गङ्गास्तुतिः १ गङ्गादशहरास्तोत्रम् Gangastuti or Gangadashahara Stotram

श्रीगणेशाय नमः ।ईश्वर उवाच ।चतुर्भुजां त्रिनेत्रां च सर्वावयवशोभिताम् ।रत्नकुम्भसिताम्भोजवरदाभयसत्कराम् ॥ १॥

śrīgaṇeśāya namaḥ |īśvara uvāca |caturbhujāṃ trinetrāṃ ca sarvāvayavaśobhitām |ratnakumbhasitāmbhojavaradābhayasatkarām || 1||

श्वेतवस्त्रपरीधानां मुक्तामणिविभूषिताम् ।एवं ध्यायेत्सुसौम्यां च चन्द्रायुतसमप्रभाम् ॥ २॥

śvetavastraparīdhānāṃ muktāmaṇivibhūṣitām |evaṃ dhyāyetsusaumyāṃ ca candrāyutasamaprabhām || 2||

चामरैर्वीज्यमानां च श्वेतच्छत्रोपशोभिताम् ।सुप्रसन्नां च वरदां करुणार्द्रनिरन्तराम् ॥ ३॥

cāmarairvījyamānāṃ ca śvetacchatropaśobhitām |suprasannāṃ ca varadāṃ karuṇārdranirantarām || 3||

सुधाप्लावितभूपृष्ठां दिव्यगन्धानुलेपनाम् ।त्रैलोक्यनमितां गङ्गां सर्वदेवैरभिष्टुताम् ॥ ४॥

sudhāplāvitabhūpṛṣṭhāṃ divyagandhānulepanām |trailokyanamitāṃ gaṅgāṃ sarvadevairabhiṣṭutām || 4||

दिव्यरत्नविभूषां च दिव्यमाल्यैर्विभूषिताम् ।ध्यात्वा जले यथाप्रोक्तं तथाचार्यां च पूजयेत् ॥ ५॥

divyaratnavibhūṣāṃ ca divyamālyairvibhūṣitām |dhyātvā jale yathāproktaṃ tathācāryāṃ ca pūjayet || 5||

ॐ नमो भगवत्यै ऐं श्रीं ह्रीं हिलि हिलि मिलि मिलिगङ्गे मां पावय पावय स्वाहा ।अनेन मन्त्रेण आगमोक्तेन पञ्चपुष्पाञ्जलिं श्रीगङ्गायै निवेदयेत् ।मया हतानि पुष्पाणि पूजार्थं प्रतिगृह्यताम् ।दशांगं गुग्गुलं धूपं सुगन्धं च मनोहरम् ॥ ६॥

oṃ namo bhagavatyai aiṃ śrīṃ hrīṃ hili hili mili miligaṅge māṃ pāvaya pāvaya svāhā |anena mantreṇa āgamoktena pañcapuṣpāñjaliṃ śrīgaṅgāyai nivedayet |mayā hatāni puṣpāṇi pūjārthaṃ pratigṛhyatām |daśāṃgaṃ guggulaṃ dhūpaṃ sugandhaṃ ca manoharam || 6||

गृहाण मङ्गलं दीपं घृतवर्तिसमन्वितम् ।चतुर्विधं च नैवेद्यं रसैः षड्भिः समन्वितम् ।रुद्ररूपे! नमस्तेऽस्तु गृहाण वरदा भव ॥ ७॥

gṛhāṇa maṅgalaṃ dīpaṃ ghṛtavartisamanvitam |caturvidhaṃ ca naivedyaṃ rasaiḥ ṣaḍbhiḥ samanvitam |rudrarūpe! namaste'stu gṛhāṇa varadā bhava || 7||

