गायत्रीहृदयम् (देवीभागवतान्तर्गतम्) Gayatri Hridaya

॥ अथ श्रीमद्देवीभागवते महापुराणे गायत्रीहृदयम् ॥नारद उवाच ।भगवन्देवदेवेश भूतभव्य जगत्प्रभो ।कवचं च शृतं दिव्यं गायत्रीमन्त्रविग्रहम् ॥ १॥

|| atha śrīmaddevībhāgavate mahāpurāṇe gāyatrīhṛdayam ||nārada uvāca |bhagavandevadeveśa bhūtabhavya jagatprabho |kavacaṃ ca śṛtaṃ divyaṃ gāyatrīmantravigraham || 1||

अधुना श्रोतुमिच्छामि गायत्रीहृदयं परम् ।यद्धारणाद्भवेत्पुण्यं गायत्रीजपतोऽखिलम् ॥ २॥

adhunā śrotumicchāmi gāyatrīhṛdayaṃ param |yaddhāraṇādbhavetpuṇyaṃ gāyatrījapato'khilam || 2||

श्रीनारायण उवाच ।देव्याश्च हृदयं प्रोक्तं नारदाथर्वणे स्फुटम् ।तदेवाहं प्रवक्ष्यामि रहस्यातिरहस्यकम् ॥ ३॥

śrīnārāyaṇa uvāca |devyāśca hṛdayaṃ proktaṃ nāradātharvaṇe sphuṭam |tadevāhaṃ pravakṣyāmi rahasyātirahasyakam || 3||

विराड्रूपां महादेवीं गायत्रीं वेदमातरम् ।ध्यात्वा तस्यास्त्वथाङ्गेषु ध्यायेदेताश्च देवताः ॥ ४॥

virāḍrūpāṃ mahādevīṃ gāyatrīṃ vedamātaram |dhyātvā tasyāstvathāṅgeṣu dhyāyedetāśca devatāḥ || 4||

पिण्डब्रह्मण्डयोरैक्याद्भावयेत्स्वतनौ तथा ।देवीरूपे निजे देहे तन्मयत्वाय साधकः ॥ ५॥

piṇḍabrahmaṇḍayoraikyādbhāvayetsvatanau tathā |devīrūpe nije dehe tanmayatvāya sādhakaḥ || 5||

नादेवोऽभ्यर्चयेद्देवमिति वेदविदो विदुः ।ततोऽभेदाय काये स्वे भावयेद्देवता इमाः ॥ ६॥

nādevo'bhyarcayeddevamiti vedavido viduḥ |tato'bhedāya kāye sve bhāvayeddevatā imāḥ || 6||

अथ तत्सम्प्रवक्ष्यामि तन्मयत्वमयो भवेत् ।गायत्रीहृदयस्यास्याप्यहमेव ऋषिः स्मृतः ॥ ७॥

atha tatsampravakṣyāmi tanmayatvamayo bhavet |gāyatrīhṛdayasyāsyāpyahameva ṛṣiḥ smṛtaḥ || 7||

गायत्रीछन्द उद्दिष्टं देवता परमेश्वरी ।पूर्वोक्तेन प्रकारेण कुर्यादङ्गानि षट् क्रमात् ।आसने विजने देशे ध्यायेदेकाग्रमानसः ॥ ८॥

gāyatrīchanda uddiṣṭaṃ devatā parameśvarī |pūrvoktena prakāreṇa kuryādaṅgāni ṣaṭ kramāt |āsane vijane deśe dhyāyedekāgramānasaḥ || 8||

