परात्रिंशिका अथवा परात्रीशिका Paratrimshika Athava Paratrishika

॥ ॐ तत्सत्स्वप्रकाशानन्दवपुषे शिवाय नमः ॥॥ ॐ अभिनवचमत्कारात्मने शिवाय नमः ॥(अनुत्तरसूत्र, त्रिकसूत्र, त्रिकागम)श्री देवी उवाच ।अनुत्तरं कथं देव सद्यः कौलिकसिद्धिदम् ।येन विज्ञातमात्रेण खेचरीसमतां व्रजेत् ॥ १॥

|| oṃ tatsatsvaprakāśānandavapuṣe śivāya namaḥ |||| oṃ abhinavacamatkārātmane śivāya namaḥ ||(anuttarasūtra, trikasūtra, trikāgama)śrī devī uvāca |anuttaraṃ kathaṃ deva sadyaḥ kaulikasiddhidam |yena vijñātamātreṇa khecarīsamatāṃ vrajet || 1||

एतद्गुह्यं महागुह्यं कथयस्व मम प्रभो ।हृदयस्था तु या शक्तिः कौलिकी कुलनायिका ।तां मे कथय देवेश येन तृप्तिं लभाम्यहम् ॥ २॥

etadguhyaṃ mahāguhyaṃ kathayasva mama prabho |hṛdayasthā tu yā śaktiḥ kaulikī kulanāyikā |tāṃ me kathaya deveśa yena tṛptiṃ labhāmyaham || 2||

श्रीभैरव उवाच ।शृणु देवि महाभगे उत्तरस्याप्यनुत्तरम् ॥ ३॥

śrībhairava uvāca |śṛṇu devi mahābhage uttarasyāpyanuttaram || 3||

कौलिकोऽयं विधिर्देवि मम हृद्व्योम्न्य्वस्थितः ।कथयामि सुरेशानि सद्यः कौलिकसिद्धिदम् ॥४॥

kauliko'yaṃ vidhirdevi mama hṛdvyomnyvasthitaḥ |kathayāmi sureśāni sadyaḥ kaulikasiddhidam ||4||

अथाद्यास्तिथयः सर्वे स्वरा बिन्द्ववसानगाः । (सर्वाः)तदन्तः कालयोगेन सोमसूर्यौ प्रकीर्तितौ ॥ ५॥

athādyāstithayaḥ sarve svarā bindvavasānagāḥ | (sarvāḥ)tadantaḥ kālayogena somasūryau prakīrtitau || 5||

पृथिव्यादीनि तत्त्वानि पुरुषान्तानि पञ्चसु ।क्रमात्कादिषु वर्गेषु मकारान्तेषु सुव्रते ॥ ६॥

pṛthivyādīni tattvāni puruṣāntāni pañcasu |kramātkādiṣu vargeṣu makārānteṣu suvrate || 6||

वाय्वग्निसलिलेन्द्राणां धारणानां चतुष्टयम् ।तदूर्ध्वं शादि विख्यातं पुरस्ताद्ब्रह्मपञ्चकम् ॥ ७॥ (तदूर्ध्वे)

vāyvagnisalilendrāṇāṃ dhāraṇānāṃ catuṣṭayam |tadūrdhvaṃ śādi vikhyātaṃ purastādbrahmapañcakam || 7|| (tadūrdhve)

अमूला तत्क्रमाज्ज्ञेया क्षान्ता सृष्टिरुर्दाहृता ।सर्वेषामेव मन्त्राणां विद्यानाञ्च यशस्विनि ॥ ८॥ (सर्वेषां चैव)

amūlā tatkramājjñeyā kṣāntā sṛṣṭirurdāhṛtā |sarveṣāmeva mantrāṇāṃ vidyānāñca yaśasvini || 8|| (sarveṣāṃ caiva)

इयं योनिः समाख्याता सर्वतन्त्रेषु सर्वदा ।चतुर्दशयुतं भद्रे तिथीशान्तसमन्वितम् ॥ ९॥

iyaṃ yoniḥ samākhyātā sarvatantreṣu sarvadā |caturdaśayutaṃ bhadre tithīśāntasamanvitam || 9||

तृतीयं ब्रह्म सुश्रोणि हृदयं भैरवात्मनः ।एतन्नायोगिनीजातो नारुद्रो लभते स्फुटम् ॥१०॥

tṛtīyaṃ brahma suśroṇi hṛdayaṃ bhairavātmanaḥ |etannāyoginījāto nārudro labhate sphuṭam ||10||

हृदयं देवदेवस्य सद्यो योगविमुक्तिदम् । (योगविमोक्षदम्)अस्योच्चारे कृते सम्यङ्मन्त्रमुद्रागणो महान् ॥ ११॥

hṛdayaṃ devadevasya sadyo yogavimuktidam | (yogavimokṣadam)asyoccāre kṛte samyaṅmantramudrāgaṇo mahān || 11||

सद्यस्तन्मुखतामेति स्वदेहावेशलक्षणम् ।मुहूर्तं स्मरते यस्तु चुम्बकेनाभिमुद्रितः ॥ १२॥ (मन्त्रितः)

sadyastanmukhatāmeti svadehāveśalakṣaṇam |muhūrtaṃ smarate yastu cumbakenābhimudritaḥ || 12|| (mantritaḥ)

स बध्नाति तदा सर्वं देहं मन्त्रमुद्रागणं नरः । (*बघ्नानि)(संबध्नाति तदा सर्वं मन्त्रमुद्रागणं नरः ।)अतीतानागतानर्थान् पृष्टोऽसौ कथयत्यपि ॥ १३॥ (*प्टष्टोऽसौ)

sa badhnāti tadā sarvaṃ dehaṃ mantramudrāgaṇaṃ naraḥ | (*baghnāni)(saṃbadhnāti tadā sarvaṃ mantramudrāgaṇaṃ naraḥ |)atītānāgatānarthān pṛṣṭo'sau kathayatyapi || 13|| (*pṭaṣṭo'sau)

प्रहराद्यदभिप्रेतं देवतारूपमुच्चरन् ।सक्षात्पश्यत्यसन्दिग्धमाकृष्टं रुद्रशक्तिभिः ॥ १४॥

praharādyadabhipretaṃ devatārūpamuccaran |sakṣātpaśyatyasandigdhamākṛṣṭaṃ rudraśaktibhiḥ || 14||

प्रहरद्वयमात्रेण व्योमस्थो जायते स्मरन् ।त्रयेण मातरः सर्वा योगीश्वर्यो महाबलाः ॥ १५॥ (योगेश्वर्यो)

praharadvayamātreṇa vyomastho jāyate smaran |trayeṇa mātaraḥ sarvā yogīśvaryo mahābalāḥ || 15|| (yogeśvaryo)

वीरा वीरेश्वराः सिद्धा बलवाञ्छाकिनीगणः ।आगत्य समयं दत्त्वा भैरवेण प्रचोदिताः ॥ १६॥ (लब्ध्वा)

vīrā vīreśvarāḥ siddhā balavāñchākinīgaṇaḥ |āgatya samayaṃ dattvā bhairaveṇa pracoditāḥ || 16|| (labdhvā)

यच्छन्ति परमां सिद्धिं फलं यद्वा समीहितम् ।अनेन सिद्धाः सेत्स्यन्ति साधयन्ति च मन्त्रिणः ॥ १७॥

yacchanti paramāṃ siddhiṃ phalaṃ yadvā samīhitam |anena siddhāḥ setsyanti sādhayanti ca mantriṇaḥ || 17||

यत्किञ्चिद्भैरवे तन्त्रे सर्वमस्मात्प्रसिद्ध्यति ।अदृष्टमण्डलोऽप्येवं \।\।\।\।\।\।\।\।\।\।\।\।\। ॥ १८॥ (यः कश्चिद्वेत्ति तत्त्वतः)

yatkiñcidbhairave tantre sarvamasmātprasiddhyati |adṛṣṭamaṇḍalo'pyevaṃ \|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\| || 18|| (yaḥ kaścidvetti tattvataḥ)

(मन्त्रवीर्यसमावेशप्रभावान्न नियन्त्रणा ॥ १८॥)

(mantravīryasamāveśaprabhāvānna niyantraṇā || 18||)