परदारपरद्रव्यपरद्रोहपराङ्मुखःगङ्गा ब्रूते कदाऽऽगत्य मामयं पावयिष्यति ॥इति वैश्वानरनारदसम्वादे दशपापहरायाः श्रीगङ्गाध्यानार्चनविधिः ।एवं ध्यानार्चनं विधाय पश्चाज्जलान्तरे स्थित्वा, ज्येष्ठे मासिसिते पक्षे प्रतिपदादिदशमीपर्यन्तं दशविधपापप्रणाशायप्रतिदिनमुत्तरोत्तरदिनवृद्धया दशहरास्तोत्रपाठमहं करिष्ये ।अथ दशहरास्तोत्रप्रारम्भः ।ब्रह्मोवाचनमः शिवायै गङ्गायै शिवदायै नमो नमः ।नमस्ते रुद्ररूपिण्यै शाङ्कर्यै ते नमो नमः ॥ १॥

paradāraparadravyaparadrohaparāṅmukhaḥgaṅgā brūte kadā''gatya māmayaṃ pāvayiṣyati ||iti vaiśvānaranāradasamvāde daśapāpaharāyāḥ śrīgaṅgādhyānārcanavidhiḥ |evaṃ dhyānārcanaṃ vidhāya paścājjalāntare sthitvā, jyeṣṭhe māsisite pakṣe pratipadādidaśamīparyantaṃ daśavidhapāpapraṇāśāyapratidinamuttarottaradinavṛddhayā daśaharāstotrapāṭhamahaṃ kariṣye |atha daśaharāstotraprārambhaḥ |brahmovācanamaḥ śivāyai gaṅgāyai śivadāyai namo namaḥ |namaste rudrarūpiṇyai śāṅkaryai te namo namaḥ || 1||

नमस्ते विष्णुरूपिण्यै ब्रह्मामूर्त्यै नमो नमः ।सर्वदेवस्वरूपिण्यै नमो भेषजमूर्तये ॥ २॥

namaste viṣṇurūpiṇyai brahmāmūrtyai namo namaḥ |sarvadevasvarūpiṇyai namo bheṣajamūrtaye || 2||

सर्वस्य सर्वव्याधीनां भिषक्ष्रेष्ठ्यै नमोऽस्तु ते ।स्थाणुजङ्गमसम्भूतविषहन्त्र्यै नमो नमः ॥ ३॥

sarvasya sarvavyādhīnāṃ bhiṣakṣreṣṭhyai namo'stu te |sthāṇujaṅgamasambhūtaviṣahantryai namo namaḥ || 3||

संसारविषनाहिन्यै जीवनायै नमो नमः ।शान्तिसन्तानकारिण्यै नमस्ते शुद्धमूर्तये ॥ ४॥

saṃsāraviṣanāhinyai jīvanāyai namo namaḥ |śāntisantānakāriṇyai namaste śuddhamūrtaye || 4||

सर्वसंशुद्धिकारिण्यै नमः पापारिमूर्तये ।भुक्तिमुक्तिप्रदायिन्यै भद्रदायै नमो नमः ॥ ५॥

sarvasaṃśuddhikāriṇyai namaḥ pāpārimūrtaye |bhuktimuktipradāyinyai bhadradāyai namo namaḥ || 5||

भोगोपभोगदायिन्यै भोगवत्यै नमो नमः ।मन्दाकिन्यै नमस्तेऽस्तु स्वर्गदायै नमो नमः ॥ ६॥

bhogopabhogadāyinyai bhogavatyai namo namaḥ |mandākinyai namaste'stu svargadāyai namo namaḥ || 6||

नमस्त्रैलोक्यभूषायै त्रिपथायै नमो नमः ।नमस्त्रिशुक्लसंस्थायै क्षमावत्यै नमो नमः ॥ ७॥

namastrailokyabhūṣāyai tripathāyai namo namaḥ |namastriśuklasaṃsthāyai kṣamāvatyai namo namaḥ || 7||

त्रिहूताशनसंस्थायै तेजोवत्यै नमो नमः ।नन्दायै लिङ्गधारिण्यै नारायण्यै नमो नमः ॥ ८॥

trihūtāśanasaṃsthāyai tejovatyai namo namaḥ |nandāyai liṅgadhāriṇyai nārāyaṇyai namo namaḥ || 8||

नमस्ते विश्वमुख्यायै रेवत्यै ते नमो नमः ।बृहत्यै ते नमस्तेऽस्तु लोकधात्र्यै नमो नमः ॥ ९॥

namaste viśvamukhyāyai revatyai te namo namaḥ |bṛhatyai te namaste'stu lokadhātryai namo namaḥ || 9||

नमस्ते विश्वमित्रायै नन्दिन्यै ते नमो नमः ।पृथ्व्यै शिवामृतायै च सुवृषायै नमो नमः ॥ १०॥

namaste viśvamitrāyai nandinyai te namo namaḥ |pṛthvyai śivāmṛtāyai ca suvṛṣāyai namo namaḥ || 10||

