श्रीचक्रवर्णनम् Shrichakra Varnanam

मुनयःकथं देव्या तारकारे पुरं श्रीपुरनामकम् ।कल्पितं श्रीमहेशाज्ञावशतस्तददाद्य नः ॥ १॥

munayaḥkathaṃ devyā tārakāre puraṃ śrīpuranāmakam |kalpitaṃ śrīmaheśājñāvaśatastadadādya naḥ || 1||

स्कन्दःयथा देव्या निर्मितञ्च श्रीपुरं शृणुत द्विजाः ।कामेशेन द्विजेनैव (शिवेनैव) सा प्रोक्ता परमेश्वरी ॥ २॥

skandaḥyathā devyā nirmitañca śrīpuraṃ śṛṇuta dvijāḥ |kāmeśena dvijenaiva (śivenaiva) sā proktā parameśvarī || 2||

ललिता श्रीमहादेवी सैव त्रिपुरसुन्दरी ।मनसा चिन्तयामास पुरं तत्र मनोरमम् ॥ ३॥

lalitā śrīmahādevī saiva tripurasundarī |manasā cintayāmāsa puraṃ tatra manoramam || 3||

मणिप्राकारशतकैर्भूधराकारगोपुरैः ।मणिमाणिक्यखचित नवरत्नोरुकान्तिभिः ॥ ४॥

maṇiprākāraśatakairbhūdharākāragopuraiḥ |maṇimāṇikyakhacita navaratnorukāntibhiḥ || 4||

प्रफुल्लसुमनामोदिरत्नवृक्षवनावृतम् ।कल्पवाटीपरिवृतनीपोद्यानविराजितम् ॥ ५॥

praphullasumanāmodiratnavṛkṣavanāvṛtam |kalpavāṭīparivṛtanīpodyānavirājitam || 5||

सुधासिन्धुतरङ्गौघरम्यपर्यन्तमारुतम् ।नवरत्नागारसौधकुम्भोद्यत्कान्तिकान्तितम् ॥ ६॥

sudhāsindhutaraṅgaugharamyaparyantamārutam |navaratnāgārasaudhakumbhodyatkāntikāntitam || 6||

दिव्यमुक्तावलीकॢप्तसरावलि(वल्य)विभूषितैः(विभूषितम्) ।गोमेदपुष्परागोद्यत्प्रवालमणितोरणैः ॥ ७॥

divyamuktāvalīkḷptasarāvali(valya)vibhūṣitaiḥ(vibhūṣitam) |gomedapuṣparāgodyatpravālamaṇitoraṇaiḥ || 7||

हीरजालकसञ्छन्नकुम्भवमौलिविराजितेः ।सौधपङ्क्तिसमुत्सेधविशालायुतशस्तदा ॥ ८॥

hīrajālakasañchannakumbhavamaulivirājiteḥ |saudhapaṅktisamutsedhaviśālāyutaśastadā || 8||

मणिमाणिक्यखचितनवरत्नविचित्रितैः ।धूपितैस्तगरामोद(पार)पाटीरोशीरचन्दनैः ॥ ९॥

maṇimāṇikyakhacitanavaratnavicitritaiḥ |dhūpitaistagarāmoda(pāra)pāṭīrośīracandanaiḥ || 9||

पुरद्वारैर्धवलितगवाक्षवलभीयुतैः ।मण्टपावलिसञ्छन्नमौलिपालिततद्युतिः ॥ १०॥

puradvārairdhavalitagavākṣavalabhīyutaiḥ |maṇṭapāvalisañchannamaulipālitatadyutiḥ || 10||

मणिरोचिचितादर्श कुट्टिमोद्यत्कवाटकैः ।प्राक्पश्चादुत्तरे चैव दक्षिणे पूर्वतः क्रमात् ॥ ११॥

maṇirocicitādarśa kuṭṭimodyatkavāṭakaiḥ |prākpaścāduttare caiva dakṣiṇe pūrvataḥ kramāt || 11||

मणिगोपुरमौलिस्थहीरोद्यत्कलशप्रभैः ।तिररकारितचन्द्रार्कैः प्राकारैर्मणिकल्पितैः ॥ १२॥

maṇigopuramaulisthahīrodyatkalaśaprabhaiḥ |tirarakāritacandrārkaiḥ prākārairmaṇikalpitaiḥ || 12||

