीसमिद्धम् ।यस्य ज्वालाह्वजिह्वामनु मदनमयोदीर्णपूर्णाहुतीनांजुह्वत्प्रह्वातिभासां निजपरुषरुषां शान्तिकर्मान्तरोऽभूत् ॥ ७३॥

caṇḍāgniṃ dṛṣṭikuṇḍe smara niṭilataṭīmaṇṭape hiṇḍamānaṃkalpāntāntyeṣṭiyajvā samuditajagatīsāmidhenīsamiddham |yasya jvālāhvajihvāmanu madanamayodīrṇapūrṇāhutīnāṃjuhvatprahvātibhāsāṃ nijaparuṣaruṣāṃ śāntikarmāntaro'bhūt || 73||

कामक्रोधादिबाधादुदियदुरुमरुद्वेपमानोऽतिमज्जन्संसारापारवारान्निधिषु चिरमघादुच्चरद्गद्गदोक्तिः ।जाड्येनाढ्यम्भविष्णुर्यदुपगमवशादस्तजाड्यादिरास्तेसुस्थः स श्रेयसे स्तान्निटिलनयनतामाश्रयन्नाश्रयाशः ॥ ७४॥

kāmakrodhādibādhādudiyadurumarudvepamāno'timajjansaṃsārāpāravārānnidhiṣu ciramaghāduccaradgadgadoktiḥ |jāḍyenāḍhyambhaviṣṇuryadupagamavaśādastajāḍyādirāstesusthaḥ sa śreyase stānniṭilanayanatāmāśrayannāśrayāśaḥ || 74||

लालाटी दृष्टिरिष्टं झटिति घटयतु द्रष्टृपङ्क्तौ सुखानामद्वैतं भोक्तुमिच्छौ निजसुकृतपरीपाकपात्रानुरूपम् ।भूयः प्रेङ्खत्कटाक्षामृतमतिविषमं व्युत्क्रमेणादधत्याःअत्याश्चर्यं तथापि स्थितिरतितपना जागरूकास्ति यस्याः ॥ ७५॥

lālāṭī dṛṣṭiriṣṭaṃ jhaṭiti ghaṭayatu draṣṭṛpaṅktau sukhānāmadvaitaṃ bhoktumicchau nijasukṛtaparīpākapātrānurūpam |bhūyaḥ preṅkhatkaṭākṣāmṛtamativiṣamaṃ vyutkrameṇādadhatyāḥatyāścaryaṃ tathāpi sthitiratitapanā jāgarūkāsti yasyāḥ || 75||

कल्पान्तोत्तालकालानलकुटिलचलज्ज्वालजिह्वाकरालंतापार्ते शीलशीलं सजलजलमुचां शीलयद्यत्तथापि ।तार्तीयीकेक्षणं तत्स्मरति मखमुषो दग्धकामादमुष्मादाश्चर्यं वीतकामाः स्वयमपि मुनयः पूर्णकामा भवन्ति ॥ ७६॥

kalpāntottālakālānalakuṭilacalajjvālajihvākarālaṃtāpārte śīlaśīlaṃ sajalajalamucāṃ śīlayadyattathāpi |tārtīyīkekṣaṇaṃ tatsmarati makhamuṣo dagdhakāmādamuṣmādāścaryaṃ vītakāmāḥ svayamapi munayaḥ pūrṇakāmā bhavanti || 76||

ज्योतिः सर्वातिशायिप्रभुनिटिलतटीलक्ष्मणोऽभीक्ष्णमक्ष्णोबुद्।ह्ध्या दध्यादमुष्मिन् यतिवरदहरव्योमनि भ्राजमाने ।क्व क्लेशार्कप्रकाशोऽपसरति विषयज्योत्स्नया वाक्यलीनंकिं वान्यद्यस्य पश्चादनुसरदवचोगोचरं ज्योतिरास्ते ॥ ७७॥

jyotiḥ sarvātiśāyiprabhuniṭilataṭīlakṣmaṇo'bhīkṣṇamakṣṇobud|hdhyā dadhyādamuṣmin yativaradaharavyomani bhrājamāne |kva kleśārkaprakāśo'pasarati viṣayajyotsnayā vākyalīnaṃkiṃ vānyadyasya paścādanusaradavacogocaraṃ jyotirāste || 77||

