सर्वोत्तमस्तोत्रम् Shrisarvottamastotram

प्राकृतधर्मानाश्रयमप्राकृतनिखिलधर्मरूपमिति ।निगमप्रतिपाद्यं यतच्छुद्धं साकृति स्तौमि ॥ १॥

prākṛtadharmānāśrayamaprākṛtanikhiladharmarūpamiti |nigamapratipādyaṃ yatacchuddhaṃ sākṛti staumi || 1||

कलिकालतमश्छन्नदृष्टित्वाद्विदुषामपि ।सम्प्रत्यविषयस्तस्य माहात्म्यं समभूद्भुवि ॥ २॥

kalikālatamaśchannadṛṣṭitvādviduṣāmapi |sampratyaviṣayastasya māhātmyaṃ samabhūdbhuvi || 2||

दयया निजमाहात्म्यं करिष्यन् प्रकटं हरिः ।वाण्या यदा तदा स्वास्यं प्रादुर्भूतं चकार हि ॥ ३॥

dayayā nijamāhātmyaṃ kariṣyan prakaṭaṃ hariḥ |vāṇyā yadā tadā svāsyaṃ prādurbhūtaṃ cakāra hi || 3||

तदुक्तमपि दुर्बोधं सुबोधं स्याद्यथा तथा ।तन्नामाष्टोत्तरशतं प्रवक्ष्याम्यखिलाघहृत् ॥ ४॥

taduktamapi durbodhaṃ subodhaṃ syādyathā tathā |tannāmāṣṭottaraśataṃ pravakṣyāmyakhilāghahṛt || 4||

ऋषिरग्निकुमारस्तु नाम्ना छन्दो जगत्यसौ ।श्रीकृष्णाऽस्यं देवता च बीजं कारुणिकः प्रभुः ॥ ५॥

ṛṣiragnikumārastu nāmnā chando jagatyasau |śrīkṛṣṇā'syaṃ devatā ca bījaṃ kāruṇikaḥ prabhuḥ || 5||

विनियोगो भक्तियोगप्रतिबन्धविनाशने ।कृष्णाधरामृतास्वादसिद्धिरत्र न संशयः ॥ ६॥

viniyogo bhaktiyogapratibandhavināśane |kṛṣṇādharāmṛtāsvādasiddhiratra na saṃśayaḥ || 6||

आनन्दः परमानन्दः श्रीकृष्णास्यं कृपानिधिः ।दैवोद्धारप्रयत्नात्मा स्मृतिमात्रार्तिनाशनः ॥ ७॥

ānandaḥ paramānandaḥ śrīkṛṣṇāsyaṃ kṛpānidhiḥ |daivoddhāraprayatnātmā smṛtimātrārtināśanaḥ || 7||

श्रीभागवतगूढार्थप्रकाशनपरायणः ।साकारब्रह्मवादैकस्थापको वेदपारगः ॥ ८॥

śrībhāgavatagūḍhārthaprakāśanaparāyaṇaḥ |sākārabrahmavādaikasthāpako vedapāragaḥ || 8||

मायावादनिराकर्ता सर्ववादिनिरासकृत् ।भक्तिमार्गाब्जमार्तण्डः स्त्रीशूद्राद्युद्धृतिक्षमः ॥ ९॥

māyāvādanirākartā sarvavādinirāsakṛt |bhaktimārgābjamārtaṇḍaḥ strīśūdrādyuddhṛtikṣamaḥ || 9||

अङ्गीकृत्यैव गोपीशवल्लभीकृतमानवः ।अङ्गीकृतौ समर्यादो महाकारुणिको विभुः ॥ १०॥

aṅgīkṛtyaiva gopīśavallabhīkṛtamānavaḥ |aṅgīkṛtau samaryādo mahākāruṇiko vibhuḥ || 10||

अदेयदानदक्षश्च महोदारचरित्रवान् ।प्राकृतानुकृतिव्याजमोहितासुरमानुषः ॥ ११॥

adeyadānadakṣaśca mahodāracaritravān |prākṛtānukṛtivyājamohitāsuramānuṣaḥ || 11||

वैश्वानरो वल्लभाख्यः सद्रूपो हितकृत्सताम् ।जनशिक्षाकृते कृष्णभक्तिकृन्निखिलेष्टदः ॥ १२॥

vaiśvānaro vallabhākhyaḥ sadrūpo hitakṛtsatām |janaśikṣākṛte kṛṣṇabhaktikṛnnikhileṣṭadaḥ || 12||

