नृसिंहशतकम् Shri Nrisimha Shatakam
nṛsiṃhaśatakam
Shri Nrisimha Shatakam (नृसिंहशतकम्): a hundred-verse hymn (śataka) to Daśāvatāra. 104 verses in Sanskrit with Devanagari and IAST.
- Stotra
- Śatakam
- Daśāvatāra
- Shatakam
नृसिंहशतकम्
1 / 104
चण्डब्रह्माण्डभाण्डभ्रमणभरबृहद्धोषनिर्घातदैर्घ्यैदुर्दैत्यव्याघ्रशीघ्रप्रमथनकथनं सर्वदिक्षु प्रकुर्वन् ।कौटिल्यक्रूरदंष्ट्रोत्कटचटुलनटत्प्रह्वजिह्वामहोल्कःप्रह्लादाह्लादहेतुर्दहतु मम महद्रंहसांहो नृसिंहः ॥ १॥
caṇḍabrahmāṇḍabhāṇḍabhramaṇabharabṛhaddhoṣanirghātadairghyaidurdaityavyāghraśīghrapramathanakathanaṃ sarvadikṣu prakurvan |kauṭilyakrūradaṃṣṭrotkaṭacaṭulanaṭatprahvajihvāmaholkaḥprahlādāhlādaheturdahatu mama mahadraṃhasāṃho nṛsiṃhaḥ || 1||
नैष्ठुर्यौजस्विचण्डत्रिदशगिरिमहादण्डसन्ताड्यमानब्रह्माण्डातोद्यभाण्डोड्डमररवसुहृद्भावसम्भावनीयः ।रुष्टेन्द्रद्वेष्टमुष्टिद्रुघणहतसभामण्डपस्तम्भगर्भादाविर्भूतो विभूत्यै भवतु नरहरेरादिघोषो विशेषात् ॥ २॥
naiṣṭhuryaujasvicaṇḍatridaśagirimahādaṇḍasantāḍyamānabrahmāṇḍātodyabhāṇḍoḍḍamararavasuhṛdbhāvasambhāvanīyaḥ |ruṣṭendradveṣṭamuṣṭidrughaṇahatasabhāmaṇḍapastambhagarbhādāvirbhūto vibhūtyai bhavatu naraharerādighoṣo viśeṣāt || 2||
देवद्वेष्ट्ट्प्रवेष्टोद्भटमदविटपिभ्रंशघोषाभिघोरोदैत्येन्द्रश्रीप्रकोष्ठोत्कटकटकघटाकूजकूटायमानः ।निर्घोषो दुर्घटं द्राग्घटयतु विकटप्रेतराड्द्वाःकवाटोद्धाटाट्टध्वानकल्पः प्रकटकटकटाकाटवोत्पाटवोऽसौ ॥ ३॥
devadveṣṭṭpraveṣṭodbhaṭamadaviṭapibhraṃśaghoṣābhighorodaityendraśrīprakoṣṭhotkaṭakaṭakaghaṭākūjakūṭāyamānaḥ |nirghoṣo durghaṭaṃ drāgghaṭayatu vikaṭapretarāḍdvāḥkavāṭoddhāṭāṭṭadhvānakalpaḥ prakaṭakaṭakaṭākāṭavotpāṭavo'sau || 3||
अंहःसङ्घातघातं घटयतु निनदो रंहसा नारसिंहःस्वर्गस्त्रीवर्गरङ्गस्थलपदकलनानन्दिनान्दीनिनादः ।दैत्येन्द्रापत्यतत्युत्तममहिमभरोद्दामसौभाग्यभेरीभाङ्कारो दिग्द्विदन्तश्रुतिचलनकलाध्यायसन्ध्याब्दशब्दः ॥ ४॥
aṃhaḥsaṅghātaghātaṃ ghaṭayatu ninado raṃhasā nārasiṃhaḥsvargastrīvargaraṅgasthalapadakalanānandināndīninādaḥ |daityendrāpatyatatyuttamamahimabharoddāmasaubhāgyabherībhāṅkāro digdvidantaśruticalanakalādhyāyasandhyābdaśabdaḥ || 4||
ऊर्मि प्रेङ्खोलखेलामुखरजलनिधिध्वानगानातिपीनःक्रोधक्रूरस्य शक्रद्विषि हरिवपुषश्चक्रपाणेः प्रघोषः ।कल्याणं लोकपाल्या विरचयतु हरित्कुञ्जरश्रोत्रपाल्याबाल्यप्राबल्यशाल्याशुगविकृतिहृतेः श्लाघितो दानपाल्या ॥ ५॥
ūrmi preṅkholakhelāmukharajalanidhidhvānagānātipīnaḥkrodhakrūrasya śakradviṣi harivapuṣaścakrapāṇeḥ praghoṣaḥ |kalyāṇaṃ lokapālyā viracayatu haritkuñjaraśrotrapālyābālyaprābalyaśālyāśugavikṛtihṛteḥ ślāghito dānapālyā || 5||
संवर्ताम्भशुम्भज्जलदकुलगलस्तम्भिगम्भीरताभृन्मन्थाद्रिक्षुब्धदुग्धाब्धिजनिनदविधाजग्धिवैदग्ध्यदिग्धः ।सम्भूयोज्जृम्भमाणे सुघटधनघृणो दीर्घनिर्घातवर्गेशीघ्रं निर्घोष एष स्फुरतु हृदि बृहद्धर्घराघोर ऐशः ॥ ६॥
saṃvartāmbhaśumbhajjaladakulagalastambhigambhīratābhṛnmanthādrikṣubdhadugdhābdhijaninadavidhājagdhivaidagdhyadigdhaḥ |sambhūyojjṛmbhamāṇe sughaṭadhanaghṛṇo dīrghanirghātavargeśīghraṃ nirghoṣa eṣa sphuratu hṛdi bṛhaddhargharāghora aiśaḥ || 6||
मोहं सौवर्गवर्गे महति बहलयन द्राङ्महर्गेहभाजांनिष्पीतश्रोतगीतो नु सनकजनकश्रोत्रबाधिर्यधुर्यः ।दिक्कुम्भिस्तम्भकारी प्रतिनिनदसमुत्तालपातालतालुश्चण्डो ब्रह्माण्डभेदी भवतु हरिरवः श्रेयसे भूयसे वः ॥ ७॥
mohaṃ sauvargavarge mahati bahalayana drāṅmahargehabhājāṃniṣpītaśrotagīto nu sanakajanakaśrotrabādhiryadhuryaḥ |dikkumbhistambhakārī pratininadasamuttālapātālatāluścaṇḍo brahmāṇḍabhedī bhavatu hariravaḥ śreyase bhūyase vaḥ || 7||
ऊर्ध्वप्रोद्धृतधूमध्वज ऋजुज्वालमणिक्यदण्डं (विमलज्वालमणिक्यदण्डं)नीलपालम्बलीलप्रचलितरसनाराजिविभ्राजिबिम्बम् ।दीव्यद्दर्वीकरोर्वीपतिविततफणाश्रेणिनिर्माणमन्तःनिर्मायं भावयामः प्रभुशिरसि बृहत्तापमुक्तापहत्यै ॥ ८॥
ūrdhvaproddhṛtadhūmadhvaja ṛjujvālamaṇikyadaṇḍaṃ (vimalajvālamaṇikyadaṇḍaṃ)nīlapālambalīlapracalitarasanārājivibhrājibimbam |dīvyaddarvīkarorvīpativitataphaṇāśreṇinirmāṇamantaḥnirmāyaṃ bhāvayāmaḥ prabhuśirasi bṛhattāpamuktāpahatyai || 8||
क्षोणीभृत्पक्षपातादनुनृहरितनुक्षिप्यमाणैर्वितानैःबाणैर्वैमुख्यलक्ष्यैः श्वसितपवनतः क्षुण्णतत्कण्ठलक्षम् ।उद्वर्णैर्मण्डलाग्रैरपि चरमचरे खण्डनायारिषण्डेलाङ्गूलोच्चण्डदण्डं दधदवतु विपन्मण्डलात्कुण्डलीन्द्रः ॥ ९॥
kṣoṇībhṛtpakṣapātādanunṛharitanukṣipyamāṇairvitānaiḥbāṇairvaimukhyalakṣyaiḥ śvasitapavanataḥ kṣuṇṇatatkaṇṭhalakṣam |udvarṇairmaṇḍalāgrairapi caramacare khaṇḍanāyāriṣaṇḍelāṅgūloccaṇḍadaṇḍaṃ dadhadavatu vipanmaṇḍalātkuṇḍalīndraḥ || 9||
उद्दण्डैर्ज्वालषण्डैर्ज्वलदनलदृशोऽजाण्डदण्डोर्ध्वखण्डस्फोटो भावीति भीत्या प्रथितपृथुफणश्रेणिविस्तारितश्रीः ।उर्वीवाहो विनेकार्बुदकुलकलनामौलिनिष्ठप्रतिष्ठःशीघ्रं नो दीर्घपृष्ठप्रभुरभयभृतो भूषणं भावनीयः ॥ १०॥
uddaṇḍairjvālaṣaṇḍairjvaladanaladṛśo'jāṇḍadaṇḍordhvakhaṇḍasphoṭo bhāvīti bhītyā prathitapṛthuphaṇaśreṇivistāritaśrīḥ |urvīvāho vinekārbudakulakalanāmauliniṣṭhapratiṣṭhaḥśīghraṃ no dīrghapṛṣṭhaprabhurabhayabhṛto bhūṣaṇaṃ bhāvanīyaḥ || 10||
अग्रप्रोदप्रजाग्रन्मणिगणकिरणैस्तारकोन्मेषचोरंनीचैरुच्चैरुदञ्चद्विततपृथुफणश्रेणिशाखासहस्रम् ।लग्नैरग्निस्फुलिङ्गैः स्फुटरुचि निटिलाक्ष्णोऽप्यभीक्ष्णं तथाधःक्रष्टा कष्टानि दृष्टं फणिपतिमुकुटं कूटसिंहोपरिष्टात् ॥ ११॥
agraprodaprajāgranmaṇigaṇakiraṇaistārakonmeṣacoraṃnīcairuccairudañcadvitatapṛthuphaṇaśreṇiśākhāsahasram |lagnairagnisphuliṅgaiḥ sphuṭaruci niṭilākṣṇo'pyabhīkṣṇaṃ tathādhaḥkraṣṭā kaṣṭāni dṛṣṭaṃ phaṇipatimukuṭaṃ kūṭasiṃhopariṣṭāt || 11||
सोमस्पर्शात्प्रकर्षं प्रवहति दधती यक्षिणीचित्रलक्ष्मींयत्राभाते यदन्तर्विलसति सततं गुह्यकेशप्रसारः ।गङ्गाम्भश्शुभ्रमभ्रङ्कषशिवशिखरभ्राजितं राजताद्रेःदेवस्योपर्यहीनोर्जितफणपटलं पाटयेत् सङ्कटं नः ॥ १२॥
somasparśātprakarṣaṃ pravahati dadhatī yakṣiṇīcitralakṣmīṃyatrābhāte yadantarvilasati satataṃ guhyakeśaprasāraḥ |gaṅgāmbhaśśubhramabhraṅkaṣaśivaśikharabhrājitaṃ rājatādreḥdevasyoparyahīnorjitaphaṇapaṭalaṃ pāṭayet saṅkaṭaṃ naḥ || 12||
पायादाकाशकाशोज्ज्वलकुसुमसज्योतिरुज्जृभिताग्राप्रत्यग्रप्राग्रथमुक्ताफलखचितशिखस्वर्णसूचीसखीना ।क्षुद्रच्छिद्रालिमुद्राविधुपरिधिवलच्चालिनीशालिनीतिःलीलापारीन्द्रमूर्तेरतिपरुएरुषो भासुरा केसराली ॥ १३॥
