मुकुन्दमुक्तावली Shri Mukundamuktavali

श्रीव्रजनागराय नमः ।नवजलधवर्णं चम्पकोद्भासिकर्णंविकसितनलिनास्यं विस्फुरन्मन्दहास्यम् ।कनकरुचिदुकूलं चारुबर्हावचूलंकमपि निखिलसारं नौमि गोपकुमारम् ॥ १॥

śrīvrajanāgarāya namaḥ |navajaladhavarṇaṃ campakodbhāsikarṇaṃvikasitanalināsyaṃ visphuranmandahāsyam |kanakarucidukūlaṃ cārubarhāvacūlaṃkamapi nikhilasāraṃ naumi gopakumāram || 1||

मुखजितशरदिन्दुः केल्लावण्यसिन्धुःकरविन्हितकन्दुर्वल्लवीप्राणबन्धुः ।वपुरुपसृतरेणुः कक्षनिक्षिप्तवेणुर्वचनवशगधेनुः पातु मां नन्दसूनुः ॥ २॥

mukhajitaśaradinduḥ kellāvaṇyasindhuḥkaravinhitakandurvallavīprāṇabandhuḥ |vapurupasṛtareṇuḥ kakṣanikṣiptaveṇurvacanavaśagadhenuḥ pātu māṃ nandasūnuḥ || 2||

॥ मालिनी ॥ध्वस्तदुष्टशङ्खचूड वल्लवीकुलोपगूढभक्तमानसाधिरूढ नीलकण्ठपिञ्छचूड ।कण्ठलम्बिमञ्जुगुञ्ज केलिलब्धरम्यकुञ्जकर्णवर्तिफुल्लकुन्द पाहि देव मां मुकुन्द ॥ ३॥

|| mālinī ||dhvastaduṣṭaśaṅkhacūḍa vallavīkulopagūḍhabhaktamānasādhirūḍha nīlakaṇṭhapiñchacūḍa |kaṇṭhalambimañjuguñja kelilabdharamyakuñjakarṇavartiphullakunda pāhi deva māṃ mukunda || 3||

यज्ञभङ्गरौष्टशत्रुनुन्नघोरमेघचक्रवृष्टिपुरखिन्नगोपवीक्षणोपजातकोप ।क्षिप्रसव्यहस्तपद्मधारितोच्चशैलसद्मगुप्तगोष्ठ रक्ष रक्ष मां तथाद्य पङ्कजाक्ष ॥ ४॥

yajñabhaṅgarauṣṭaśatrununnaghorameghacakravṛṣṭipurakhinnagopavīkṣaṇopajātakopa |kṣiprasavyahastapadmadhāritoccaśailasadmaguptagoṣṭha rakṣa rakṣa māṃ tathādya paṅkajākṣa || 4||

॥ चित्रा ॥मुक्ताहारं दधदुडुचक्राकारंसारं गोपीमनसि मनोजारोपी ।कोपी कंसे खलनिकुरम्बोत्तंसेवंशे रङ्गी दिशतु नः शार्ङ्गी ॥ ५॥

|| citrā ||muktāhāraṃ dadhaduḍucakrākāraṃsāraṃ gopīmanasi manojāropī |kopī kaṃse khalanikurambottaṃsevaṃśe raṅgī diśatu naḥ śārṅgī || 5||

लीलोद्दामा जलधरमालाश्यामाक्षामाः कामादभिरचयन्ती रामाः ।सा मामव्यादखिलमुनीनां स्तव्यागव्यापूर्तिः प्रभुरघशत्रोर्मूर्तिः ॥ ६॥

līloddāmā jaladharamālāśyāmākṣāmāḥ kāmādabhiracayantī rāmāḥ |sā māmavyādakhilamunīnāṃ stavyāgavyāpūrtiḥ prabhuraghaśatrormūrtiḥ || 6||

॥ जलधरमाला ॥पर्ववर्तुलशर्वरीपतिगर्वरीतिहराननंनन्दनन्दनमिन्दिराकृतवन्दनं धृतचन्दनम् ।सुन्दरीरतिमन्दिरीकृतकन्दरं धृतमन्दरंकुण्डलद्युतिमण्डलप्लुतकन्धरं भज सुन्दरम् ॥ ७॥

|| jaladharamālā ||parvavartulaśarvarīpatigarvarītiharānanaṃnandanandanamindirākṛtavandanaṃ dhṛtacandanam |sundarīratimandirīkṛtakandaraṃ dhṛtamandaraṃkuṇḍaladyutimaṇḍalaplutakandharaṃ bhaja sundaram || 7||

