बृहदम्बार्याशतकम् Brihadambaryashatakam

श्रीगोकर्णनिकेता श्रीविद्यादिव्यशुक्तिकामुक्ता ।श्रीकण्ठनित्यमिलिता श्रीचक्रेशी पुरोऽस्तु मे माता ॥ १॥कल्याणं कलयेन्नः कल्यानस्मान् करोतु शतमब्दान् ।कल्यातङ्कमपास्येत् कल्याणी नः सदैव बृहदम्बा ॥ २॥तरुणारुणप्रकाशं तरुणा वकुलेन भासुरनिवेशम् ।गुरुणा स्तनेन नमितं गुरुणा सदयेन वस्तुः न कथितम् ॥ ३॥वकुलद्रुमूलसदनां वनजसहाध्यायिपरिलसद्वदनाम् ।वल्गुस्मितेक्ष्यरदनां वन्दे दृक्तर्जिताम्बुजच्छदनाम् ॥ ४॥एका द्विलोकसुखदा त्र्यक्षर्याख्यापिता चतुःपीठा ।पञ्चाम्नायशिरःस्था बृहदम्ब त्वं षडध्वजनयित्री ॥ ५॥नासाभासा चम्पकशोभाक्षोभावहास्तु बृहदम्बा ।पारावारात्मजया सेव्या देव्या गिरां च भव्याय ॥ ६॥कम्बुलसत्कंधरया कैश्यविनिर्धूतनीलकंधरया ।पाल्ये शोणाधरया पावितवकुलद्रुमूलसद्धरया ॥ ७॥पीनस्तनावनम्रे पादनताम्भोजवासिनीकम्रे ।वाणीजितसरसाम्रे वाचो वल्गन्तु धाम्नि मे ताम्रे ॥ ८॥वकुलवनीवासिन्या विद्रुमसच्छायचेलवासिन्या ।हृद्राजीवासिन्या हृदयं शंभोर्हृतं सुवासिन्या ॥ ९॥वन्दे श्रीबृहदम्बां वल्गुगतापास्तराजकादम्बाम् ।आश्रितजनावलम्बामासेवे कैश्यधूतलोलम्बाम् ॥ १०॥केसरसरभासुरया केवलदासीभवत्सुरासुरया ।कलिता वाणी सुरया कयापि मे भक्तिनम्रभूसुरया ॥ ११॥शिरसा धृतसोमायाः श्रीगोकर्णैकदिव्यधामायाः ।पदनम्राणां मायाः पापविधात्र्यः कदापि नोमायाः ॥ १२॥आनन्दसारसीमामानङ्गोत्कर्षपोषकापाङ्गाम् ।आनन्तुं बृहदम्बामानन्त्यं मूर्ध्नि वाञ्छामि ॥ १३॥वकुलाटवीनिविष्टां वन्दकसंरक्षणात्यभिनिविष्टाम् ।निरवधिकरुणाविष्टां नित्यं सेवेमहीष्टशिपिविष्टाम् ॥ १४॥अभिधायितहृल्लेखामतीतविद्वत्सुकविजनोल्लेखाम् ।पदपद्मनमल्लेखां पश्यामः शाश्वतीं तटिल्लेखाम् ॥ १५॥करुणामृतवर्षिण्याः सेवकसर्वापराधमर्षिण्याः ।वकुलविपिनहर्षिण्या वश्याः स्मः शंभुचित्तकर्षिण्याः ॥ १६॥करुणाझरसरसाक्षीमरुणाधरशोभिसुन्दरसुहासाम् ।तरुनार्धघटितदेहां वरुणालयजेडितां शिवां वृणुमः ॥ १७॥धन्याः के नु मदन्या वलयेऽवन्या यतो वकुलवन्याः ।मूले मोक्षवदान्या मान्या कन्या गिरोर्हितमान्या मे ॥ १८॥केचित् त्वां कुलमूले साक्षात्कुर्वन्त्यहं वकुलमूले ।अर्धेश्वरां कतिपये मातः सर्वेश्वरामहं कलये ॥ १९॥वाञ्छितसिद्ध्यै भविता लाञ्छितचिकुरा चकोरवृत्तिकृता ।काङ्क्षितचरणा सद्भिः कां क्षिप्रं नातनोति संसिद्धिम् ॥ २०॥अरुणिमसारसमष्टिः संसृतिकूपोत्तरणयष्टिः ।कलितामृतौघवृष्टिर्बृहदम्बा भातु मे कृपादृष्टिः ॥ २१॥सामजसमानगमना सामसमाजोपगानतुष्टमनाः ।समजानुपेतचरणा समरसतापन्नपन्नगाभरणा ॥ २२॥विश्वपतिवश्यहृदया नश्वरविश्वासपश्वनाशास्या ।अश्वमुखस्तवशस्या निःश्वसितानुश्रवास्ति बृहदम्बा ॥ २३॥लघु तव चरणं शरणं तरणं मृत्योर्भजामि बृहदम्ब ।यावत् तरसा जरसा परसादङ्गानि न कृतानि ॥ २४॥प्रभवति यत्र न गौर्वा नोर्मीणां संकथा न वा जडता ।कोऽपि वकुलालवाले जयति चिरानन्दसागरोऽपार ॥ २५॥स्थावरराजतनूजा भावरसस्फीतवैखरी जननी ।पीवरवक्षोजनता धीवरदौहित्रसूक्तिपरिचिन्त्या ॥ २६॥सर्वानन्दनिवासा शक्रशतानन्दमुख्यसुरसेव्या ।