नृसिंहध्यानम् शतश्लोकी Shatashloki Nrisimhadhyanam

अथ शतश्लोकी ध्यानम् ।महाचक्रस्य सन्नाभिमण्डले त्रिगुणात्मनि ।सुखं संवीत्क्षीरजलं चिन्तयेत् क्षीरसागरम् ॥ १॥

atha śataślokī dhyānam |mahācakrasya sannābhimaṇḍale triguṇātmani |sukhaṃ saṃvītkṣīrajalaṃ cintayet kṣīrasāgaram || 1||

श्वेतद्वीपं च तन्मध्ये शब्दादिविषयात्मकः ।जातिब्रह्मवनोपेतंस सद्रलंसिकताञ्चितम् ॥ २॥

śvetadvīpaṃ ca tanmadhye śabdādiviṣayātmakaḥ |jātibrahmavanopetaṃsa sadralaṃsikatāñcitam || 2||

मणिरत्नमये तत्र प्रासादे सुमनोहरे ।श्वेतसिंहासनं ध्यायेत् श्वेतपद्मोत्तरच्छदं ॥ ३॥

maṇiratnamaye tatra prāsāde sumanohare |śvetasiṃhāsanaṃ dhyāyet śvetapadmottaracchadaṃ || 3||

शेषं तत्र विजानीयात्सप्तत्यापुच्छमण्डलैः ।फणासहस्रमुपरि छत्रीकृत्य व्यवस्थितम् ॥ ४॥

śeṣaṃ tatra vijānīyātsaptatyāpucchamaṇḍalaiḥ |phaṇāsahasramupari chatrīkṛtya vyavasthitam || 4||

श्वेतहारकिरीटाभ्यां दधानं मुसलं हलम् ।रक्ताक्षं श्वेतपुष्पस्त्रक् नीलवस्त्रैककुण्डलम् ॥ ५॥

śvetahārakirīṭābhyāṃ dadhānaṃ musalaṃ halam |raktākṣaṃ śvetapuṣpastrak nīlavastraikakuṇḍalam || 5||

तदङ्गे चिलयेद्देवं नृसिहं पीतवाससम् ।सूर्येन्दुकोटिमहसमरुणोत्तरवाससम् ॥ ६॥

tadaṅge cilayeddevaṃ nṛsihaṃ pītavāsasam |sūryendukoṭimahasamaruṇottaravāsasam || 6||

श्वेताद्रिकान्तिवपुषं सत्यज्ञानसुखात्मकम् ॥आसीनं योगपट्टेन चतुर्दष्ट्रं चतुर्भुजम् ॥ ७॥

śvetādrikāntivapuṣaṃ satyajñānasukhātmakam ||āsīnaṃ yogapaṭṭena caturdaṣṭraṃ caturbhujam || 7||

प्रादक्षिण्येन दधतमूर्ध्वदक्षिणबाहुके ।चक्रं पिनाकनभयं वरं करचतुष्टये ॥ ८॥

prādakṣiṇyena dadhatamūrdhvadakṣiṇabāhuke |cakraṃ pinākanabhayaṃ varaṃ karacatuṣṭaye || 8||

तप्तहाटककेशान्तं चन्द्रार्धकृतशेखरम् ।सुकपोलं सुविस्तीर्णललाटफलकोज्वलम् ॥ ९॥

taptahāṭakakeśāntaṃ candrārdhakṛtaśekharam |sukapolaṃ suvistīrṇalalāṭaphalakojvalam || 9||

चन्द्रसूर्याग्निसङ्काशं वृत्तोत्फुल्लत्रिलोचनम् ।फुरत्कमलकिञ्जल्कसमरोमान्तकर्णकम् ॥ १०॥

candrasūryāgnisaṅkāśaṃ vṛttotphullatrilocanam |phuratkamalakiñjalkasamaromāntakarṇakam || 10||

किञ्चिदुन्नतमध्येषत्फुल्लनासामनोहरम् ।ललज्जिकाप्रपञ्चास्यप्रकाशितरदावलि ॥ ११॥

kiñcidunnatamadhyeṣatphullanāsāmanoharam |lalajjikāprapañcāsyaprakāśitaradāvali || 11||

श्मश्रुलम्बितसृक्वाणं किञ्चिदुकुञ्चितभ्रुवम् ।स्तब्धधूरोपमपक्ष्माणं तिर्यगालम्बिकेसरम् ॥ १२॥

śmaśrulambitasṛkvāṇaṃ kiñcidukuñcitabhruvam |stabdhadhūropamapakṣmāṇaṃ tiryagālambikesaram || 12||

ककुदं सशिरः कण्ठप्राकुञ्चितकचोच्चयम् ।नीलग्रीवं प्रकृत्यात्मा श्रीवत्साङ्कितवक्षसम् ॥ १३॥

kakudaṃ saśiraḥ kaṇṭhaprākuñcitakacoccayam |nīlagrīvaṃ prakṛtyātmā śrīvatsāṅkitavakṣasam || 13||

विस्तीर्णोरस्थललुठत्पुरुषात्मककौस्तुभम् ।विष्टब्धपार्श्वपृष्ठास्थिमग्ननाभ्यङ्कितोदरं ॥ १४॥

vistīrṇorasthalaluṭhatpuruṣātmakakaustubham |viṣṭabdhapārśvapṛṣṭhāsthimagnanābhyaṅkitodaraṃ || 14||

तिर्यक्संस्थिजङ्घोरू जान्वाहितकरद्वयम् ।तीक्ष्णोग्रनखवज्रालिरोचिर्विद्रावितासुरम् ॥ १५॥

tiryaksaṃsthijaṅghorū jānvāhitakaradvayam |tīkṣṇogranakhavajrālirocirvidrāvitāsuram || 15||