गोकुलाङ्गनमण्डनं कृतपूतनाभवमोचनंकुन्दसुन्दरदन्तमम्बुजवृन्दवन्दितलोचनम् ।सौरभाकरफुल्लपुष्करविस्फुरत्करपल्लवंदैवतव्रजदुर्लभं भज वल्लवीकुलवल्लभम् ॥ ८॥

gokulāṅganamaṇḍanaṃ kṛtapūtanābhavamocanaṃkundasundaradantamambujavṛndavanditalocanam |saurabhākaraphullapuṣkaravisphuratkarapallavaṃdaivatavrajadurlabhaṃ bhaja vallavīkulavallabham || 8||

॥ रङ्गिनी ॥तुण्डकान्तिदण्डितोरुपाण्डुरांशुमण्डलंगण्डपालिताण्डबालिशालिरत्नकुण्डलम् ।फुल्लपुण्डरीकषण्डकॢप्तमाल्यमण्डनंचण्डबाहुदण्डमत्र नौमि कंसखण्डनम् ॥ ९॥

|| raṅginī ||tuṇḍakāntidaṇḍitorupāṇḍurāṃśumaṇḍalaṃgaṇḍapālitāṇḍabāliśāliratnakuṇḍalam |phullapuṇḍarīkaṣaṇḍakḷptamālyamaṇḍanaṃcaṇḍabāhudaṇḍamatra naumi kaṃsakhaṇḍanam || 9||

उत्तरङ्गदङ्गरागसङ्गमातिपिङ्गलस्तुङ्गशृङ्गसङ्गिपाणिरङ्गनातिमङ्गलः ।दिग्विलासिमल्लिहासि कीर्तिवल्लिपल्लवस्त्वां स पातु फुल्लचारुचिल्लिरद्य वल्लवः ॥ १०॥

uttaraṅgadaṅgarāgasaṅgamātipiṅgalastuṅgaśṛṅgasaṅgipāṇiraṅganātimaṅgalaḥ |digvilāsimallihāsi kīrtivallipallavastvāṃ sa pātu phullacārucilliradya vallavaḥ || 10||

॥ तूणकम् ॥इन्द्रनिवारं व्रजपतिवारंनिर्धुतवारं हृतघनवारम् ।रक्षितगोत्रं प्रीणितगोत्रंत्वां धृतगोत्रं नौमि सगोत्रम् ॥ ११॥

|| tūṇakam ||indranivāraṃ vrajapativāraṃnirdhutavāraṃ hṛtaghanavāram |rakṣitagotraṃ prīṇitagotraṃtvāṃ dhṛtagotraṃ naumi sagotram || 11||

कंसमहीपतिहृद्गतशूलंसन्ततसेवितयामुनकूलम् ।वन्दे सुन्दरचन्द्रकचूलंत्वामहमखिलचराचरमूलम् ॥ १२॥

kaṃsamahīpatihṛdgataśūlaṃsantatasevitayāmunakūlam |vande sundaracandrakacūlaṃtvāmahamakhilacarācaramūlam || 12||

मलयजरुचिरस्तनुजितमुदिरःपालितविधुस्तोषितवसुधः ।मामतिरसिकः केलिभिरधिकःसितसुभगरदः कृपयतु वरदः ॥ १३॥

malayajarucirastanujitamudiraḥpālitavidhustoṣitavasudhaḥ |māmatirasikaḥ kelibhiradhikaḥsitasubhagaradaḥ kṛpayatu varadaḥ || 13||

उररीकृतमुररीरुतभङ्गंनवजलधरकिरणोल्लसदङ्गम् ।युवतिहृदयधृतमदनतरङ्गंप्रणमत यामुनतटकृतरङ्गम् ॥ १४॥

urarīkṛtamurarīrutabhaṅgaṃnavajaladharakiraṇollasadaṅgam |yuvatihṛdayadhṛtamadanataraṅgaṃpraṇamata yāmunataṭakṛtaraṅgam || 14||

