श्रीविष्णुसहस्रनामस्तोत्रम् Shri Vishnu Sahasranama
śrīviṣṇusahasranāmastotram
The thousand names of Vishnu (Vishnu Sahasranama), from the Anushasana Parva of the Mahabharata, where Bhishma imparts them to Yudhishthira from the bed of arrows. It is the most widely recited of all the sahasranama hymns, chanted especially on Ekadashi, on Saturdays, and during Vishnu and Satyanarayana worship.
- Stotra
- Sahasranāma
- Viṣṇu
- Sahasranāma
श्रीविष्णुसहस्रनामस्तोत्रम्
1 / 191
Purva Pithika, Invocation · पूर्वपीठिका
ॐ श्रीपरमात्मने नमः ।नारायणं नमस्कृत्य नरं चैव नरोत्तमम् ।देवीं सरस्वतीं व्यासं ततो जयमुदीरयेत् ॥
oṃ śrīparamātmane namaḥ |nārāyaṇaṃ namaskṛtya naraṃ caiva narottamam |devīṃ sarasvatīṃ vyāsaṃ tato jayamudīrayet ||
ॐ अथ सकलसौभाग्यदायकं श्रीविष्णुसहस्रनामस्तोत्रम् ।हरिः ॐ ॥
oṃ atha sakalasaubhāgyadāyakaṃ śrīviṣṇusahasranāmastotram |hariḥ oṃ ||
शुक्लाम्बरधरं विष्णुं शशिवर्णं चतुर्भुजम् ।प्रसन्नवदनं ध्यायेत् सर्वविघ्नोपशान्तये ॥ १॥
śuklāmbaradharaṃ viṣṇuṃ śaśivarṇaṃ caturbhujam |prasannavadanaṃ dhyāyet sarvavighnopaśāntaye || 1||
यस्य द्विरदवक्त्राद्याः पारिषद्याः परः शतम् ।विघ्नं निघ्नन्ति सततं विष्वक्सेनं तमाश्रये ॥ २॥
yasya dviradavaktrādyāḥ pāriṣadyāḥ paraḥ śatam |vighnaṃ nighnanti satataṃ viṣvaksenaṃ tamāśraye || 2||
व्यासं वसिष्ठनप्तारं शक्तेः पौत्रमकल्मषम् ।पराशरात्मजं वन्दे शुकतातं तपोनिधिम् ॥ ३॥
vyāsaṃ vasiṣṭhanaptāraṃ śakteḥ pautramakalmaṣam |parāśarātmajaṃ vande śukatātaṃ taponidhim || 3||
व्यासाय विष्णुरूपाय व्यासरूपाय विष्णवे ।नमो वै ब्रह्मनिधये वासिष्ठाय नमो नमः ॥ ४॥
vyāsāya viṣṇurūpāya vyāsarūpāya viṣṇave |namo vai brahmanidhaye vāsiṣṭhāya namo namaḥ || 4||
अविकाराय शुद्धाय नित्याय परमात्मने ।सदैकरूपरूपाय विष्णवे सर्वजिष्णवे ॥ ५॥
avikārāya śuddhāya nityāya paramātmane |sadaikarūparūpāya viṣṇave sarvajiṣṇave || 5||
यस्य स्मरणमात्रेण जन्मसंसारबन्धनात् ।विमुच्यते नमस्तस्मै विष्णवे प्रभविष्णवे ॥ ६॥
yasya smaraṇamātreṇa janmasaṃsārabandhanāt |vimucyate namastasmai viṣṇave prabhaviṣṇave || 6||
ॐ नमो विष्णवे प्रभविष्णवे ॥
oṃ namo viṣṇave prabhaviṣṇave ||
श्रीवैशम्पायन उवाच
śrīvaiśampāyana uvāca
श्रुत्वा धर्मानशेषेण पावनानि च सर्वशः ।युधिष्ठिरः शान्तनवं पुनरेवाभ्यभाषत ॥ ७॥
śrutvā dharmānaśeṣeṇa pāvanāni ca sarvaśaḥ |yudhiṣṭhiraḥ śāntanavaṃ punarevābhyabhāṣata || 7||