तिर्यक्पादतलस्पर्शकृतार्थीकृतवासुकिम् ।किरीटहारकेयूरकाञ्चीकटकभूषितम् ॥ १६॥

tiryakpādatalasparśakṛtārthīkṛtavāsukim |kirīṭahārakeyūrakāñcīkaṭakabhūṣitam || 16||

आयुक्तजङ्घाभरणं पादान्तव्याप्तनूपुरम् ।रत्नांङ्गुलीयकज्योतिरुद्भासित दिगम्बरम् ॥ १७॥

āyuktajaṅghābharaṇaṃ pādāntavyāptanūpuram |ratnāṃṅgulīyakajyotirudbhāsita digambaram || 17||

समकर्णान्तविन्यस्तचारकुण्डलभूषितम् ।पञ्चभूतात्मिकां पञ्चरूपां मालां च बिभ्रतम् ॥ १८॥

samakarṇāntavinyastacārakuṇḍalabhūṣitam |pañcabhūtātmikāṃ pañcarūpāṃ mālāṃ ca bibhratam || 18||

वामारूगतया लक्ष्म्याश्लिष्टं दक्षिणबाहुना ।दधत्या वामहस्तेन दाडिमं सुमनोहरम् ॥ १९॥

vāmārūgatayā lakṣmyāśliṣṭaṃ dakṣiṇabāhunā |dadhatyā vāmahastena dāḍimaṃ sumanoharam || 19||

स्वर्णरत्नाभरणया पीतकौशेयवस्त्रया ।हिरण्यवर्णयान्यस्तदृशा स्वामिमुखाम्बुजे ॥ २०॥

svarṇaratnābharaṇayā pītakauśeyavastrayā |hiraṇyavarṇayānyastadṛśā svāmimukhāmbuje || 20||

नानारूपधरैः शस्त्रैः पृष्ठपार्श्वगतैः पृथक् ।स्वस्वायुधोद्यतकरैः मूर्तिमद्भिरुपासितम् ॥ २१॥

nānārūpadharaiḥ śastraiḥ pṛṣṭhapārśvagataiḥ pṛthak |svasvāyudhodyatakaraiḥ mūrtimadbhirupāsitam || 21||

सचामरैर्विरज्यमानं लक्ष्म्याद्याभिश्च शक्तिभिः ।संसाक्ताभ्यनुरक्ताभिरन्याभिः परिवारितम् ॥ २२॥

sacāmarairvirajyamānaṃ lakṣmyādyābhiśca śaktibhiḥ |saṃsāktābhyanuraktābhiranyābhiḥ parivāritam || 22||

यक्ष पन्नगगन्धर्वविद्याधरवधूगणैः ।नृत्यवादित्रसङ्गीतस्तुतिभिः काङ्क्षितेक्षणं ॥ २३॥

yakṣa pannagagandharvavidyādharavadhūgaṇaiḥ |nṛtyavāditrasaṅgītastutibhiḥ kāṅkṣitekṣaṇaṃ || 23||

सुरासुरगणैश्चैवं प्रसादावाप्तदर्शनैः ।कृताञ्जलीभिराज्ञार्थं किङ्करैर्दूरतस्थितैः ॥ २४॥

surāsuragaṇaiścaivaṃ prasādāvāptadarśanaiḥ |kṛtāñjalībhirājñārthaṃ kiṅkarairdūratasthitaiḥ || 24||

अन्तरिक्षगतैः सिद्धैः योगिभिः सनकादिभिः ।संस्तूयमानमेकाद्यैरृग्यजुःसाममन्त्रगैः ॥ २५॥

antarikṣagataiḥ siddhaiḥ yogibhiḥ sanakādibhiḥ |saṃstūyamānamekādyairṛgyajuḥsāmamantragaiḥ || 25||

ऐशानीं दिशमारभ्य महाचक्रदलस्थितैः ।पद्मासनैरभिमुखैर्वीक्षमाणं सुदर्शनैः ॥ २६॥

aiśānīṃ diśamārabhya mahācakradalasthitaiḥ |padmāsanairabhimukhairvīkṣamāṇaṃ sudarśanaiḥ || 26||

नारायणैर्वासुदेवैः केशवाद्यैर्यथाक्रमम् ।ब्रह्माद्यैर्नारिसिंहैश्च स्वस्ववर्णायुधान्वितैः ॥ २७॥

nārāyaṇairvāsudevaiḥ keśavādyairyathākramam |brahmādyairnārisiṃhaiśca svasvavarṇāyudhānvitaiḥ || 27||

पुरस्ताद्वसुभिस्तस्य रूद्रैर्द्दक्षिणस्थितैः ।चक्रस्य पश्चादादित्यैर्विश्वेदेवैर्यथाप्युदक् ॥ २८॥

purastādvasubhistasya rūdrairddakṣiṇasthitaiḥ |cakrasya paścādādityairviśvedevairyathāpyudak || 28||

उपोपविष्टः पादान्ते ब्रह्मविष्णुमहेश्वरैः ।स्वस्वायुधकरैरूध्वं कृताञ्जलिपुटधरैः ॥ २९॥

upopaviṣṭaḥ pādānte brahmaviṣṇumaheśvaraiḥ |svasvāyudhakarairūdhvaṃ kṛtāñjalipuṭadharaiḥ || 29||