नियुतायुतगोद्भासिसमुच्छ्रारायोरुमण्डलेः ।गोमेदपुष्परागेन्द्रनीलवैडूर्यहीरजैः ॥ १३॥

niyutāyutagodbhāsisamucchrārāyorumaṇḍaleḥ |gomedapuṣparāgendranīlavaiḍūryahīrajaiḥ || 13||

मुक्ताविद्रुमरक्ताच्छततिकान्तिविराजितैः ।गरुडोद्गाररत्नानां मण्टपावलिशोभितैः ॥ १४॥

muktāvidrumaraktācchatatikāntivirājitaiḥ |garuḍodgāraratnānāṃ maṇṭapāvaliśobhitaiḥ || 14||

हीरसौधमणि(सौधैर्मणि)प्रोद्यद्वातायनगवाक्षकैः ।देवीविहारसदनैर्मदनान्तकरस्य च ॥ १५॥

hīrasaudhamaṇi(saudhairmaṇi)prodyadvātāyanagavākṣakaiḥ |devīvihārasadanairmadanāntakarasya ca || 15||

पर्यन्तरत्नमालादिछन्नमौलिविराजितैः ।चन्द्रोपलमहासौधैश्चन्द्रासारैकनिर्झरैः ॥ १६॥

paryantaratnamālādichannamaulivirājitaiḥ |candropalamahāsaudhaiścandrāsāraikanirjharaiḥ || 16||

रम्यादर्शमहासौधै रत्नपुष्पविराजितैः ।याली(पाळी)पालीचितानेकमयूरवरहंसकैः ॥ १७॥

ramyādarśamahāsaudhai ratnapuṣpavirājitaiḥ |yālī(pāḷī)pālīcitānekamayūravarahaṃsakaiḥ || 17||

गजसौधैर्हंससौधैस्सिह्मसौधैश्च भास्वरैः ।तुरङ्गरथसौधेश्च शार्दूलोत्तमसौधकैः ॥ १८॥

gajasaudhairhaṃsasaudhaissihmasaudhaiśca bhāsvaraiḥ |turaṅgarathasaudheśca śārdūlottamasaudhakaiḥ || 18||

तत्तत्प्राकारान्तराले श्रीदेव्या मनसाऽऽततैः (मनसा ततैः) ।सुरत्नतरवस्तत्र मणि(महा)पुष्पकला(फला)वृताः ॥ १९॥

tattatprākārāntarāle śrīdevyā manasā''tataiḥ (manasā tataiḥ) |suratnataravastatra maṇi(mahā)puṣpakalā(phalā)vṛtāḥ || 19||

चन्दनानां च विपिनैर्नयनानन्ददायकैः ।कल्पवृक्षोरुविपिनैर्नीपोपवनसुन्दरैः ॥ २०॥

candanānāṃ ca vipinairnayanānandadāyakaiḥ |kalpavṛkṣoruvipinairnīpopavanasundaraiḥ || 20||

कदम्बवनराजीभि(भी) राजद्राजीववापिकाः(कैः) ।तत्प्रान्तमध्यसौधैश्च नवरत्नविचित्रितैः ॥ २१॥

kadambavanarājībhi(bhī) rājadrājīvavāpikāḥ(kaiḥ) |tatprāntamadhyasaudhaiśca navaratnavicitritaiḥ || 21||

धारासारगृहैश्चैव भ्रमद्रथगृहैस्तथा ।मन्दारपारिजातोत्थवनवायुसुगन्धितैः ॥ २२॥

dhārāsāragṛhaiścaiva bhramadrathagṛhaistathā |mandārapārijātotthavanavāyusugandhitaiḥ || 22||

प्रत्यग्रकेतकोद्भासिचम्पकोद्दामसौरभैः ।कुरवाशोकवकुलरसालमधुकैर्धवैः ॥ २३॥

pratyagraketakodbhāsicampakoddāmasaurabhaiḥ |kuravāśokavakularasālamadhukairdhavaiḥ || 23||

खर्जूरपूगनारेलनागपुन्नागलोघ्रकैः ।तक्कोलाङ्कोलहिन्तालमणिरम्भाकपित्थकैः ॥ २४॥

kharjūrapūganārelanāgapunnāgaloghrakaiḥ |takkolāṅkolahintālamaṇirambhākapitthakaiḥ || 24||

तगरागरुकेदाररदेवदारुमधूककैः ।चिर(चिरि)बिल्वैश्च बिल्वैश्च मधूकाम्रातकैर्धरुवैः ॥ २५॥

tagarāgarukedāraradevadārumadhūkakaiḥ |cira(ciri)bilvaiśca bilvaiśca madhūkāmrātakairdharuvaiḥ || 25||

वल्लयस्तत्रराजन्ति(न्ते) द्राक्षे(क्षै)लापिप्पलीयुताः ।मरीचयः कुन्दवल्यः (कुन्दमल्यो) जाजीकाः चन्द्रिकायुताः ॥ २६॥

vallayastatrarājanti(nte) drākṣe(kṣai)lāpippalīyutāḥ |marīcayaḥ kundavalyaḥ (kundamalyo) jājīkāḥ candrikāyutāḥ || 26||

तद्रम्यकुसुमामोदिसौम्यबन्धुरमारुतः ।हंसा मयूराश्च पिका कोकसारसपङ्क्तयः ॥ २७॥

tadramyakusumāmodisaumyabandhuramārutaḥ |haṃsā mayūrāśca pikā kokasārasapaṅktayaḥ || 27||

कापोतशारिकारावमृगाश्च चमरीगणाः ।कुरङ्गा हस्तिनः कोलाः सञ्चरन्ति वने मुदा ॥ २८॥

kāpotaśārikārāvamṛgāśca camarīgaṇāḥ |kuraṅgā hastinaḥ kolāḥ sañcaranti vane mudā || 28||

नयनानन्द दं नित्यं श्रीपुरे मणिद्वीपके ।पद्मिन्यो विविधास्तत्र रत्नसोपानमण्डिताः ॥ २९॥

nayanānanda daṃ nityaṃ śrīpure maṇidvīpake |padminyo vividhāstatra ratnasopānamaṇḍitāḥ || 29||

प्रान्तरत्नोद्यतमहामण्टपावलिभासुराः ।तत्र देवद्रुमापारवनराजिविराजितम् ॥ ३०॥

prāntaratnodyatamahāmaṇṭapāvalibhāsurāḥ |tatra devadrumāpāravanarājivirājitam || 30||

तत्प्राच्यां मणिसङ्कॢप्तं दण्डिनीधाम सुन्दरं (उत्तमम्) ।नानारत्नमणिभ्राजिसिन्धुरौघविराजितम् ॥ ३१॥

tatprācyāṃ maṇisaṅkḷptaṃ daṇḍinīdhāma sundaraṃ (uttamam) |nānāratnamaṇibhrājisindhuraughavirājitam || 31||

भद्रमन्द्रैर्भद्रमृगैश्चतुर्दन्तालिशोभितैः ।कटस्रवन्मदभरैः कुम्भोद्यत्पाण्डरारुणैः ॥ ३२॥

bhadramandrairbhadramṛgaiścaturdantāliśobhitaiḥ |kaṭasravanmadabharaiḥ kumbhodyatpāṇḍarāruṇaiḥ || 32||

मणिग्रैवेयघण्टादि कुथाङ्कुशविभूषितैः ।पूर्वतो भाति शैलेन्द्रनिभैर्वारणसत्तमैः ॥ ३३॥

maṇigraiveyaghaṇṭādi kuthāṅkuśavibhūṣitaiḥ |pūrvato bhāti śailendranibhairvāraṇasattamaiḥ || 33||

दक्षिणे तत्र प्राकारो नवरत्नविराजितः ।मन्त्रिण्यास्तत्र तद्धाम नवरत्नविचित्रितम् ॥ ३४॥

dakṣiṇe tatra prākāro navaratnavirājitaḥ |mantriṇyāstatra taddhāma navaratnavicitritam || 34||

उच्चैःश्रवाधिकैरश्वैर्नानावर्णैर्बलोत्कटैः ।कल्माषिस्तित्तिरप्रख्ये रक्तकर्बुरश्वेतकैः ॥ ३५॥

uccaiḥśravādhikairaśvairnānāvarṇairbalotkaṭaiḥ |kalmāṣistittiraprakhye raktakarburaśvetakaiḥ || 35||