pāyādākāśakāśojjvalakusumasajyotirujjṛbhitāgrāpratyagraprāgrathamuktāphalakhacitaśikhasvarṇasūcīsakhīnā |kṣudracchidrālimudrāvidhuparidhivalaccālinīśālinītiḥlīlāpārīndramūrteratiparueruṣo bhāsurā kesarālī || 13||
वैकुण्ठोत्कण्ठितानामणिमगुणजुषां प्राणिनां प्रीतिभाजांगात्रादुत्क्रान्तमात्रे सुखमयनिलयप्रापणायापयत्नम् ।ब्रह्माण्डस्योर्ध्वखण्डेऽरचिषत सृतयो निःसृतैर्यैर्विदार्यच्छौर्यं हर्यक्षमू र्तेर्निदधतु हृदि ते केसरा भासुरा नः ॥ १४॥
vaikuṇṭhotkaṇṭhitānāmaṇimaguṇajuṣāṃ prāṇināṃ prītibhājāṃgātrādutkrāntamātre sukhamayanilayaprāpaṇāyāpayatnam |brahmāṇḍasyordhvakhaṇḍe'raciṣata sṛtayo niḥsṛtairyairvidāryacchauryaṃ haryakṣamū rternidadhatu hṛdi te kesarā bhāsurā naḥ || 14||
हृत्कुण्डान्तःप्रचण्डप्रतिघहुतवहश्रीशिरोरोमकूपस्तूपद्वारोद्यदंशुस्तबक इति जने बिभ्रति भ्रान्तिमुच्चैः ।विद्युज्ज्वालावलीजप्रतिभयरसनाच्छिन्नचाञ्चल्यसम्पल्लुम्पेत् प्रत्यूहमत्यूर्जितमिह नृहरेर्भासुरा केसरालिः ॥ १५॥
hṛtkuṇḍāntaḥpracaṇḍapratighahutavahaśrīśiroromakūpastūpadvārodyadaṃśustabaka iti jane bibhrati bhrāntimuccaiḥ |vidyujjvālāvalījapratibhayarasanācchinnacāñcalyasampallumpet pratyūhamatyūrjitamiha nṛharerbhāsurā kesarāliḥ || 15||
यैरासीद्यैत्यहत्याहृषितहृदमरश्रेणिपूजावितीर्णप्रोन्मीलन्मल्लिपुष्पस्तबकितशिखरस्वर्णदूर्वासवर्णैः ।विद्युल्लेखासदृक्षैर्नरहरशिरसि स्थूलनक्षत्रलक्षैर्लक्ष्मीरक्ष्मीलभावं विदधतु वृजिनोज्जासने केसरास्ते ॥ १६॥
yairāsīdyaityahatyāhṛṣitahṛdamaraśreṇipūjāvitīrṇapronmīlanmallipuṣpastabakitaśikharasvarṇadūrvāsavarṇaiḥ |vidyullekhāsadṛkṣairnaraharaśirasi sthūlanakṣatralakṣairlakṣmīrakṣmīlabhāvaṃ vidadhatu vṛjinojjāsane kesarāste || 16||
स्वीयश्रीलेशचौरीश्चिरमचिररुचः स्वोदरोदारदर्यांपर्याप्तीकृत्य गोप्तुं नभसि घनघटां कोटिकुन्तच्छटाभिः ।निर्यत्कीलालकुल्यं किल परुषरुषा पाटयन्तीव चेतोदैत्योरःपाटनाटीकपटहरिसटाधाटिकाटीकतां नः ॥ १७॥
svīyaśrīleśacaurīściramacirarucaḥ svodarodāradaryāṃparyāptīkṛtya goptuṃ nabhasi ghanaghaṭāṃ koṭikuntacchaṭābhiḥ |niryatkīlālakulyaṃ kila paruṣaruṣā pāṭayantīva cetodaityoraḥpāṭanāṭīkapaṭaharisaṭādhāṭikāṭīkatāṃ naḥ || 17||
सप्तार्चिर्मित्रसूत्रत्रुटनसुरसृतिस्रस्तनक्षत्रमालामल्लीजालाभिसृष्टिद्विगुणितसुमनस्सृष्टिसन्तानवृष्टिः ।सन्ध्यासम्बध्धशोणम्बुदपटलपटीपाटनक्षेपलक्ष्मीरज्यत्काष्ठावधूटीकपटहरिसटास्फाटिकाधूतिरव्यात् ॥ १८॥
saptārcirmitrasūtratruṭanasurasṛtisrastanakṣatramālāmallījālābhisṛṣṭidviguṇitasumanassṛṣṭisantānavṛṣṭiḥ |sandhyāsambadhdhaśoṇambudapaṭalapaṭīpāṭanakṣepalakṣmīrajyatkāṣṭhāvadhūṭīkapaṭaharisaṭāsphāṭikādhūtiravyāt || 18||
स्तब्धाकल्पाब्ध्यनल्पोच्चलदुरुलहरीघोषकल्पादसीयध्वानादव्यक्तभक्तस्तुतिपदसदयग्राहिका साग्रहेव ।रीत्या साजात्यभाजामतिपरुषरुषामिन्द्रियाणां चतुर्णांसङ्कोचं लज्जयेवोर्जितमतिदधती पातु कर्णद्वयी नः ॥ १९॥
stabdhākalpābdhyanalpoccaladurulaharīghoṣakalpādasīyadhvānādavyaktabhaktastutipadasadayagrāhikā sāgraheva |rītyā sājātyabhājāmatiparuṣaruṣāmindriyāṇāṃ caturṇāṃsaṅkocaṃ lajjayevorjitamatidadhatī pātu karṇadvayī naḥ || 19||
द्रष्टणां दृष्टिसृष्टेरुपरिकृतभयाविष्टतावृष्टिरुष्टेन्द्रद्वेष्ट्ट्क्लिष्टजुष्टस्मरणनिजजनानिष्टमुष्टिन्धयं तत् ।लीलाशैलाटमूर्तेरतिपरुषरुषोद्धाटयत्पाटलश्रीघाटं विष्णोर्ललाटस्थलमतिविकटं पाटयेत् सङ्कटं नः ॥ २०॥
draṣṭaṇāṃ dṛṣṭisṛṣṭeruparikṛtabhayāviṣṭatāvṛṣṭiruṣṭendradveṣṭṭkliṣṭajuṣṭasmaraṇanijajanāniṣṭamuṣṭindhayaṃ tat |līlāśailāṭamūrteratiparuṣaruṣoddhāṭayatpāṭalaśrīghāṭaṃ viṣṇorlalāṭasthalamativikaṭaṃ pāṭayet saṅkaṭaṃ naḥ || 20||
नृत्यत्कृल्यावलीव प्रलयसमुदयत्कालरात्रीव खेलच्चामुण्डामण्डलीवाट्टहसितविकटोत्तालिवेतालिकेव ।उद्रिङ्गद्रौद्रलक्ष्मीरिव किमुत बृहद्भैरवोद्भासिगर्भा ।भ्रश्यत्स्वर्भानुवर्गा ध्रुवमवतु विभोर्भीषणा भालभित्तिः ॥ २१॥
nṛtyatkṛlyāvalīva pralayasamudayatkālarātrīva khelaccāmuṇḍāmaṇḍalīvāṭṭahasitavikaṭottālivetālikeva |udriṅgadraudralakṣmīriva kimuta bṛhadbhairavodbhāsigarbhā |bhraśyatsvarbhānuvargā dhruvamavatu vibhorbhīṣaṇā bhālabhittiḥ || 21||
उद्यन्निर्धूमधूमध्वजमयनयनाङ्गारधान्याश्रितासौतत्तिर्यङ्निर्यदर्चिर्निचयपरिचयेनेव रक्तावसिक्ता ।साचिव्यक्तत्रिरेखीवलिविलयवती सूतकालाग्निरुद्रेवेदानीमेव देवप्रवर तव हरे पातु भालस्थली नः ॥ २२॥
udyannirdhūmadhūmadhvajamayanayanāṅgāradhānyāśritāsautattiryaṅniryadarcirnicayaparicayeneva raktāvasiktā |sācivyaktatrirekhīvalivilayavatī sūtakālāgnirudrevedānīmeva devapravara tava hare pātu bhālasthalī naḥ || 22||
नृत्यन्ती कालरात्रीकरतलविचलत्साचिशूलानुकूलामुद्रा विद्राविरौद्रान्बुनिधिनाधिवलल्लोलकल्लोललीलाम् ।बिभ्रत्येतन्मुखान्तःसमुपगतमहाकोपसोपानपालिर्गोपायेन्नस्त्रिरेखी निटिलसहचरी चित्रपारीन्द्रमूर्तेः ॥ २३॥
nṛtyantī kālarātrīkaratalavicalatsāciśūlānukūlāmudrā vidrāviraudrānbunidhinādhivalallolakallolalīlām |bibhratyetanmukhāntaḥsamupagatamahākopasopānapālirgopāyennastrirekhī niṭilasahacarī citrapārīndramūrteḥ || 23||
गाङ्गेयाभिख्यया यज्जगति यदुदितं शान्तनुस्फारमोदेपार्थोनायोधनश्रीरपि यदधिपये चोर्ध्वतेजःप्रसिद्धिः ।यस्यास्ते कृष्णवर्त्मानुसृतिपरमहो भालतारातिदाहिभ्रूवल्लीमध्यनेत्रं नरहरिवपुषो नौमि भीष्मस्वरूपम् ॥ २४॥
gāṅgeyābhikhyayā yajjagati yaduditaṃ śāntanusphāramodepārthonāyodhanaśrīrapi yadadhipaye cordhvatejaḥprasiddhiḥ |yasyāste kṛṣṇavartmānusṛtiparamaho bhālatārātidāhibhrūvallīmadhyanetraṃ naraharivapuṣo naumi bhīṣmasvarūpam || 24||
रुक्षाभिखयां विवस्वद्रथचरणरयक्षुण्णरूक्षेऽन्तरिक्षेस्फारं स्फारं स्फुरद्भिर्विदधति बहलैरुत्पतद्भिः स्फुलिङ्गैः ।रूक्षश्रेणीसदृक्षे क्षिपति दिशि दिशि ध्वान्तजाले शिखोल्कामाला लालाटनेत्रे विहरतु नहरेस्तत्र चित्रे मर्तिनः ॥ २५॥
rukṣābhikhayāṃ vivasvadrathacaraṇarayakṣuṇṇarūkṣe'ntarikṣesphāraṃ sphāraṃ sphuradbhirvidadhati bahalairutpatadbhiḥ sphuliṅgaiḥ |rūkṣaśreṇīsadṛkṣe kṣipati diśi diśi dhvāntajāle śikholkāmālā lālāṭanetre viharatu naharestatra citre martinaḥ || 25||
हृष्टान् वृष्टप्रसूनान्नभसि दिविषदो नूत्नरत्नप्रसूनैःस्फूर्जत्फुल्लरफुलिङ्गैः सुहृदि हिमहिमैर्ज्वालहस्तैरुदस्तैः ।शीघ्रं प्रत्यर्घदिर्घीकरणबहुगुणे मज्जयल्लज्जिब्धौनेत्रं सद्वीतिहोत्रं दहतु नरहरे रंहसांह स्तृणानि ॥ २६॥
hṛṣṭān vṛṣṭaprasūnānnabhasi diviṣado nūtnaratnaprasūnaiḥsphūrjatphullaraphuliṅgaiḥ suhṛdi himahimairjvālahastairudastaiḥ |śīghraṃ pratyarghadirghīkaraṇabahuguṇe majjayallajjibdhaunetraṃ sadvītihotraṃ dahatu narahare raṃhasāṃha stṛṇāni || 26||