रौद्रे भालाक्ष्ण्यभिख्या मदनपितृवने भैरवी भावनीयासिध्यादद्वैतवेदागमसुगममतिर्भक्तिमार्द्वीकमद्यैः ।जीवं यस्यै निवेद्यामृतमथ किमपि प्राश्य दूरे च कृत्वाप्रावृत्याक्षेपमेतद्विषयसमुदयं विस्मरन्नेव माद्येत् ॥ ७८॥

raudre bhālākṣṇyabhikhyā madanapitṛvane bhairavī bhāvanīyāsidhyādadvaitavedāgamasugamamatirbhaktimārdvīkamadyaiḥ |jīvaṃ yasyai nivedyāmṛtamatha kimapi prāśya dūre ca kṛtvāprāvṛtyākṣepametadviṣayasamudayaṃ vismaranneva mādyet || 78||

अत्र्यैरुस्त्रैः स्ववर्ग्यैर्व्यवहितकृपणानुग्रहव्यग्रभावप्रादुर्भावाय याभूत् किल तदितरयोर्नेत्रयोरूर्ध्वमास्ते ।केनानाम्नायधाम्रा ज्वलति जगति च श्रीप्रभोश्चोपमौलिग्राह्या सा भालदृष्टिः कृपयतु भवतो भीतभीतान् भवार्तेः ॥ ७९॥

atryairustraiḥ svavargyairvyavahitakṛpaṇānugrahavyagrabhāvaprādurbhāvāya yābhūt kila taditarayornetrayorūrdhvamāste |kenānāmnāyadhāmrā jvalati jagati ca śrīprabhoścopamauligrāhyā sā bhāladṛṣṭiḥ kṛpayatu bhavato bhītabhītān bhavārteḥ || 79||

भैमं भालाक्षि भाव्यं मुनिजनमनसां भक्तिसाम्राज्यभाजामाजन्माखण्डदण्डायितसुकृतशतेनाप्यमध्यूषुषां यत्श्वेतच्छत्रायमाणा शिशिरकरकला कोटिकोटीरहीरज्योतिश्चन्द्रातपाभश्चलविततकरे कुण्डले चामरे द्वे ॥ ८०॥

bhaimaṃ bhālākṣi bhāvyaṃ munijanamanasāṃ bhaktisāmrājyabhājāmājanmākhaṇḍadaṇḍāyitasukṛtaśatenāpyamadhyūṣuṣāṃ yatśvetacchatrāyamāṇā śiśirakarakalā koṭikoṭīrahīrajyotiścandrātapābhaścalavitatakare kuṇḍale cāmare dve || 80||

खद्योतद्योतवद्योऽहनि बत विशतां शीततामागतोऽसौक्रूरः कालाग्निकीलो भव विभवनिभो यस्य वीर्यादशीर्यत् ।संवर्तोद्वर्तनृत्यद्द्युमणिघृणिघृणां प्रस्तुवन्तं वितन्त्रंचन्द्रापीडे तमीडे कटुतरकुटिलं नैटिलाक्ष्णः कुशानुम् ॥ ८१॥

khadyotadyotavadyo'hani bata viśatāṃ śītatāmāgato'saukrūraḥ kālāgnikīlo bhava vibhavanibho yasya vīryādaśīryat |saṃvartodvartanṛtyaddyumaṇighṛṇighṛṇāṃ prastuvantaṃ vitantraṃcandrāpīḍe tamīḍe kaṭutarakuṭilaṃ naiṭilākṣṇaḥ kuśānum || 81||

चण्डीकान्तस्य गण्डस्थलममलतलं राजतादर्शदृश्यंनामास्तां दर्शनीयं हृदि बत यदहो यत्र योगीन्द्रचित्ते ।यद्यासीत्साम्मुखीनं क्षणमिदमुदरे देशतः कालतो वासोत्कर्षं विप्रकर्षन्नपि विषयचयः प्रत्यहं प्रत्यफालीत् ॥ ८२॥

caṇḍīkāntasya gaṇḍasthalamamalatalaṃ rājatādarśadṛśyaṃnāmāstāṃ darśanīyaṃ hṛdi bata yadaho yatra yogīndracitte |yadyāsītsāmmukhīnaṃ kṣaṇamidamudare deśataḥ kālato vāsotkarṣaṃ viprakarṣannapi viṣayacayaḥ pratyahaṃ pratyaphālīt || 82||