सर्वलक्षणसम्पन्नः श्रीकृष्णज्ञानदो गुरुः ।स्वानन्दतुन्दिलः पद्मदलायतविलोचनः ॥ १३॥

sarvalakṣaṇasampannaḥ śrīkṛṣṇajñānado guruḥ |svānandatundilaḥ padmadalāyatavilocanaḥ || 13||

कृपादृग्वृष्टिसंहृष्टदासदासीप्रियः पतिः ।रोषदृक्पातसम्प्लुष्टभक्तद्विड् भक्तसेवितः ॥ १४॥

kṛpādṛgvṛṣṭisaṃhṛṣṭadāsadāsīpriyaḥ patiḥ |roṣadṛkpātasampluṣṭabhaktadviḍ bhaktasevitaḥ || 14||

सुखसेव्यो दुराराध्यो दुर्लभाङ्घ्रिसरोरुहः ।उग्रप्रतापो वाक्सीधुपूरिताशेषसेवकः ॥ १५॥

sukhasevyo durārādhyo durlabhāṅghrisaroruhaḥ |ugrapratāpo vāksīdhupūritāśeṣasevakaḥ || 15||

श्रीभागवतपीयूषसमुद्रमथनक्षमः ।तत्सारभूतरासस्त्रीभावपूरितविग्रहः ॥ १६॥

śrībhāgavatapīyūṣasamudramathanakṣamaḥ |tatsārabhūtarāsastrībhāvapūritavigrahaḥ || 16||

सान्निध्यमात्रदत्तश्रीकृष्णप्रेमा विमुक्तिदः ।रासलीलैकतात्पर्यः कृपयैतत्कथाप्रदः ॥ १७॥

sānnidhyamātradattaśrīkṛṣṇapremā vimuktidaḥ |rāsalīlaikatātparyaḥ kṛpayaitatkathāpradaḥ || 17||

विरहानुभवैकार्थसर्वत्यागोपदेशकः ।भक्त्याचारोपदेष्टा च कर्ममार्गप्रवर्तकः ॥ १८॥

virahānubhavaikārthasarvatyāgopadeśakaḥ |bhaktyācāropadeṣṭā ca karmamārgapravartakaḥ || 18||

यागादौ भक्तिमार्गैकसाधनत्वोपदेशकः ।पूर्णानन्दः पूर्णकामो वाक्पतिर्विबुधेश्वरः ॥ १९॥

yāgādau bhaktimārgaikasādhanatvopadeśakaḥ |pūrṇānandaḥ pūrṇakāmo vākpatirvibudheśvaraḥ || 19||

कृष्णनामसहस्रस्य वक्ता भक्तपरायणः ।भक्त्याचारोपदेशार्थनानावाक्यनिरूपकः ॥ २०॥

kṛṣṇanāmasahasrasya vaktā bhaktaparāyaṇaḥ |bhaktyācāropadeśārthanānāvākyanirūpakaḥ || 20||

स्वर्थोज्झिताखिलप्राणप्रियस्तादृशवेष्टितः ।स्वदासार्थकृताशेषसाधनः सर्वशक्तिधृक् ॥ २१॥

svarthojjhitākhilaprāṇapriyastādṛśaveṣṭitaḥ |svadāsārthakṛtāśeṣasādhanaḥ sarvaśaktidhṛk || 21||

भुवि भक्तिप्रचारैककृते स्वान्वयकृत्पिता ।स्ववंशे स्थापिताशेषस्वमाहात्म्यः स्मयापहः ॥ २२॥

bhuvi bhaktipracāraikakṛte svānvayakṛtpitā |svavaṃśe sthāpitāśeṣasvamāhātmyaḥ smayāpahaḥ || 22||

पतिव्रतापतिः पारलौकिकैहिकदानकृत् ।निगूढहृदयोऽनन्यभक्तेषु ज्ञापिताशयः ॥ २३॥

pativratāpatiḥ pāralaukikaihikadānakṛt |nigūḍhahṛdayo'nanyabhakteṣu jñāpitāśayaḥ || 23||

उपासनादिमार्गातिमुग्धमोहनिवारकः ।भक्तिमार्गे सर्वमार्गवैलक्षण्यानुभूतिकृत् ॥ २४॥

upāsanādimārgātimugdhamohanivārakaḥ |bhaktimārge sarvamārgavailakṣaṇyānubhūtikṛt || 24||