वेल्लजिह्वोल्बणेन प्रचलितबहलज्वालजिह्वासहस्रंस्फारस्फूर्जत्स्फुलिङ्गस्फुटमणिपटलं प्रांशुरत्नांशुभासा ।सार्धं मोर्ध्वर्ध्वासिन्धुस्थलवसतिजुषा भोगिमूर्धाभिषिक्तेनाबद्धस्पर्धमद्धावतु हरिनयनं भालभद्रासनेद्धम् ॥ २७॥
vellajihvolbaṇena pracalitabahalajvālajihvāsahasraṃsphārasphūrjatsphuliṅgasphuṭamaṇipaṭalaṃ prāṃśuratnāṃśubhāsā |sārdhaṃ mordhvardhvāsindhusthalavasatijuṣā bhogimūrdhābhiṣiktenābaddhaspardhamaddhāvatu harinayanaṃ bhālabhadrāsaneddham || 27||
लोके वारप्रवृत्तिः समुदयति यतः सन्नराजीवचित्तेबिभ्राणश्चक्रबन्धूकरणकुतुकितां यो निशाशेषभातः ।नित्यं धत्ते सदृक्षोदयमनुविनतानन्दनोल्लासधारीसश्रीपारीन्द्रमूर्तेरपहरतु तमो भालहग्बालहेलिः ॥ २८॥
loke vārapravṛttiḥ samudayati yataḥ sannarājīvacittebibhrāṇaścakrabandhūkaraṇakutukitāṃ yo niśāśeṣabhātaḥ |nityaṃ dhatte sadṛkṣodayamanuvinatānandanollāsadhārīsaśrīpārīndramūrterapaharatu tamo bhālahagbālaheliḥ || 28||
चूडापातालपालोल्बणमणिकिरणाकर्षणोदञ्चितैतस्फूर्जत्फूङ्कारसङ्कोचितविततशिखापाणिरभ्यासभाग्भ्याम् ।सार्धं दृग्भ्यां सखीभ्यामिव कुतुकवशादंशुपांसुप्रपञ्चैरञ्चन्त्वन्योन्यखेलां जयति नरहरेर्भालदग्बालिकेयम् ॥ २९॥
cūḍāpātālapālolbaṇamaṇikiraṇākarṣaṇodañcitaitasphūrjatphūṅkārasaṅkocitavitataśikhāpāṇirabhyāsabhāgbhyām |sārdhaṃ dṛgbhyāṃ sakhībhyāmiva kutukavaśādaṃśupāṃsuprapañcairañcantvanyonyakhelāṃ jayati naraharerbhāladagbālikeyam || 29||
खद्योतद्योतलेशो दिन इव न दरं द्योतते वैधुतोऽग्निःयस्याग्रे नोग्रभावाग्रहमपि वहते स ग्रहग्रामणीश्च ।और्वो दुर्वारदुर्वासित इव विगलद्गर्वमम्भोधिगर्भेलीनो यद्धेतिहीनो विहरतु नृहरेस्तत्र नेत्रे मतिर्नः ॥ ३०॥
khadyotadyotaleśo dina iva na daraṃ dyotate vaidhuto'gniḥyasyāgre nograbhāvāgrahamapi vahate sa grahagrāmaṇīśca |aurvo durvāradurvāsita iva vigaladgarvamambhodhigarbhelīno yaddhetihīno viharatu nṛharestatra netre matirnaḥ || 30||
यन्मित्रो वीतिहोत्रोऽप्यतिशयदहनाध्यायमध्यापितौ तौशक्तौ सम्यग्ग्रहीतुं न किमपि निबिडोत्ताडितावंशुवेत्रः ।एको रक्तावसेकादरुण इति गतः ख्यातिमन्योऽपि धाम्नादुःखाद्येवस्य तेजो गुरुनिटिलतटीलोचनं मोहयेन्नः ॥ ३१॥
yanmitro vītihotro'pyatiśayadahanādhyāyamadhyāpitau tauśaktau samyaggrahītuṃ na kimapi nibiḍottāḍitāvaṃśuvetraḥ |eko raktāvasekādaruṇa iti gataḥ khyātimanyo'pi dhāmnāduḥkhādyevasya tejo guruniṭilataṭīlocanaṃ mohayennaḥ || 31||
लक्ष्मीवक्षोजकुम्भस्थलकृतललितालीकबाह्लीकलेपःप्रह्वप्रह्लादमौलावतुलवलयिनी शोणशाटी यदर्चिः ।रूक्षेन्द्रद्वेष्ट्ट्सृष्टेरुपरि निपतिता पावकास्त्रस्य वृष्टिर्द्यष्टिर्लालाटिकी नः कपटहरितनोः पाटयेत् सङ्कटं सा ॥ ३२॥
lakṣmīvakṣojakumbhasthalakṛtalalitālīkabāhlīkalepaḥprahvaprahlādamaulāvatulavalayinī śoṇaśāṭī yadarciḥ |rūkṣendradveṣṭṭsṛṣṭerupari nipatitā pāvakāstrasya vṛṣṭirdyaṣṭirlālāṭikī naḥ kapaṭaharitanoḥ pāṭayet saṅkaṭaṃ sā || 32||
मञ्जिष्ठामञ्जुचेलव्यजनमिव वलत्तन्तुजालं समन्तात्आस्यान्तर्लास्यवत्याः श्रमशमनकरं रोषलक्ष्मीयुवत्याः ।घोणादण्डोपरिष्टात् प्रकटितमरुणं श्लिष्टशोणांशुवेष्टंवृत्तं हन्ता नु दन्तावलदलनतनोरक्षि सन्तापमन्तः ॥ ३३॥
mañjiṣṭhāmañjucelavyajanamiva valattantujālaṃ samantātāsyāntarlāsyavatyāḥ śramaśamanakaraṃ roṣalakṣmīyuvatyāḥ |ghoṇādaṇḍopariṣṭāt prakaṭitamaruṇaṃ śliṣṭaśoṇāṃśuveṣṭaṃvṛttaṃ hantā nu dantāvaladalanatanorakṣi santāpamantaḥ || 33||
उद्वेल्लज्ज्वालवल्लीच्छलमृदुलचलच्छोणचेलाञ्चलश्रीस्फारैः फुल्लैः स्फुलिङ्गैः खलु खचितशिखामन्दमन्दारवृन्दैः ।स्वध्यातृणां नृणां साभयवरकरता कीर्तिता सिंहमूर्तेःबन्धुकच्छायबन्धुच्छविरवतु विभोर्भैरवी भालदृष्टिः ॥ ३४॥
udvellajjvālavallīcchalamṛdulacalacchoṇacelāñcalaśrīsphāraiḥ phullaiḥ sphuliṅgaiḥ khalu khacitaśikhāmandamandāravṛndaiḥ |svadhyātṛṇāṃ nṛṇāṃ sābhayavarakaratā kīrtitā siṃhamūrteḥbandhukacchāyabandhucchaviravatu vibhorbhairavī bhāladṛṣṭiḥ || 34||
माद्यद् दुर्दानवोद्यन्मददलनफलं भक्तभूयोविपत्तिप्रत्यादेशं फलं चाकलयितुमसुरश्रेष्ठनिष्ठा फलं च ।कोपश्रीपाटलायाः कपटनृहरिहृद्भ्राजभानोद्भवायाःपुल्लत्फुल्लत्रयीवोल्लसतु मदशुभस्यापनेत्री त्रिनेत्री ॥ ३५॥
mādyad durdānavodyanmadadalanaphalaṃ bhaktabhūyovipattipratyādeśaṃ phalaṃ cākalayitumasuraśreṣṭhaniṣṭhā phalaṃ ca |kopaśrīpāṭalāyāḥ kapaṭanṛharihṛdbhrājabhānodbhavāyāḥpullatphullatrayīvollasatu madaśubhasyāpanetrī trinetrī || 35||
मायागन्धं निरुन्धन् भुवि पदकमलाभोगसम्पादहेतुःसंवादी तापदाने परमहिमकरेणात्तकारुण्यसम्पत् ।यत्पातः शत्रुजाते सुहृदि च सदृशो दिव्यपारीन्द्रमूर्तेर्जैत्री सा नस्त्रिनेत्री भवभयविभवस्यापनेत्री भवित्री ॥ ३६॥
māyāgandhaṃ nirundhan bhuvi padakamalābhogasampādahetuḥsaṃvādī tāpadāne paramahimakareṇāttakāruṇyasampat |yatpātaḥ śatrujāte suhṛdi ca sadṛśo divyapārīndramūrterjaitrī sā nastrinetrī bhavabhayavibhavasyāpanetrī bhavitrī || 36||
ज्वालावल्ली विशाला स्फुरति नरहरेर्भालनेत्रालवालेतामेवोच्चैः स्फुलिङ्गस्फुटकुसुमघटां कोटि देशे दधाना ।अद्धा यद्धेतुकोच्चावचफलपटलप्रायतामायतालंसंवर्तोद्वृत्तवाह्निद्युमणिगणबृहद्भानुदम्भोलिवर्गः ॥ ३७॥
jvālāvallī viśālā sphurati naraharerbhālanetrālavāletāmevoccaiḥ sphuliṅgasphuṭakusumaghaṭāṃ koṭi deśe dadhānā |addhā yaddhetukoccāvacaphalapaṭalaprāyatāmāyatālaṃsaṃvartodvṛttavāhnidyumaṇigaṇabṛhadbhānudambholivargaḥ || 37||
सार्धं योद्धुं समृद्धैर्नभसि भपतिना दुर्जयैर्ध्वान्तयोधैःधृष्णिश्रेणीभटानामहमहमिकया सत्वरोदित्वराणाम् ।वाहासङ्घट्टपिष्टाङ्गदमणिपटलीप्रांशुपिष्टातवृष्टाःकष्टानां सन्तु नष्टयै नरहरिवपुषो फालदृष्टेः स्फुलिङ्गाः ॥ ३८॥
sārdhaṃ yoddhuṃ samṛddhairnabhasi bhapatinā durjayairdhvāntayodhaiḥdhṛṣṇiśreṇībhaṭānāmahamahamikayā satvaroditvarāṇām |vāhāsaṅghaṭṭapiṣṭāṅgadamaṇipaṭalīprāṃśupiṣṭātavṛṣṭāḥkaṣṭānāṃ santu naṣṭayai naraharivapuṣo phāladṛṣṭeḥ sphuliṅgāḥ || 38||
भक्तप्राणिप्रहाणिप्रचलदसिलतापाणिदुर्दैत्यहत्यातिक्रूरक्रोधयोधप्रचलनखचितश्मश्रुलेखासखी नः ।रौद्रश्रीकाद्रवेयीद्रुतललनवलज्जिह्विका प्रोज्जिहानासा नागद्वेषिमूर्तेर्विहरतु हृदये वेल्लिता चिल्लिवल्ली ॥ ३९॥
bhaktaprāṇiprahāṇipracaladasilatāpāṇidurdaityahatyātikrūrakrodhayodhapracalanakhacitaśmaśrulekhāsakhī naḥ |raudraśrīkādraveyīdrutalalanavalajjihvikā projjihānāsā nāgadveṣimūrterviharatu hṛdaye vellitā cillivallī || 39||