युधिष्ठिर उवाच
yudhiṣṭhira uvāca
किमेकं दैवतं लोके किं वाप्येकं परायणम् ।स्तुवन्तः कं कमर्चन्तः प्राप्नुयुर्मानवाः शुभम् ॥ ८॥
kimekaṃ daivataṃ loke kiṃ vāpyekaṃ parāyaṇam |stuvantaḥ kaṃ kamarcantaḥ prāpnuyurmānavāḥ śubham || 8||
को धर्मः सर्वधर्माणां भवतः परमो मतः ।किं जपन्मुच्यते जन्तुर्जन्मसंसारबन्धनात् ॥ ९॥
ko dharmaḥ sarvadharmāṇāṃ bhavataḥ paramo mataḥ |kiṃ japanmucyate janturjanmasaṃsārabandhanāt || 9||
भीष्म उवाच
bhīṣma uvāca
जगत्प्रभुं देवदेवमनन्तं पुरुषोत्तमम् ।स्तुवन् नामसहस्रेण पुरुषः सततोत्थितः ॥ १०॥
jagatprabhuṃ devadevamanantaṃ puruṣottamam |stuvan nāmasahasreṇa puruṣaḥ satatotthitaḥ || 10||
तमेव चार्चयन्नित्यं भक्त्या पुरुषमव्ययम् ।ध्यायन् स्तुवन् नमस्यंश्च यजमानस्तमेव च ॥ ११॥
tameva cārcayannityaṃ bhaktyā puruṣamavyayam |dhyāyan stuvan namasyaṃśca yajamānastameva ca || 11||
अनादिनिधनं विष्णुं सर्वलोकमहेश्वरम् ।लोकाध्यक्षं स्तुवन्नित्यं सर्वदुःखातिगो भवेत् ॥ १२॥
anādinidhanaṃ viṣṇuṃ sarvalokamaheśvaram |lokādhyakṣaṃ stuvannityaṃ sarvaduḥkhātigo bhavet || 12||
ब्रह्मण्यं सर्वधर्मज्ञं लोकानां कीर्तिवर्धनम् ।लोकनाथं महद्भूतं सर्वभूतभवोद्भवम् ॥ १३॥
brahmaṇyaṃ sarvadharmajñaṃ lokānāṃ kīrtivardhanam |lokanāthaṃ mahadbhūtaṃ sarvabhūtabhavodbhavam || 13||
एष मे सर्वधर्माणां धर्मोऽधिकतमो मतः ।यद्भक्त्या पुण्डरीकाक्षं स्तवैरर्चेन्नरः सदा ॥ १४॥
eṣa me sarvadharmāṇāṃ dharmo'dhikatamo mataḥ |yadbhaktyā puṇḍarīkākṣaṃ stavairarcennaraḥ sadā || 14||
परमं यो महत्तेजः परमं यो महत्तपः ।परमं यो महद्ब्रह्म परमं यः परायणम् ॥ १५॥
paramaṃ yo mahattejaḥ paramaṃ yo mahattapaḥ |paramaṃ yo mahadbrahma paramaṃ yaḥ parāyaṇam || 15||
पवित्राणां पवित्रं यो मङ्गलानां च मङ्गलम् ।दैवतं दैवतानां च भूतानां योऽव्ययः पिता ॥ १६॥
pavitrāṇāṃ pavitraṃ yo maṅgalānāṃ ca maṅgalam |daivataṃ daivatānāṃ ca bhūtānāṃ yo'vyayaḥ pitā || 16||
यतः सर्वाणि भूतानि भवन्त्यादियुगागमे ।यस्मिंश्च प्रलयं यान्ति पुनरेव युगक्षये ॥ १७॥
yataḥ sarvāṇi bhūtāni bhavantyādiyugāgame |yasmiṃśca pralayaṃ yānti punareva yugakṣaye || 17||
तस्य लोकप्रधानस्य जगन्नाथस्य भूपते ।विष्णोर्नामसहस्रं मे शृणु पापभयापहम् ॥ १८॥
tasya lokapradhānasya jagannāthasya bhūpate |viṣṇornāmasahasraṃ me śṛṇu pāpabhayāpaham || 18||
यानि नामानि गौणानि विख्यातानि महात्मनः ।ऋषिभिः परिगीतानि तानि वक्ष्यामि भूतये ॥ १९॥