(मन्त्रवीर्यसमावेशे न कदाचिन्नियन्त्रणा ॥ १८॥)

(mantravīryasamāveśe na kadācinniyantraṇā || 18||)

अदृष्टमण्डलोऽप्येवं यः कश्चिद्वेत्ति तत्त्वतः ।/ ॥ १८॥

adṛṣṭamaṇḍalo'pyevaṃ yaḥ kaścidvetti tattvataḥ |/ || 18||

स सिद्धिभाग्भवेन्नित्यं स योगी स च दीक्षीतः ॥ १८ / १९॥अनेन ज्ञातमात्रेण ज्ञायते सर्वशक्तिभिः ।शाकिनीकुलसामान्यो भवेद्योगं विनापि हि ॥ १९ / २०॥अविधिज्ञो विधानज्ञो जायते यजनं प्रति ॥२०॥ / ॥ २१॥

sa siddhibhāgbhavennityaṃ sa yogī sa ca dīkṣītaḥ || 18 / 19||anena jñātamātreṇa jñāyate sarvaśaktibhiḥ |śākinīkulasāmānyo bhavedyogaṃ vināpi hi || 19 / 20||avidhijño vidhānajño jāyate yajanaṃ prati ||20|| / || 21||

कालाग्निमादितः कृत्वा मायान्तम्ब्रह्मदेहगम् ।शिवो विश्वाद्यनन्तान्तः परं शक्तित्रयं मतम् ॥ २१ / २२॥तदन्तर्वर्ति यत्किञ्चिच्छुद्धमार्गे व्यवस्थितम् ।अणुर्विशुद्धमचिरादैश्वरं ज्ञानमश्नुते ॥ २२ / २३॥तच्चोदकः शिवो ज्ञेयः सर्वज्ञः परमेश्वरः । (शिवोऽज्ञेयः)सर्वगो निर्मलः स्वच्छस्तृप्तः स्वायतनः शुचिः ॥ २३ / २४॥यथा न्यग्रोधबीजस्थः शक्तिरूपो महाद्रुमः ।तथा हृदयबीजस्थं जगदेतच्चराचरम् ॥ २४ / २५॥एवं यो वेत्ति तत्त्वेन तस्य निर्वाणगामिनी ।दीक्षा भवत्य्सन्दिग्धा तिलाज्याहुतिवर्जिता ॥ २५ / २६॥मूर्ध्नि वक्त्रे च हृदये गुह्ये मूर्तौ तथैव च ।न्यासं कृत्वा शिखां बद्ध्वा सप्तविंशतिमन्त्रिताम् ॥ २६ / २७॥एकैकं तु दिशां बन्धं दशानामपि योजयेत् । (एकैकेन दिशां) (कारयेत्)तालत्रयं पुरा दत्त्वा सशब्दं विघ्नशान्तये ॥ २७ / २८॥शिखासङ्ख्याभिजप्तेन तोयेनाभ्युक्षयेत्ततः ।पुष्पादिकं क्रमात्सर्वं लिङ्गे वा स्थण्डिलेऽथवा ॥ २८ / २९॥ (स्थण्डिलञ्च वा)चतुर्दशाभिजप्तेन पुष्पेणासनकल्पना ।तत्र सृष्टिं यजेद्वीरः पुनरेवासनं ततः ॥ २९ / ३०॥ (ततः)सृष्टिं तु सम्पुटीकृत्य पश्चाद्यजनमारभेत् ।(पुनर्यजनमारभेत्)सर्वतत्त्वसुसम्पूर्णां सर्वाभरणभूषिताम् ॥ ३० / ३१॥ (सर्वावयवशोभिताम्)यजेद्देवीं महेशानीं सप्तविंशतिमन्त्रिताम् । (महाभागां)ततः सुगन्धिपुष्पैस्तु यथाशक्त्या समर्चयेत् ॥ ३१ / ३२॥ (सुगन्धिपुष्पैश्च)पूजयेत्परया भक्त्या आत्मानं च निवेदयेत् । (स्वात्मनं)एवं यजनमाख्यातमग्निकार्येऽप्ययं विधिः ॥ ३२ / ३३॥कृतपूजाविधिः सम्यक्स्मरन्बीजं प्रसिद्ध्यति ॥ ३४॥