लास्येनोल्लास्यमाना निरवधिविगलद्योधगोधिप्रतोलीयावत्क्रोधावकीर्णाञ्चलचपलचलच्चामरोड्डामरश्रीः ।घोणादण्डाग्रजाग्रज्जयपरिचयकृद्वैजयन्ती जयन्तीरौद्रस्य द्रागभद्रं विघटयभु हठाद्भ्रूद्वयी नृद्विपारेः ॥ ४०॥
lāsyenollāsyamānā niravadhivigaladyodhagodhipratolīyāvatkrodhāvakīrṇāñcalacapalacalaccāmaroḍḍāmaraśrīḥ |ghoṇādaṇḍāgrajāgrajjayaparicayakṛdvaijayantī jayantīraudrasya drāgabhadraṃ vighaṭayabhu haṭhādbhrūdvayī nṛdvipāreḥ || 40||
दुर्दान्तध्वान्तभेकप्रतिभयसरयश्वासफूत्कार घोराप्रेङ्खोलश्मश्रुलेखाच्छलचलरसनाद्वन्द्वविभ्राजमाना ।वेष्टुं वा लम्बमानाननबिलनिलयं भालभित्तेरधस्तात् ।स्याद्धोणादीर्घपृष्ठी मदघविघटिनीकूटशैलाटमूर्तेः ॥ ४१॥
durdāntadhvāntabhekapratibhayasarayaśvāsaphūtkāra ghorāpreṅkholaśmaśrulekhācchalacalarasanādvandvavibhrājamānā |veṣṭuṃ vā lambamānānanabilanilayaṃ bhālabhitteradhastāt |syāddhoṇādīrghapṛṣṭhī madaghavighaṭinīkūṭaśailāṭamūrteḥ || 41||
सूर्यादिज्योतिरुर्जस्वलकरपटलीमोटनालम्पटोऽसौदैत्येन्द्रोद्दामधामद्युमणिघृणिघटालङ्घनेनाभिघाती ।लोकालोकाद्रिरीत्युत्प्रतिघ इव तदुत्तुङ्गशृङ्गत्वभङ्गेजङ्घालो जङ्घनीतुच्छलहरिपरुषश्वासवातोऽघसङ्घान् ॥ ४२॥
sūryādijyotirurjasvalakarapaṭalīmoṭanālampaṭo'saudaityendroddāmadhāmadyumaṇighṛṇighaṭālaṅghanenābhighātī |lokālokādrirītyutpratigha iva taduttuṅgaśṛṅgatvabhaṅgejaṅghālo jaṅghanītucchalahariparuṣaśvāsavāto'ghasaṅghān || 42||
क्रूरक्रोधाग्निकीलक्कथित इव पृथुश्वासभूमा नृसिंहस्योग्राणामग्रगाणामनुतनुघटितरफारविस्फोटकोटिः ।वार्धिनामैक्यमृद्धं घटयितुमिव जङ्घालजङ्घालताभ्रू (जङ्घालझम्झासमीरो)द्रागंहःसङ्घनीतिर्मतं सकलशुभोल्लङ्घनी जङ्घनीतु ॥ ४३॥ (नीतिर्मम, शुभोल्लङ्घने)
krūrakrodhāgnikīlakkathita iva pṛthuśvāsabhūmā nṛsiṃhasyogrāṇāmagragāṇāmanutanughaṭitaraphāravisphoṭakoṭiḥ |vārdhināmaikyamṛddhaṃ ghaṭayitumiva jaṅghālajaṅghālatābhrū (jaṅghālajhamjhāsamīro)drāgaṃhaḥsaṅghanītirmataṃ sakalaśubhollaṅghanī jaṅghanītu || 43|| (nītirmama, śubhollaṅghane)
द्वीपान्तर्द्योतमानक्षितिधरनिकरक्षुद्रतामुद्रितौजालोकालोकाद्रिमूर्धाञ्चलचलनधनश्लाघनीयापदानः ।द्राग्मित्त्याघातजातप्रतिघुरितरयभ्रान्तगाङ्गेयरेणुभ्राजद्ब्रह्माण्डभाण्डः स्फुरतु हृदि हरेः श्वासरूपी नभस्वान् ॥ ४४॥
dvīpāntardyotamānakṣitidharanikarakṣudratāmudritaujālokālokādrimūrdhāñcalacalanadhanaślāghanīyāpadānaḥ |drāgmittyāghātajātapratighuritarayabhrāntagāṅgeyareṇubhrājadbrahmāṇḍabhāṇḍaḥ sphuratu hṛdi hareḥ śvāsarūpī nabhasvān || 44||
घोणाश्वभ्रोरुगर्भादतिपरुषखरश्वासधारानिरस्ताकालव्यालद्वयीवोद्यतफणयुगलीश्रोत्रगर्भप्रदेशेनेत्रायुर्वायुयायिन्यसुरपरिषदः स्थूलतालालितान्ता (नेत्रायुर्वायुपायिन्य)स्मेरा श्मश्रुद्वयी नो द्विपदलनतनोस्तुङ्गभासङ्गताव्यात् ॥ ४५॥
ghoṇāśvabhrorugarbhādatiparuṣakharaśvāsadhārānirastākālavyāladvayīvodyataphaṇayugalīśrotragarbhapradeśenetrāyurvāyuyāyinyasurapariṣadaḥ sthūlatālālitāntā (netrāyurvāyupāyinya)smerā śmaśrudvayī no dvipadalanatanostuṅgabhāsaṅgatāvyāt || 45||
कौटिल्येनैव ल्खल्वाचरितपरिचिता वक्रताशुभ्रताभ्यांन्यस्यन्ती क्षीरकण्ठद्विजनपतिघटाकण्ठपीठे प्रकोष्ठम् ।ताभ्यां तिग्मत्वयुग्भ्यां नगरवरवधूनेत्रकोणान्तमैत्रीदंष्ट्रधाटी स्फुटा नः कपटहरितनोः पाटयेत् पापकूटम् ॥ ४६॥
kauṭilyenaiva lkhalvācaritaparicitā vakratāśubhratābhyāṃnyasyantī kṣīrakaṇṭhadvijanapatighaṭākaṇṭhapīṭhe prakoṣṭham |tābhyāṃ tigmatvayugbhyāṃ nagaravaravadhūnetrakoṇāntamaitrīdaṃṣṭradhāṭī sphuṭā naḥ kapaṭaharitanoḥ pāṭayet pāpakūṭam || 46||
आविर्भूयास्यगर्भाद्रवमसुरवधूगर्भविभ्रंशभीमंजिह्वां चालोक्य दैत्यक्षतजरसझरीग्रासलोलामिवोग्राम् ।कूरास्थिग्रन्थिकोटीविघटनकटुतोद्धाटिनीवातिघोरापायाच्छैलाटचेष्टानुकृतिकृतिभृतो दन्तधाटी प्रभोर्नः ॥ ४७॥
āvirbhūyāsyagarbhādravamasuravadhūgarbhavibhraṃśabhīmaṃjihvāṃ cālokya daityakṣatajarasajharīgrāsalolāmivogrām |kūrāsthigranthikoṭīvighaṭanakaṭutoddhāṭinīvātighorāpāyācchailāṭaceṣṭānukṛtikṛtibhṛto dantadhāṭī prabhornaḥ || 47||
प्रह्लादोद्रिक्तनिद्रप्रमदकुमुदिनीजागरारागराजोरुष्टेन्द्रद्वेष्ट्ट्द्य्ष्टिस्फुटपुटकघटादर्शिताक्षुद्रनिद्राः ।विध्वस्तातिप्रशस्तामरनिवहमहासाध्वसध्वान्तधाराःलीलाशैलाटमूर्तेर्दशनशशिकलाश्रेणयः प्रीणयन्तु ॥ ४८॥
prahlādodriktanidrapramadakumudinījāgarārāgarājoruṣṭendradveṣṭṭdyṣṭisphuṭapuṭakaghaṭādarśitākṣudranidrāḥ |vidhvastātipraśastāmaranivahamahāsādhvasadhvāntadhārāḥlīlāśailāṭamūrterdaśanaśaśikalāśreṇayaḥ prīṇayantu || 48||
दैत्योरःपीठपाटप्रकटविकटरुट्कक्खटोघृष्टदंष्ट्रासङ्घट्टस्पष्टदृष्टज्वलनकणगणश्रेणयोऽनिष्टनष्टौ ।जायन्तां जागरूका विदलितदनुजव्यूहवाहोर्जितेजःपूगप्रोद्गीर्णचूर्णप्रचयसमरुचो रंहसा सिंहमूर्तेः ॥ ४९॥
daityoraḥpīṭhapāṭaprakaṭavikaṭaruṭkakkhaṭoghṛṣṭadaṃṣṭrāsaṅghaṭṭaspaṣṭadṛṣṭajvalanakaṇagaṇaśreṇayo'niṣṭanaṣṭau |jāyantāṃ jāgarūkā vidalitadanujavyūhavāhorjitejaḥpūgaprodgīrṇacūrṇapracayasamaruco raṃhasā siṃhamūrteḥ || 49||
निर्यल्लालाटदृष्टिज्वलनघृणिघटाप्लुष्टदुष्टौघवंशस्थूलास्थिग्रन्थिकूटस्फुटनचटचटाट्टारवस्फारशङ्काम् ।कुर्वन् गीर्वाणवर्गेऽद्भुतकलननभोभाजि निश्शेषयेन्नोदोषान् रोषप्रपोषो मिषहरिवपुषो दन्तसङ्घट्टघोषः ॥ ५०॥
niryallālāṭadṛṣṭijvalanaghṛṇighaṭāpluṣṭaduṣṭaughavaṃśasthūlāsthigranthikūṭasphuṭanacaṭacaṭāṭṭāravasphāraśaṅkām |kurvan gīrvāṇavarge'dbhutakalananabhobhāji niśśeṣayennodoṣān roṣaprapoṣo miṣaharivapuṣo dantasaṅghaṭṭaghoṣaḥ || 50||
मन्दारोदारसिन्दूरकशिशुबिसिनीबन्धुबन्धूकसन्ध्यानिर्यन्निर्यासकार्याकृतिरिव कलितारुण्यतारुण्यसम्पत् ।सप्तार्चिस्तप्तखड्गप्रतिनिधिरधिकोल्लासिलौल्योल्बणश्रीरास्तां नस्तापभाजां नरहरिरसनावासनाशासनाय ॥ ५१॥
mandārodārasindūrakaśiśubisinībandhubandhūkasandhyāniryanniryāsakāryākṛtiriva kalitāruṇyatāruṇyasampat |saptārcistaptakhaḍgapratinidhiradhikollāsilaulyolbaṇaśrīrāstāṃ nastāpabhājāṃ naraharirasanāvāsanāśāsanāya || 51||
सौक्षम्येणाग्नेर्निदाने वदन इह सतः क्रोधदोधूयमानप्राणद्राघिष्ठभस्त्राजवनपवनतो दीप्तिशीलेव कीला ।क्रोधान्धानां नखानामसुरवरहृदो दर्शनायेव सम्यक्प्रह्वा जिह्वा मदंहः प्रदहतु महिमोन्नाहभृन्नारसिंही ॥ ५२॥
saukṣamyeṇāgnernidāne vadana iha sataḥ krodhadodhūyamānaprāṇadrāghiṣṭhabhastrājavanapavanato dīptiśīleva kīlā |krodhāndhānāṃ nakhānāmasuravarahṛdo darśanāyeva samyakprahvā jihvā madaṃhaḥ pradahatu mahimonnāhabhṛnnārasiṃhī || 52||