सत्रध्रुट्श्रोत्रकूपं कलयत ललितं सा मनीषा मुनीनांयत्प्रावीण्येन पूर्वं तटनिकटचरीसंसृतेः खिन्नखिन्ना ।चातुर्यप्रेर्यमाणा यमनु निपतिता न त्यजेद्यत्समाधिंदूरे कृत्वा कलिं तत्त्रिजगति विदितं दीर्घदर्शित्वमस्याः ॥ ८३॥

satradhruṭśrotrakūpaṃ kalayata lalitaṃ sā manīṣā munīnāṃyatprāvīṇyena pūrvaṃ taṭanikaṭacarīsaṃsṛteḥ khinnakhinnā |cāturyapreryamāṇā yamanu nipatitā na tyajedyatsamādhiṃdūre kṛtvā kaliṃ tattrijagati viditaṃ dīrghadarśitvamasyāḥ || 83||

बालेन्दुं चन्द्रमौलेः स्मर सततमसौ शाम्भवोऽस्मीत्यहंयुःप्रोद्यन्नास्ते ममास्तेऽप्ययमिति तरणावीर्ष्यया कर्शितांशुः ।मुक्तिद्वाराधिकारं तदधिकमतनोद्द्वादशात्मा स चासीन्नानात्मा स्यामितीच्छुः स्वनतिततिकृतश्चन्द्रचूडानकार्षीत् ॥ ८४॥

bālenduṃ candramauleḥ smara satatamasau śāmbhavo'smītyahaṃyuḥprodyannāste mamāste'pyayamiti taraṇāvīrṣyayā karśitāṃśuḥ |muktidvārādhikāraṃ tadadhikamatanoddvādaśātmā sa cāsīnnānātmā syāmitīcchuḥ svanatitatikṛtaścandracūḍānakārṣīt || 84||

स्वर्गाद्गङ्गाप्रवाहः सगरसुतचिताप्यायनायायमानोऽशङ्क्यं तत्साहसिक्यं त्विदमिति विमृशन्नध्वमध्येऽप्यधीत्य ।सन्तप्ताप्यायनी यत्सविधमधिवसन् कृत्यकृत्यै समागात्सांहःसङ्घातहत्यै रजनिकरकला शाम्भवी बोभवीतात् ॥ ८५॥

svargādgaṅgāpravāhaḥ sagarasutacitāpyāyanāyāyamāno'śaṅkyaṃ tatsāhasikyaṃ tvidamiti vimṛśannadhvamadhye'pyadhītya |santaptāpyāyanī yatsavidhamadhivasan kṛtyakṛtyai samāgātsāṃhaḥsaṅghātahatyai rajanikarakalā śāmbhavī bobhavītāt || 85||

न व्याधिव्याधबाधा न च भवदवजा ज्वालमाला नवालावालाह्वा वागुरा वेति च विमृश मनःकीर रे नीडयास्याम् ।सान्निध्यात्सिद्धसिन्धोरतिशयसुभगम्भावुका भावुकानांमूलं नानाफलानां प्रलयनटजटाजूटकूटाटवीयम् ॥ ८६॥

na vyādhivyādhabādhā na ca bhavadavajā jvālamālā navālāvālāhvā vāgurā veti ca vimṛśa manaḥkīra re nīḍayāsyām |sānnidhyātsiddhasindhoratiśayasubhagambhāvukā bhāvukānāṃmūlaṃ nānāphalānāṃ pralayanaṭajaṭājūṭakūṭāṭavīyam || 86||

भाव्या भावाः कपर्दाः मुकुटपुटनटद्धेमरुग्वल्लिकल्पायोगीन्द्रस्येन्द्रियाणामुपयमनकृते रज्जवः सज्जमानाः ।ध्यानाध्वन्यध्वनीनाः क्वचिदपि न कदा संशयानाशयानांदुःसर्पा एत एवं यदुदभवदहो नित्यनिर्बाधबोधः ॥ ८७॥

bhāvyā bhāvāḥ kapardāḥ mukuṭapuṭanaṭaddhemarugvallikalpāyogīndrasyendriyāṇāmupayamanakṛte rajjavaḥ sajjamānāḥ |dhyānādhvanyadhvanīnāḥ kvacidapi na kadā saṃśayānāśayānāṃduḥsarpā eta evaṃ yadudabhavadaho nityanirbādhabodhaḥ || 87||