नीलपीतकमाञ्जिष्ठैर्मयूरसदृशैर्हयैः ।तत्राश्वकोटिभिर्युक्ता मन्त्रिणी सेविता तदा ॥ ३६॥

nīlapītakamāñjiṣṭhairmayūrasadṛśairhayaiḥ |tatrāśvakoṭibhiryuktā mantriṇī sevitā tadā || 36||

मन्त्रिण्याः (मुद्रिण्याः) पश्चिमे धाम नवरत्नविचित्रितम् ।कुम्भोद्यन्मणिकॢप्ताक्षचक्रजालपताककैः ॥ ३७॥

mantriṇyāḥ (mudriṇyāḥ) paścime dhāma navaratnavicitritam |kumbhodyanmaṇikḷptākṣacakrajālapatākakaiḥ || 37||

युगन्धराक्षफलकैर्घोणाकर्बुरशोभितैः ।रथेश्च कोटिभिस्तत्र शोभिता मन्त्रिणी (मुद्रिणी) तदा ॥ ३८॥

yugandharākṣaphalakairghoṇākarburaśobhitaiḥ |ratheśca koṭibhistatra śobhitā mantriṇī (mudriṇī) tadā || 38||

वाराह्याश्चोत्तमं धाम रत्नावलिविभूषितम् ।सापि प्रमुदिता नित्यं पाति तं योगिनीगणैः ॥ ३९॥

vārāhyāścottamaṃ dhāma ratnāvalivibhūṣitam |sāpi pramuditā nityaṃ pāti taṃ yoginīgaṇaiḥ || 39||

नवकोटिभिरत्युग्राः प्रासा(पाशा)सिवरपाणिभिः ।नित्यानामन्तरा सद्म पद्मरागमणीततम् ॥ ४०॥

navakoṭibhiratyugrāḥ prāsā(pāśā)sivarapāṇibhiḥ |nityānāmantarā sadma padmarāgamaṇītatam || 40||

ततो हि परितस्तत्र ज्वालामालिनिका ततः ।प्राकारो वह्निऽऽवीतः (वह्निनावीतः) पर्यन्तज्वालशोभितः ॥ ४१॥

tato hi paritastatra jvālāmālinikā tataḥ |prākāro vahni''vītaḥ (vahnināvītaḥ) paryantajvālaśobhitaḥ || 41||

अनिन्धनो दहत्येषस्वशिखालेहि(डि)ताम्बरः ।अहोरात्रमविश्रान्तो ज्वालाव्याप्तदिगम्बरः ॥ ४२॥

anindhano dahatyeṣasvaśikhālehi(ḍi)tāmbaraḥ |ahorātramaviśrānto jvālāvyāptadigambaraḥ || 42||

मातरो वटुकाश्चैव डाकिन्यो योगिनीगणाः ।यान्ति तत्रान्तरे देव्याः प्राकाराणां शताष्टकम् ॥ ४३॥

mātaro vaṭukāścaiva ḍākinyo yoginīgaṇāḥ |yānti tatrāntare devyāḥ prākārāṇāṃ śatāṣṭakam || 43||

मार्ताण्डभैरवश्चैव तथैवानन्दभैरवः ।प्रमोदभैरवश्चैव तथा वै मोदभैरवः ॥ ४४॥

mārtāṇḍabhairavaścaiva tathaivānandabhairavaḥ |pramodabhairavaścaiva tathā vai modabhairavaḥ || 44||

प्राच्यां प्रतीच्यां तत्पाति (तत्पान्ति) दक्षिणे च तथोत्तरे ।सुधाकूपाः सुधावाप्यो घृतक्षीरदधिस्रवाः ॥ ४५॥

prācyāṃ pratīcyāṃ tatpāti (tatpānti) dakṣiṇe ca tathottare |sudhākūpāḥ sudhāvāpyo ghṛtakṣīradadhisravāḥ || 45||

मघुस्रवास्तथा नद्यः पुटके पुटके मधु ।सुधाफलास्सदा वृक्षाश्चाम्लानानि सुमान्यपि ॥ ४६॥

maghusravāstathā nadyaḥ puṭake puṭake madhu |sudhāphalāssadā vṛkṣāścāmlānāni sumānyapi || 46||

