गङ्गास्तोत्रम् ०५ Gangastotram 5

श्रीगणेशाय नमः ।लोके प्रतिष्ठा भवतो यदेष्टा नेक्ष्या तदा जह्वनरेन्द्रकन्या ।नग्नं वृषस्थं पुरुषं विधाय कपालिनं भैक्षचरं करोति ॥ १॥

śrīgaṇeśāya namaḥ |loke pratiṣṭhā bhavato yadeṣṭā nekṣyā tadā jahvanarendrakanyā |nagnaṃ vṛṣasthaṃ puruṣaṃ vidhāya kapālinaṃ bhaikṣacaraṃ karoti || 1||

रजोऽभिभूता रजसा विशुद्धास्तैरेजते जहुर्रेन्द्रकन्ये?कस्यै न शुद्।ह्ध्यै तव पङ्कलेपः कलेवरे कर्मवशात्स्थितानाम् ॥ २॥

rajo'bhibhūtā rajasā viśuddhāstairejate jahurrendrakanye?kasyai na śud|hdhyai tava paṅkalepaḥ kalevare karmavaśātsthitānām || 2||

मातर्जलस्य प्रकृतिः प्रसिद्धा शीतेति लोके तव तोयसङ्गात् ।पापं हि जन्तोर्भवति क्षणेन यद्भस्मसात्तन्मम चित्रमास्ते ॥ ३॥

mātarjalasya prakṛtiḥ prasiddhā śīteti loke tava toyasaṅgāt |pāpaṃ hi jantorbhavati kṣaṇena yadbhasmasāttanmama citramāste || 3||

यो विष्णुपादाब्जपरागसङ्गो यश्चापि निर्वाणदपूर्विहारः ।अघघ्नता या च कलिन्दजाया एतत्वयं त्वत्सखितानिदानम् ॥ ४॥

yo viṣṇupādābjaparāgasaṅgo yaścāpi nirvāṇadapūrvihāraḥ |aghaghnatā yā ca kalindajāyā etatvayaṃ tvatsakhitānidānam || 4||

विधाय सम्भेदमभेदहेतुं सूर्यस्य पुत्र्या सह तीर्थराजे ।यमाधिकारं नयसि प्रशान्तिं ततोऽपि नीतिज्ञतया नितान्तम् ॥ ५॥

vidhāya sambhedamabhedahetuṃ sūryasya putryā saha tīrtharāje |yamādhikāraṃ nayasi praśāntiṃ tato'pi nītijñatayā nitāntam || 5||

स्तुवन्ति गङ्गे यमकिङ्करास्त्वांनिन्दन्ति वा स्वाधिकृतेरपायात् ।जाने न तत्त्वं जननि ! त्वदीयंविधेहि मुक्तं किमु संशयेन ॥ ६॥

stuvanti gaṅge yamakiṅkarāstvāṃnindanti vā svādhikṛterapāyāt |jāne na tattvaṃ janani ! tvadīyaṃvidhehi muktaṃ kimu saṃśayena || 6||

अधर्मभीरुः श्रितधर्मभीतिः कुर्वन्यथाशक्तिमति स्वधर्मम् ।तत्त्वावबोधेन विनाऽपि वाञ्छन्मुक्तिं हि सम्भेदमहं स्मरामि ॥ ७॥

adharmabhīruḥ śritadharmabhītiḥ kurvanyathāśaktimati svadharmam |tattvāvabodhena vinā'pi vāñchanmuktiṃ hi sambhedamahaṃ smarāmi || 7||

सम्भेद एवं मिलिता सरस्वतीरक्ता मदीया मम शुद्धिहेतवे ।जाता त्रिवेणी ग्रथनादितः पृथक्स्तोतुं कथं याति परं हि मानुषम् ॥ ८॥

sambheda evaṃ militā sarasvatīraktā madīyā mama śuddhihetave |jātā triveṇī grathanāditaḥ pṛthakstotuṃ kathaṃ yāti paraṃ hi mānuṣam || 8||

गिरेः सकाशादुदयं प्रयातां शितिच्छविच्छादितदिग्विभागाम् ।यमप्रसक्तोऽपि यमातिभीरुर्नमामि गङ्गां यमुनां स्वमुक्त्यै ॥ ९॥

gireḥ sakāśādudayaṃ prayātāṃ śiticchavicchāditadigvibhāgām |yamaprasakto'pi yamātibhīrurnamāmi gaṅgāṃ yamunāṃ svamuktyai || 9||

गौर्याः सपत्नीकविवर्णितां हिलक्ष्म्याः सपत्नीमपि सुप्रसिद्धाम् ।समुद्रयोगेन मिथः सपत्नींनमामि गङ्गां यमुना स्वमुक्त्यै ॥ १०॥

gauryāḥ sapatnīkavivarṇitāṃ hilakṣmyāḥ sapatnīmapi suprasiddhām |samudrayogena mithaḥ sapatnīṃnamāmi gaṅgāṃ yamunā svamuktyai || 10||

निपीय नीरं तव देवि ! तीरेस्थितः कुटीरे सुलभान्नभोक्ता ।त्यक्तस्पृहः केवलमोक्षकाङ्क्षीध्वाङ्क्षीव लक्ष्मीनृपतेर्हि तस्य ॥ ११॥

nipīya nīraṃ tava devi ! tīresthitaḥ kuṭīre sulabhānnabhoktā |tyaktaspṛhaḥ kevalamokṣakāṅkṣīdhvāṅkṣīva lakṣmīnṛpaterhi tasya || 11||

स्मृतिशतपरिगीतांस्त्वद्गुणान्देवि ! शृण्वन्विगतशमनभीतिः स्वैरितामभ्युपेतः ।यदि निरयमवेक्षे क्षीरमासेव्य मातः !तव सुरधुनि ! तथ्यं ब्रूहि कस्यापराधः ! ॥ १२॥

smṛtiśataparigītāṃstvadguṇāndevi ! śṛṇvanvigataśamanabhītiḥ svairitāmabhyupetaḥ |yadi nirayamavekṣe kṣīramāsevya mātaḥ !tava suradhuni ! tathyaṃ brūhi kasyāparādhaḥ ! || 12||

इति श्रीशिवराम त्रिपाठी कृतं गङ्गास्तोत्रं सम्पूर्णम् ।

iti śrīśivarāma tripāṭhī kṛtaṃ gaṅgāstotraṃ sampūrṇam |