अथार्थन्यासः । द्यौमूर्ध्नि दैवतम् ।दन्तपङ्क्तावश्विनौ । उभे सन्ध्ये चौष्ठौ ।मुखमग्निः । जिह्वा सरस्वती । ग्रीवायां तु बृहस्पतिः ।स्तनयोर्वसवोऽष्टौ । बाह्वोर्मरुतः । हृदये पर्जन्यः ।आकाशमुदरम् । नाभावन्तरिक्षम् । कट्योरिन्द्राग्नी ।जघने विज्ञानघनः प्रजापतिः । कैलासमलये ऊरू ।विश्वेदेवा जान्वोः । जङ्घायां कौशिकः । गुह्यमयने ।ऊरू पितरः । पादौ पृथिवी । वनस्पतयोङ्गुलीषु ।ऋषयो रोमाणि । नखानि मुहूर्तानि । अस्थिषु ग्रहाः ।असृङ्मांसमृतवः । संवत्सरा वै निमिषम् ।अहोरात्रावादित्यश्चन्द्रमाः ।प्रवरं दिव्यां गायत्रीं सहस्रनेत्रां शरणमहं प्रपद्ये ।ॐ तत्सवितुर्वरेण्याय नमः । ॐ तत्पूर्वाजयाय नमः ।तत्प्रातरादित्याय नमः । तत्प्रातरादित्यप्रतिष्ठायै नमः ।प्रातरधीयानो रात्रिकृतं पापं नाशयति ।सायमधीयानो दिवसकृतं पापं नाशयति ।सायंप्रातरधीयानः अपापो भवति ।सर्वतीर्थेषु स्नातो भवति । सर्वैर्देवैर्ज्ञातो भवति ।अवाच्यवचनात्पूतो भवति । अभक्ष्यभक्षणात्पूतो भवति ।अभोज्यभोजनात्पूतो भवति । अचोष्यचोषणात्पूतो भवति ।असाध्यसाधनात्पूतो भवति । दुष्प्रतिग्रहशतसहस्रात्पूतो भवति ।पङ्क्तिदूषणात्पूतो भवति । अमृतवचनात्पूतो भवति ।अथाब्रह्मचारी ब्रह्मचारी भवती ।अनेन हृदयेनाधीतेन क्रतुसहस्रेणेष्टं भवति ।षष्टिशतसहस्रगायत्र्या जप्यानि फलानि भवन्ति ।अष्टौ ब्राह्मणान्सम्यग्ग्राहयेत् । तस्य सिद्धिर्भवति ।य इदं नित्यमधीयानो ब्राह्मणः प्रातः शुचिः सर्वपापःप्रमुच्यत इति । ब्रह्मलोके महीयते ।इत्याह भगवान् श्रीनारायणः ॥इति श्रीदेवीभागवते महापुराणे द्वादशस्कन्धेगायत्रीहृदयं नाम चतुर्थोऽध्यायः ।

athārthanyāsaḥ | dyaumūrdhni daivatam |dantapaṅktāvaśvinau | ubhe sandhye cauṣṭhau |mukhamagniḥ | jihvā sarasvatī | grīvāyāṃ tu bṛhaspatiḥ |stanayorvasavo'ṣṭau | bāhvormarutaḥ | hṛdaye parjanyaḥ |ākāśamudaram | nābhāvantarikṣam | kaṭyorindrāgnī |jaghane vijñānaghanaḥ prajāpatiḥ | kailāsamalaye ūrū |viśvedevā jānvoḥ | jaṅghāyāṃ kauśikaḥ | guhyamayane |ūrū pitaraḥ | pādau pṛthivī | vanaspatayoṅgulīṣu |ṛṣayo romāṇi | nakhāni muhūrtāni | asthiṣu grahāḥ |asṛṅmāṃsamṛtavaḥ | saṃvatsarā vai nimiṣam |ahorātrāvādityaścandramāḥ |pravaraṃ divyāṃ gāyatrīṃ sahasranetrāṃ śaraṇamahaṃ prapadye |oṃ tatsaviturvareṇyāya namaḥ | oṃ tatpūrvājayāya namaḥ |tatprātarādityāya namaḥ | tatprātarādityapratiṣṭhāyai namaḥ |prātaradhīyāno rātrikṛtaṃ pāpaṃ nāśayati |sāyamadhīyāno divasakṛtaṃ pāpaṃ nāśayati |sāyaṃprātaradhīyānaḥ apāpo bhavati |sarvatīrtheṣu snāto bhavati | sarvairdevairjñāto bhavati |avācyavacanātpūto bhavati | abhakṣyabhakṣaṇātpūto bhavati |abhojyabhojanātpūto bhavati | acoṣyacoṣaṇātpūto bhavati |asādhyasādhanātpūto bhavati | duṣpratigrahaśatasahasrātpūto bhavati |paṅktidūṣaṇātpūto bhavati | amṛtavacanātpūto bhavati |athābrahmacārī brahmacārī bhavatī |anena hṛdayenādhītena kratusahasreṇeṣṭaṃ bhavati |ṣaṣṭiśatasahasragāyatryā japyāni phalāni bhavanti |aṣṭau brāhmaṇānsamyaggrāhayet | tasya siddhirbhavati |ya idaṃ nityamadhīyāno brāhmaṇaḥ prātaḥ śuciḥ sarvapāpaḥpramucyata iti | brahmaloke mahīyate |ityāha bhagavān śrīnārāyaṇaḥ ||iti śrīdevībhāgavate mahāpurāṇe dvādaśaskandhegāyatrīhṛdayaṃ nāma caturtho'dhyāyaḥ |