॥ पज्झटिका ॥नवाम्भोदनीलं जगत्तोषशीलंमुखासङ्गिवंशं शिखण्डावतंसम् ।करालम्बिवेत्रं वराम्भोजनेत्रंधृतस्फीतगुञ्जं भजे लब्धकुञ्जम् ॥ १५॥

|| pajjhaṭikā ||navāmbhodanīlaṃ jagattoṣaśīlaṃmukhāsaṅgivaṃśaṃ śikhaṇḍāvataṃsam |karālambivetraṃ varāmbhojanetraṃdhṛtasphītaguñjaṃ bhaje labdhakuñjam || 15||

हृतक्षौणिभारं कृतक्लेशहारंजगद्गीतसारं महारत्नहारम् ।मृदुश्यामकेशं लसद्वाम्यवेशंकृपाभिर्नदेशं भजे वल्लवेशम् ॥ १६॥

hṛtakṣauṇibhāraṃ kṛtakleśahāraṃjagadgītasāraṃ mahāratnahāram |mṛduśyāmakeśaṃ lasadvāmyaveśaṃkṛpābhirnadeśaṃ bhaje vallaveśam || 16||

॥ भुजङ्गप्रयातम् ॥उल्लसद्वल्लवीवाससां तस्करस्तेजसा निर्जितप्रस्फुरद्भास्करः ।पीनदोःस्तम्भयोरुल्लसच्चन्दनःपातु वः सर्वतो देवकीनन्दनः ॥ १७॥

|| bhujaṅgaprayātam ||ullasadvallavīvāsasāṃ taskarastejasā nirjitaprasphuradbhāskaraḥ |pīnadoḥstambhayorullasaccandanaḥpātu vaḥ sarvato devakīnandanaḥ || 17||

संसृतेस्तारकं तं गवां चारकंवेणुना मण्डितं क्रीडने पण्डितम् ।धातृभिर्वेषिणं दनवद्वेषिणंचिन्तय स्वामिनं वल्लवीकामिनम् ॥ १८॥

saṃsṛtestārakaṃ taṃ gavāṃ cārakaṃveṇunā maṇḍitaṃ krīḍane paṇḍitam |dhātṛbhirveṣiṇaṃ danavadveṣiṇaṃcintaya svāminaṃ vallavīkāminam || 18||

॥ स्रग्विणी ॥उपात्तकवलं परागशबलंसदेकशरणं सरोजचरणम् ।अरिष्टदलनं विकृष्टललनंनमामि समहं सदैव तमहम् ॥ १९॥

|| sragviṇī ||upāttakavalaṃ parāgaśabalaṃsadekaśaraṇaṃ sarojacaraṇam |ariṣṭadalanaṃ vikṛṣṭalalanaṃnamāmi samahaṃ sadaiva tamaham || 19||

विहारसदनं मनोज्ञरदनंप्रणीतमदनं शशङ्कवदनम् ।उरःस्थकमलं यशोभिरमलंकरात्तकमलं भजस्व तमलम् ॥ २०॥

vihārasadanaṃ manojñaradanaṃpraṇītamadanaṃ śaśaṅkavadanam |uraḥsthakamalaṃ yaśobhiramalaṃkarāttakamalaṃ bhajasva tamalam || 20||

॥ जलोद्धतगतिः ॥दुष्टध्वंसः कर्णिकारावतंसःखेलद्वंशी पञ्चमध्वानशंसी ।गोपीचेतःकेलिभङ्गिनिकेतःपातु स्वैरी हन्त वः कंसवैरी ॥ २१॥

|| jaloddhatagatiḥ ||duṣṭadhvaṃsaḥ karṇikārāvataṃsaḥkheladvaṃśī pañcamadhvānaśaṃsī |gopīcetaḥkelibhaṅginiketaḥpātu svairī hanta vaḥ kaṃsavairī || 21||

वृन्दाटव्यां केलिमानन्दनव्यांकुर्वन्नारीचित्तकन्दर्पधारी ।नर्मोद्गारी मां दुकूलापहारीनीपारूढः पातु बर्हावचूडः ॥ २२॥

vṛndāṭavyāṃ kelimānandanavyāṃkurvannārīcittakandarpadhārī |narmodgārī māṃ dukūlāpahārīnīpārūḍhaḥ pātu barhāvacūḍaḥ || 22||

