श्रीकृष्णस्तोत्रम् (पार्वत्यादिदेवताकृतं ब्रह्मवैवर्तपुराणान्तर्गतम् ज्ञानाधिष्ठातृदेवोऽहं स्तौमि ज्ञानपरं च किम्) Parvatyadidevatakritam Shri Krishna Stotram

श्रीमहादेव उवाच ।ज्ञानाधिष्ठातृदेवोऽहं स्तौमि ज्ञानपरं च किम् ।सर्वानिर्वचनीयं तं त्वां च स्वेच्छामयं विभुम् ॥ ९८॥

śrīmahādeva uvāca |jñānādhiṣṭhātṛdevo'haṃ staumi jñānaparaṃ ca kim |sarvānirvacanīyaṃ taṃ tvāṃ ca svecchāmayaṃ vibhum || 98||

धर्म उवाच ।अदृश्यमवतारेषु यद्दृश्यं सर्वजन्तुभिः ।किं स्तौमि तेजोरूपं तद्भक्तानुग्रहविग्रहम् ॥ ९९॥

dharma uvāca |adṛśyamavatāreṣu yaddṛśyaṃ sarvajantubhiḥ |kiṃ staumi tejorūpaṃ tadbhaktānugrahavigraham || 99||

देवा उचुः ।के वयं त्वत्कलांशाश्च किं वा त्वां स्तोतुमीश्वराः ।स्तोतुं न शक्ता वेदा यं न च शक्ता सरस्वती ॥ ७\।१००॥मुनय उचुः ।वेदान्पठित्वा विद्वांसो वयं किं वेदकारणम् ।स्तोतुमीशा न वाणी च त्वां वाङ्मनसयोः परम् ॥ १०१॥

devā ucuḥ |ke vayaṃ tvatkalāṃśāśca kiṃ vā tvāṃ stotumīśvarāḥ |stotuṃ na śaktā vedā yaṃ na ca śaktā sarasvatī || 7\|100||munaya ucuḥ |vedānpaṭhitvā vidvāṃso vayaṃ kiṃ vedakāraṇam |stotumīśā na vāṇī ca tvāṃ vāṅmanasayoḥ param || 101||

सरस्वत्युवाच ।वागधिष्ठातृदेवीं मां वदन्ते वेदवादिनः ।किञ्चिन्न शक्ता त्वां स्तोतुमहो वाङ्मनसोः परम् ॥ १०२॥

sarasvatyuvāca |vāgadhiṣṭhātṛdevīṃ māṃ vadante vedavādinaḥ |kiñcinna śaktā tvāṃ stotumaho vāṅmanasoḥ param || 102||

सावित्र्युवाच ।वेदप्रसूरहं नाथ सृष्ट्वा त्वत्कलया पुरा ।किं स्तौमि स्त्रीस्वभावेन सर्वकारणकारणम् ॥ १०३॥

sāvitryuvāca |vedaprasūrahaṃ nātha sṛṣṭvā tvatkalayā purā |kiṃ staumi strīsvabhāvena sarvakāraṇakāraṇam || 103||

लक्ष्मी उवाच ।त्वदंशविष्णुकान्ताहं जगत्पोषणकारिणी ।किं स्तौमि त्वत्कलासृष्टा जगतां बीजकारणम् ॥ १०४॥

lakṣmī uvāca |tvadaṃśaviṣṇukāntāhaṃ jagatpoṣaṇakāriṇī |kiṃ staumi tvatkalāsṛṣṭā jagatāṃ bījakāraṇam || 104||

हिमालय उवाच ।हसन्ति सन्तो मां नाथ कर्मणा स्थावरं परम् ।स्तोतुं समुद्यतं क्षुद्रः किं स्तौमि स्तोतुमक्षमः ॥ १०५॥

himālaya uvāca |hasanti santo māṃ nātha karmaṇā sthāvaraṃ param |stotuṃ samudyataṃ kṣudraḥ kiṃ staumi stotumakṣamaḥ || 105||

क्रमेण सर्वे तं स्तुत्वा देवा विररमुर्मुने ।देव्यश्च मुनयः सर्वे पार्वती स्तोतुमुद्यता ॥ १०६॥

krameṇa sarve taṃ stutvā devā viraramurmune |devyaśca munayaḥ sarve pārvatī stotumudyatā || 106||

धौतवस्त्रा जटाभारं बिभ्रती सुव्रता व्रते ।प्रेरिता परमात्मानं व्रताराध्यं शिवेन च ॥ १०७॥

dhautavastrā jaṭābhāraṃ bibhratī suvratā vrate |preritā paramātmānaṃ vratārādhyaṃ śivena ca || 107||

ज्वलदग्निशिखारूपा तेजोमूर्तिमती सती ।तपसां फलदा माता जगतां सर्वकर्मणाम् ॥ १०८॥

jvaladagniśikhārūpā tejomūrtimatī satī |tapasāṃ phaladā mātā jagatāṃ sarvakarmaṇām || 108||