yāni nāmāni gauṇāni vikhyātāni mahātmanaḥ |ṛṣibhiḥ parigītāni tāni vakṣyāmi bhūtaye || 19||
ऋषिर्नाम्नां सहस्रस्य वेदव्यासो महामुनिः ।छन्दोऽनुष्टुप् तथा देवो भगवान् देवकीसुतः ॥ २०॥
ṛṣirnāmnāṃ sahasrasya vedavyāso mahāmuniḥ |chando'nuṣṭup tathā devo bhagavān devakīsutaḥ || 20||
अमृतांशूद्भवो बीजं शक्तिर्देवकीनन्दनः ।त्रिसामा हृदयं तस्य शान्त्यर्थे विनियोज्यते ॥ २१॥
amṛtāṃśūdbhavo bījaṃ śaktirdevakīnandanaḥ |trisāmā hṛdayaṃ tasya śāntyarthe viniyojyate || 21||
विष्णुं जिष्णुं महाविष्णुं प्रभविष्णुं महेश्वरम् ।अनेकरूपदैत्यान्तं नमामि पुरुषोत्तमम् ॥ २२॥
viṣṇuṃ jiṣṇuṃ mahāviṣṇuṃ prabhaviṣṇuṃ maheśvaram |anekarūpadaityāntaṃ namāmi puruṣottamam || 22||
Dhyanam, Meditation · ध्यानम्
क्षीरोदन्वत्प्रदेशे शुचिमणिविलसत्सैकते मौक्तिकानां मालाकॢप्तासनस्थः स्फटिकमणिनिभैर्मौक्तिकैर्मण्डिताङ्गः ।शुभ्रैरभ्रैरदभ्रैरुपरिविरचितैर्मुक्तपीयूषवर्षै रानन्दी नः पुनीयादरिनलिनगदाशङ्खपाणिर्मुकुन्दः ॥ १॥
kṣīrodanvatpradeśe śucimaṇivilasatsaikate mauktikānāṃ mālākḷptāsanasthaḥ sphaṭikamaṇinibhairmauktikairmaṇḍitāṅgaḥ |śubhrairabhrairadabhrairupariviracitairmuktapīyūṣavarṣai rānandī naḥ punīyādarinalinagadāśaṅkhapāṇirmukundaḥ || 1||
भूः पादौ यस्य नाभिर्वियदसुरनिलश्चन्द्रसूर्यौ च नेत्रे कर्णावाशाः शिरो द्यौर्मुखमपि दहनो यस्य वास्तेयमब्धिः ।अन्तःस्थं यस्य विश्वं सुरनरखगगोभोगिगन्धर्वदैत्यैः चित्रं रंरम्यते तं त्रिभुवनवपुषं विष्णुमीशं नमामि ॥ २॥
bhūḥ pādau yasya nābhirviyadasuranilaścandrasūryau ca netre karṇāvāśāḥ śiro dyaurmukhamapi dahano yasya vāsteyamabdhiḥ |antaḥsthaṃ yasya viśvaṃ suranarakhagagobhogigandharvadaityaiḥ citraṃ raṃramyate taṃ tribhuvanavapuṣaṃ viṣṇumīśaṃ namāmi || 2||
ॐ नमो भगवते वासुदेवाय ॥
oṃ namo bhagavate vāsudevāya ||
ॐ शान्ताकारं भुजगशयनं पद्मनाभं सुरेशं विश्वाधारं गगनसदृशं मेघवर्णं शुभाङ्गम् ।लक्ष्मीकान्तं कमलनयनं योगिभिर्ध्यानगम्यं वन्दे विष्णुं भवभयहरं सर्वलोकैकनाथम् ॥ ३॥
oṃ śāntākāraṃ bhujagaśayanaṃ padmanābhaṃ sureśaṃ viśvādhāraṃ gaganasadṛśaṃ meghavarṇaṃ śubhāṅgam |lakṣmīkāntaṃ kamalanayanaṃ yogibhirdhyānagamyaṃ vande viṣṇuṃ bhavabhayaharaṃ sarvalokaikanātham || 3||
मेघश्यामं पीतकौशेयवासं श्रीवत्साङ्कं कौस्तुभोद्भासिताङ्गम् ।पुण्योपेतं पुण्डरीकायताक्षं विष्णुं वन्दे सर्वलोकैकनाथम् ॥ ४॥
meghaśyāmaṃ pītakauśeyavāsaṃ śrīvatsāṅkaṃ kaustubhodbhāsitāṅgam |puṇyopetaṃ puṇḍarīkāyatākṣaṃ viṣṇuṃ vande sarvalokaikanātham || 4||