धृतनन्दसूनुदेहा भूमनिजानन्दमेदुरा जयति ॥ २७॥अपहृत्य चित्तशल्यं भक्तिमतामातनोषि कैवल्यम् ।बृहदम्ब को न्वकल्यं देवान्तरं त्व्या पाल्यम् ॥ २८॥भवनीकृतगोकर्णं भास्वन्मणिकुण्डलस्फुरत्कर्णम् ।ध्यायामि शोणवर्णं धाम परं भक्तमानसाभ्यर्णम् ॥ २९॥कलिता ललिता कलितापहरा दहरान्तरविचिन्त्या ।वकुले मुकुलेड्यकुले सदयाभ्युदया किमन्यदेवैर्मे ॥ ३०॥वाराणसीनिषेवां वाराश्यवगाहनानि च न तन्याः ।वारान् बहूनथाङ्घ्र्योर्वारा पूयस्व वकुलमूलेश्याः ॥ ३१॥श्रेयश्च या विधत्ते श्रीबृहदम्बापदाम्बुरुहचिन्ता ।कलिकलुषणि विभिन्ते मदमपि कार्तान्तमाहन्ता ॥ ३२॥नीवी नवान्यवचसां सा वीणा वाण्यभिपणार्या ।भावी भवार्तिहरणी देवी दयतां सदैव बृहदम्बा ॥ ३३॥माता सारसनेत्रा मान्या वाराशिकन्यकानेत्रा ।मृगचक्रवर्तिपत्रा मनसि मम स्तात् स्तनोल्लसत्पत्रा ॥ ३४॥वेलतिगानुकम्पा वकुलवनाम्भोदमञ्जुतरशम्पा ।भवतप्तामृतझम्पा भवतु हृदिस्था कृतद्विषत्कम्पा ॥ ३५॥पद्यायामाद् यायामाद्यायामम्ब तावकजनानाम् ।विद्यां ते निरवद्यां विद्यां गोकर्णराज्ञि दयया ते ॥ ३६॥तरणिं तमश्छटानामरणिं ज्ञानानलस्य कलयामि ।तरणिं भवाम्बुराशेः सरणिं वेद्यागमस्य बृहदम्बाम् ॥ ३७॥वक्षोजभारनमिता लक्षोत्तरवेदगीःप्रमिता ।इक्षोर्मधुरोक्तिमिता न क्षोभ्या त्वं दयाधुनी स्तिमिता ॥ ३८॥हृदयं पुराणवचसां सदयं दीनावने परं तेजः ।मदयन्नधरं शंभोस्तदयं यातो जनः शरणम् ॥ ३९॥माङ्कणतीरकुटीरा मेदुरवक्षोजलिप्तपाटीरा ।पतिधृतचन्द्राण्डीरा ध्येयाम्बा मुक्तिदानशौण्डीरा ॥ ४०॥आपन्नरक्षणार्थे चापं पुण्ड्रेक्षुमादधाना सा ।रोपं च पौष्पमम्बा पापं प्रोत्सारयेन्ममाशेषम् ॥ ४१॥दक्षा निरर्गला सा दातुं स्वर्गं त्रिवर्गमपवर्गम् ।बृहदम्बा महदन्तर्वासा भासारुणा जयति ॥ ४२॥वारिदसोदरचिकुरां वदनपराभूतविस्फुरन्मुकुराम् ।सुन्दरहासाङ्कूरां सेवेऽम्बां वाग्जितामृतासाराम् ॥ ४३॥बिन्दुत्रयात्मकतया कलयन्ति त्वामपारकरुणाब्धिम् ।ये बृहदम्ब भवाब्धिर्विदुषां तेषां कति पृषन्ति ॥ ४४॥नीवारशूकशाता नीहारांशुच्छटाशीता ।बालादित्यशताभा मूलाधारात् समुद्यता भासि ॥ ४५॥विश्वप्रथानिदानं वेदशिरःस्फूर्जदपदानम् ।बृहदम्बिकाभिधानं बहुशः सेवेय मङ्गलविधानम् ॥ ४६॥आलोलनीलवेणी फालोत्सङ्गानुषङ्गिदिव्यमणी ।कालोन्मिषत्कुवलयच्छायादायादलोचनद्वितया ॥ ४७॥मणिताटङ्कसमुद्यद्घृणिगणनीराजितकपोलम् ।नासाग्रलम्बिमुक्ताभासा संपृक्तमन्दहासरुचिः ॥ ४८॥अरुणाधरजितबिम्बा वक्त्रपराभूतशीतकरबिम्बा ।पीनोन्नतस्तनभरा पाशसृणीष्विक्षुचापकरा ॥ ४९॥शिञ्जितमञ्जीरलसन्मञ्जुलचरणाब्जनम्रसुरलोका ।बृहदम्बा मम हृदये निवसतु वात्सल्यशीतलालोका ॥ ५०॥भानव्या या नव्या मानव्याघातभीतया दीप्त्या ।आतन्वीत सुतन्वी सा तन्वीड्या श्रियं तवाम्ब तनूः ॥ ५१॥इच्छात्तविश्वशिल्पां पञ्चब्रह्मप्रकल्पितसुतल्पाम् ।वन्दीकृतादिजल्पां वन्दे देवीं दयोदयानल्पाम् ॥ ५२॥केचिन्मदालसाक्षं कालोन्मीलत्कुवालजयदक्षम् ।गात्रं तवापरोक्षं कुर्युर्बृहदम्ब दुष्कृतविपक्षम् ॥ ५३॥शयधृतचारुविपञ्ची श्रोणीबिम्बावलम्बिमणिकाञ्ची ।गोकर्णेश्यघवञ्ची दृष्टा चेत् को न भक्तिरोमाञ्ची ॥ ५४॥