पार्वत्युवाच ।कृष्ण जानासि मां भद्र नाहं त्वां ज्ञातुमीश्वरी ।के वा जानन्ति वेदज्ञा वेदा वा वेदकारकाः ॥ १०९॥

pārvatyuvāca |kṛṣṇa jānāsi māṃ bhadra nāhaṃ tvāṃ jñātumīśvarī |ke vā jānanti vedajñā vedā vā vedakārakāḥ || 109||

त्वदंशास्त्वां न जानन्ति कथं ज्ञास्यन्ति ते कलाः ।त्वं चापि तत्त्वं जानासि किमन्ये ज्ञातुमीश्वराः ॥ ७\।११०॥सूक्ष्मात्सूक्ष्मतमोऽव्यक्तः स्थूलात्स्थूलतमो महान् ।विश्वस्त्वं विश्वरूपश्च विश्वबीजं सनातनः ॥ १११॥

tvadaṃśāstvāṃ na jānanti kathaṃ jñāsyanti te kalāḥ |tvaṃ cāpi tattvaṃ jānāsi kimanye jñātumīśvarāḥ || 7\|110||sūkṣmātsūkṣmatamo'vyaktaḥ sthūlātsthūlatamo mahān |viśvastvaṃ viśvarūpaśca viśvabījaṃ sanātanaḥ || 111||

कार्यं त्वं कारणं त्वं च कारणानां च कारणम् ।तेजस्स्वरूपो भगवान्निराकारो निराश्रयः ॥ ११२॥

kāryaṃ tvaṃ kāraṇaṃ tvaṃ ca kāraṇānāṃ ca kāraṇam |tejassvarūpo bhagavānnirākāro nirāśrayaḥ || 112||

निर्लिप्तो निर्गुणः साक्षी स्वात्मारामः परात्परः ।प्रकृतीशो विराड्बीजं विराड्रूपस्त्वमेव च ।सगुणस्त्वं प्राकृतिकः कलया सृष्टिहेतवे ॥ ११३॥

nirlipto nirguṇaḥ sākṣī svātmārāmaḥ parātparaḥ |prakṛtīśo virāḍbījaṃ virāḍrūpastvameva ca |saguṇastvaṃ prākṛtikaḥ kalayā sṛṣṭihetave || 113||

प्रकृतिस्त्वं पुमांस्त्वं च वेदाऽन्यो न क्वचिद्भवेत् ।जीवस्त्वं साक्षिणो भोगी स्वात्मनः प्रतिबिम्बकम् ॥ ११४॥

prakṛtistvaṃ pumāṃstvaṃ ca vedā'nyo na kvacidbhavet |jīvastvaṃ sākṣiṇo bhogī svātmanaḥ pratibimbakam || 114||

कर्म त्वं कर्मबीजं त्वं कर्मणां फलदायकः ।ध्यायन्ति योगिनस्तेजस्त्वदीयमशरीरि यत् ।केचिच्चतुर्भुजं शान्तं लक्ष्मीकान्तं मनोहरम् ॥ ११५॥

karma tvaṃ karmabījaṃ tvaṃ karmaṇāṃ phaladāyakaḥ |dhyāyanti yoginastejastvadīyamaśarīri yat |keciccaturbhujaṃ śāntaṃ lakṣmīkāntaṃ manoharam || 115||

वैष्णवाश्चैव साकारं कमनीयं मनोहरम् ।शङ्खचक्रगदापद्मधरं पीताम्बरं परम् ॥ ११६॥

vaiṣṇavāścaiva sākāraṃ kamanīyaṃ manoharam |śaṅkhacakragadāpadmadharaṃ pītāmbaraṃ param || 116||

द्विभुजं कमनीयं च किशोरं श्यामसुन्दरम् ।शान्तं गोपाङ्गनाकान्तं रत्नभूषणभूषितम् ॥ ११७॥

dvibhujaṃ kamanīyaṃ ca kiśoraṃ śyāmasundaram |śāntaṃ gopāṅganākāntaṃ ratnabhūṣaṇabhūṣitam || 117||

एवं तेजस्विनं भक्ताः सेवन्ते सन्ततं मुदा ।ध्यायन्ति योगिनो यत्तत्कुतस्तेजस्विनं विना ॥ ११८॥

evaṃ tejasvinaṃ bhaktāḥ sevante santataṃ mudā |dhyāyanti yogino yattatkutastejasvinaṃ vinā || 118||

तत्तेजो बिभ्रतां देव देवानां तेजसा पुरा ।आविर्भूता सुराणां च वधाय ब्रह्मणा स्तुता ॥ ११९॥

tattejo bibhratāṃ deva devānāṃ tejasā purā |āvirbhūtā surāṇāṃ ca vadhāya brahmaṇā stutā || 119||