सर्वाखर्वाघसङ्घक्रथनकृतिकृते हैमनाराचधारास्फोटत्कोटीरकोटिर्नटतु पटुतरं हृत्तटे धूर्जटेर्मे ।नाडीनामेकधाटी यदियमृषिततेः प्राणसन्धारणीनामस्यां पश्यन्ति विश्वे प्रतिनियतमतो जीवनस्यानुबद्धम् ॥ ८८॥

sarvākharvāghasaṅghakrathanakṛtikṛte haimanārācadhārāsphoṭatkoṭīrakoṭirnaṭatu paṭutaraṃ hṛttaṭe dhūrjaṭerme |nāḍīnāmekadhāṭī yadiyamṛṣitateḥ prāṇasandhāraṇīnāmasyāṃ paśyanti viśve pratiniyatamato jīvanasyānubaddham || 88||

त्रैयक्षे जूटकूटे विहरतु हृदयं ब्रह्मवद्यन्नमेयंतत्तादृग्ब्रह्मलोकादपि परमसुखस्यास्पदं च प्रतीमः ।यद्भक्त्या ब्रह्मलोकात् त्रिदशसरिदुपागत्वरी सत्वरेणस्वच्छन्दं स्यन्दमाना चिरमिह परतो गन्तुमीहामहासीत् ॥ ८९॥

traiyakṣe jūṭakūṭe viharatu hṛdayaṃ brahmavadyannameyaṃtattādṛgbrahmalokādapi paramasukhasyāspadaṃ ca pratīmaḥ |yadbhaktyā brahmalokāt tridaśasaridupāgatvarī satvareṇasvacchandaṃ syandamānā ciramiha parato gantumīhāmahāsīt || 89||

अध्यारोहन्तु तेऽन्तःकरणतरुवरं प्राणिसत्कर्मराजीबीजात्सञ्जायमानाः पुरविजयिजटाकल्पवल्लीमतल्ल्यः ।यासामाबाललीलावलिशशिकलया याश्च सङ्कल्पपूर्त्यैकल्पन्ते निर्विकल्पं सकलसुमनसां चाश्रयाः सत्फलानाम् ॥ ९०॥

adhyārohantu te'ntaḥkaraṇataruvaraṃ prāṇisatkarmarājībījātsañjāyamānāḥ puravijayijaṭākalpavallīmatallyaḥ |yāsāmābālalīlāvaliśaśikalayā yāśca saṅkalpapūrtyaikalpante nirvikalpaṃ sakalasumanasāṃ cāśrayāḥ satphalānām || 90||

श्रीपक्षीन्द्रध्वजेनादृतमहिमतते रक्षणक्लेशपक्षोहंसोत्तंसाधिकारं मनसि बहुचिरेणेप्सितं वीप्सयामि ।भक्त्या यं पक्षयित्वा गतिविदथ गणोऽपक्षतीनां यतीनांधिक्कृत्वा षड्विपक्षान् सुखतरमयते तत्पदं तादृगुच्चम् ॥ ९१॥

śrīpakṣīndradhvajenādṛtamahimatate rakṣaṇakleśapakṣohaṃsottaṃsādhikāraṃ manasi bahucireṇepsitaṃ vīpsayāmi |bhaktyā yaṃ pakṣayitvā gatividatha gaṇo'pakṣatīnāṃ yatīnāṃdhikkṛtvā ṣaḍvipakṣān sukhataramayate tatpadaṃ tādṛguccam || 91||

ब्रह्मज्योतिर्विवर्तायितनिजसलिले जह्नुजे स्वामिशीर्ष्णांसीमोपस्कारकारिण्यधिनिरयरयो वार्यतामार्यवर्ये ।यत्त्वं दुर्बोधतत्त्वे भगवति भवतीं ये नमन्तीह सन्तस्तेषां मूर्धानमारोहसि तव तदयं दुर्विभावः स्वभावः ॥ ९२॥

brahmajyotirvivartāyitanijasalile jahnuje svāmiśīrṣṇāṃsīmopaskārakāriṇyadhinirayarayo vāryatāmāryavarye |yattvaṃ durbodhatattve bhagavati bhavatīṃ ye namantīha santasteṣāṃ mūrdhānamārohasi tava tadayaṃ durvibhāvaḥ svabhāvaḥ || 92||

