गङ्गासहस्रनामस्तोत्रम् १ Shri Gangasahasranama Stotram

अकारादिक्षकारान्त नामघटितं स्कन्दपुराणान्तर्गतंअगस्त्य उवाचविना स्नानेन गङ्गायां नृणां जन्म निरर्थकम् ।उपायान्तरमस्त्यन्यद् येन स्नानफलं लभेत् ॥ १॥

akārādikṣakārānta nāmaghaṭitaṃ skandapurāṇāntargataṃagastya uvācavinā snānena gaṅgāyāṃ nṛṇāṃ janma nirarthakam |upāyāntaramastyanyad yena snānaphalaṃ labhet || 1||

अशक्तानां च पङ्गूनामालस्योपहतात्मनाम् ।दूरदेशान्तरस्थानां गङ्गास्नानं कथं भवेत् ॥ २॥

aśaktānāṃ ca paṅgūnāmālasyopahatātmanām |dūradeśāntarasthānāṃ gaṅgāsnānaṃ kathaṃ bhavet || 2||

दानं वाथ व्रतं वाथ मन्त्रः स्तोत्रं जपोऽथवा ।तीर्थान्तराभिषेको वा देवतोपासनं तु वा ॥ ३॥

dānaṃ vātha vrataṃ vātha mantraḥ stotraṃ japo'thavā |tīrthāntarābhiṣeko vā devatopāsanaṃ tu vā || 3||

यद्यस्ति किञ्चित् षड्वक्त्र गङ्गास्नानफलप्रदम् ।विधानान्तरमात्रेण तद् वद प्रणताय मे ॥ ४॥

yadyasti kiñcit ṣaḍvaktra gaṅgāsnānaphalapradam |vidhānāntaramātreṇa tad vada praṇatāya me || 4||

त्वत्तो न वेद स्कन्दान्यो गङ्गागर्भसमुद्भव ।परं स्वर्गतरङ्गिण्यां महिमानं महामते ॥ ५॥

tvatto na veda skandānyo gaṅgāgarbhasamudbhava |paraṃ svargataraṅgiṇyāṃ mahimānaṃ mahāmate || 5||

स्कन्द उवाचसन्ति पुण्यजलानीह सरांसि सरितो मुने ।स्थाने स्थाने च तीर्थानि जितात्माध्युषितानि च ॥ ६॥

skanda uvācasanti puṇyajalānīha sarāṃsi sarito mune |sthāne sthāne ca tīrthāni jitātmādhyuṣitāni ca || 6||

दृष्टप्रत्ययकारीणि महामहिमभाञ्ज्यपि ।परं स्वर्गतरङ्गिण्याः कोट्यंशोऽपि न तत्र वै ॥ ७॥

dṛṣṭapratyayakārīṇi mahāmahimabhāñjyapi |paraṃ svargataraṅgiṇyāḥ koṭyaṃśo'pi na tatra vai || 7||

अनेनैवानुमानेन बुद्ध्यस्व कलशोद्भव ।दध्रे गङ्गोत्तमाङ्गेन देवदेवेन शम्भुना ॥ ८॥

anenaivānumānena buddhyasva kalaśodbhava |dadhre gaṅgottamāṅgena devadevena śambhunā || 8||

स्नानकालेऽन्यतीर्थेषु जप्यते जाह्नवी जनैः ।विना विष्णुपदीं क्वान्यत् समर्थमघमोचने ॥ ९॥

snānakāle'nyatīrtheṣu japyate jāhnavī janaiḥ |vinā viṣṇupadīṃ kvānyat samarthamaghamocane || 9||

गङ्गास्नानफलं ब्रह्मन् गङ्गायामेव लभ्यते ।यथा द्राक्षाफलस्वादो द्राक्षायामेव नान्यतः ॥ १०॥

gaṅgāsnānaphalaṃ brahman gaṅgāyāmeva labhyate |yathā drākṣāphalasvādo drākṣāyāmeva nānyataḥ || 10||