तथैवोपस्थितं चन्द्रसूर्याभ्यां पार्श्वयोद्वयोः ।महाविभूतिसंस्थानं सर्वदेवात्मकं प्रभुम् ॥ ३०॥

tathaivopasthitaṃ candrasūryābhyāṃ pārśvayodvayoḥ |mahāvibhūtisaṃsthānaṃ sarvadevātmakaṃ prabhum || 30||

ब्रह्माज्ञेयः शिरस्तस्य पितरः सर्वषयः सटाः ।रुद्रो ललाटं विद्युत्भूरश्विनौ नासिके स्मृतौ ॥ ३१॥

brahmājñeyaḥ śirastasya pitaraḥ sarvaṣayaḥ saṭāḥ |rudro lalāṭaṃ vidyutbhūraśvinau nāsike smṛtau || 31||

श्रोत्रे दिशोथ गण्डौ द्वौ नारदस्तुम्बरूस्तथा ।मुखमग्नीरदाभानि दंष्ट्रास्ता कालरात्रयः ॥ ३२॥

śrotre diśotha gaṇḍau dvau nāradastumbarūstathā |mukhamagnīradābhāni daṃṣṭrāstā kālarātrayaḥ || 32||

द्यावापृथिव्या वोष्ठौ द्वौ रसना तु सरस्वती ।वेदा वाचस्पतिः कण्ठः स्कन्धौ गुहविनायकौ ॥ ३३॥

dyāvāpṛthivyā voṣṭhau dvau rasanā tu sarasvatī |vedā vācaspatiḥ kaṇṭhaḥ skandhau guhavināyakau || 33||

स्तनौ बृहस्पतिः शुक्रः सेन्द्रादेवास्तु बाहवः ।सर्पा अङ्गुलयो ज्ञेयाः शस्त्रास्त्राणि तथा नखाः ॥ ३४॥

stanau bṛhaspatiḥ śukraḥ sendrādevāstu bāhavaḥ |sarpā aṅgulayo jñeyāḥ śastrāstrāṇi tathā nakhāḥ || 34||

लक्ष्मीर्वक्षस्थलं तस्य प्राणो नारायणात्मकः ।धर्मात्मानौ चर्म वर्म नाभिर्गगनमुच्यते ॥ ३५॥

lakṣmīrvakṣasthalaṃ tasya prāṇo nārāyaṇātmakaḥ |dharmātmānau carma varma nābhirgaganamucyate || 35||

जगच्च जठरं साध्याः पाश्वे द्वे इति हि श्रुतिः ।पृष्ठं तु मरुतो देवा लिङ्गं तस्य प्रजापतिः ॥ ३६॥

jagacca jaṭharaṃ sādhyāḥ pāśve dve iti hi śrutiḥ |pṛṣṭhaṃ tu maruto devā liṅgaṃ tasya prajāpatiḥ || 36||

उरू द्वौ वसवः प्रोक्तौ जङ्घे स्वचरणौ तु भूः ।सिद्धाः साध्या पुरारोमा नद्यो धमनयः स्मृताः ॥ ३७॥

urū dvau vasavaḥ proktau jaṅghe svacaraṇau tu bhūḥ |siddhāḥ sādhyā purāromā nadyo dhamanayaḥ smṛtāḥ || 37||

अस्थीनि पर्वतास्तस्य हिरण्यं रेत उच्यते ।क्रोधो रुद्रः समाख्यातो ज्योतिर्भैरवरूपधृक् ॥ ३८॥

asthīni parvatāstasya hiraṇyaṃ reta ucyate |krodho rudraḥ samākhyāto jyotirbhairavarūpadhṛk || 38||

शङ्खचक्र गदाशाङ् चक्रं लोहित मुच्यते ।शङ्खचक्रगदाशाः शङ्खशङ्खनिभः स्मृतः ॥ ३९॥

śaṅkhacakra gadāśāṅ cakraṃ lohita mucyate |śaṅkhacakragadāśāḥ śaṅkhaśaṅkhanibhaḥ smṛtaḥ || 39||

गदा चक्राब्ज शाङ्गी गतापीता निगद्यते ।सशागचक्राब्जगदं शार्डीनीलाम्बुदप्रभम् ॥ ४०॥

gadā cakrābja śāṅgī gatāpītā nigadyate |saśāgacakrābjagadaṃ śārḍīnīlāmbudaprabham || 40||

बाणा जपानिभानीली शङ्खचक्रधनुर्धराः ।खड्गचक्रगदाशाङ्ग खड्गो धूम्रः प्रकीर्तितः ॥ ४१॥

bāṇā japānibhānīlī śaṅkhacakradhanurdharāḥ |khaḍgacakragadāśāṅga khaḍgo dhūmraḥ prakīrtitaḥ || 41||

गदाबुद्धिरहङ्कारः शङ्ख शाङ्गद्विधा स्थितम् ।भूतादीन्द्रियादींश्च मनश्चक्रं विदुर्बुधाः ॥ ४२॥

gadābuddhirahaṅkāraḥ śaṅkha śāṅgadvidhā sthitam |bhūtādīndriyādīṃśca manaścakraṃ vidurbudhāḥ || 42||

शरास्तानिन्द्रियाण्याहुर्बुद्धिकर्मात्मिकानि वै ।विद्यां खड्गं तथैवाहुरविद्या चर्म सूच्यते ॥ ४३॥

śarāstānindriyāṇyāhurbuddhikarmātmikāni vai |vidyāṃ khaḍgaṃ tathaivāhuravidyā carma sūcyate || 43||

शूलं हलं च मुसलं धवलं त्रितयं स्मृतम् ।शूलादि प्रथमं कृत्रा शङ्खचक्रगदाधराः ॥ ४४॥