पृथक्शरणमार्गोपदेष्टा श्रीकृष्णहार्दवित् ।प्रतिक्षणनिकुञ्जस्थलीलारससुपूरितः ॥ २५॥

pṛthakśaraṇamārgopadeṣṭā śrīkṛṣṇahārdavit |pratikṣaṇanikuñjasthalīlārasasupūritaḥ || 25||

तत्कथाक्षिप्तचित्तस्तद्विस्मृतान्यो व्रजप्रियः ।प्रियव्रजस्थितिः पुष्टिलीलाकर्ता रहःप्रियः ॥ २६॥

tatkathākṣiptacittastadvismṛtānyo vrajapriyaḥ |priyavrajasthitiḥ puṣṭilīlākartā rahaḥpriyaḥ || 26||

भक्तेच्छापूरकः सर्वाज्ञातलीलोऽतिमोहनः ।सर्वासक्तो भक्तमात्रासक्तः पतितपावनः ॥ २७॥

bhaktecchāpūrakaḥ sarvājñātalīlo'timohanaḥ |sarvāsakto bhaktamātrāsaktaḥ patitapāvanaḥ || 27||

स्वयशोगानसंहृष्टहृदयाम्भोजविष्टरः ।यशःपीयूषलहरीप्लावितान्यरसः परः ॥ २८॥

svayaśogānasaṃhṛṣṭahṛdayāmbhojaviṣṭaraḥ |yaśaḥpīyūṣalaharīplāvitānyarasaḥ paraḥ || 28||

लीलामृतरसार्द्रार्द्रीकृताखिलशरीरभृत् ।गोवर्धनस्थित्युत्साहस्तल्लीलाप्रेमपूरितः ॥ २९॥

līlāmṛtarasārdrārdrīkṛtākhilaśarīrabhṛt |govardhanasthityutsāhastallīlāpremapūritaḥ || 29||

यज्ञभोक्ता यज्ञकर्ता चतुर्वर्गविशारदः ।सत्यप्रतिज्ञस्त्रिगुणातीतो नयविशारदः ॥ ३०॥

yajñabhoktā yajñakartā caturvargaviśāradaḥ |satyapratijñastriguṇātīto nayaviśāradaḥ || 30||

स्वकीर्तिवर्धनस्तत्त्वसूत्रभाष्यप्रदर्शकः ।मायावादाख्यतूलाग्निर्ब्रह्मवादनिरूपकः ॥ ३१॥

svakīrtivardhanastattvasūtrabhāṣyapradarśakaḥ |māyāvādākhyatūlāgnirbrahmavādanirūpakaḥ || 31||

अप्राकृताखिलाकल्पभूषितः सहजस्मितः ।त्रिलोकीभूषणं भूमिभाग्यं सहजसुन्दरः ॥ ३२॥

aprākṛtākhilākalpabhūṣitaḥ sahajasmitaḥ |trilokībhūṣaṇaṃ bhūmibhāgyaṃ sahajasundaraḥ || 32||

अशेषभक्तसम्प्रार्थ्यचरणाब्जरजोधनः ।इत्यानन्दनिधेः प्रोक्तं नाम्नामष्टोत्तरशतम् ॥ ३३॥

aśeṣabhaktasamprārthyacaraṇābjarajodhanaḥ |ityānandanidheḥ proktaṃ nāmnāmaṣṭottaraśatam || 33||

श्रद्धाविशुद्धबुद्धिर्यः पठत्यनुदिनं जनः ।स तदेकमनाः सिद्धिमुक्तां प्राप्नोत्यसंशयम् ॥ ३४॥

śraddhāviśuddhabuddhiryaḥ paṭhatyanudinaṃ janaḥ |sa tadekamanāḥ siddhimuktāṃ prāpnotyasaṃśayam || 34||

तदप्राप्तौ वृथा मोक्षस्तदाप्तौ तद्गतार्थता ॥अतः सर्वोत्तमस्तोत्रं जप्यं कृष्णरसार्थिभिः ॥ ३५॥

tadaprāptau vṛthā mokṣastadāptau tadgatārthatā ||ataḥ sarvottamastotraṃ japyaṃ kṛṣṇarasārthibhiḥ || 35||

इति श्रीमदग्निकुमारप्रोक्तं सर्वोत्तमस्तोत्रं सम्पूर्णम् ।

iti śrīmadagnikumāraproktaṃ sarvottamastotraṃ sampūrṇam |