निष्क्रान्तेवानयन्ताद्गलरववलतः साध्वसध्वस्तधैर्यात् (निष्क्रान्तेवानयनाद्गलरववलतः)प्रोन्मीलत्कम्पसम्पद्भयमयचरितोद्भावनप्रेक्षयेव ।दंष्ट्राभिः स्पष्टरोचिःपटलकरघटाघट्टनीभिः प्रद्यष्टाश्वासेव स्वान्तदेशे नरहरिरसना वासनाशासनी स्यात् ॥ ५३॥
niṣkrāntevānayantādgalaravavalataḥ sādhvasadhvastadhairyāt (niṣkrāntevānayanādgalaravavalataḥ)pronmīlatkampasampadbhayamayacaritodbhāvanaprekṣayeva |daṃṣṭrābhiḥ spaṣṭarociḥpaṭalakaraghaṭāghaṭṭanībhiḥ pradyaṣṭāśvāseva svāntadeśe naraharirasanā vāsanāśāsanī syāt || 53||
दैतेयोद्दामधामद्रुमदहनधृताटोपनोपाग्निकीलाप्रह्लादोद्रिक्तभक्तिच्छलनिलयचलच्छोणकेतुच्छीवर्नः ।स्याज्जिह्वा नारसिंही विबुधपतिशुभा दृष्टवासन्तवार्ताश्लिष्टश्रीवल्लिहृष्टप्रथमकिसलयश्रीरनिष्टप्रणष्टयै ॥ ५४॥
daiteyoddāmadhāmadrumadahanadhṛtāṭopanopāgnikīlāprahlādodriktabhakticchalanilayacalacchoṇaketucchīvarnaḥ |syājjihvā nārasiṃhī vibudhapatiśubhā dṛṣṭavāsantavārtāśliṣṭaśrīvallihṛṣṭaprathamakisalayaśrīraniṣṭapraṇaṣṭayai || 54||
चञ्चत्पञ्चप्रकारे मुख इह भवितुं साम्प्रतं पञ्च जिह्वाःव्यक्तैकाग्रे महोग्रा पुनरपि भवितारश्चतस्रोऽधिपार्श्वम् ।इत्यालोच्येव सीमाजिवटविषुतया कर्णजाहां जिहानेस्मर्तव्ये सिंहमूर्तेर्भुशमपशरणैः सृक्कणी चक्रपाणेः ॥ ५५॥
cañcatpañcaprakāre mukha iha bhavituṃ sāmprataṃ pañca jihvāḥvyaktaikāgre mahogrā punarapi bhavitāraścatasro'dhipārśvam |ityālocyeva sīmājivaṭaviṣutayā karṇajāhāṃ jihānesmartavye siṃhamūrterbhuśamapaśaraṇaiḥ sṛkkaṇī cakrapāṇeḥ || 55||
प्रेङ्खन्निःश्वासलेखं प्रकटकटकटस्फोटविस्पष्टदंष्ट्रंश्मश्रुस्मेरत्वभीष्मं कुटिलमविकटभ्रूकुटीभ्राजमानम् ।क्रोधक्रूक्षिचक्रं सरभसरसनाभीमतं श्रीमतङ्ग (सरभसरसनाभीषणं)द्वेष्टुर्द्राग्द्वेष्टु वक्त्रं मम विषमदशास्रष्टुरिष्टं गरिष्ठम् ॥ ५६॥
preṅkhanniḥśvāsalekhaṃ prakaṭakaṭakaṭasphoṭavispaṣṭadaṃṣṭraṃśmaśrusmeratvabhīṣmaṃ kuṭilamavikaṭabhrūkuṭībhrājamānam |krodhakrūkṣicakraṃ sarabhasarasanābhīmataṃ śrīmataṅga (sarabhasarasanābhīṣaṇaṃ)dveṣṭurdrāgdveṣṭu vaktraṃ mama viṣamadaśāsraṣṭuriṣṭaṃ gariṣṭham || 56||
दंष्ट्रासङ्घट्टघोरज्वलदनलकणश्रेणिकर्णप्रसूनेप्रोद्यन्निर्घोषवाद्ये प्रचलितबहलज्वालजिह्वामहोल्के ।रौद्रश्रीलास्यरङ्गे प्रकटविकटरुट्सूत्रधारप्रचारेसद्यो विद्योतमानद्विपदलनतनोरानने नो रतिः स्यात् ॥ ५७॥
daṃṣṭrāsaṅghaṭṭaghorajvaladanalakaṇaśreṇikarṇaprasūneprodyannirghoṣavādye pracalitabahalajvālajihvāmaholke |raudraśrīlāsyaraṅge prakaṭavikaṭaruṭsūtradhārapracāresadyo vidyotamānadvipadalanatanorānane no ratiḥ syāt || 57||
वह्निप्राचीरदीप्रप्रस्रुमरपरितःकेसरे स्पष्टदंष्ट्राकुड्यासंश्लिष्टयष्टिप्रचयपरिचिते भ्रूलतातोरणाढ्ये ।जाग्रत्प्रग्रीवमित्रप्रतिभयनयने प्रह्वाजिह्वालतोद्यत्सोपाने रौद्रलक्ष्मीगृह इव नृहरेरानने माननास्ताम् ॥ ५८॥
vahniprācīradīpraprasrumaraparitaḥkesare spaṣṭadaṃṣṭrākuḍyāsaṃśliṣṭayaṣṭipracayaparicite bhrūlatātoraṇāḍhye |jāgratpragrīvamitrapratibhayanayane prahvājihvālatodyatsopāne raudralakṣmīgṛha iva nṛharerānane mānanāstām || 58||
निस्त्रिंशस्रंसनं प्राक्सृजति करतलाज्जिह्वया नारसिंहेदंष्ट्राभिः कृत्तशस्त्रीपटलविघटने भ्रूलताविभ्रमेण ।कोदण्डभ्रंशचण्डे शितविशिखहरे श्रीकटाक्षच्छटाभिःदृष्टानां दृष्टिमात्रात् प्रतिकृतिकृतिनि प्रीतिरास्तां मुखे नः ॥ ५९॥
nistriṃśasraṃsanaṃ prāksṛjati karatalājjihvayā nārasiṃhedaṃṣṭrābhiḥ kṛttaśastrīpaṭalavighaṭane bhrūlatāvibhrameṇa |kodaṇḍabhraṃśacaṇḍe śitaviśikhahare śrīkaṭākṣacchaṭābhiḥdṛṣṭānāṃ dṛṣṭimātrāt pratikṛtikṛtini prītirāstāṃ mukhe naḥ || 59||
उद्यज्जिह्वामहोल्के मुखरिमखरनिर्घोषनिर्घातघोरेभ्रूवल्लीश्मश्रुलेखाविलसितविलसद्धूमकेतुप्रकाशे ।सक्रोधा क्षुद्रचक्षुस्त्रिकविकसनसन्दर्शितार्कत्रयीकेतस्यास्ये स्यान्नमस्यासुरकुलदलना दर्शिता जन्यसैन्ये ॥ ६०॥
udyajjihvāmaholke mukharimakharanirghoṣanirghātaghorebhrūvallīśmaśrulekhāvilasitavilasaddhūmaketuprakāśe |sakrodhā kṣudracakṣustrikavikasanasandarśitārkatrayīketasyāsye syānnamasyāsurakuladalanā darśitā janyasainye || 60||
दंष्ट्राधाटीकठोरक्रकचपरिचयेनाप्यखण्डस्वरूपासंङ्कोचं कण्ठघोषेण च न च दधती भीषणेनोल्बणेन ।लोके जिह्वापुटेऽप्यस्वलितपदवती भारती यत्र वासंमा सन्धत्तेऽप्रमत्ते हृदि भवतु हरेर्द्रागुपास्यं तदास्यम् ॥ ६१॥
daṃṣṭrādhāṭīkaṭhorakrakacaparicayenāpyakhaṇḍasvarūpāsaṃṅkocaṃ kaṇṭhaghoṣeṇa ca na ca dadhatī bhīṣaṇenolbaṇena |loke jihvāpuṭe'pyasvalitapadavatī bhāratī yatra vāsaṃmā sandhatte'pramatte hṛdi bhavatu harerdrāgupāsyaṃ tadāsyam || 61||
सप्तार्चिःखण्डषण्डस्तबकितकुहरा चुल्लिकेवोल्लसन्तीदीर्णा दीर्घादरीवोद्धुररुधिरसुहृद्धाराधुरीणा ।पातालद्वारिवोद्यत्फणिफणमणिरुक्कन्दकीवृन्दलीढालीलाहर्यक्षमूर्तेः क्षपयतु विपुला वक्त्रकुक्षिर्मदंहः ॥ ६२॥
saptārciḥkhaṇḍaṣaṇḍastabakitakuharā cullikevollasantīdīrṇā dīrghādarīvoddhurarudhirasuhṛddhārādhurīṇā |pātāladvārivodyatphaṇiphaṇamaṇirukkandakīvṛndalīḍhālīlāharyakṣamūrteḥ kṣapayatu vipulā vaktrakukṣirmadaṃhaḥ || 62||
गर्जश्रीनिर्जिताम्भोधरपटलहठाकृष्टविद्युत्कलापप्रायां प्राप्तां समुद्रादपि परिभावनो वैद्रुमी वल्लरीं वा ।रौद्रश्रीवीरवर्यावरवरणविधादन्तबन्धूकमालांबिभ्रद्यैत्यान्त्रमालामतिपरुषरुषः पातु देवस्य कण्ठः ॥ ६३॥
garjaśrīnirjitāmbhodharapaṭalahaṭhākṛṣṭavidyutkalāpaprāyāṃ prāptāṃ samudrādapi paribhāvano vaidrumī vallarīṃ vā |raudraśrīvīravaryāvaravaraṇavidhādantabandhūkamālāṃbibhradyaityāntramālāmatiparuṣaruṣaḥ pātu devasya kaṇṭhaḥ || 63||
माधुर्योद्रेकधुर्यं निजसहजपरिष्कारवर्यं विसृज्यक्रौर्यश्रीवार्यमाणावसरमपरसन्दैत्यपालान्त्रनालम् ।घोराकारां घृणायाः पदमपि दधती धार्यमाणां हठेनग्रीवा श्रीर्वारणारेः शरणमिह परं पीवरी वामनी वः ? ॥ ६४॥
mādhuryodrekadhuryaṃ nijasahajapariṣkāravaryaṃ visṛjyakrauryaśrīvāryamāṇāvasaramaparasandaityapālāntranālam |ghorākārāṃ ghṛṇāyāḥ padamapi dadhatī dhāryamāṇāṃ haṭhenagrīvā śrīrvāraṇāreḥ śaraṇamiha paraṃ pīvarī vāmanī vaḥ ? || 64||
मायाहर्यक्षमूर्तेः क्षयसमयपयोवाहसाहस्रगर्जस्फूर्जन्निर्घोषसम्भावितविदलनदिक्सन्धिसन्धुक्षणाय ।उन्मीलत्कान्तितन्तूत्कटकरजघटासूचिसाचिव्यभाजोविष्वद्रीचोऽनुविश्वोपकृतिकृतिभृतो भावये बाहुदण्डान् ॥ ६५॥
māyāharyakṣamūrteḥ kṣayasamayapayovāhasāhasragarjasphūrjannirghoṣasambhāvitavidalanadiksandhisandhukṣaṇāya |unmīlatkāntitantūtkaṭakarajaghaṭāsūcisācivyabhājoviṣvadrīco'nuviśvopakṛtikṛtibhṛto bhāvaye bāhudaṇḍān || 65||
नम्रा दैतेयसम्राद्प्रतिभयपृतनाघातगुर्वीं किलोर्वींदीव्यद्यर्वीकरोर्वीपतिफणपरिषत्खर्वतां पर्वतान्ताम् ।उद्धर्तं प्रोद्धुरा नु प्रतिदिशवलिताः सर्वतोऽखर्वमूर्तेःसाहस्रा बाहवस्ते मम हृदि महिमोन्नाहवाहः स्फुरन्तु ॥ ६६॥