śūlaṃ halaṃ ca musalaṃ dhavalaṃ tritayaṃ smṛtam |śūlādi prathamaṃ kṛtrā śaṅkhacakragadādharāḥ || 44||

चतुर्भुजास्ते चक्राद्याः सुवर्णवसनायुधाः ।चक्रादि चिह्न मुकुटाः खड्गो ज्ञेयोरुणाम्बरः ॥ ४५॥

caturbhujāste cakrādyāḥ suvarṇavasanāyudhāḥ |cakrādi cihna mukuṭāḥ khaḍgo jñeyoruṇāmbaraḥ || 45||

अथ षट्श्लोकैः कथ्यते ।आद्या चतुर्थे चक्रे ऋतुपुरुषाख्यै रसैस्सदलैः ।ईमिति पीतान्तत्रान्तर्मायया वेष्टिता नेमिः ॥ ४६॥

atha ṣaṭślokaiḥ kathyate |ādyā caturthe cakre ṛtupuruṣākhyai rasaissadalaiḥ |īmiti pītāntatrāntarmāyayā veṣṭitā nemiḥ || 46||

वेदाङ्गायत्री जगत्यनुष्टुभं दलं शेषम् ।चक्रत्रितयं तत्र ह्निमिति शुक्ला बहिर्मायया ॥ ४७॥

vedāṅgāyatrī jagatyanuṣṭubhaṃ dalaṃ śeṣam |cakratritayaṃ tatra hnimiti śuklā bahirmāyayā || 47||

स्फुरदट्टहासविकटोग्रदंष्ट्रदीप्ताननान् रौद्रान् ।पिङ्गोर्ध्वभीमकेशान् भीमाक्षान्नवर विप्ररव्यान् ॥ ४८॥

sphuradaṭṭahāsavikaṭogradaṃṣṭradīptānanān raudrān |piṅgordhvabhīmakeśān bhīmākṣānnavara vipraravyān || 48||

चक्रधरं सरोजखङ्गाङ्कुशपाशमुसलगदाः ।सह सर्वैराभरणैरमलैर्दधातः सुदर्शनान्वन्दे ॥ ४९॥

cakradharaṃ sarojakhaṅgāṅkuśapāśamusalagadāḥ |saha sarvairābharaṇairamalairdadhātaḥ sudarśanānvande || 49||

असितानसितसुपीतक्षितिलक्ष्मीभ्यां परिभक्तान् ।चक्राम्बुजं शङ्खगदादधतो नारायणान्वन्दे ॥ ५०॥

asitānasitasupītakṣitilakṣmībhyāṃ paribhaktān |cakrāmbujaṃ śaṅkhagadādadhato nārāyaṇānvande || 50||

प्रणतोऽस्मि वासुदेवान् चक्रधराम्बुजगदहस्तान् ।निखिलविभूषणभूषित सितवपुषः सितरोजगतान् ॥ ५१॥

praṇato'smi vāsudevān cakradharāmbujagadahastān |nikhilavibhūṣaṇabhūṣita sitavapuṣaḥ sitarojagatān || 51||

शङ्खचक्रगदापद्यैः केशवः कनकप्रभः ।क्षीराम्भोब्जगदाचक्रधरैः नारायणः स्मृतः ॥ ५२॥

śaṅkhacakragadāpadyaiḥ keśavaḥ kanakaprabhaḥ |kṣīrāmbhobjagadācakradharaiḥ nārāyaṇaḥ smṛtaḥ || 52||

माधवः शङ्खचक्राब्ज गदाहस्तोजपानिभः ।मनःशीलाभो गोविन्दो गदापद्मदरादिभिः ॥ ५३॥

mādhavaḥ śaṅkhacakrābja gadāhastojapānibhaḥ |manaḥśīlābho govindo gadāpadmadarādibhiḥ || 53||

सपद्मशङ्खादिगदो विष्णुश्चालक्तकप्रभः ।शङ्खचक्रगदापद्यैरर्जुनो मधुसूदनः ॥ ५४॥

sapadmaśaṅkhādigado viṣṇuścālaktakaprabhaḥ |śaṅkhacakragadāpadyairarjuno madhusūdanaḥ || 54||

सगदाशङ्खचक्राब्जो नीलाब्जाभस्त्रिविक्रमः ।रक्तश्चक्रगदापद्मशङ्खैर्वामन उच्यते ॥ ५५॥

sagadāśaṅkhacakrābjo nīlābjābhastrivikramaḥ |raktaścakragadāpadmaśaṅkhairvāmana ucyate || 55||

चक्रीदारीगदीसाजश्रीधरः कुमुदप्रभः ॥काश्मीराभो हृषीकेशः सचक्राब्जदरोगदी ॥ ५६॥

cakrīdārīgadīsājaśrīdharaḥ kumudaprabhaḥ ||kāśmīrābho hṛṣīkeśaḥ sacakrābjadarogadī || 56||

पद्मचक्र गदाशङ्गैः पद्मनाभो जनप्रभः ।दामोदरः शङ्खगदाचक्राब्जैः क्षीरसन्निभः ॥ ५७॥

padmacakra gadāśaṅgaiḥ padmanābho janaprabhaḥ |dāmodaraḥ śaṅkhagadācakrābjaiḥ kṣīrasannibhaḥ || 57||

स्फटिकाभो वासुदेवः शङ्खाद्यब्जगदाधरः ।सङ्कर्षणोदराब्जादिदरैः कनकसन्निभः ॥ ५८॥

sphaṭikābho vāsudevaḥ śaṅkhādyabjagadādharaḥ |saṅkarṣaṇodarābjādidaraiḥ kanakasannibhaḥ || 58||