कालं प्रयाप्य मेऽलं भारैर्दुःस्थैरचारुकुचभारैः ।क्षामैरशुकश्यामैरन्यैर्देवैरधूतनतदैन्यैः ॥ ५५॥सोमार्धसल्ललामा सा मामव्यात् सुवकुलवनदामा ।कामारिदिव्यरामा परमा संविद् घनश्यामा ॥ ५६॥कोमलवाकुलमूला स्तोमलसत्कुन्तलाधिगोकर्णम् ।यामलवर्ण्या कापि श्यामलवर्णा विभाति गुरुमूर्तिः ॥ ५७॥प्रवहत्करुणापाङ्गं प्रत्यग्राम्भोदमेचकश्यामम् ।विश्वाधिकान्तरङ्गं वकुलवने भाति पालितपाङ्गम् ॥ ५८॥शिखिपिञ्छं तापिञ्छं सभयं धम्मिल्लशोभया स्वभया ।आदधती दधतीन्दुं माङ्कणरोधोऽङ्कणे जयत्यम्बा ॥ ५९॥वामकुचचुम्बिवीणामर्धोन्मीलन्मनोज्ञट्टक्कोणाम् ।विश्वावनप्रवीणां वकुलाटव्यां नमामि रममाणाम् ॥ ६०॥अंसानुषङ्गिचूली संसारापारवारिधेराली ।शं सा ददातु काली कंसारीड्या सदात्तवकुलाली ॥ ६१॥वीणावादिनि शर्मास्वादिनि कर्माद्रिभेदिनि स्यान्मे ।विश्वाकारिणि चन्द्रालंकारिणि बोधकारिणि प्रेम ॥ ६२॥अरुणांशुकामुपासे निगमं शुकरूपिणं दधतीम् ।ददतीमाशुकवित्वं स्वांशुकदर्थीकृतातसीं जननीम् ॥ ६३॥सज्जनकृतवरिवस्यं सारसपरिहाससादरनिजास्यम् ।गान्धर्वस्य रहस्यं किंचन कुर्यान्मदाशास्यम् ॥ ६४॥दूर्वाश्यामलकाये दुर्वासोमुख्यमौनिगणसेव्ये ।अर्वास्यवर्णितगुणे कुर्वाशापूर्तिमद्य बृहदम्ब ॥ ६५॥लीलालोला वकुलाटव्यामव्याच्छुकाभिरामकरा ।वीणाक्काणाभिरता माता भूताधिपस्य दयिता नः ॥ ६६॥दुरितेभ्यो न कृतेभ्यो नापि कृतान्ताद् बिभेमि दुर्दान्तात् ।दृष्टा दयासमष्टिर्वकुलवने श्यामलाकृतिर्येन ॥ ६७॥धन्योऽहं धन्योऽहं वंशद्वितयी मदीक्षिता धन्या ।परिपणमाम्नायानां श्यामलमालोकि वकुलमूले यत् ॥ ६८॥वित्तादिभिर्नराणां मत्तानां दुर्लभा विना भक्तिम् ।तत्तादृशानुभावा सत्ता काचिद् विभाति गोकर्णे ॥ ६९॥परिहृतसर्वविकल्पा परिधृतशीतांशुकोरकाकल्पा ।बालदिवाकरकल्पा बृहदम्बा पातु सत्यसंकल्पा ॥ ७०॥चम्पकनीपरसालाः सन्त्येवान्ये रसास्थले सालाः ।वकुले तु मेऽस्ति भक्तिर्यस्मिन् दृष्टे स्मृता भवत्यम्बा ॥ ७१॥भ्रमरीविभ्रमकबरीं भ्रूभ्रमणेनैव पञ्चकृत्यकरीम् ।संवित्सुखामृतझरीं संसेवेऽम्बां भवाम्बुराशितरीम् ॥ ७२॥कुमुदेशपाकचूडं कलितसुरोद्यानमालिकापीडम् ।अञ्चितवकुलाक्रीडं किंचिदुपासे दयानिवहनीडम् ॥ ७३॥सरले सरले विरले तरले हृन्नेत्रकुचसीम्नि ।वस्तुनि मेऽस्तु निवास्तुनि करुणायाश्चित्तवृत्तिरपतन्द्रा ॥ ७४॥कं गणयेऽन्यमुपास्यं मङ्कणकासारतीरकौतुकिनः ।अङ्गणवाकुलसुमनोरिङ्खणसौरभ्यनिर्भराद्धाम्नः ॥ ७५॥वेशन्ततुल्यनाभी वासन्तस्फारपुष्पशुभवेणी ।सीमन्तभासिवुसृणा सा हन्त प्रेक्षिताद्य बृहदम्बा ॥ ७६॥श्रुतिलासिकालिरङ्गायितस्वमहिमाक्षिनिर्जितकुरङ्गा ।प्रोद्यत्कृपातरङ्गा पायादम्बा मृगेश्वरतुरङ्गा ॥ ७७॥निबिडघनस्तनकुम्भा निजवेणीन्यस्तशीतकरडिम्भा ।निवसितवरकौसुम्भा निवसतु चित्ते जगद्धितारम्भा ॥ ७८॥गम्भीरनाभिकुहरां कुम्भीन्द्रस्पर्धिमुग्धसंचाराम् ।तां भीमस्य न भामां कुम्भीपाकेच्छवो भजन्त्यज्ञाः ॥ ७९॥वाह्यापि नो पुराण्या तत्त्वविपण्या यदुच्चतागण्या ।सा वर्ण्यास्तु शरण्या कस्य धरण्यामुमाखिलवरेण्या ॥ ८०॥गोकर्णेशयसेव्यां गोकर्णेशप्रियां प्रणमन् ।