namrā daiteyasamrādpratibhayapṛtanāghātagurvīṃ kilorvīṃdīvyadyarvīkarorvīpatiphaṇapariṣatkharvatāṃ parvatāntām |uddhartaṃ proddhurā nu pratidiśavalitāḥ sarvato'kharvamūrteḥsāhasrā bāhavaste mama hṛdi mahimonnāhavāhaḥ sphurantu || 66||
दीप्रं यद्विप्रचित्तप्रभवमृगदृशां क्षिप्रमोददधानंनिप्रघ्नद्विप्रवर्यप्रतिभयरयभृत्कैटभाटोपलोपम् ।चक्रं हर्यक्षमूर्तेः शरणमहमहोरात्रमार्तो भृशार्तेरेमि द्राक्कालनेमिक्षतजरसलन्नेमि कस्माद्विभेमि ॥ ६७॥
dīpraṃ yadvipracittaprabhavamṛgadṛśāṃ kṣipramodadadhānaṃnipraghnadvipravaryapratibhayarayabhṛtkaiṭabhāṭopalopam |cakraṃ haryakṣamūrteḥ śaraṇamahamahorātramārto bhṛśārteremi drākkālanemikṣatajarasalannemi kasmādvibhemi || 67||
वह्निज्वालाभजिह्वावगलनविकलत्वाम्बुना सन्नवक्त्रं (विकलस्वाम्बुना)निर्घोषैः कण्ठकम्बोश्चकितमिव महामौनमुद्रां दधानम् ।घोणाघ्राणप्रहीणं जलजमिव सितं पाणिभूषायमाणंशत्रुभ्यस्त्राणहेतोः शरणय नृहरेरम्बुजाक्षस्य कम्बुम् ॥ ६८॥
vahnijvālābhajihvāvagalanavikalatvāmbunā sannavaktraṃ (vikalasvāmbunā)nirghoṣaiḥ kaṇṭhakamboścakitamiva mahāmaunamudrāṃ dadhānam |ghoṇāghrāṇaprahīṇaṃ jalajamiva sitaṃ pāṇibhūṣāyamāṇaṃśatrubhyastrāṇahetoḥ śaraṇaya nṛharerambujākṣasya kambum || 68||
ऋक्चक्रेणेव चक्रं प्रथनमधिमधुग्रासिकोग्राकृतीतिक्रौर्येण क्रौञ्चभेदे पटुरिति विकटां श्रीमहासेनशक्तिम् ।दम्भोलिं जम्भशत्रोरहिहननमहासाहसीस्रद्धसन्तोदैत्योरस्त्रोटयन्तस्तृणमिव नृहरेः पाणिजाः प्रीणयन्तु ॥ ६९॥
ṛkcakreṇeva cakraṃ prathanamadhimadhugrāsikogrākṛtītikrauryeṇa krauñcabhede paṭuriti vikaṭāṃ śrīmahāsenaśaktim |dambholiṃ jambhaśatrorahihananamahāsāhasīsraddhasantodaityorastroṭayantastṛṇamiva nṛhareḥ pāṇijāḥ prīṇayantu || 69||
दैत्येन्द्रध्वानसन्ध्याध्वनिमुकुलितदिक्पालमालासुखर्धिस्वाध्यायारम्भपूर्वोदितसतनुदशोङ्कारिकाकारिभाजः ।नागानामिन्द्रियाणां दशसृणिसदृशाः प्राणिनां प्रीतिभाजांप्रायः पारीन्द्रमूर्तेर्मम दश नखरास्ते खराः स्युः सुखाय ॥ ७०॥
daityendradhvānasandhyādhvanimukulitadikpālamālāsukhardhisvādhyāyārambhapūrvoditasatanudaśoṅkārikākāribhājaḥ |nāgānāmindriyāṇāṃ daśasṛṇisadṛśāḥ prāṇināṃ prītibhājāṃprāyaḥ pārīndramūrtermama daśa nakharāste kharāḥ syuḥ sukhāya || 70||
साक्षादालक्ष्यमाणं युधि दलदगदाघातशोथप्रथिम्नादिङ्नागानां विषाणोरुमुसलशकलैः पाण्डुनिर्भग्नमग्नैः ।दैतेयव्याघ्रवक्षःप्रबलमदगदं शीघ्रमुल्लाघयन्तोभूशल्योद्धारकल्याभवभयभिषजः पाणिजाः पान्तु युष्मान् ॥ ७१॥
sākṣādālakṣyamāṇaṃ yudhi daladagadāghātaśothaprathimnādiṅnāgānāṃ viṣāṇorumusalaśakalaiḥ pāṇḍunirbhagnamagnaiḥ |daiteyavyāghravakṣaḥprabalamadagadaṃ śīghramullāghayantobhūśalyoddhārakalyābhavabhayabhiṣajaḥ pāṇijāḥ pāntu yuṣmān || 71||
उन्मीलत्कालखण्डोत्पलममलिनकङ्कालखण्टैः कुमुद्वत्तद्वद्ये व्यक्तमुल्कामुकुलितकमलं स्रागसृक्काभिपूर्णम् ।हंसापत्यातिरक्तं सुररिपुवरहृल्लक्ष्यहर्यक्षमूर्तेःक्रौर्यक्रीडातटागं क्षणमधिविदधुस्ते नखाः स्युः सुखाय ॥ ७२॥
unmīlatkālakhaṇḍotpalamamalinakaṅkālakhaṇṭaiḥ kumudvattadvadye vyaktamulkāmukulitakamalaṃ srāgasṛkkābhipūrṇam |haṃsāpatyātiraktaṃ suraripuvarahṛllakṣyaharyakṣamūrteḥkrauryakrīḍātaṭāgaṃ kṣaṇamadhividadhuste nakhāḥ syuḥ sukhāya || 72||
उद्रिङ्गद्रक्तलेखारुणवसनलताकर्षमुच्चैस्त्रिलोकीलक्ष्मीदैत्येन्द्रवक्षःस्थलपृथुलशिलास्थेयसीमिर्ष्येयेव ।आकर्षन्तो द्विरूढां विबुधपरिवृतेनैव बाढं विधातुंनिर्भीति प्रीणयन्तु छलहरिवपुषः पाणिजाः प्राणिजातम् ॥ ७३॥
udriṅgadraktalekhāruṇavasanalatākarṣamuccaistrilokīlakṣmīdaityendravakṣaḥsthalapṛthulaśilāstheyasīmirṣyeyeva |ākarṣanto dvirūḍhāṃ vibudhaparivṛtenaiva bāḍhaṃ vidhātuṃnirbhīti prīṇayantu chalaharivapuṣaḥ pāṇijāḥ prāṇijātam || 73||
वक्षःसीमन्तयन्तो नभिदुरभिदुरोरच्छदछेददक्षायत्किञ्चिद्विघ्ननिघ्ना इव घनमघवद्वज्रघातोत्थशोथैः ।स्थूलास्थिग्रन्थिकूटे निबिडकडकडोड्डामराम्रेडितेनक्रीडन्तश्शक्रशत्रोर्नरहरिनखरास्ते खराः स्युः सुखाय ॥ ७४॥
vakṣaḥsīmantayanto nabhidurabhiduroracchadachedadakṣāyatkiñcidvighnanighnā iva ghanamaghavadvajraghātotthaśothaiḥ |sthūlāsthigranthikūṭe nibiḍakaḍakaḍoḍḍāmarāmreḍitenakrīḍantaśśakraśatrornaraharinakharāste kharāḥ syuḥ sukhāya || 74||
चापल्येनापतन्तीमिव शिरसि रसज्ञां प्रतप्तासिलेखाभीमामालोक्य सीमान्तरगतकमलाकौस्तुभश्रीव भीत्या ।तारादारांशुधाराप्रतिमघनतमोल्लासवल्लोमवल्लीलीनश्रीवत्सलक्ष्म क्षपयतु दुरितं लक्षहर्यक्षवक्षः ॥ ७५॥
cāpalyenāpatantīmiva śirasi rasajñāṃ prataptāsilekhābhīmāmālokya sīmāntaragatakamalākaustubhaśrīva bhītyā |tārādārāṃśudhārāpratimaghanatamollāsavallomavallīlīnaśrīvatsalakṣma kṣapayatu duritaṃ lakṣaharyakṣavakṣaḥ || 75||
अव्यादाकाशकाशस्तबकपरिणतः कूर्मलोम्नां विवर्तोदृष्टान्तश्यामशृङ्गस्य च हरिदुदयच्चित्रलेखैकमित्रम् ।मिथ्यद्वैरथ्यसज्जद्विपदलनतनोर्देहपूर्वापरर्द्धिस्थित्यर्थापत्तिसाध्यं भवभयविकटान्मङ्क्षु नो मध्यमव्यात् ॥ ७६॥
avyādākāśakāśastabakapariṇataḥ kūrmalomnāṃ vivartodṛṣṭāntaśyāmaśṛṅgasya ca haridudayaccitralekhaikamitram |mithyadvairathyasajjadvipadalanatanordehapūrvāpararddhisthityarthāpattisādhyaṃ bhavabhayavikaṭānmaṅkṣu no madhyamavyāt || 76||
दैत्येन्द्रो दीर्घनिद्रामधित शितशिखैस्तन्नखैः खण्डितोरःकण्डूतिर्यत्र हस्तस्खलदसिफलकस्फारपादप्रसारः ।चञ्चज्जानूपधाना तनुरुहनिवहप्रच्छदनाढ्यामञ्चेतः स्थैर्यपट्वाक्रमतु कपटहर्यक्षदक्षोरुखट्वा ॥ ७७॥
daityendro dīrghanidrāmadhita śitaśikhaistannakhaiḥ khaṇḍitoraḥkaṇḍūtiryatra hastaskhaladasiphalakasphārapādaprasāraḥ |cañcajjānūpadhānā tanuruhanivahapracchadanāḍhyāmañcetaḥ sthairyapaṭvākramatu kapaṭaharyakṣadakṣorukhaṭvā || 77||
न्यस्ते रोषेण साचिप्रसृमरपरितो दीधितौ यत्र रक्तेमध्ये नम्रत्वकम्रं कुवलयमभितः सङ्गतोत्तुङ्गताकम् ।उत्तानस्वर्णदण्डायुतकनकशलाका[लिलालित्यशालिच्छत्राभामाप तापानपनुदतु हरेर्वामजङ्घाप्रकाण्डः ॥ ७८॥
nyaste roṣeṇa sāciprasṛmaraparito dīdhitau yatra raktemadhye namratvakamraṃ kuvalayamabhitaḥ saṅgatottuṅgatākam |uttānasvarṇadaṇḍāyutakanakaśalākā[lilālityaśālicchatrābhāmāpa tāpānapanudatu harervāmajaṅghāprakāṇḍaḥ || 78||
स्तम्भोद्भूतस्य भूमेरूपरि लिपदसृक्चन्दनं स्यन्दमानाधोऽनूनारुण्यलक्ष्यादिति सुतपृतनापादघातार्तिभाजः ।फाले श्रीखण्डपुण्ड्रं लिखदिव नखरज्योत्स्नया वत्सलत्वात्प्रह्लादस्य प्रणामप्रवणितशिरसः पातु पादद्वयी नः ॥ ७९॥
