बोधपञ्चदशिका Bodhapanchadashika

अनस्तमितभारूपस्तेजसां तमसामपि ।य एकोऽन्तर्यदन्तश्च तेजांसि च तमांसि च ॥ १॥

anastamitabhārūpastejasāṃ tamasāmapi |ya eko'ntaryadantaśca tejāṃsi ca tamāṃsi ca || 1||

स एव सर्वभूतानां स्वभावः परमेश्वरः ।भावजातं हि तस्यैव शक्तिर्येश्वरतामयी ॥ २॥ (शक्तिरीश्वरतामयी)

sa eva sarvabhūtānāṃ svabhāvaḥ parameśvaraḥ |bhāvajātaṃ hi tasyaiva śaktiryeśvaratāmayī || 2|| (śaktirīśvaratāmayī)

शक्तिश्च शक्तिमद्रूपाद् व्यतिरेकं न वाञ्छति ।तादात्म्यमनयोर्नित्यं वह्निदाहिकयोरिव ॥ ३॥

śaktiśca śaktimadrūpād vyatirekaṃ na vāñchati |tādātmyamanayornityaṃ vahnidāhikayoriva || 3||

स एव भैरवो देवो जगद्भरणलक्षणः ।स्वात्मादर्शे समग्रं हि यच्छक्त्या प्रतिबिम्बितम् ॥ ४॥

sa eva bhairavo devo jagadbharaṇalakṣaṇaḥ |svātmādarśe samagraṃ hi yacchaktyā pratibimbitam || 4||

तस्यैवैषा परा देवी स्वरूपामर्शनोत्सुका ।पूर्णत्वं सर्वभावेषु यस्या नाल्पं न चाधिकम् ॥ ५॥

tasyaivaiṣā parā devī svarūpāmarśanotsukā |pūrṇatvaṃ sarvabhāveṣu yasyā nālpaṃ na cādhikam || 5||

एष देवोऽनया देव्या नित्यं क्रीडारसोत्सुकः ।विचित्रान् सृष्टिसंहारान् विधत्ते युगपत्प्रभुः ॥ ६॥ (युगपद्विभुः)

eṣa devo'nayā devyā nityaṃ krīḍārasotsukaḥ |vicitrān sṛṣṭisaṃhārān vidhatte yugapatprabhuḥ || 6|| (yugapadvibhuḥ)

अतिदुर्घटकारित्वमस्यानुत्तरमेव यत् ।एतदेव स्वतन्त्रत्वमैश्वर्यं बोधरूपता ॥ ७॥

atidurghaṭakāritvamasyānuttarameva yat |etadeva svatantratvamaiśvaryaṃ bodharūpatā || 7||

परिच्छिन्नप्रकाशत्वं जडस्य किल लक्षणम् ।जडाद्विलक्षणो बोधो यत्तेन परिमीयते ॥ ८॥ (यतो न परिमीयते)

paricchinnaprakāśatvaṃ jaḍasya kila lakṣaṇam |jaḍādvilakṣaṇo bodho yattena parimīyate || 8|| (yato na parimīyate)

एवमस्य स्वतन्त्रस्य निजशक्त्युपभोगिनः । (निजशक्त्युपभेदिनः)स्वात्मगाः सृष्टिसंहाराः स्वरूपत्वेन संस्थिताः ॥ ९॥

evamasya svatantrasya nijaśaktyupabhoginaḥ | (nijaśaktyupabhedinaḥ)svātmagāḥ sṛṣṭisaṃhārāḥ svarūpatvena saṃsthitāḥ || 9||

तेषु वैचित्र्यमत्यन्तमुच्चाधस्तिर्यगेव यत् । (वैचित्र्यमत्यन्तमूर्ध्वाधस्तिर्यगेव)भुवनानि तदीशाश्च सुखदुःखमतिर्भवः ॥ १०॥ (तदंशाश्च सुखदुःखमतिश्च या)

teṣu vaicitryamatyantamuccādhastiryageva yat | (vaicitryamatyantamūrdhvādhastiryageva)bhuvanāni tadīśāśca sukhaduḥkhamatirbhavaḥ || 10|| (tadaṃśāśca sukhaduḥkhamatiśca yā)

यदेतस्यापरिज्ञानं तत्स्वातन्त्र्यं हि वर्णितम् ।स एव खलु संसारे जडानां यो विभीषिका(स एव खलु संसारो मूढानां या विभीषकः) ॥ ११॥

yadetasyāparijñānaṃ tatsvātantryaṃ hi varṇitam |sa eva khalu saṃsāre jaḍānāṃ yo vibhīṣikā(sa eva khalu saṃsāro mūḍhānāṃ yā vibhīṣakaḥ) || 11||

तत्प्रसादवशादेव गुर्वागमत एव वा । (तत्प्रसादरसादेव)शास्त्राद्वा परमेशस्य यस्मात्कस्मादुपायतः ॥ १२॥ (यस्मात्कस्मादुपागतम्)

tatprasādavaśādeva gurvāgamata eva vā | (tatprasādarasādeva)śāstrādvā parameśasya yasmātkasmādupāyataḥ || 12|| (yasmātkasmādupāgatam)

यतत् तस्य परिज्ञानं स मोक्षः परमेशता ।(यत्तत्त्वस्य परिज्ञानं स मोक्षः परमेशतः ।)तत्पूर्णत्वं प्रबुद्धानां जीवन्मुक्तिश्च सा स्मृता ॥ १३॥

yatat tasya parijñānaṃ sa mokṣaḥ parameśatā |(yattattvasya parijñānaṃ sa mokṣaḥ parameśataḥ |)tatpūrṇatvaṃ prabuddhānāṃ jīvanmuktiśca sā smṛtā || 13||

एतौ बन्धविमोक्षौ च परमेशस्वरूपतः ।न भिद्येते न भेदो हि तत्त्वतः परमेश्वरे ॥ १४॥

etau bandhavimokṣau ca parameśasvarūpataḥ |na bhidyete na bhedo hi tattvataḥ parameśvare || 14||

इत्थमिच्छाकलाज्ञानशक्तिशूलाम्बुजाश्रितः ।भैरवः सर्वभावानां स्वभावः परिशील्यते ॥ १५॥

itthamicchākalājñānaśaktiśūlāmbujāśritaḥ |bhairavaḥ sarvabhāvānāṃ svabhāvaḥ pariśīlyate || 15||

मुक्तभारमतीन् शिष्यान्प्रबोधयितुमञ्जसा । (सुकुमारमतीन्)इमेऽभिनवगुप्तेन श्लोकाः पञ्चदशेरिताः ॥ (पञ्चदशोदिताः)॥ इति श्रीअभिनवगुप्तपादाचार्यकृता बोधपञ्चदशिका समाप्ता ॥

muktabhāramatīn śiṣyānprabodhayitumañjasā | (sukumāramatīn)ime'bhinavaguptena ślokāḥ pañcadaśeritāḥ || (pañcadaśoditāḥ)|| iti śrīabhinavaguptapādācāryakṛtā bodhapañcadaśikā samāptā ||