गोकर्णे वस तूष्णीं गोकर्णे भ्रामकांस्तु जप मन्त्रान् ॥ ८१॥क्षुद्रार्थदानशीला न द्रागाराधिताः प्रसीदन्ति ।निद्रालसास्त्वदन्ये तद्राज्ञि त्वां भजे वकुलवन्याः ॥ ८२॥आगमकोटिनिरुक्तामाब्रह्मस्तम्बरक्षणासक्ताम् ।आर्यामनादिमुक्तामालोके केसराटवीसक्ताम् ॥ ८३॥सेवे किंचन दिव्यं भावे तेजः समस्तसंसेव्यम् ।धीवेदिमेत्य हृद्यं संवेद्याख्यं दहेन्ममाभव्यम् ॥ ८४॥वाणी चाम्बुधिकन्या सा वृणुते तं बलादिवानन्या ।किंचित् त्वया जनन्या कटाक्षितो यः कियत्यथ स्त्र्यन्या ॥ ८५॥शक्तः कोऽपि यदीयां लङ्घितुमाज्ञां न लोकेषु ।यस्याज्ञां बृहदम्बा साध्यास्ते कस्ततो ह्यधिकः ॥ ८६॥अष्टापदादि सर्वं लोष्टाभिन्नं सदाभिपश्यन्तः ।अष्टात्मनः प्रणयिनीं शिष्टाः पश्यन्त्यनन्यतया ॥ ८७॥दाहं भवानलोत्थं व्याहन्तुं वाकुलाटवीं देवीम् ।सोऽहं भजामि भक्त्या याहंतारूपिनीति गुरुणोक्ता ॥ ८८॥कुलदैवतं मदीयं कुलकुण्डाभ्यन्तरैकवास्तव्यम् ।कुलपर्वतेशभाग्यं कुलायमीक्षेऽनुपाधिकरुणायाः ॥ ८९॥अग्नाविष्णुमुखेड्या भग्नाशेषार्तिरात्मभक्तानाम् ।भुग्नालका मदीये लग्ना चित्ते चकास्तु बृहदम्बा ॥ ९०॥अव्याजभूतकरुणा भव्यापाङ्गप्रकल्पितत्राणा ।अव्याद्विलिप्तघुसृणा स्तव्या श्रुत्या सदाप्तगोकर्णा ॥ ९१॥अम्भोजतुल्यनयनामङ्कालंकारिणीं त्रिनेत्रस्य ।अङ्गीकृतादिमरसाम्बां गोकर्णनायिकां सेवे ॥ ९२॥भार्यामनादियूनोऽहार्याधीशान्ववायमणिभूषाम् ।आर्यामुपाध्वमनिशं कार्याकार्यावमर्शनिष्णाताः ॥ ९३॥वरदे सुरदेशिकवाङ्निकरासुकरानुवर्णने धाम्नि ।करवै मुरवैरिमुखैः शिरसा सुरसार्थकैर्नते चेतः ॥ ९४॥मङ्कणकासारझरीसमीरधारामनोहरोदारे ।मिलदलिलोलन्मुकुले वकुलवने लालसीति सकलेशी ॥ ९५॥पश्यल्ललाटदारान् परिपूर्णानन्दसंविदाकारान् ।कठिनघनस्तनभारान् कलये गोकर्णपावनागारान् ॥ ९६॥गोकर्णेशमहिष्या व्याकर्तुं को गुणान् भवेदीशः ।स्वीकर्तुं हृदि वा तान् श्रीकर्कास्यं तमेकमपहाय ॥ ९७॥तुष्टा श्रीबृहदम्बा कष्टानुन्मूलयेत् कृपादृष्ट्या ।इष्टानि च प्रदद्यान्मृष्टां प्रतिभां परत्र च श्रेयः ॥ ९८॥वन्दे विश्वविधात्रीं वन्दे विद्याचिमुक्तिफलदात्रीम् ।वन्दे वकुलवनेशीं वन्दे गोकर्णवल्लभसुकेशीम् ॥ ९९॥जयति स्फारदयार्द्रा गोकर्णाधीशवल्लभा जयति ।जयति प्रसादसुमुखी श्रीरघुनाथेन्द्रपूजिता जयति ॥ १००॥आख्यां सकृद् यदीयामाख्यायाशेषवाञ्छितं लभते ।तस्याः स्तुतिप्रियायाः यः स्यात् स्तोत्रं पठन् स पूर्णार्थः ॥ १०१॥॥ इति श्रीबृहदम्बाशतकं संपूर्णम्॥

śrīgokarṇaniketā śrīvidyādivyaśuktikāmuktā |śrīkaṇṭhanityamilitā śrīcakreśī puro'stu me mātā || 1||kalyāṇaṃ kalayennaḥ kalyānasmān karotu śatamabdān |kalyātaṅkamapāsyet kalyāṇī naḥ sadaiva bṛhadambā || 2||taruṇāruṇaprakāśaṃ taruṇā vakulena bhāsuraniveśam |guruṇā stanena namitaṃ guruṇā sadayena vastuḥ na kathitam || 3||vakuladrumūlasadanāṃ vanajasahādhyāyiparilasadvadanām |valgusmitekṣyaradanāṃ vande dṛktarjitāmbujacchadanām || 4||ekā dvilokasukhadā tryakṣaryākhyāpitā catuḥpīṭhā |pañcāmnāyaśiraḥsthā bṛhadamba tvaṃ ṣaḍadhvajanayitrī || 5||nāsābhāsā campakaśobhākṣobhāvahāstu bṛhadambā |pārāvārātmajayā sevyā devyā girāṃ ca bhavyāya || 6||kambulasatkaṃdharayā kaiśyavinirdhūtanīlakaṃdharayā |pālye śoṇādharayā pāvitavakuladrumūlasaddharayā || 7||pīnastanāvanamre pādanatāmbhojavāsinīkamre |vāṇījitasarasāmre vāco valgantu dhāmni me tāmre || 8||vakulavanīvāsinyā vidrumasacchāyacelavāsinyā |hṛdrājīvāsinyā hṛdayaṃ śaṃbhorhṛtaṃ suvāsinyā || 9||vande śrībṛhadambāṃ valgugatāpāstarājakādambām |āśritajanāvalambāmāseve kaiśyadhūtalolambām || 10||kesarasarabhāsurayā kevaladāsībhavatsurāsurayā |kalitā vāṇī surayā kayāpi me bhaktinamrabhūsurayā || 11||śirasā dhṛtasomāyāḥ śrīgokarṇaikadivyadhāmāyāḥ |padanamrāṇāṃ māyāḥ pāpavidhātryaḥ kadāpi nomāyāḥ || 12||ānandasārasīmāmānaṅgotkarṣapoṣakāpāṅgām |ānantuṃ bṛhadambāmānantyaṃ mūrdhni vāñchāmi || 13||vakulāṭavīniviṣṭāṃ vandakasaṃrakṣaṇātyabhiniviṣṭām |niravadhikaruṇāviṣṭāṃ nityaṃ sevemahīṣṭaśipiviṣṭām || 14||abhidhāyitahṛllekhāmatītavidvatsukavijanollekhām |padapadmanamallekhāṃ paśyāmaḥ śāśvatīṃ taṭillekhām || 15||karuṇāmṛtavarṣiṇyāḥ sevakasarvāparādhamarṣiṇyāḥ |vakulavipinaharṣiṇyā vaśyāḥ smaḥ śaṃbhucittakarṣiṇyāḥ || 16||karuṇājharasarasākṣīmaruṇādharaśobhisundarasuhāsām |tarunārdhaghaṭitadehāṃ varuṇālayajeḍitāṃ śivāṃ vṛṇumaḥ || 17||dhanyāḥ ke nu madanyā valaye'vanyā yato vakulavanyāḥ |mūle mokṣavadānyā mānyā kanyā girorhitamānyā me || 18||kecit tvāṃ kulamūle sākṣātkurvantyahaṃ vakulamūle |ardheśvarāṃ katipaye mātaḥ sarveśvarāmahaṃ kalaye || 19||vāñchitasiddhyai bhavitā lāñchitacikurā cakoravṛttikṛtā |kāṅkṣitacaraṇā sadbhiḥ kāṃ kṣipraṃ nātanoti saṃsiddhim || 20||aruṇimasārasamaṣṭiḥ saṃsṛtikūpottaraṇayaṣṭiḥ |kalitāmṛtaughavṛṣṭirbṛhadambā bhātu me kṛpādṛṣṭiḥ || 21||sāmajasamānagamanā sāmasamājopagānatuṣṭamanāḥ |samajānupetacaraṇā samarasatāpannapannagābharaṇā || 22||viśvapativaśyahṛdayā naśvaraviśvāsapaśvanāśāsyā |aśvamukhastavaśasyā niḥśvasitānuśravāsti bṛhadambā || 23||laghu tava caraṇaṃ śaraṇaṃ taraṇaṃ mṛtyorbhajāmi bṛhadamba |yāvat tarasā jarasā parasādaṅgāni na kṛtāni || 24||prabhavati yatra na gaurvā normīṇāṃ saṃkathā na vā jaḍatā |ko'pi vakulālavāle jayati cirānandasāgaro'pāra || 25||sthāvararājatanūjā bhāvarasasphītavaikharī jananī |pīvaravakṣojanatā dhīvaradauhitrasūktiparicintyā || 26||sarvānandanivāsā śakraśatānandamukhyasurasevyā |dhṛtanandasūnudehā bhūmanijānandamedurā jayati || 27||apahṛtya cittaśalyaṃ bhaktimatāmātanoṣi kaivalyam |bṛhadamba ko nvakalyaṃ devāntaraṃ tvyā pālyam || 28||bhavanīkṛtagokarṇaṃ bhāsvanmaṇikuṇḍalasphuratkarṇam |dhyāyāmi śoṇavarṇaṃ dhāma paraṃ bhaktamānasābhyarṇam || 29||kalitā lalitā kalitāpaharā daharāntaravicintyā |vakule mukuleḍyakule sadayābhyudayā kimanyadevairme || 30||vārāṇasīniṣevāṃ vārāśyavagāhanāni ca na tanyāḥ |vārān bahūnathāṅghryorvārā pūyasva vakulamūleśyāḥ || 31||śreyaśca yā vidhatte śrībṛhadambāpadāmburuhacintā |kalikaluṣaṇi vibhinte madamapi kārtāntamāhantā || 32||nīvī navānyavacasāṃ sā vīṇā vāṇyabhipaṇāryā |bhāvī bhavārtiharaṇī devī dayatāṃ sadaiva bṛhadambā || 33||mātā sārasanetrā mānyā vārāśikanyakānetrā |mṛgacakravartipatrā manasi mama stāt stanollasatpatrā || 34||velatigānukampā vakulavanāmbhodamañjutaraśampā |bhavataptāmṛtajhampā bhavatu hṛdisthā kṛtadviṣatkampā || 35||padyāyāmād yāyāmādyāyāmamba tāvakajanānām |vidyāṃ te niravadyāṃ vidyāṃ gokarṇarājñi dayayā te || 36||taraṇiṃ tamaśchaṭānāmaraṇiṃ jñānānalasya kalayāmi |taraṇiṃ bhavāmburāśeḥ saraṇiṃ vedyāgamasya bṛhadambām || 37||vakṣojabhāranamitā lakṣottaravedagīḥpramitā |ikṣormadhuroktimitā na kṣobhyā tvaṃ dayādhunī stimitā || 38||hṛdayaṃ purāṇavacasāṃ sadayaṃ dīnāvane paraṃ tejaḥ |madayannadharaṃ śaṃbhostadayaṃ yāto janaḥ śaraṇam || 39||māṅkaṇatīrakuṭīrā meduravakṣojaliptapāṭīrā |patidhṛtacandrāṇḍīrā dhyeyāmbā muktidānaśauṇḍīrā || 40||āpannarakṣaṇārthe cāpaṃ puṇḍrekṣumādadhānā sā |ropaṃ ca pauṣpamambā pāpaṃ protsārayenmamāśeṣam || 41||dakṣā nirargalā sā dātuṃ svargaṃ trivargamapavargam |bṛhadambā mahadantarvāsā bhāsāruṇā jayati || 42||vāridasodaracikurāṃ vadanaparābhūtavisphuranmukurām |sundarahāsāṅkūrāṃ seve'mbāṃ vāgjitāmṛtāsārām || 43||bindutrayātmakatayā kalayanti tvāmapārakaruṇābdhim |ye bṛhadamba bhavābdhirviduṣāṃ teṣāṃ kati pṛṣanti || 44||nīvāraśūkaśātā nīhārāṃśucchaṭāśītā |bālādityaśatābhā mūlādhārāt samudyatā bhāsi || 45||viśvaprathānidānaṃ vedaśiraḥsphūrjadapadānam |bṛhadambikābhidhānaṃ bahuśaḥ seveya maṅgalavidhānam || 46||ālolanīlaveṇī phālotsaṅgānuṣaṅgidivyamaṇī |kālonmiṣatkuvalayacchāyādāyādalocanadvitayā || 47||maṇitāṭaṅkasamudyadghṛṇigaṇanīrājitakapolam |nāsāgralambimuktābhāsā saṃpṛktamandahāsaruciḥ || 48||aruṇādharajitabimbā vaktraparābhūtaśītakarabimbā |pīnonnatastanabharā pāśasṛṇīṣvikṣucāpakarā || 49||śiñjitamañjīralasanmañjulacaraṇābjanamrasuralokā |bṛhadambā mama hṛdaye nivasatu vātsalyaśītalālokā || 50||bhānavyā yā navyā mānavyāghātabhītayā dīptyā |ātanvīta sutanvī sā tanvīḍyā śriyaṃ tavāmba tanūḥ || 51||icchāttaviśvaśilpāṃ pañcabrahmaprakalpitasutalpām |vandīkṛtādijalpāṃ vande devīṃ dayodayānalpām || 52||kecinmadālasākṣaṃ kālonmīlatkuvālajayadakṣam |gātraṃ tavāparokṣaṃ kuryurbṛhadamba duṣkṛtavipakṣam || 53||śayadhṛtacāruvipañcī