अस्त्युपाय इह त्वेकः स्याद् येनाविकलं फलम् ।स्नानस्य देवसरितो महागुह्यतमो मुने ॥ ११॥

astyupāya iha tvekaḥ syād yenāvikalaṃ phalam |snānasya devasarito mahāguhyatamo mune || 11||

शिवभक्ताय शान्ताय विष्णुभक्तिपराय च ।श्रद्धालवे त्वास्तिकाय गर्भवासमुमुक्षवे ॥ १२॥

śivabhaktāya śāntāya viṣṇubhaktiparāya ca |śraddhālave tvāstikāya garbhavāsamumukṣave || 12||

कथनीयं न चान्यस्य कस्यचित् केनचित् क्वचित् ।इदं रहस्यं परमं महापातकनाशनम् ॥ १३॥

kathanīyaṃ na cānyasya kasyacit kenacit kvacit |idaṃ rahasyaṃ paramaṃ mahāpātakanāśanam || 13||

महाश्रेयस्करं पुण्यं मनोरथकरं परम् ।द्युनदीप्रीतिजनकं शिवसन्तोषसन्ततिः ॥ १४॥

mahāśreyaskaraṃ puṇyaṃ manorathakaraṃ param |dyunadīprītijanakaṃ śivasantoṣasantatiḥ || 14||

नाम्नां सहस्रं गङ्गायाः स्तवराजेषु शोभनम् ।जप्यानां परमं जप्यं वेदोपनिषदां समम् ॥ १५॥

nāmnāṃ sahasraṃ gaṅgāyāḥ stavarājeṣu śobhanam |japyānāṃ paramaṃ japyaṃ vedopaniṣadāṃ samam || 15||

जपनीयं प्रयत्नेन मौनिना वाचकं विना ।शुचिस्थानेषु शुचिना सुस्पष्टाक्षरमेव च ॥ १६॥

japanīyaṃ prayatnena mauninā vācakaṃ vinā |śucisthāneṣu śucinā suspaṣṭākṣarameva ca || 16||

ध्यानम्शैलेन्द्रादवतारिणी निजजले मज्जद्जनोत्तारिणीपारावारविहारिणी भवभयश्रेणी समुत्सारिणी ।शेषाहेरनुकारिणी हरशिरोवल्लीदलाकारिणीकाशीप्रान्तविहारिणी विजयते गङ्गा मनोहारिणी ॥ॐ नमो गङ्गादेव्यै ॥ओंकाररूपिण्यजराऽतुलाऽनन्ताऽमृतस्रवा ।अत्युदाराऽभयाऽशोकाऽलकनन्दाऽमृताऽमला ॥ १७॥

dhyānamśailendrādavatāriṇī nijajale majjadjanottāriṇīpārāvāravihāriṇī bhavabhayaśreṇī samutsāriṇī |śeṣāheranukāriṇī haraśirovallīdalākāriṇīkāśīprāntavihāriṇī vijayate gaṅgā manohāriṇī ||oṃ namo gaṅgādevyai ||oṃkārarūpiṇyajarā'tulā'nantā'mṛtasravā |atyudārā'bhayā'śokā'lakanandā'mṛtā'malā || 17||

अनाथवत्सलाऽमोघाऽपांयोनिरमृतप्रदा ।अव्यक्तलक्षणाऽक्षोभ्याऽनवच्छिन्नाऽपराऽजिता ॥ १८॥

anāthavatsalā'moghā'pāṃyoniramṛtapradā |avyaktalakṣaṇā'kṣobhyā'navacchinnā'parā'jitā || 18||

अनाथनाथाऽभीष्टार्थसिद्धिदाऽनङ्गवर्धिनी ।अणिमादिगुणाऽधाराऽग्रगण्याऽलीकहारिणी ॥ १९॥

anāthanāthā'bhīṣṭārthasiddhidā'naṅgavardhinī |aṇimādiguṇā'dhārā'gragaṇyā'līkahāriṇī || 19||