नित्या तेजस्स्वरूपाऽहं धृत्वा वै विग्रहं विभो ।स्त्रीरूपं कमनीयं च विधाय समुपस्थिता ॥ ७\।१२०॥मायया तव मायाऽहं मोहयित्वाऽसुरान्पुरा ।निहत्य सर्वाञ्छैलेन्द्रमगमं तं हिमालयम् ॥ १२१॥

nityā tejassvarūpā'haṃ dhṛtvā vai vigrahaṃ vibho |strīrūpaṃ kamanīyaṃ ca vidhāya samupasthitā || 7\|120||māyayā tava māyā'haṃ mohayitvā'surānpurā |nihatya sarvāñchailendramagamaṃ taṃ himālayam || 121||

ततोऽहं संस्तुता देवैस्तारकाक्षेण पीडितैः ।अभवं दक्षजायायां शिवस्त्री भवजन्मनि ॥ १२२॥

tato'haṃ saṃstutā devaistārakākṣeṇa pīḍitaiḥ |abhavaṃ dakṣajāyāyāṃ śivastrī bhavajanmani || 122||

त्यक्त्वा देहं दक्षयज्ञे शिवाऽहं शिवनिन्दया ।अभवं शैलजायायां शैलाधीशस्य कर्मणा ॥ १२३॥

tyaktvā dehaṃ dakṣayajñe śivā'haṃ śivanindayā |abhavaṃ śailajāyāyāṃ śailādhīśasya karmaṇā || 123||

अनेकतपसा प्राप्तः शिवश्चात्रापि जन्मनि ।पाणिं जग्राह मे योगी प्रार्थितो ब्रह्मणा विभुः ॥ १२४॥

anekatapasā prāptaḥ śivaścātrāpi janmani |pāṇiṃ jagrāha me yogī prārthito brahmaṇā vibhuḥ || 124||

शृङ्गारजं च तत्तेजो नालभं देवमायया ।स्तौमि त्वामेव तेनेश पुत्रदुःखेन दुःखिता ॥ १२५॥

śṛṅgārajaṃ ca tattejo nālabhaṃ devamāyayā |staumi tvāmeva teneśa putraduḥkhena duḥkhitā || 125||

व्रते भवद्विधं पुत्रं लब्धुमिच्छामि साम्प्रतम् ।देवेन विहिता वेदे साङ्गे स्वस्वामिदक्षिणा ॥ १२६॥

vrate bhavadvidhaṃ putraṃ labdhumicchāmi sāmpratam |devena vihitā vede sāṅge svasvāmidakṣiṇā || 126||

श्रुत्वा सर्वं कृपासिन्धो कृपां मे कर्तुमर्हसि ।इत्युक्त्वा पार्वती तत्र विरराम च नारद ॥ १२७॥

śrutvā sarvaṃ kṛpāsindho kṛpāṃ me kartumarhasi |ityuktvā pārvatī tatra virarāma ca nārada || 127||

भारते पार्वतीस्तोत्रं यः शृणोति सुसंयतः ।सत्पुत्रं लभते नूनं विष्णुतुल्यपराक्रमम् ॥ १२८॥

bhārate pārvatīstotraṃ yaḥ śṛṇoti susaṃyataḥ |satputraṃ labhate nūnaṃ viṣṇutulyaparākramam || 128||

संवत्सरं हविष्याशी हरिमभ्यर्च्य भक्तितः ।सुपुण्यकव्रतफलं लभते नात्र संशयः ॥ १२९॥

saṃvatsaraṃ haviṣyāśī harimabhyarcya bhaktitaḥ |supuṇyakavrataphalaṃ labhate nātra saṃśayaḥ || 129||

विष्णुस्तोत्रमिदं ब्रह्मन्सर्वसम्पत्तिवर्द्धनम् ।सुखदं मोक्षदं सारं स्वामिसौभाग्यवर्द्धनम् ॥ ७\।१३०॥सर्वसौन्दर्यबीजं च यशोराशिविवर्द्धनम् ।हरिभक्तिप्रदं तत्त्वज्ञानबुद्धिसुखप्रदम् ॥ १३१॥

viṣṇustotramidaṃ brahmansarvasampattivarddhanam |sukhadaṃ mokṣadaṃ sāraṃ svāmisaubhāgyavarddhanam || 7\|130||sarvasaundaryabījaṃ ca yaśorāśivivarddhanam |haribhaktipradaṃ tattvajñānabuddhisukhapradam || 131||

इति श्रीब्रह्मवैवर्तपुराणे गणपतिखण्डे सप्तमाध्यायान्तर्गतंपार्वत्यादिकृतं श्रीकृष्णस्तोत्रकथनं समाप्तम् ।ब्रह्मवैवर्तपुराण । गणपतिखण्ड । अध्याय ७/९८१०७॥ब्रह्मवैवर्तपुराण । गणपतिखण्ड । अध्याय ७/९८-१०७॥

iti śrībrahmavaivartapurāṇe gaṇapatikhaṇḍe saptamādhyāyāntargataṃpārvatyādikṛtaṃ śrīkṛṣṇastotrakathanaṃ samāptam |brahmavaivartapurāṇa | gaṇapatikhaṇḍa | adhyāya 7/98107||brahmavaivartapurāṇa | gaṇapatikhaṇḍa | adhyāya 7/98-107||