नमः समस्तभूतानामादिभूताय भूभृते ।अनेकरूपरूपाय विष्णवे प्रभविष्णवे ॥ ५॥
namaḥ samastabhūtānāmādibhūtāya bhūbhṛte |anekarūparūpāya viṣṇave prabhaviṣṇave || 5||
सशङ्खचक्रं सकिरीटकुण्डलं सपीतवस्त्रं सरसीरुहेक्षणम् ।सहारवक्षःस्थलकौस्तुभश्रियं नमामि विष्णुं शिरसा चतुर्भुजम् ॥ ६॥
saśaṅkhacakraṃ sakirīṭakuṇḍalaṃ sapītavastraṃ sarasīruhekṣaṇam |sahāravakṣaḥsthalakaustubhaśriyaṃ namāmi viṣṇuṃ śirasā caturbhujam || 6||
छायायां पारिजातस्य हेमसिंहासनोपरि आसीनमम्बुदश्याममायताक्षमलंकृतम् ।चन्द्राननं चतुर्बाहुं श्रीवत्साङ्कितवक्षसं रुक्मिणीसत्यभामाभ्यां सहितं कृष्णमाश्रये ॥ ७॥
chāyāyāṃ pārijātasya hemasiṃhāsanopari āsīnamambudaśyāmamāyatākṣamalaṃkṛtam |candrānanaṃ caturbāhuṃ śrīvatsāṅkitavakṣasaṃ rukmiṇīsatyabhāmābhyāṃ sahitaṃ kṛṣṇamāśraye || 7||
Stotram, The Thousand Names · स्तोत्रम्
हरिः ॐ ।ॐ विश्वं विष्णुर्वषट्कारो भूतभव्यभवत्प्रभुः ।भूतकृद्भूतभृद्भावो भूतात्मा भूतभावनः ॥ १॥
hariḥ oṃ |oṃ viśvaṃ viṣṇurvaṣaṭkāro bhūtabhavyabhavatprabhuḥ |bhūtakṛdbhūtabhṛdbhāvo bhūtātmā bhūtabhāvanaḥ || 1||
पूतात्मा परमात्मा च मुक्तानां परमा गतिः ।अव्ययः पुरुषः साक्षी क्षेत्रज्ञोऽक्षर एव च ॥ २॥
pūtātmā paramātmā ca muktānāṃ paramā gatiḥ |avyayaḥ puruṣaḥ sākṣī kṣetrajño'kṣara eva ca || 2||
योगो योगविदां नेता प्रधानपुरुषेश्वरः ।नारसिंहवपुः श्रीमान् केशवः पुरुषोत्तमः ॥ ३॥
yogo yogavidāṃ netā pradhānapuruṣeśvaraḥ |nārasiṃhavapuḥ śrīmān keśavaḥ puruṣottamaḥ || 3||
सर्वः शर्वः शिवः स्थाणुर्भूतादिर्निधिरव्ययः ।सम्भवो भावनो भर्ता प्रभवः प्रभुरीश्वरः ॥ ४॥
sarvaḥ śarvaḥ śivaḥ sthāṇurbhūtādirnidhiravyayaḥ |sambhavo bhāvano bhartā prabhavaḥ prabhurīśvaraḥ || 4||
स्वयम्भूः शम्भुरादित्यः पुष्कराक्षो महास्वनः ।अनादिनिधनो धाता विधाता धातुरुत्तमः ॥ ५॥
svayambhūḥ śambhurādityaḥ puṣkarākṣo mahāsvanaḥ |anādinidhano dhātā vidhātā dhāturuttamaḥ || 5||
अप्रमेयो हृषीकेशः पद्मनाभोऽमरप्रभुः ।विश्वकर्मा मनुस्त्वष्टा स्थविष्ठः स्थविरो ध्रुवः ॥ ६॥
aprameyo hṛṣīkeśaḥ padmanābho'maraprabhuḥ |viśvakarmā manustvaṣṭā sthaviṣṭhaḥ sthaviro dhruvaḥ || 6||
अग्राह्यः शाश्वतः कृष्णो लोहिताक्षः प्रतर्दनः ।प्रभूतस्त्रिककुब्धाम पवित्रं मङ्गलं परम् ॥ ७॥
agrāhyaḥ śāśvataḥ kṛṣṇo lohitākṣaḥ pratardanaḥ |prabhūtastrikakubdhāma pavitraṃ maṅgalaṃ param || 7||
ईशानः प्राणदः प्राणो ज्येष्ठः श्रेष्ठः प्रजापतिः ।हिरण्यगर्भो भूगर्भो माधवो मधुसूदनः ॥ ८॥