॥ शालिनी ॥रुचिरनखे रचय सखेवलितरतिं भजनततिम् ।त्वमविरतिस्त्वरितगतिर्नतशरणे हरिचरणे ॥ २३॥

|| śālinī ||ruciranakhe racaya sakhevalitaratiṃ bhajanatatim |tvamaviratistvaritagatirnataśaraṇe haricaraṇe || 23||

रुचिरपटः पुलिननटःपशुपगतिर्गुणवसतिः ।स मम शुचिर्जलदरुचिर्मनसि परिस्फुरतु हरिः ॥ २४॥

rucirapaṭaḥ pulinanaṭaḥpaśupagatirguṇavasatiḥ |sa mama śucirjaladarucirmanasi parisphuratu hariḥ || 24||

॥ त्वरितगतिः ॥केलिविहितयमुलार्जुनभञ्जनसुललितचरितनिखिलजनरञ्जन ।लोचननर्तनजितचलखञ्जनमां परिपालय कालियगञ्जन ॥ २५॥

|| tvaritagatiḥ ||kelivihitayamulārjunabhañjanasulalitacaritanikhilajanarañjana |locananartanajitacalakhañjanamāṃ paripālaya kāliyagañjana || 25||

भुवनविसृत्वरमहिमाडम्बरविरचितनिखिलखलोत्करसंवर ।वितर यशोदातनय वरं वरंअभिलषितं मे धृतपीताम्बर ॥ २६॥

bhuvanavisṛtvaramahimāḍambaraviracitanikhilakhalotkarasaṃvara |vitara yaśodātanaya varaṃ varaṃabhilaṣitaṃ me dhṛtapītāmbara || 26||

चिकुरकरम्बित चारुशिखण्डंभालविनिर्जितवरशशिखण्डम् ।रदरुचिर्निर्धूतमुद्रितकुन्दंकुरुत बुधा हृदि सपदि मुकुन्दम् ॥ २७॥

cikurakarambita cāruśikhaṇḍaṃbhālavinirjitavaraśaśikhaṇḍam |radarucirnirdhūtamudritakundaṃkuruta budhā hṛdi sapadi mukundam || 27||

यः परिरक्षितसुरभीलक्षस्तदपि च सुरभीमर्दनदक्षः ।मुरलीवादनखुरलीशालीस दिशतु कुशलं तव वनमाली ॥ २८॥

yaḥ parirakṣitasurabhīlakṣastadapi ca surabhīmardanadakṣaḥ |muralīvādanakhuralīśālīsa diśatu kuśalaṃ tava vanamālī || 28||

॥ पज्झटिका ॥रमितनिखिलडिम्बे वेणुपीतोष्ठबिम्बेहतखलनिकुरम्बे वल्लवीदत्तचुम्बे ।भवतु महितनन्दे तत्र वः केलिकन्देजगदविरलतुन्दे भक्तिरुर्वी मुकुन्दे ॥ २९॥

|| pajjhaṭikā ||ramitanikhilaḍimbe veṇupītoṣṭhabimbehatakhalanikurambe vallavīdattacumbe |bhavatu mahitanande tatra vaḥ kelikandejagadaviralatunde bhaktirurvī mukunde || 29||

पशुपयुवतीगोष्ठीचुम्बितश्रीमदोष्ठीस्मरतरलितदृष्टिनिर्मितानन्दवृष्टिः ।नवजलधरधामा पातु वः कृष्णनामाभुवनमधुरवेशा मालिनी मुक्तिरेषा ॥ ३०॥

paśupayuvatīgoṣṭhīcumbitaśrīmadoṣṭhīsmarataralitadṛṣṭinirmitānandavṛṣṭiḥ |navajaladharadhāmā pātu vaḥ kṛṣṇanāmābhuvanamadhuraveśā mālinī muktireṣā || 30||

॥ मालिनी ॥इति श्रीरूपगोस्वामिविरचितस्तवमालायां श्रीमुकुन्दमुक्तावलिः समाप्ता ।

|| mālinī ||iti śrīrūpagosvāmiviracitastavamālāyāṃ śrīmukundamuktāvaliḥ samāptā |