परापरशताढ्यायै वरदायै नमो नमः ।पाशजालनिक्ऱ्^न्तिन्यै अभिन्नायै नमो नमः ॥ ११॥

parāparaśatāḍhyāyai varadāyai namo namaḥ |pāśajālanikr^ntinyai abhinnāyai namo namaḥ || 11||

शान्तायै च वरिष्ठायै वरदायै नमो नमः ।उस्रायै सुखदोग्ध्र्यै च सञ्जीविन्यै नमो नमः ॥ १२॥

śāntāyai ca variṣṭhāyai varadāyai namo namaḥ |usrāyai sukhadogdhryai ca sañjīvinyai namo namaḥ || 12||

ब्रह्मिष्ठायै ब्रह्मदायै दुरितघ्न्यै नमो नमः ।प्रणतार्तिप्रभञ्जिन्यै जगन्मात्रे नमोऽस्तु ते ॥ १३॥

brahmiṣṭhāyai brahmadāyai duritaghnyai namo namaḥ |praṇatārtiprabhañjinyai jaganmātre namo'stu te || 13||

सर्वापत्प्रतिपक्षायै मङ्गलायै नमो नमः ।शरणागतदीनार्तपरित्राणपरायणे ॥ १४॥

sarvāpatpratipakṣāyai maṅgalāyai namo namaḥ |śaraṇāgatadīnārtaparitrāṇaparāyaṇe || 14||

सर्वस्यार्तिहरे देवि नारायणि नमोऽस्तुते ।निर्लेपायै दुर्गहन्त्र्यै दक्षायै ते नमो नमः ॥ १५॥

sarvasyārtihare devi nārāyaṇi namo'stute |nirlepāyai durgahantryai dakṣāyai te namo namaḥ || 15||

परात्परतरे तुभ्यं नमस्ते मोक्षदे सदा ।गङ्गे ममाग्रतो भूया गङ्गे मे देवि पृष्ठतः ॥ १६॥

parātparatare tubhyaṃ namaste mokṣade sadā |gaṅge mamāgrato bhūyā gaṅge me devi pṛṣṭhataḥ || 16||

गङ्गे मे पार्श्वयोरेहि त्वयि गङ्गेऽस्तु मे स्थितिः ।आदौ त्वमन्ते मध्ये च सर्वं त्वं गां गते शिवे ॥ १७॥

gaṅge me pārśvayorehi tvayi gaṅge'stu me sthitiḥ |ādau tvamante madhye ca sarvaṃ tvaṃ gāṃ gate śive || 17||

त्वमेव मूलप्रकृतिस्त्वं हि नारायणः परः ।गङ्गे त्वं परमात्मा च शिवस्तुभ्यं नमः शिवे ॥ १८॥

tvameva mūlaprakṛtistvaṃ hi nārāyaṇaḥ paraḥ |gaṅge tvaṃ paramātmā ca śivastubhyaṃ namaḥ śive || 18||

य इदं पठति स्तोत्रं भक्त्या नित्यं नरोऽपि यः ।शृणुयाच्छ्रद्धया युक्तः कायवाक्चित्तसम्भवैः ॥ १९॥

ya idaṃ paṭhati stotraṃ bhaktyā nityaṃ naro'pi yaḥ |śṛṇuyācchraddhayā yuktaḥ kāyavākcittasambhavaiḥ || 19||

दशधासंस्थितैर्दोषैः सर्वैरेव प्रमुच्यते ।सर्वान्कामानवाप्नोति प्रेत्य ब्रह्मणि लियते ॥ २०॥

daśadhāsaṃsthitairdoṣaiḥ sarvaireva pramucyate |sarvānkāmānavāpnoti pretya brahmaṇi liyate || 20||

इमं स्तवं गृहे यस्तु लेखयित्वा विनिक्षिपेत् ।नाग्निचोरभयं तत्र पापेभ्य्ऽपि भयं न हि ॥ २१॥

imaṃ stavaṃ gṛhe yastu lekhayitvā vinikṣipet |nāgnicorabhayaṃ tatra pāpebhy'pi bhayaṃ na hi || 21||