शङ्खागदीसाब्जचक्री प्रद्युम्नो वज्रसन्निभः ।गदीशङ्खी साब्जचक्रस्त्वनिरुद्धो सितप्रभः ॥ ५९॥

śaṅkhāgadīsābjacakrī pradyumno vajrasannibhaḥ |gadīśaṅkhī sābjacakrastvaniruddho sitaprabhaḥ || 59||

ब्रह्माद्या नारसिंहास्तु स्वस्वलक्षणलक्षिताः ।नृसिंहाकारवदनाः सर्व एव त्रिलोचनाः ॥ ६०॥

brahmādyā nārasiṃhāstu svasvalakṣaṇalakṣitāḥ |nṛsiṃhākāravadanāḥ sarva eva trilocanāḥ || 60||

दधाति स्रुवरस्रुवौ ब्रह्माविष्णुश्चक्रसशङ्खकम् ।महेश्वरः शूलचापौ पुरुषः शङ्खचक्रभृत् ॥ ६१॥

dadhāti sruvarasruvau brahmāviṣṇuścakrasaśaṅkhakam |maheśvaraḥ śūlacāpau puruṣaḥ śaṅkhacakrabhṛt || 61||

दद्याति चेश्वरः शूलं डमरूं च यथाक्रमम् ।लेखनी पुस्तकं चेति दधाति द्वे सरस्वती ॥ ६२॥

dadyāti ceśvaraḥ śūlaṃ ḍamarūṃ ca yathākramam |lekhanī pustakaṃ ceti dadhāti dve sarasvatī || 62||

पद्मद्वयं दधाति श्रीगौरी नीलोत्पलद्वयम् ।प्रकृतिश्व तथा विद्या पाशाङ्कुशधरे शुभे ॥ ६३॥

padmadvayaṃ dadhāti śrīgaurī nīlotpaladvayam |prakṛtiśva tathā vidyā pāśāṅkuśadhare śubhe || 63||

अभीतिवरदाः सर्वे धवलास्ते चतुर्भुजाः ।पुरुषं द्विभुजं केचित् प्रवदन्ति निरायुधम् ॥ ६४॥

abhītivaradāḥ sarve dhavalāste caturbhujāḥ |puruṣaṃ dvibhujaṃ kecit pravadanti nirāyudham || 64||

एकादशोत्तरे विश्वरूपधृक् चक्रशङ्खिनः ।ॐ काराङकित वक्षांस्तु पीतओङ्कार उच्यते ॥ ६५॥

ekādaśottare viśvarūpadhṛk cakraśaṅkhinaḥ |oṃ kārāṅakita vakṣāṃstu pītaoṅkāra ucyate || 65||

ओङ्कारानन्तरं मात्राश्चतस्रस्तस्य संस्थिताः ।वेदाः साङ्गाः सशाखाश्च विज्ञेयास्तदनन्तरम् ॥ ६६॥

oṅkārānantaraṃ mātrāścatasrastasya saṃsthitāḥ |vedāḥ sāṅgāḥ saśākhāśca vijñeyāstadanantaram || 66||

पञ्चाग्नेयस्ततो ज्ञेयाः सप्तव्याहृतयस्तथा ।लोकपालास्ततश्चाष्टौ वसवोष्टौ ततः स्मृताः ॥ ६७॥

pañcāgneyastato jñeyāḥ saptavyāhṛtayastathā |lokapālāstataścāṣṭau vasavoṣṭau tataḥ smṛtāḥ || 67||

रुद्राः परं ततो ज्ञेयाश्चादित्यास्तदनन्तरम् ।अष्टौ ग्रहास्ततः पश्चान्महाभूतानि पञ्च च ॥ ६८॥

rudrāḥ paraṃ tato jñeyāścādityāstadanantaram |aṣṭau grahāstataḥ paścānmahābhūtāni pañca ca || 68||

कालः पाशाङ्कुशीकालःश्चक्रं शङ्खीमनुस्मृतः ।धूम्रः पाशाङ्कुशी मृत्युः श्यामौ ज्ञेयौ यमान्तकौ ॥ ६९॥

kālaḥ pāśāṅkuśīkālaḥścakraṃ śaṅkhīmanusmṛtaḥ |dhūmraḥ pāśāṅkuśī mṛtyuḥ śyāmau jñeyau yamāntakau || 69||

तौ पाशमुद्गरधरौ प्राणश्च क्रदरीसितः ।रक्ताब्जद्वयवान् रक्तसूर्यः सोमस्तु पाण्डुरः ॥ ७०॥

tau pāśamudgaradharau prāṇaśca kradarīsitaḥ |raktābjadvayavān raktasūryaḥ somastu pāṇḍuraḥ || 70||

दधात्यमृतसम्पूर्णं कुण्डं दण्डं च शोभनम् ।स विराट् पुरुषो जीवः शुक्लश्चक्रदरायुधः ॥ ७१॥

dadhātyamṛtasampūrṇaṃ kuṇḍaṃ daṇḍaṃ ca śobhanam |sa virāṭ puruṣo jīvaḥ śuklaścakradarāyudhaḥ || 71||

सर्ववर्णायुधैः सर्वे चेतनाचेतनात्मकम् ।ब्रह्मादिशक्तयश्चात्र सरस्वत्यादयः स्मृताः ॥ ७२॥

sarvavarṇāyudhaiḥ sarve cetanācetanātmakam |brahmādiśaktayaścātra sarasvatyādayaḥ smṛtāḥ || 72||