stambhodbhūtasya bhūmerūpari lipadasṛkcandanaṃ syandamānādho'nūnāruṇyalakṣyāditi sutapṛtanāpādaghātārtibhājaḥ |phāle śrīkhaṇḍapuṇḍraṃ likhadiva nakharajyotsnayā vatsalatvātprahlādasya praṇāmapravaṇitaśirasaḥ pātu pādadvayī naḥ || 79||
रुन्धन्तीवारिबन्धूनधिरुधिरधुनीबन्धुबन्धूकमूर्तेराकृष्याशानुविश्वाः स्वयमपि युगपद्योजयन्तीव भान्ति ।द्वैतं द्यावापृथिव्योर्दलयितुमुदयन्मांसलानीचवीचिःविश्वद्रीची मरीचीततिररुणसमीचीनरोचिर्विचिन्त्या ॥ ८०॥
rundhantīvāribandhūnadhirudhiradhunībandhubandhūkamūrterākṛṣyāśānuviśvāḥ svayamapi yugapadyojayantīva bhānti |dvaitaṃ dyāvāpṛthivyordalayitumudayanmāṃsalānīcavīciḥviśvadrīcī marīcītatiraruṇasamīcīnarocirvicintyā || 80||
अस्थानद्वारि तिष्ठन् असुरवरहृदो दारुणायैकनिष्टक्रोधः श्रीपृष्ठनिष्ठप्रततफणबृहद्दीर्घपृष्ठस्थविष्ठः ।प्रह्लादाप्तप्रतिष्ठः प्रबलदनुजनुःसैन्यविन्यस्तनिष्ठःपायाद्देवो वसिष्ठप्रभवभवनुतो देवगोष्ठीगरिष्ठः ॥ ८१॥
asthānadvāri tiṣṭhan asuravarahṛdo dāruṇāyaikaniṣṭakrodhaḥ śrīpṛṣṭhaniṣṭhapratataphaṇabṛhaddīrghapṛṣṭhasthaviṣṭhaḥ |prahlādāptapratiṣṭhaḥ prabaladanujanuḥsainyavinyastaniṣṭhaḥpāyāddevo vasiṣṭhaprabhavabhavanuto devagoṣṭhīgariṣṭhaḥ || 81||
दन्तेभ्यः पाणिजेभ्यस्तुहिनगुभगिनीस्तोमलेखासुहृद्भयोनो बिभ्यत्यब्धिशब्दश्रवणपरवशाघोरगम्भीरघोषात् ।और्वज्वालालतायाः कणकुसुमहृदप्युग्रजिह्वालतायायस्याङ्के निर्विशङ्कं जयति जलाधिजा सैष देवोऽवताद्वः ॥ ८२॥
dantebhyaḥ pāṇijebhyastuhinagubhaginīstomalekhāsuhṛdbhayono bibhyatyabdhiśabdaśravaṇaparavaśāghoragambhīraghoṣāt |aurvajvālālatāyāḥ kaṇakusumahṛdapyugrajihvālatāyāyasyāṅke nirviśaṅkaṃ jayati jalādhijā saiṣa devo'vatādvaḥ || 82||
एष ब्रह्माण्डभाण्डामितविततवपुः सज्जनस्वान्तदेशेस्वच्छन्दामन्दलीलो विषयसमुदयाकुञ्चितत्त्वाञ्चितेऽपि ।काष्ठाकैवल्यलक्ष्म्या जगति कतिपयैः कल्मिभिः कार्यदृष्टयादेवः श्रीमान् नृसिंहोऽवतु परममहानप्यणोरप्यणीयान् ॥ ८३॥
eṣa brahmāṇḍabhāṇḍāmitavitatavapuḥ sajjanasvāntadeśesvacchandāmandalīlo viṣayasamudayākuñcitattvāñcite'pi |kāṣṭhākaivalyalakṣmyā jagati katipayaiḥ kalmibhiḥ kāryadṛṣṭayādevaḥ śrīmān nṛsiṃho'vatu paramamahānapyaṇorapyaṇīyān || 83||
उच्चैर्घुष्टप्रहृष्टत्रिदशगणघनश्लाघनाघूर्णनोद्यन्मूर्धाधोध्वस्तपुष्पस्तबकविकसितैस्तारकाचक्रवालैः ।दृष्टोरः पाटरुष्टिस्फुटविकटसटाकम्पसम्पत्तिचक्रच्छिन्नैराच्छादिताङ्गच्छलनृहरितनुर्यच्छताद्वाञ्छितं नः ॥ ८४॥
uccairghuṣṭaprahṛṣṭatridaśagaṇaghanaślāghanāghūrṇanodyanmūrdhādhodhvastapuṣpastabakavikasitaistārakācakravālaiḥ |dṛṣṭoraḥ pāṭaruṣṭisphuṭavikaṭasaṭākampasampatticakracchinnairācchāditāṅgacchalanṛharitanuryacchatādvāñchitaṃ naḥ || 84||
आभातीतेन्दुधामासदरिदरकरः सर्वमानव्यमाभृत्कायोदारस्सदारोचितदशनखरः कोऽपि तत्त्वाधिकारी ।आभातीतेन्दुधामा सदरि करः सर्वदा नव्यमाभृ (सदर)त्कायोदारः सदारोचितदशनखरः कोऽपि तत्त्वाधिकारी ॥ ८५॥
ābhātītendudhāmāsadaridarakaraḥ sarvamānavyamābhṛtkāyodārassadārocitadaśanakharaḥ ko'pi tattvādhikārī |ābhātītendudhāmā sadari karaḥ sarvadā navyamābhṛ (sadara)tkāyodāraḥ sadārocitadaśanakharaḥ ko'pi tattvādhikārī || 85||
तिष्ठन्नम्भोजपृष्ठे जलनिधिजनुषो रोचिषा राजमानोविद्युज्ज्वालाकलापोज्ज्वलविपुलसटाकीर्णविस्तीर्णवक्त्रः ।जान्वोर्विन्यस्तहस्तः कटितटविवलद्योगपट्टस्फुटश्रीभाजोः शङ्खारिधारी जयति नरवपुश्चित्रपारोन्द्रवक्त्रः ॥ ८६॥
tiṣṭhannambhojapṛṣṭhe jalanidhijanuṣo rociṣā rājamānovidyujjvālākalāpojjvalavipulasaṭākīrṇavistīrṇavaktraḥ |jānvorvinyastahastaḥ kaṭitaṭavivaladyogapaṭṭasphuṭaśrībhājoḥ śaṅkhāridhārī jayati naravapuścitrapārondravaktraḥ || 86||
पातूरःपीठपट्टाश्रितजलधिजनिर्योगपट्टाभिरामोदैत्योरःपाटकट्टारकखरनखरो भ्राजदट्टाट्टघोषः ।संसारक्लेशहट्टापहरणमहिमा यो हृदट्टाधिवासीभक्तानां देवभट्टारककलितनुतिः पीतपट्टांशुकः सः ॥ ८७॥
pātūraḥpīṭhapaṭṭāśritajaladhijaniryogapaṭṭābhirāmodaityoraḥpāṭakaṭṭārakakharanakharo bhrājadaṭṭāṭṭaghoṣaḥ |saṃsārakleśahaṭṭāpaharaṇamahimā yo hṛdaṭṭādhivāsībhaktānāṃ devabhaṭṭārakakalitanutiḥ pītapaṭṭāṃśukaḥ saḥ || 87||
सत्रासत्राणर्त्री रिपुसुतविपदः साधु नाना धुनानामारामाराजिवक्षा नखविदलितदुष्टासुरा भासुराभा ।सामासामादिगीता निजपदकमलालम्बतारावताराभीमाभीमार्थदक्षा तनुरवतु सुधा भानुमालानुमाला ॥ ८८॥
satrāsatrāṇartrī ripusutavipadaḥ sādhu nānā dhunānāmārāmārājivakṣā nakhavidalitaduṣṭāsurā bhāsurābhā |sāmāsāmādigītā nijapadakamalālambatārāvatārābhīmābhīmārthadakṣā tanuravatu sudhā bhānumālānumālā || 88||
प्राप्ता मुद्राविले शेन परममहता येन यः सन्तरण्याकारां पृथ्वीं दधानो वरभुजगवरत्रासरक्षां विभाति ।गाङ्गश्रीशोभमानां स्वतनुमवतु नः शं खलूच्चैर्महिम्नापारावारप्रभावः स नृहरिरपरा यस्य मैनीह मूर्तिः ॥ ८९॥
prāptā mudrāvile śena paramamahatā yena yaḥ santaraṇyākārāṃ pṛthvīṃ dadhāno varabhujagavaratrāsarakṣāṃ vibhāti |gāṅgaśrīśobhamānāṃ svatanumavatu naḥ śaṃ khalūccairmahimnāpārāvāraprabhāvaḥ sa nṛhariraparā yasya mainīha mūrtiḥ || 89||
ज्यायस्याभासमाना भवति न तनुरुट्छालिनी यारिराजीश्यामा क्षीरोदनीरोच्छ्वसनकुशलिनी या कृतोद्वृत्तपाता ।हन्यान्मूर्तिर्हरेः सा दुरितमतिबला काच्छपी नाम मात्रातिक्रान्ता दीर्घपृष्ठं परमपि दधती मान्दरश्रीनिधानम् ॥ ९०॥
jyāyasyābhāsamānā bhavati na tanuruṭchālinī yārirājīśyāmā kṣīrodanīrocchvasanakuśalinī yā kṛtodvṛttapātā |hanyānmūrtirhareḥ sā duritamatibalā kācchapī nāma mātrātikrāntā dīrghapṛṣṭhaṃ paramapi dadhatī māndaraśrīnidhānam || 90||
देहो यस्याम्बुवाहोपलसितरुचिभृद्यः सरस्वत्युपास्यःपातालक्ष्माखरांशुप्रतिमनखगणो यो हिरण्याक्षजेता ।यो नन्दोल्लासकान्तो विलसति बहुलोमावली यस्य धाम्निश्रेयो दद्यात् स देवो निजजनमहसे लब्धभूदारभावः ॥ ९१॥
deho yasyāmbuvāhopalasitarucibhṛdyaḥ sarasvatyupāsyaḥpātālakṣmākharāṃśupratimanakhagaṇo yo hiraṇyākṣajetā |yo nandollāsakānto vilasati bahulomāvalī yasya dhāmniśreyo dadyāt sa devo nijajanamahase labdhabhūdārabhāvaḥ || 91||
उद्यत्प्रह्लादसम्पन्नखरकररुचिः सर्वदा राजदन्तश्रीधारी योरिधा रास्त्रन्थरविवरणो योऽनुरज्यद्रसज्ञः (?) । (योरिदा)चिल्लीलास्याधिकारी विकसिततनुरुट्केसरी कोऽपि लोकेकल्याणं स स्वतुल्यः प्रणयतु परितोऽलङ्क्रियाभासमानः ॥ ९२॥
udyatprahlādasampannakharakararuciḥ sarvadā rājadantaśrīdhārī yoridhā rāstrantharavivaraṇo yo'nurajyadrasajñaḥ (?) | (yoridā)cillīlāsyādhikārī vikasitatanuruṭkesarī ko'pi lokekalyāṇaṃ sa svatulyaḥ praṇayatu parito'laṅkriyābhāsamānaḥ || 92||