आरोढुं ब्रह्मधाम स्फटिकमयमहोत्तानसोपानपालीब्रह्माण्डे ब्रह्मणा या श्रुतिसुरसुरभेर्दुग्धदुग्धायमाना ।सम्पद्यन्ते यदेते विभुमुकुटमणे देवि ते वामदेवेसम्बन्धस्यानुबन्धात्फलमखिलमिदं जह्नुकन्येऽद्य मन्ये ॥ ९३॥

āroḍhuṃ brahmadhāma sphaṭikamayamahottānasopānapālībrahmāṇḍe brahmaṇā yā śrutisurasurabherdugdhadugdhāyamānā |sampadyante yadete vibhumukuṭamaṇe devi te vāmadevesambandhasyānubandhātphalamakhilamidaṃ jahnukanye'dya manye || 93||

यो योऽपप्तत् सुतप्तो निजघनवृजिनैनिर्भरं दुर्भरत्वादूर्ध्वं ते यान्ति धौताखिलमललघवो यत्पृषस्पर्शलेशात् ।आनन्दाद्वैतपद्या पथिकनिजजनो ब्रह्म सब्रह्मचारीगाङ्गः पूरः पुनीतां प्रभुतनुरुचये नित्यदत्तस्वहस्तः ॥ ९४॥

yo yo'paptat sutapto nijaghanavṛjinainirbharaṃ durbharatvādūrdhvaṃ te yānti dhautākhilamalalaghavo yatpṛṣasparśaleśāt |ānandādvaitapadyā pathikanijajano brahma sabrahmacārīgāṅgaḥ pūraḥ punītāṃ prabhutanurucaye nityadattasvahastaḥ || 94||

सा त्रिस्रोताः पुनीतां त्रिभुवनजनतापावनी जीवनीयावैकुण्ठे तन्निनीषारभसपरवशत्वाद्बहिर्भूय तस्मात् ।ये जिह्मं ब्रह्मलोकं प्रतिजिगमिषवस्तादृशानां महेशस्याङ्घ्रेर्मूलं हि मूलायतनमिति मतेर्नूनमत्रागतास्ते ॥ ९५॥

sā trisrotāḥ punītāṃ tribhuvanajanatāpāvanī jīvanīyāvaikuṇṭhe tanninīṣārabhasaparavaśatvādbahirbhūya tasmāt |ye jihmaṃ brahmalokaṃ pratijigamiṣavastādṛśānāṃ maheśasyāṅghrermūlaṃ hi mūlāyatanamiti maternūnamatrāgatāste || 95||

गौरीभर्तुः शरीरं विमृशत सुषमासीमरत्नाकरेऽस्मिन्सम्मीलद्धृष्टदृष्टिश्वसनततितदेकाग्रजाग्रन्नितान्तम् ।मज्जन्तो दासवर्या हृषिततनुरुहाः कम्पसम्पन्न देहालब्ध्वा चिन्नूत्नरत्नं कथमपि सुचिरेणैव निर्वान्ति हन्त ॥ ९६॥

gaurībhartuḥ śarīraṃ vimṛśata suṣamāsīmaratnākare'sminsammīladdhṛṣṭadṛṣṭiśvasanatatitadekāgrajāgrannitāntam |majjanto dāsavaryā hṛṣitatanuruhāḥ kampasampanna dehālabdhvā cinnūtnaratnaṃ kathamapi sucireṇaiva nirvānti hanta || 96||

शश्वत्कस्मैचिदस्मै दुरधिगमतमैश्वर्यभाजे नमस्तेगौरीजानेऽर्धजाने कियदभिलषतेऽकिञ्चनानां चयाय ।यत्त्वं सायुज्यचर्यां वितरसि तरसा सर्पकोटीकरोटीमालाहालाहलाद्यैर्धनवत इह ते दुर्गतत्त्वं हि बीजम् ॥ ९७॥

śaśvatkasmaicidasmai duradhigamatamaiśvaryabhāje namastegaurījāne'rdhajāne kiyadabhilaṣate'kiñcanānāṃ cayāya |yattvaṃ sāyujyacaryāṃ vitarasi tarasā sarpakoṭīkaroṭīmālāhālāhalādyairdhanavata iha te durgatattvaṃ hi bījam || 97||