अर्धमात्राश्चतस्रस्ता ॐ कारस्यैव शक्तयः ।सप्तव्याहृतयोग्नीनां वेदानां चैव शक्तयः ॥ ७३॥

ardhamātrāścatasrastā oṃ kārasyaiva śaktayaḥ |saptavyāhṛtayognīnāṃ vedānāṃ caiva śaktayaḥ || 73||

वसवो हरिताः सर्वे ते ज्ञेया खङ्गचर्मिणः ।शूलखङ्गाङ्गिनो रुद्राः शुक्ला भस्मकपर्दिनः ॥ ७४॥

vasavo haritāḥ sarve te jñeyā khaṅgacarmiṇaḥ |śūlakhaṅgāṅgino rudrāḥ śuklā bhasmakapardinaḥ || 74||

आदित्या लोहिताः सर्वे रक्ता अद्वयधारिणः ।विश्वेदेवाः सुविशदाः सर्वे बाणधनुर्धराः ॥ ७५॥

ādityā lohitāḥ sarve raktā advayadhāriṇaḥ |viśvedevāḥ suviśadāḥ sarve bāṇadhanurdharāḥ || 75||

ब्रह्मा रक्तः सुवर्णाभो विष्णुः स्यात् श्यामसन्निभः ।महेशः शुक्लवर्णश्च विज्ञेयः सिंहवक्त्रवः ॥ ७६॥

brahmā raktaḥ suvarṇābho viṣṇuḥ syāt śyāmasannibhaḥ |maheśaḥ śuklavarṇaśca vijñeyaḥ siṃhavaktravaḥ || 76||

सर्वे चतुर्भुजास्तत्र केषाञ्चिद्विभुजः शशी ।सकलावरणातीतं निरालम्बनभावनम् ॥ ७७॥

sarve caturbhujāstatra keṣāñcidvibhujaḥ śaśī |sakalāvaraṇātītaṃ nirālambanabhāvanam || 77||

नृसिहं भावयन्त्येते तन्मयास्तद्विभूतयः ।मन्त्रमूर्तिधरस्यास्य साङ्गाः पादाः श्रुतीरिताः ॥ ७८॥

nṛsihaṃ bhāvayantyete tanmayāstadvibhūtayaḥ |mantramūrtidharasyāsya sāṅgāḥ pādāḥ śrutīritāḥ || 78||

हृतशिरस्तु शिखा चैव कवचं च यथाक्रमम् ।समग्रं च तथा मन्त्रमस्त्रन्नेत्रविवर्जितम् ॥ ७९॥

hṛtaśirastu śikhā caiva kavacaṃ ca yathākramam |samagraṃ ca tathā mantramastrannetravivarjitam || 79||

शस्त्राणि श्रीनृसिंहस्य पूर्वोक्तानि प्रचक्षते ।अस्त्रं तदेव देवस्य महाचक्राख्यमीरितम् ॥ ८०॥

śastrāṇi śrīnṛsiṃhasya pūrvoktāni pracakṣate |astraṃ tadeva devasya mahācakrākhyamīritam || 80||

प्रणवस्य तु या मात्रास्ताभिस्तेषु हृदादिषु ।भूर्भुवः स्वःस्त्रयो लोकाः ब्रह्मलोकस्तदाश्रयः ॥ ८१॥

praṇavasya tu yā mātrāstābhisteṣu hṛdādiṣu |bhūrbhuvaḥ svaḥstrayo lokāḥ brahmalokastadāśrayaḥ || 81||

अग्न्यादयस्तथा सूर्यः सोमब्रह्मादयः सुराः ।चतुर्षु मन्त्रपादेषु समात्रेषु व्यवस्थिताः ॥ ८२॥

agnyādayastathā sūryaḥ somabrahmādayaḥ surāḥ |caturṣu mantrapādeṣu samātreṣu vyavasthitāḥ || 82||

ऋग्यजुः सामाथर्वाणः साङ्गाः शाखाः समन्विताः ।मन्त्रस्य पादाश्चत्वार इत्याथर्वणी श्रुतिः ॥ ८३॥

ṛgyajuḥ sāmātharvāṇaḥ sāṅgāḥ śākhāḥ samanvitāḥ |mantrasya pādāścatvāra ityātharvaṇī śrutiḥ || 83||

प्रणवः प्रथमः प्रोक्तो ब्रह्मरूपः सनातनः ।रक्ताब्जद्वयंवान् रक्तो घृणिः सूर्यो द्वितीयके ॥ ८४॥

praṇavaḥ prathamaḥ prokto brahmarūpaḥ sanātanaḥ |raktābjadvayaṃvān rakto ghṛṇiḥ sūryo dvitīyake || 84||

तृतीये तु यजुर्लक्ष्मीश्चार्वङ्गी पद्मधारिणी ।तुर्ये नृसिंहगायत्री नृसिंहाकारधारिणी ॥ ८५॥

tṛtīye tu yajurlakṣmīścārvaṅgī padmadhāriṇī |turye nṛsiṃhagāyatrī nṛsiṃhākāradhāriṇī || 85||

उक्तान्य गानि मन्त्रस्य साम्ना श्रुतिनिदर्शनात् ।ज्ञातव्यं देवदेवस्य ध्यानं सर्वोत्तमोत्तमम् ॥ ८६॥

uktānya gāni mantrasya sāmnā śrutinidarśanāt |jñātavyaṃ devadevasya dhyānaṃ sarvottamottamam || 86||