लोकप्रह्लादसद्भाद्रपदजनमतिप्रोल्लसद्येवकार्यायासाराम्भोदधानध्वनिविभववती चुम्बितार्काक्षमाला ।कौपीनप्रीतधात्रीवलनियमलयालोकहर्षप्रकाशाशुक्लाक्षी स्फोटभीमा हरितनुरवताद्वामनी चाधिका सा ॥ ९३॥
lokaprahlādasadbhādrapadajanamatiprollasadyevakāryāyāsārāmbhodadhānadhvanivibhavavatī cumbitārkākṣamālā |kaupīnaprītadhātrīvalaniyamalayālokaharṣaprakāśāśuklākṣī sphoṭabhīmā haritanuravatādvāmanī cādhikā sā || 93||
प्रस्वापद्वर्धनीया शशिदरपरशुभ्राजिता दानवार्यापारीचर्यादितक्ष्मोपकृतिगुरुमहादेवशास्त्राधिकारा ।भार्गव्याभासमाना हृदि मम बहुशोकार्तिवीर्याविरास्तांमूर्ति देवस्य कापि प्रतिदिनमविताम्नायशैलीमुखश्रीः ॥ ९४॥
prasvāpadvardhanīyā śaśidaraparaśubhrājitā dānavāryāpārīcaryāditakṣmopakṛtigurumahādevaśāstrādhikārā |bhārgavyābhāsamānā hṛdi mama bahuśokārtivīryāvirāstāṃmūrti devasya kāpi pratidinamavitāmnāyaśailīmukhaśrīḥ || 94||
यो गाधेयाग्निनेत्री गतदुरितशतानन्दसूर्या च ताराभर्तुर्लक्ष्मीं दधाराह्रियत किल ययाप्युच्चकैरावणश्रीः ।या वैदेह्याप्तभीतिक्षयकरमहिमा साधु सा राघवीतिख्याता मूर्तिर्हरेर्नो वसतु हृदि पराभूतमायाकुरङ्गा ॥ ९५॥
yo gādheyāgninetrī gataduritaśatānandasūryā ca tārābharturlakṣmīṃ dadhārāhriyata kila yayāpyuccakairāvaṇaśrīḥ |yā vaidehyāptabhītikṣayakaramahimā sādhu sā rāghavītikhyātā mūrtirharerno vasatu hṛdi parābhūtamāyākuraṅgā || 95||
योऽभूत् सन्तापसक्ता लवनखरघटाहारिहस्तो यदीयासच्चक्रे सूतमृत्युङ्करणकुशलता सूर्यजाकर्षशीलः ।यश्चेतोहारिहालाहलभृति बहलप्रीतिरुत्तालकेतुःप्रेयो वृन्दावनः कौरवगुरुरभितः श्रीहरी रक्षतां नः ॥ ९६॥
yo'bhūt santāpasaktā lavanakharaghaṭāhārihasto yadīyāsaccakre sūtamṛtyuṅkaraṇakuśalatā sūryajākarṣaśīlaḥ |yaścetohārihālāhalabhṛti bahalaprītiruttālaketuḥpreyo vṛndāvanaḥ kauravagururabhitaḥ śrīharī rakṣatāṃ naḥ || 96||
प्रत्यक्षादिप्रमाणोनभिमतपरलोकप्रहर्षो नयज्ञेप्रह्लादे चान्तनिष्ठे घृणयति घृणिमाल्यच्छविद्योतितो यः ।सर्वेषां मूलहेतुः किल यदभिमतो भावहावप्रसिद्धःसंसारादुद्धरेन्मां कपटहरितनुः शुद्धबुद्धस्वरूपः ॥ ९७॥
pratyakṣādipramāṇonabhimataparalokapraharṣo nayajñeprahlāde cāntaniṣṭhe ghṛṇayati ghṛṇimālyacchavidyotito yaḥ |sarveṣāṃ mūlahetuḥ kila yadabhimato bhāvahāvaprasiddhaḥsaṃsārāduddharenmāṃ kapaṭaharitanuḥ śuddhabuddhasvarūpaḥ || 97||
सार्धं दुष्टैः प्रवृद्धैः कलियुगमलहृत्सिन्धुजारोहशालीयोऽभूद्येवाधिराजप्रणयवशतया लब्धजन्मानुकारः ।संसारे सत्यधर्मा चरणपरवशो यः कृपाणां समुद्रःदेवोऽभूद्रोगहन्ता भवतु नरहरिर्भास्वदन्तः प्रकाशः ॥ ९८॥
sārdhaṃ duṣṭaiḥ pravṛddhaiḥ kaliyugamalahṛtsindhujārohaśālīyo'bhūdyevādhirājapraṇayavaśatayā labdhajanmānukāraḥ |saṃsāre satyadharmā caraṇaparavaśo yaḥ kṛpāṇāṃ samudraḥdevo'bhūdrogahantā bhavatu naraharirbhāsvadantaḥ prakāśaḥ || 98||
दैत्यानां कालदण्डः स्फुरतु हृदि हरेश्चण्डलाङ्गूलदण्डःशक्रश्रीलास्यदण्डः स्वजनघनकृपाकेतनोल्लासदण्डः ।आपद्गोषण्डदण्डः सुरपुरतरुणीत्रासभाण्डौघदण्डःस्वर्लोकच्छत्रदण्डस्त्रिपुरनिजजनुर्घोषणातोद्यदण्डः ॥ ९९॥
daityānāṃ kāladaṇḍaḥ sphuratu hṛdi hareścaṇḍalāṅgūladaṇḍaḥśakraśrīlāsyadaṇḍaḥ svajanaghanakṛpāketanollāsadaṇḍaḥ |āpadgoṣaṇḍadaṇḍaḥ surapurataruṇītrāsabhāṇḍaughadaṇḍaḥsvarlokacchatradaṇḍastripuranijajanurghoṣaṇātodyadaṇḍaḥ || 99||
स्वर्गे संसर्गवत्या दितितनुजभुजा वीर्यलक्ष्मीयुवत्याःप्रोदस्तं किन्नु दस्ता कलितकचकुलं क्ष्मातले पातनाय ।क्रोधश्रीबाहुदण्डं वलयितसितरुङ्मण्डलं तत्प्रचण्डंचेतो ब्रह्माण्डकेतोः स्मरहरिवपुषो वालहस्तप्रकाण्डं (?) ॥ १००॥
svarge saṃsargavatyā dititanujabhujā vīryalakṣmīyuvatyāḥprodastaṃ kinnu dastā kalitakacakulaṃ kṣmātale pātanāya |krodhaśrībāhudaṇḍaṃ valayitasitaruṅmaṇḍalaṃ tatpracaṇḍaṃceto brahmāṇḍaketoḥ smaraharivapuṣo vālahastaprakāṇḍaṃ (?) || 100||
ऊष्माकूष्माण्डषण्डो दयतु हृदि न ते यातु नो यातुनो भीःप्रेताः के तावदष्टौ त्यजत मयि महाभैरवा वैरवार्ताम् ।रुष्टत्वेतेन दुष्टग्रहगणगणनाकालकङ्कालसम्पत्सम्पन्ना ते मदास्यं मदायितुमुदभून्मापयन्नारसिंहं (?) ॥ १०१॥
ūṣmākūṣmāṇḍaṣaṇḍo dayatu hṛdi na te yātu no yātuno bhīḥpretāḥ ke tāvadaṣṭau tyajata mayi mahābhairavā vairavārtām |ruṣṭatvetena duṣṭagrahagaṇagaṇanākālakaṅkālasampatsampannā te madāsyaṃ madāyitumudabhūnmāpayannārasiṃhaṃ (?) || 101||
क्षिपं सर्पापसर्प व्रज वनगजते विद्रव छिद्रदेशादद्रेर्निर्गच्छ तुच्छद्रविण न हि मदादच्छभल्ल प्रयच्छ ।मा सिंह त्रास रंहः शरभ सरभसं याहि शार्दूल दूरादाह्वा जिह्वाञ्चलं नश्वपलयति यतश्चित्रपञ्चास्यमूर्तेः (?) ॥ १०२॥
kṣipaṃ sarpāpasarpa vraja vanagajate vidrava chidradeśādadrernirgaccha tucchadraviṇa na hi madādacchabhalla prayaccha |mā siṃha trāsa raṃhaḥ śarabha sarabhasaṃ yāhi śārdūla dūrādāhvā jihvāñcalaṃ naśvapalayati yataścitrapañcāsyamūrteḥ (?) || 102||
कश्चित् कौत्सववंशकैरववनीप्राकाशराकापतिःकृत्वा मर्त्यहरेरमर्त्यकलितां श्लोकैः शतैर्मौक्तिकैः ।मालां दूषणदूरणाय गुणवद्विज्ञानशाणार्चितां (दूषणदारणाय)सत्कण्ठार्पणतो जगाम परमानन्दं स गङ्गाधरः ॥ १०३॥
kaścit kautsavavaṃśakairavavanīprākāśarākāpatiḥkṛtvā martyahareramartyakalitāṃ ślokaiḥ śatairmauktikaiḥ |mālāṃ dūṣaṇadūraṇāya guṇavadvijñānaśāṇārcitāṃ (dūṣaṇadāraṇāya)satkaṇṭhārpaṇato jagāma paramānandaṃ sa gaṅgādharaḥ || 103||
इति श्रीनृसिंहशतकं सम्पूर्णम् ।
iti śrīnṛsiṃhaśatakaṃ sampūrṇam |
॥ इति नृसिंहशतकम् सम्पूर्णम् ॥
Recitation complete
- Meaning
- Grammar
Meanings, sources and related recitations appear here once you finish reading.
Questions
How many verses are in Shri Nrisimha Shatakam?
Shri Nrisimha Shatakam has 104 verses on this page, each shown with its number, Devanagari text and transliteration, and meaning where available.
Can I read Shri Nrisimha Shatakam in Telugu, Kannada or Tamil?
Yes. Use the script buttons at the top of the text (देवनागरी, తెలుగు, ಕನ್ನಡ, தமிழ்) to read the same verses in Telugu, Kannada or Tamil script. Turn on IAST for Roman letters with pronunciation marks. Your choice is remembered on this device.
Is there a PDF of Shri Nrisimha Shatakam?
You do not need a PDF: this page has the complete text, kept up to date when corrections are made, in every script and with meanings. Tap Save to keep it in your library and open it any time.