ज्येष्ठे मासि सिते पक्षे दशमी हस्तसंयुता ।संहरेत्त्रिविधं पापं बुधवारेण संयुता ॥ २२॥

jyeṣṭhe māsi site pakṣe daśamī hastasaṃyutā |saṃharettrividhaṃ pāpaṃ budhavāreṇa saṃyutā || 22||

तस्यां दशम्यामेतच्च स्तोत्रं गङ्गाजले स्थितः ।यः पठेद्दशकृत्वस्तु दरिद्रो वापि चाक्षमः ॥ २३॥

tasyāṃ daśamyāmetacca stotraṃ gaṅgājale sthitaḥ |yaḥ paṭheddaśakṛtvastu daridro vāpi cākṣamaḥ || 23||

सोऽपि तत्फलमाप्नोति गङ्गां सम्पूज्य यत्नतः ।पूर्वोक्तेन विधानेन यत्फलं संप्रकीर्तितम् ॥ २४॥

so'pi tatphalamāpnoti gaṅgāṃ sampūjya yatnataḥ |pūrvoktena vidhānena yatphalaṃ saṃprakīrtitam || 24||

यथा गौरी तथा गङ्गा तस्माद्गौर्यास्तु पूजने ।विधिर्यो विहितः सम्यक् सोऽपि गङ्गाप्रपूजने ॥२५॥

yathā gaurī tathā gaṅgā tasmādgauryāstu pūjane |vidhiryo vihitaḥ samyak so'pi gaṅgāprapūjane ||25||

यथा शिवस्तथा विष्णुर्यथा विष्णुरुमा तथा ।उमा यथा तथा गङ्गा चतूरूपन्न भिद्यते ॥२६॥

yathā śivastathā viṣṇuryathā viṣṇurumā tathā |umā yathā tathā gaṅgā catūrūpanna bhidyate ||26||

विष्णुरुद्रान्तरं यच्च श्रीगौर्योरन्तरं यथा ।गङ्गागौर्यन्तरं चापि यो ब्रूते मूढधीस्तु सः ॥२७॥

viṣṇurudrāntaraṃ yacca śrīgauryorantaraṃ yathā |gaṅgāgauryantaraṃ cāpi yo brūte mūḍhadhīstu saḥ ||27||

रौरवादिषु घोरेषु नरकेषु पतत्यधः ।अदत्तानामुपादानं हिंसा चैवाविधानतः ॥ २८॥

rauravādiṣu ghoreṣu narakeṣu patatyadhaḥ |adattānāmupādānaṃ hiṃsā caivāvidhānataḥ || 28||

परदारोपसेवा च कायिकं त्रिविधं स्मृतम् ।पारुष्यमनृतं चैव पैशुन्यं चापि सर्वशः ॥ २९॥

paradāropasevā ca kāyikaṃ trividhaṃ smṛtam |pāruṣyamanṛtaṃ caiva paiśunyaṃ cāpi sarvaśaḥ || 29||

असम्बद्धप्रलापश्च वाङ्मयं स्याच्चतुर्विधम् ।परद्रव्येष्वभिध्यानं मनसानिष्टचिन्तनम् ॥ ३०॥

asambaddhapralāpaśca vāṅmayaṃ syāccaturvidham |paradravyeṣvabhidhyānaṃ manasāniṣṭacintanam || 30||

वितथाभिनिवेशश्च मानसं त्रिविधं स्मृतम् ।एतानि दश पापानि हर त्वं मम जाह्नवि ॥ ३१॥

vitathābhiniveśaśca mānasaṃ trividhaṃ smṛtam |etāni daśa pāpāni hara tvaṃ mama jāhnavi || 31||

दशपापहरा यस्मात्तस्माद्दशहरा स्मृता ।एतैदर्शविधैः पापैः कोटिजन्मसमुद्भवैः ॥ ३२॥

daśapāpaharā yasmāttasmāddaśaharā smṛtā |etaidarśavidhaiḥ pāpaiḥ koṭijanmasamudbhavaiḥ || 32||

मुंच्यते नात्र सन्देहो ब्रह्मणो वचनं यथा ।दशत्रिंशच्छ्र्तान्सर्वान् पितॄनथ पितामहान् ॥ ३३॥

muṃcyate nātra sandeho brahmaṇo vacanaṃ yathā |daśatriṃśacchrtānsarvān pitṝnatha pitāmahān || 33||