उद्धहणातीह भूतानि सर्वाण्युह्यतेऽपि च ।सर्गे विसर्गैर्वासैश्च यस्तंवरं नमाम्यहम् ॥ ८७॥

uddhahaṇātīha bhūtāni sarvāṇyuhyate'pi ca |sarge visargairvāsaiśca yastaṃvaraṃ namāmyaham || 87||

विरामयति भूतानि सर्वाणि विरमत्पि ।सर्गै विसर्गैर्वासैश्व यस्तं वीरं नमाम्यहम् ॥ ८८॥

virāmayati bhūtāni sarvāṇi viramatpi |sargai visargairvāsaiśva yastaṃ vīraṃ namāmyaham || 88||

स्वमहिम्ना जगत्सर्वं व्याप्नोति व्याप्यतेऽपि च ।व्यतिषिक्तो महादेवो महाविष्णुं नमाम्यहं ॥ ८९॥

svamahimnā jagatsarvaṃ vyāpnoti vyāpyate'pi ca |vyatiṣikto mahādevo mahāviṣṇuṃ namāmyahaṃ || 89||

जलन्यस्तेजसा स्वेन ज्वालयन्नखिलं जगत् ।अशेषमूर्तिर्विश्वात्मा ज्वलन्तं तं नमाम्यहम् ॥ ९०॥

jalanyastejasā svena jvālayannakhilaṃ jagat |aśeṣamūrtirviśvātmā jvalantaṃ taṃ namāmyaham || 90||

सर्वतोक्षिश्रुतिघ्राणं सर्वतः पाणिपादकम् ।सर्वेन्द्रियैरसम्बन्धं प्रपद्ये सर्वतोमुखम् ॥ ९१॥

sarvatokṣiśrutighrāṇaṃ sarvataḥ pāṇipādakam |sarvendriyairasambandhaṃ prapadye sarvatomukham || 91||

जगद्धितं प्रपन्नोऽस्मि ह्यजितं वीर्यवत्तमम् ।नृवच्च सिंहवच्चैव नृसिंहं परमेश्वरम् ॥ ९२॥

jagaddhitaṃ prapanno'smi hyajitaṃ vīryavattamam |nṛvacca siṃhavaccaiva nṛsiṃhaṃ parameśvaram || 92||

यस्य भीमस्य देवाद्याः सर्वे भीत्यातिभीषणम् ।रूपं दृष्ट्वा पलायन्ते भीषणं तं नमाम्यहं ॥ ९३॥

yasya bhīmasya devādyāḥ sarve bhītyātibhīṣaṇam |rūpaṃ dṛṣṭvā palāyante bhīṣaṇaṃ taṃ namāmyahaṃ || 93||

भद्रं ददाति भक्तेभ्यो यः सदा भद्ररूपधृक् ।भद्राचारस्य गोप्तारं भद्रं तं प्रणमाम्यहम् ॥ ९४॥

bhadraṃ dadāti bhaktebhyo yaḥ sadā bhadrarūpadhṛk |bhadrācārasya goptāraṃ bhadraṃ taṃ praṇamāmyaham || 94||

स्मृत एव हि भक्तानां यो हिंस्रान्मारयत्यजः ।मृत्युं चेवापमृत्युं च मृत्युं मृत्युं नमाम्यहम् ॥ ९५॥

smṛta eva hi bhaktānāṃ yo hiṃsrānmārayatyajaḥ |mṛtyuṃ cevāpamṛtyuṃ ca mṛtyuṃ mṛtyuṃ namāmyaham || 95||

भक्त्या नमन्ति यं सर्वे देवाः सब्रह्म वादिनः ।भुक्तिमुक्तिप्रदं सर्व नमस्कार्यं नमाम्यहम् ॥ ९६॥

bhaktyā namanti yaṃ sarve devāḥ sabrahma vādinaḥ |bhuktimuktipradaṃ sarva namaskāryaṃ namāmyaham || 96||

यस्यात्मा सर्वमेवेदं योन्नः सर्व शरीरिणाम् ।सर्वभूतेषु चात्मानं सर्वात्मानं नमामि तम् ॥ ९७॥

yasyātmā sarvamevedaṃ yonnaḥ sarva śarīriṇām |sarvabhūteṣu cātmānaṃ sarvātmānaṃ namāmi tam || 97||

क्षीरोदार्णवमध्यस्थ योगिध्येयं परं पदम् ।अमितद्युतिमीशानं प्रपद्ये तं पिनाकिनम् ॥ ९८॥

kṣīrodārṇavamadhyastha yogidhyeyaṃ paraṃ padam |amitadyutimīśānaṃ prapadye taṃ pinākinam || 98||

ऋतं सत्यं परं ब्रह्म पुरुषं चोर्ध्वरेतसम् ।प्रपद्येहं विरूपाक्षं शङ्करं नीललोहितम् ॥ ९९॥

ṛtaṃ satyaṃ paraṃ brahma puruṣaṃ cordhvaretasam |prapadyehaṃ virūpākṣaṃ śaṅkaraṃ nīlalohitam || 99||

उमापतिं पशुपति तथा चैवामितद्युतिम् ।ईशानं सर्वविद्यानां नरकेसरिविग्रहः ॥ १००॥

umāpatiṃ paśupati tathā caivāmitadyutim |īśānaṃ sarvavidyānāṃ narakesarivigrahaḥ || 100||

ईश्वरं सर्वभूतानां प्रपद्ये कृष्णपिङ्गलम् ।तस्मात्तत्सच्चिदानन्दमयं ब्रह्मस्वरूपिणम् ॥॥ १०१॥

īśvaraṃ sarvabhūtānāṃ prapadye kṛṣṇapiṅgalam |tasmāttatsaccidānandamayaṃ brahmasvarūpiṇam |||| 101||