īśānaḥ prāṇadaḥ prāṇo jyeṣṭhaḥ śreṣṭhaḥ prajāpatiḥ |hiraṇyagarbho bhūgarbho mādhavo madhusūdanaḥ || 8||
ईश्वरो विक्रमी धन्वी मेधावी विक्रमः क्रमः ।अनुत्तमो दुराधर्षः कृतज्ञः कृतिरात्मवान् ॥ ९॥
īśvaro vikramī dhanvī medhāvī vikramaḥ kramaḥ |anuttamo durādharṣaḥ kṛtajñaḥ kṛtirātmavān || 9||
सुरेशः शरणं शर्म विश्वरेताः प्रजाभवः ।अहः संवत्सरो व्यालः प्रत्ययः सर्वदर्शनः ॥ १०॥
sureśaḥ śaraṇaṃ śarma viśvaretāḥ prajābhavaḥ |ahaḥ saṃvatsaro vyālaḥ pratyayaḥ sarvadarśanaḥ || 10||
अजः सर्वेश्वरः सिद्धः सिद्धिः सर्वादिरच्युतः ।वृषाकपिरमेयात्मा सर्वयोगविनिःसृतः ॥ ११॥
ajaḥ sarveśvaraḥ siddhaḥ siddhiḥ sarvādiracyutaḥ |vṛṣākapirameyātmā sarvayogaviniḥsṛtaḥ || 11||
वसुर्वसुमनाः सत्यः समात्माऽसम्मितः समः ।अमोघः पुण्डरीकाक्षो वृषकर्मा वृषाकृतिः ॥ १२॥
vasurvasumanāḥ satyaḥ samātmā'sammitaḥ samaḥ |amoghaḥ puṇḍarīkākṣo vṛṣakarmā vṛṣākṛtiḥ || 12||
रुद्रो बहुशिरा बभ्रुर्विश्वयोनिः शुचिश्रवाः ।अमृतः शाश्वतस्थाणुर्वरारोहो महातपाः ॥ १३॥
rudro bahuśirā babhrurviśvayoniḥ śuciśravāḥ |amṛtaḥ śāśvatasthāṇurvarāroho mahātapāḥ || 13||
सर्वगः सर्वविद्भानुर्विष्वक्सेनो जनार्दनः ।वेदो वेदविदव्यङ्गो वेदाङ्गो वेदवित् कविः ॥ १४॥
sarvagaḥ sarvavidbhānurviṣvakseno janārdanaḥ |vedo vedavidavyaṅgo vedāṅgo vedavit kaviḥ || 14||
॥ इति श्रीविष्णुसहस्रनामस्तोत्रम् सम्पूर्णम् ॥
Recitation complete
- Meaning
- Grammar
Meanings, sources and related recitations appear here once you finish reading.
Questions
How many verses are in Shri Vishnu Sahasranama?
Shri Vishnu Sahasranama has 191 verses on this page, each shown with its number, Devanagari text and transliteration, and meaning where available.
Can I read Shri Vishnu Sahasranama in Telugu, Kannada or Tamil?
Yes. Use the script buttons at the top of the text (देवनागरी, తెలుగు, ಕನ್ನಡ, தமிழ்) to read the same verses in Telugu, Kannada or Tamil script. Turn on IAST for Roman letters with pronunciation marks. Your choice is remembered on this device.
Is there a PDF of Shri Vishnu Sahasranama?
You do not need a PDF: this page has the complete text, kept up to date when corrections are made, in every script and with meanings. Tap Save to keep it in your library and open it any time.
Who composed Shri Vishnu Sahasranama?
Mahābhārata, Anuśāsana Parva.