(सुधाफला सदा वृक्षा अम्लानानि सुमान्यपि) ॥ ४६॥

(sudhāphalā sadā vṛkṣā amlānāni sumānyapi) || 46||

योजनायुतगन्धीनि नेत्रानन्दकराणि च ।द्वीपोऽयं कुमुदाकारस्सुधावार्धि तरङ्गकैः ॥ ४७॥

yojanāyutagandhīni netrānandakarāṇi ca |dvīpo'yaṃ kumudākārassudhāvārdhi taraṅgakaiḥ || 47||

रञ्जितः परितो भाति मणिसारकैसुन्दरः ।लक्षद्वयं लोसचनानां (योजनानां) मनसा शिवनिर्मितः ॥ ४८॥

rañjitaḥ parito bhāti maṇisārakaisundaraḥ |lakṣadvayaṃ losacanānāṃ (yojanānāṃ) manasā śivanirmitaḥ || 48||

तत्र चिन्तामणितते सौधे परमभास्वरे ।कामेश्वर्या च कामेशस्तत्र नित्यमुपासते ॥ ४९॥

tatra cintāmaṇitate saudhe paramabhāsvare |kāmeśvaryā ca kāmeśastatra nityamupāsate || 49||

नानाभोगविहारेश्च नित्याभिः परिसेवितः ।ब्रह्मविष्ण्वीश्वर सदाशिवरुद्रोरुमञ्चके ॥ ५०॥

nānābhogavihāreśca nityābhiḥ parisevitaḥ |brahmaviṣṇvīśvara sadāśivarudrorumañcake || 50||

निषण्णः परया देव्या कामेशः कामदायकः ।कामेश्वर्या सदैवास्ते कामदानैकदीक्षितः ॥ ५१॥

niṣaṇṇaḥ parayā devyā kāmeśaḥ kāmadāyakaḥ |kāmeśvaryā sadaivāste kāmadānaikadīkṣitaḥ || 51||

कोटिकन्दर्पदर्पघ्नः कपर्दैणाङ्कशोभितः ।सुरक्तपङ्कजाकारविग्रहस्सुन्दराकृतिः ॥ ५२॥

koṭikandarpadarpaghnaḥ kapardaiṇāṅkaśobhitaḥ |suraktapaṅkajākāravigrahassundarākṛtiḥ || 52||

जपासुमनिभाधिक्यकामेश्या कान्तिव(म)त्तया ।सेवितो विविधैर्भोगैर्नित्याभिः परिसेवितः ॥ ५३॥

japāsumanibhādhikyakāmeśyā kāntiva(ma)ttayā |sevito vividhairbhogairnityābhiḥ parisevitaḥ || 53||

(स्कन्दः )पाथोजातभवप्रियाकरमहापङ्केरुहाध्यासितापाण्योर्लोलधृताक्ष (पाणिं लोलघृताक्ष) चामरगणैस्संवीजिता सा शिवा ।नित्याभिः परिसेविता प्रमथपेनाध्यास्त मञ्चोत्तरंस्वस्यारक्तनखांशुनिर्गतहरिब्रह्मेशलीलायुता ॥ ५४॥

(skandaḥ )pāthojātabhavapriyākaramahāpaṅkeruhādhyāsitāpāṇyorloladhṛtākṣa (pāṇiṃ lolaghṛtākṣa) cāmaragaṇaissaṃvījitā sā śivā |nityābhiḥ parisevitā pramathapenādhyāsta mañcottaraṃsvasyāraktanakhāṃśunirgataharibrahmeśalīlāyutā || 54||

॥ इति शिवरहस्यान्तर्गते भवाख्ये श्रीचक्रवर्णनम् ॥॥ श्रीशिवरहस्यम् । भवाख्यः द्वितीयांशः । अध्यायः १६ ॥– ॥ श्रीशिवरहस्यम् । भवाख्यः द्वितीयांशः । अध्यायः १६ ॥

|| iti śivarahasyāntargate bhavākhye śrīcakravarṇanam |||| śrīśivarahasyam | bhavākhyaḥ dvitīyāṃśaḥ | adhyāyaḥ 16 ||– || śrīśivarahasyam | bhavākhyaḥ dvitīyāṃśaḥ | adhyāyaḥ 16 ||