मुक्तिश्चाधूलिकेलिप्रथमसहचरीवास्ति यस्याश्च वश्यादासीवासीत्त्रिवर्गी विधिवधुपदवी साधुसैरन्ध्रिकेव ।त्यक्त्वातङ्कं यदङ्के दुहितृवदनिशं चेष्टते चाष्टभूतिःसा भक्तिर्भक्तबन्धौ जगदशिवशिवे श्रीशिवे नित्यमास्ताम् ॥ ९८॥

muktiścādhūlikeliprathamasahacarīvāsti yasyāśca vaśyādāsīvāsīttrivargī vidhivadhupadavī sādhusairandhrikeva |tyaktvātaṅkaṃ yadaṅke duhitṛvadaniśaṃ ceṣṭate cāṣṭabhūtiḥsā bhaktirbhaktabandhau jagadaśivaśive śrīśive nityamāstām || 98||

पायादायासखेदक्षुभितफणिफणारत्ननिर्यत्ननिर्यच्छायामायापतङ्गद्युतिमुदितवियद्वाहिनीचक्रवाकम् ।अभ्रान्तभ्रान्तचूडातुहिनकरकलालीकनालीकनालच्छेदामोदानुधावद्द्रुहिणरथखगं धूर्जटेस्ताण्डवं वः ॥ ९९॥

pāyādāyāsakhedakṣubhitaphaṇiphaṇāratnaniryatnaniryacchāyāmāyāpataṅgadyutimuditaviyadvāhinīcakravākam |abhrāntabhrāntacūḍātuhinakarakalālīkanālīkanālacchedāmodānudhāvaddruhiṇarathakhagaṃ dhūrjaṭestāṇḍavaṃ vaḥ || 99||

शीर्षाणि न्यञ्चि किंञ्चित्त्वयि विदधति ये तेष्ववाञ्चेद्विरिञ्चिर्यस्तावत् स्तावकस्ते तममरपरिषद्व्यस्तमस्ता स्तुवीतात् ।धत्ते चित्ते प्रमत्ते य इह तव पदं तं च मध्येसमाधिध्यायेद्योगीन्द्रवृन्दं प्रणतसुरतरो तं भवन्तं प्रपद्ये ॥ १००॥

śīrṣāṇi nyañci kiṃñcittvayi vidadhati ye teṣvavāñcedviriñciryastāvat stāvakaste tamamarapariṣadvyastamastā stuvītāt |dhatte citte pramatte ya iha tava padaṃ taṃ ca madhyesamādhidhyāyedyogīndravṛndaṃ praṇatasurataro taṃ bhavantaṃ prapadye || 100||

नाट्यं खट्वाङ्गपाणेर्मनसि नटयताद्विभ्रमेण भ्रमीणामामूलच्छिन्नबन्धभ्रमदखिलजगद्दारुणं प्रस्तुतेऽस्मिन् ।घूर्णद्भूचक्रघृष्टोत्कटकमठमहापृष्ठनैष्टुर्यनिष्ठानिष्ठ्यूताच्छिन्नधारज्वलनकणकणैर्दीपिकाकृत्यमासीत् ॥ १०१॥

nāṭyaṃ khaṭvāṅgapāṇermanasi naṭayatādvibhrameṇa bhramīṇāmāmūlacchinnabandhabhramadakhilajagaddāruṇaṃ prastute'smin |ghūrṇadbhūcakraghṛṣṭotkaṭakamaṭhamahāpṛṣṭhanaiṣṭuryaniṣṭhāniṣṭhyūtācchinnadhārajvalanakaṇakaṇairdīpikākṛtyamāsīt || 101||

उन्मीलत्कम्पसम्पच्चलदचलमिथःस्पष्टसङ्घट्टरुग्णग्राव्णां निर्घोषदैर्घ्यैः पटुपटहरवाडम्बरोऽपि व्यडम्बि ।उद्वेलोद्वेल्लदब्धेः समसमयवलल्लोलकल्लोलतालैरुत्तालाताललीलाभयसमुपनमद्ब्रह्मकाकुश्च गीतिः ॥ १०२॥

unmīlatkampasampaccaladacalamithaḥspaṣṭasaṅghaṭṭarugṇagrāvṇāṃ nirghoṣadairghyaiḥ paṭupaṭaharavāḍambaro'pi vyaḍambi |udvelodvelladabdheḥ samasamayavalallolakallolatālairuttālātālalīlābhayasamupanamadbrahmakākuśca gītiḥ || 102||

॥ इति श्रीशिवशतकं सम्पूर्णम् ॥

|| iti śrīśivaśatakaṃ sampūrṇam ||