उद्धरत्येव संसारान्मन्त्रेणानेन पूजिता ।ॐ नमो भगवत्यै दशपापहरायै गङ्गायै नारायण्यै रेवत्यै ।शिवायै दक्षायै अमृतायै विश्वरूपिण्यै (विश्वमुख्यायै)नन्दिन्यै ते नमो नमः ॥ ३४॥

uddharatyeva saṃsārānmantreṇānena pūjitā |oṃ namo bhagavatyai daśapāpaharāyai gaṅgāyai nārāyaṇyai revatyai |śivāyai dakṣāyai amṛtāyai viśvarūpiṇyai (viśvamukhyāyai)nandinyai te namo namaḥ || 34||

ज्येष्ठे मासि सिते पक्षे दशम्य़ां बुधहस्तयोः ।गरानन्दे व्यतीपाते कन्याचन्द्रे वृषे रवौ ।दशयोगे च यः स्नात्वा सर्वपापैः प्रमुच्यते ॥ ३५॥

jyeṣṭhe māsi site pakṣe daśamय़āṃ budhahastayoḥ |garānande vyatīpāte kanyācandre vṛṣe ravau |daśayoge ca yaḥ snātvā sarvapāpaiḥ pramucyate || 35||

सितमकरनिषण्णां शुभ्रवर्णां त्रिनेत्रांकरधृतकलशोद्यत्सोत्पलामत्यभीष्टाम् ।विधिहरिहररूपां सेन्दुकोटीरजुष्टांकलितसितदुकूलां जाह्नवीं तां नमामि ॥ ३६॥

sitamakaraniṣaṇṇāṃ śubhravarṇāṃ trinetrāṃkaradhṛtakalaśodyatsotpalāmatyabhīṣṭām |vidhiharihararūpāṃ sendukoṭīrajuṣṭāṃkalitasitadukūlāṃ jāhnavīṃ tāṃ namāmi || 36||

आदावादिपितामहस्य निगमव्यापारपात्रे जलंपश्चात्पन्नगशायिनो भगवतः पादोदकं पावनम् ।भूयः शम्भुजटाविभूषणमणिर्जह्नोर्महर्षेरियंकन्या कल्मषनाशिनी भगवती भागीरथी दृश्यते ॥ ३७॥

ādāvādipitāmahasya nigamavyāpārapātre jalaṃpaścātpannagaśāyino bhagavataḥ pādodakaṃ pāvanam |bhūyaḥ śambhujaṭāvibhūṣaṇamaṇirjahnormaharṣeriyaṃkanyā kalmaṣanāśinī bhagavatī bhāgīrathī dṛśyate || 37||

विष्णुपादाब्जसम्भूते गङ्गे त्रिपथगामिनि ।ब्रह्मद्रवेति विख्याते पापं मे हर जाह्नवि ॥ ३८॥

viṣṇupādābjasambhūte gaṅge tripathagāmini |brahmadraveti vikhyāte pāpaṃ me hara jāhnavi || 38||

जाह्नवी सर्वतः पुण्या ब्रह्महत्यापहारिणी ।वाराणस्यां विशेषेण गङ्गा चोत्तरवाहिनी ॥ ३९॥

jāhnavī sarvataḥ puṇyā brahmahatyāpahāriṇī |vārāṇasyāṃ viśeṣeṇa gaṅgā cottaravāhinī || 39||

गङ्गा गङ्गेति यो ब्रूयाद्योजनानां शतैरपि ।मुच्यते सर्वपापेभ्यो विष्णुलोकं स गच्छति ॥ ४०॥

gaṅgā gaṅgeti yo brūyādyojanānāṃ śatairapi |mucyate sarvapāpebhyo viṣṇulokaṃ sa gacchati || 40||

इति स्कन्दे महापुराणे एकाशीति साहस्र्यां संहितायां तृतीये काशीखण्डेधर्माब्धिस्था गङ्गास्तुतिः अथवा श्रीगङ्गादशहरास्तोत्रं सम्पूर्णम् ।अथागमोक्तं स्तोत्रं एवम् ।

iti skande mahāpurāṇe ekāśīti sāhasryāṃ saṃhitāyāṃ tṛtīye kāśīkhaṇḍedharmābdhisthā gaṅgāstutiḥ athavā śrīgaṅgādaśaharāstotraṃ sampūrṇam |athāgamoktaṃ stotraṃ evam |