kālāgnimāditaḥ kṛtvā māyāntambrahmadehagam |śivo viśvādyanantāntaḥ paraṃ śaktitrayaṃ matam || 21 / 22||tadantarvarti yatkiñcicchuddhamārge vyavasthitam |aṇurviśuddhamacirādaiśvaraṃ jñānamaśnute || 22 / 23||taccodakaḥ śivo jñeyaḥ sarvajñaḥ parameśvaraḥ | (śivo'jñeyaḥ)sarvago nirmalaḥ svacchastṛptaḥ svāyatanaḥ śuciḥ || 23 / 24||yathā nyagrodhabījasthaḥ śaktirūpo mahādrumaḥ |tathā hṛdayabījasthaṃ jagadetaccarācaram || 24 / 25||evaṃ yo vetti tattvena tasya nirvāṇagāminī |dīkṣā bhavatysandigdhā tilājyāhutivarjitā || 25 / 26||mūrdhni vaktre ca hṛdaye guhye mūrtau tathaiva ca |nyāsaṃ kṛtvā śikhāṃ baddhvā saptaviṃśatimantritām || 26 / 27||ekaikaṃ tu diśāṃ bandhaṃ daśānāmapi yojayet | (ekaikena diśāṃ) (kārayet)tālatrayaṃ purā dattvā saśabdaṃ vighnaśāntaye || 27 / 28||śikhāsaṅkhyābhijaptena toyenābhyukṣayettataḥ |puṣpādikaṃ kramātsarvaṃ liṅge vā sthaṇḍile'thavā || 28 / 29|| (sthaṇḍilañca vā)caturdaśābhijaptena puṣpeṇāsanakalpanā |tatra sṛṣṭiṃ yajedvīraḥ punarevāsanaṃ tataḥ || 29 / 30|| (tataḥ)sṛṣṭiṃ tu sampuṭīkṛtya paścādyajanamārabhet |(punaryajanamārabhet)sarvatattvasusampūrṇāṃ sarvābharaṇabhūṣitām || 30 / 31|| (sarvāvayavaśobhitām)yajeddevīṃ maheśānīṃ saptaviṃśatimantritām | (mahābhāgāṃ)tataḥ sugandhipuṣpaistu yathāśaktyā samarcayet || 31 / 32|| (sugandhipuṣpaiśca)pūjayetparayā bhaktyā ātmānaṃ ca nivedayet | (svātmanaṃ)evaṃ yajanamākhyātamagnikārye'pyayaṃ vidhiḥ || 32 / 33||kṛtapūjāvidhiḥ samyaksmaranbījaṃ prasiddhyati || 34||

आद्यन्तरहितं बीजं विकसत्तिथिमध्यगम् ।हृत्पद्मान्तर्गतं ध्यायेत् सोमांशं नित्यमभ्यस्येत् ॥ ३३ / ३५॥ (सोमांशु)यान्यान्कामयते कामांस्तान्ताञ्च्छीघ्रमवाप्नुयात् ।अस्मात्प्रत्यक्षतामेति सर्वज्ञत्वं न संशयः ॥ ३४ / ३६॥ (अज्ञः प्रत्यक्षतामेति)एवं मन्त्रफलावाप्तिरित्येतद्रुद्रयामलम् ।एतदभ्यासतः सिद्धिः सर्वज्ञत्वमवाप्यते ॥ ३५ / ३७॥ (सर्वज्ञत्वमवाप्नुयात्)॥ इति शम् ॥

ādyantarahitaṃ bījaṃ vikasattithimadhyagam |hṛtpadmāntargataṃ dhyāyet somāṃśaṃ nityamabhyasyet || 33 / 35|| (somāṃśu)yānyānkāmayate kāmāṃstāntāñcchīghramavāpnuyāt |asmātpratyakṣatāmeti sarvajñatvaṃ na saṃśayaḥ || 34 / 36|| (ajñaḥ pratyakṣatāmeti)evaṃ mantraphalāvāptirityetadrudrayāmalam |etadabhyāsataḥ siddhiḥ sarvajñatvamavāpyate || 35 / 37|| (sarvajñatvamavāpnuyāt)|| iti śam ||