śroṇībimbāvalambimaṇikāñcī |gokarṇeśyaghavañcī dṛṣṭā cet ko na bhaktiromāñcī || 54||kālaṃ prayāpya me'laṃ bhārairduḥsthairacārukucabhāraiḥ |kṣāmairaśukaśyāmairanyairdevairadhūtanatadainyaiḥ || 55||somārdhasallalāmā sā māmavyāt suvakulavanadāmā |kāmāridivyarāmā paramā saṃvid ghanaśyāmā || 56||komalavākulamūlā stomalasatkuntalādhigokarṇam |yāmalavarṇyā kāpi śyāmalavarṇā vibhāti gurumūrtiḥ || 57||pravahatkaruṇāpāṅgaṃ pratyagrāmbhodamecakaśyāmam |viśvādhikāntaraṅgaṃ vakulavane bhāti pālitapāṅgam || 58||śikhipiñchaṃ tāpiñchaṃ sabhayaṃ dhammillaśobhayā svabhayā |ādadhatī dadhatīnduṃ māṅkaṇarodho'ṅkaṇe jayatyambā || 59||vāmakucacumbivīṇāmardhonmīlanmanojñaṭṭakkoṇām |viśvāvanapravīṇāṃ vakulāṭavyāṃ namāmi ramamāṇām || 60||aṃsānuṣaṅgicūlī saṃsārāpāravāridherālī |śaṃ sā dadātu kālī kaṃsārīḍyā sadāttavakulālī || 61||vīṇāvādini śarmāsvādini karmādribhedini syānme |viśvākāriṇi candrālaṃkāriṇi bodhakāriṇi prema || 62||aruṇāṃśukāmupāse nigamaṃ śukarūpiṇaṃ dadhatīm |dadatīmāśukavitvaṃ svāṃśukadarthīkṛtātasīṃ jananīm || 63||sajjanakṛtavarivasyaṃ sārasaparihāsasādaranijāsyam |gāndharvasya rahasyaṃ kiṃcana kuryānmadāśāsyam || 64||dūrvāśyāmalakāye durvāsomukhyamaunigaṇasevye |arvāsyavarṇitaguṇe kurvāśāpūrtimadya bṛhadamba || 65||līlālolā vakulāṭavyāmavyācchukābhirāmakarā |vīṇākkāṇābhiratā mātā bhūtādhipasya dayitā naḥ || 66||duritebhyo na kṛtebhyo nāpi kṛtāntād bibhemi durdāntāt |dṛṣṭā dayāsamaṣṭirvakulavane śyāmalākṛtiryena || 67||dhanyo'haṃ dhanyo'haṃ vaṃśadvitayī madīkṣitā dhanyā |paripaṇamāmnāyānāṃ śyāmalamāloki vakulamūle yat || 68||vittādibhirnarāṇāṃ mattānāṃ durlabhā vinā bhaktim |tattādṛśānubhāvā sattā kācid vibhāti gokarṇe || 69||parihṛtasarvavikalpā paridhṛtaśītāṃśukorakākalpā |bāladivākarakalpā bṛhadambā pātu satyasaṃkalpā || 70||campakanīparasālāḥ santyevānye rasāsthale sālāḥ |vakule tu me'sti bhaktiryasmin dṛṣṭe smṛtā bhavatyambā || 71||bhramarīvibhramakabarīṃ bhrūbhramaṇenaiva pañcakṛtyakarīm |saṃvitsukhāmṛtajharīṃ saṃseve'mbāṃ bhavāmburāśitarīm || 72||kumudeśapākacūḍaṃ kalitasurodyānamālikāpīḍam |añcitavakulākrīḍaṃ kiṃcidupāse dayānivahanīḍam || 73||sarale sarale virale tarale hṛnnetrakucasīmni |vastuni me'stu nivāstuni karuṇāyāścittavṛttirapatandrā || 74||kaṃ gaṇaye'nyamupāsyaṃ maṅkaṇakāsāratīrakautukinaḥ |aṅgaṇavākulasumanoriṅkhaṇasaurabhyanirbharāddhāmnaḥ || 75||veśantatulyanābhī vāsantasphārapuṣpaśubhaveṇī |sīmantabhāsivusṛṇā sā hanta prekṣitādya bṛhadambā || 76||śrutilāsikāliraṅgāyitasvamahimākṣinirjitakuraṅgā |prodyatkṛpātaraṅgā pāyādambā mṛgeśvaraturaṅgā || 77||nibiḍaghanastanakumbhā nijaveṇīnyastaśītakaraḍimbhā |nivasitavarakausumbhā nivasatu citte jagaddhitārambhā || 78||gambhīranābhikuharāṃ kumbhīndraspardhimugdhasaṃcārām |tāṃ bhīmasya na bhāmāṃ kumbhīpākecchavo bhajantyajñāḥ || 79||vāhyāpi no purāṇyā tattvavipaṇyā yaduccatāgaṇyā |sā varṇyāstu śaraṇyā kasya dharaṇyāmumākhilavareṇyā || 80||gokarṇeśayasevyāṃ gokarṇeśapriyāṃ praṇaman |gokarṇe vasa tūṣṇīṃ gokarṇe bhrāmakāṃstu japa mantrān || 81||kṣudrārthadānaśīlā na drāgārādhitāḥ prasīdanti |nidrālasāstvadanye tadrājñi tvāṃ bhaje vakulavanyāḥ || 82||āgamakoṭiniruktāmābrahmastambarakṣaṇāsaktām |āryāmanādimuktāmāloke kesarāṭavīsaktām || 83||seve kiṃcana divyaṃ bhāve tejaḥ samastasaṃsevyam |dhīvedimetya hṛdyaṃ saṃvedyākhyaṃ dahenmamābhavyam || 84||vāṇī cāmbudhikanyā sā vṛṇute taṃ balādivānanyā |kiṃcit tvayā jananyā kaṭākṣito yaḥ kiyatyatha stryanyā || 85||śaktaḥ ko'pi yadīyāṃ laṅghitumājñāṃ na lokeṣu |yasyājñāṃ bṛhadambā sādhyāste kastato hyadhikaḥ || 86||aṣṭāpadādi sarvaṃ loṣṭābhinnaṃ sadābhipaśyantaḥ |aṣṭātmanaḥ praṇayinīṃ śiṣṭāḥ paśyantyananyatayā || 87||dāhaṃ bhavānalotthaṃ vyāhantuṃ vākulāṭavīṃ devīm |so'haṃ bhajāmi bhaktyā yāhaṃtārūpinīti guruṇoktā || 88||kuladaivataṃ madīyaṃ kulakuṇḍābhyantaraikavāstavyam |kulaparvateśabhāgyaṃ kulāyamīkṣe'nupādhikaruṇāyāḥ || 89||agnāviṣṇumukheḍyā bhagnāśeṣārtirātmabhaktānām |bhugnālakā madīye lagnā citte cakāstu bṛhadambā || 90||avyājabhūtakaruṇā bhavyāpāṅgaprakalpitatrāṇā |avyādviliptaghusṛṇā stavyā śrutyā sadāptagokarṇā || 91||ambhojatulyanayanāmaṅkālaṃkāriṇīṃ trinetrasya |aṅgīkṛtādimarasāmbāṃ gokarṇanāyikāṃ seve || 92||bhāryāmanādiyūno'hāryādhīśānvavāyamaṇibhūṣām |āryāmupādhvamaniśaṃ kāryākāryāvamarśaniṣṇātāḥ || 93||varade suradeśikavāṅnikarāsukarānuvarṇane dhāmni |karavai muravairimukhaiḥ śirasā surasārthakairnate cetaḥ || 94||maṅkaṇakāsārajharīsamīradhārāmanoharodāre |miladalilolanmukule vakulavane lālasīti sakaleśī || 95||paśyallalāṭadārān paripūrṇānandasaṃvidākārān |kaṭhinaghanastanabhārān kalaye gokarṇapāvanāgārān || 96||gokarṇeśamahiṣyā vyākartuṃ ko guṇān bhavedīśaḥ |svīkartuṃ hṛdi vā tān śrīkarkāsyaṃ tamekamapahāya || 97||tuṣṭā śrībṛhadambā kaṣṭānunmūlayet kṛpādṛṣṭyā |iṣṭāni ca pradadyānmṛṣṭāṃ pratibhāṃ paratra ca śreyaḥ || 98||vande viśvavidhātrīṃ vande vidyācimuktiphaladātrīm |vande vakulavaneśīṃ vande gokarṇavallabhasukeśīm || 99||jayati sphāradayārdrā gokarṇādhīśavallabhā jayati |jayati prasādasumukhī śrīraghunāthendrapūjitā jayati || 100||ākhyāṃ sakṛd yadīyāmākhyāyāśeṣavāñchitaṃ labhate |tasyāḥ stutipriyāyāḥ yaḥ syāt stotraṃ paṭhan sa pūrṇārthaḥ || 101|||| iti śrībṛhadambāśatakaṃ saṃpūrṇam||