स्मृते सकलकल्याणं भाजनं यत्र जायते ।पुरुषस्तमजं नित्यं व्रजामि शरणं हरिम् ॥ १०२॥

smṛte sakalakalyāṇaṃ bhājanaṃ yatra jāyate |puruṣastamajaṃ nityaṃ vrajāmi śaraṇaṃ harim || 102||

यन्नामकीर्तनं पुसां सद्यो दहति पातकम् ।करोति चाक्षयं पुण्यं प्रपद्ये ह्यनघवृषम् ॥ १०३॥

yannāmakīrtanaṃ pusāṃ sadyo dahati pātakam |karoti cākṣayaṃ puṇyaṃ prapadye hyanaghavṛṣam || 103||

यस्यावताररूपाणि सदार्चन्ति दिवौकसः ।अजानन्तः परं रूपं तं वन्दे पुरूषोत्तमम् ॥ १०४॥

yasyāvatārarūpāṇi sadārcanti divaukasaḥ |ajānantaḥ paraṃ rūpaṃ taṃ vande purūṣottamam || 104||

यस्य पादोदकैः स्नात्वा यस्योच्छिष्टानि भुञ्जते ।नित्यं भागवता भक्त्या तं वन्दे सात्वतः प्रियम् ॥ १०५॥

yasya pādodakaiḥ snātvā yasyocchiṣṭāni bhuñjate |nityaṃ bhāgavatā bhaktyā taṃ vande sātvataḥ priyam || 105||

अथ दशकश्लोकैः फलश्रुतिः ।इदं ध्यानशतं नित्यं पठतः श्रृण्वतोऽपि वा ।पुनर्भवभयं नास्ति परलोकभयं कुतः ॥ १॥

atha daśakaślokaiḥ phalaśrutiḥ |idaṃ dhyānaśataṃ nityaṃ paṭhataḥ śrṛṇvato'pi vā |punarbhavabhayaṃ nāsti paralokabhayaṃ kutaḥ || 1||

सर्वैश्वर्यं ददातीह सन्तुष्टः परमेश्वरः ।देहान्ते तारकं ब्रह्म व्याचष्टे कर्णमूलके ॥ २॥

sarvaiśvaryaṃ dadātīha santuṣṭaḥ parameśvaraḥ |dehānte tārakaṃ brahma vyācaṣṭe karṇamūlake || 2||

तदेव व्याप्तकामोयं कथं सन्तोष्यतां प्रभुम् ।मा मन्यध्वमिति प्राज्ञा भक्तिग्राह्या हि देवता ॥ ३॥

tadeva vyāptakāmoyaṃ kathaṃ santoṣyatāṃ prabhum |mā manyadhvamiti prājñā bhaktigrāhyā hi devatā || 3||

तुलसीदलमात्रेण जलस्य चुलकेन तु ।विक्रीणीते यमात्मानं भक्तोभ्यो भक्तवत्सलः ॥ ४॥

tulasīdalamātreṇa jalasya culakena tu |vikrīṇīte yamātmānaṃ bhaktobhyo bhaktavatsalaḥ || 4||

भवपाशं छिनत्येषः प्रददातात्यात्मनः पदम् ।मानसार्चनमात्रेण भक्तिप्रीतो नृकेसरी ॥ ५॥

bhavapāśaṃ chinatyeṣaḥ pradadātātyātmanaḥ padam |mānasārcanamātreṇa bhaktiprīto nṛkesarī || 5||

स्वधर्मपालनं सम्यगद्रोहः सर्वजन्तुषु ।श्रुत्वा भक्तिः परेशस्य मूलं सन्तोषकारणम् ॥ ६॥

svadharmapālanaṃ samyagadrohaḥ sarvajantuṣu |śrutvā bhaktiḥ pareśasya mūlaṃ santoṣakāraṇam || 6||

ज्ञानयोगसहस्राद्धि भक्तियोगो विशिष्यते ।इति सञ्चिन्त्य सञ्चिन्त्य भक्तिमग्रे कृता बुधैः ॥ ७॥

jñānayogasahasrāddhi bhaktiyogo viśiṣyate |iti sañcintya sañcintya bhaktimagre kṛtā budhaiḥ || 7||

संवत्सरोषिते देयमिदं ध्यानं सुधार्मिके ।न चाभक्तेन चाशान्तेन चाशृद्धेन न चानृतौ ॥ ८॥

saṃvatsaroṣite deyamidaṃ dhyānaṃ sudhārmike |na cābhaktena cāśāntena cāśṛddhena na cānṛtau || 8||

अस्थाने हि विनिर्मुक्ता मन्त्राः कृत्यास्तथैव च ।तत्र निर्वीर्यतां प्राप्य विनिघ्नन्ति प्रयोजनम् ॥ ९॥

asthāne hi vinirmuktā mantrāḥ kṛtyāstathaiva ca |tatra nirvīryatāṃ prāpya vinighnanti prayojanam || 9||

यस्य देवे परा भक्तिर्यथा देवे तथा गुरौ ।तस्यैते कथिता ह्यर्थाः प्रकाशन्ते महात्मनः ॥ १०॥

yasya deve parā bhaktiryathā deve tathā gurau |tasyaite kathitā hyarthāḥ prakāśante mahātmanaḥ || 10||

इति श्रीरत्नमालाया श्रौतपद्धतौ श्रीनृसिंह ध्यानशतकं सम्पूर्णम् ।

iti śrīratnamālāyā śrautapaddhatau śrīnṛsiṃha dhyānaśatakaṃ sampūrṇam |