अचिन्त्यशक्तिरनघाऽद्भुतरूपाऽघहारिणी ।अद्रिराजसुताऽष्टाङ्गयोगसिद्धिप्रदाऽच्युता ॥ २०॥

acintyaśaktiranaghā'dbhutarūpā'ghahāriṇī |adrirājasutā'ṣṭāṅgayogasiddhipradā'cyutā || 20||

अक्षुण्णशक्तिरसुदाऽनन्ततीर्थाऽमृतोदका ।अनन्तमहिमाऽपाराऽनन्तसौख्यप्रदाऽन्नदा ॥ २१॥

akṣuṇṇaśaktirasudā'nantatīrthā'mṛtodakā |anantamahimā'pārā'nantasaukhyapradā'nnadā || 21||

अशेषदेवतामूर्तिरघोराऽमृतरूपिणी ।अविद्याजालशमनी ह्यप्रतर्क्यगतिप्रदा ॥ २२॥

aśeṣadevatāmūrtiraghorā'mṛtarūpiṇī |avidyājālaśamanī hyapratarkyagatipradā || 22||

अशेषविघ्नसंहर्त्री त्वशेषगुणगुम्फिता ।अज्ञानतिमिरज्योतिरनुग्रहपरायणा ॥ २३॥

aśeṣavighnasaṃhartrī tvaśeṣaguṇagumphitā |ajñānatimirajyotiranugrahaparāyaṇā || 23||

अभिरामाऽनवद्याङ्ग्यनन्तसाराऽकलङ्किनी ।आरोग्यदाऽऽनन्दवल्ली त्वापन्नार्तिविनाशिनी ॥ २४॥

abhirāmā'navadyāṅgyanantasārā'kalaṅkinī |ārogyadā''nandavallī tvāpannārtivināśinī || 24||

आश्चर्यमूर्तिरायुष्या ह्याढ्याऽऽद्याऽऽप्राऽऽर्यसेविता ।आप्यायिन्याप्तविद्याख्या त्वानन्दाऽऽश्वासदायिनी ॥ २५॥

āścaryamūrtirāyuṣyā hyāḍhyā''dyā''prā''ryasevitā |āpyāyinyāptavidyākhyā tvānandā''śvāsadāyinī || 25||

आलस्यघ्न्यापदां हन्त्री ह्यानन्दामृतवर्षिणी ।इरावतीष्टदात्रीष्टा त्विष्टापूर्तफलप्रदा ॥ २६॥

ālasyaghnyāpadāṃ hantrī hyānandāmṛtavarṣiṇī |irāvatīṣṭadātrīṣṭā tviṣṭāpūrtaphalapradā || 26||

इतिहासश्रुतीड्यार्था त्विहामुत्रशुभप्रदा ।इज्याशीलसमिज्येष्ठा त्विन्द्रादिपरिवन्दिता ॥ २७॥

itihāsaśrutīḍyārthā tvihāmutraśubhapradā |ijyāśīlasamijyeṣṭhā tvindrādiparivanditā || 27||

इलालङ्कारमालेद्धा त्विन्दिरारम्यमन्दिरा ।इदिन्दिरादिसंसेव्या त्वीश्वरीश्वरवल्लभा ॥ २८॥

ilālaṅkāramāleddhā tvindirāramyamandirā |idindirādisaṃsevyā tvīśvarīśvaravallabhā || 28||

ईतिभीतिहरेड्या च त्वीडनीयचरित्रभृत् ।उत्कृष्टशक्तिरुत्कृष्टोडुपमण्डलचारिणी ॥ २९॥

ītibhītihareḍyā ca tvīḍanīyacaritrabhṛt |utkṛṣṭaśaktirutkṛṣṭoḍupamaṇḍalacāriṇī || 29||

उदिताम्बरमार्गोस्रोरगलोकविहारिणी ।उक्षोर्वरोत्पलोत्कुम्भा उपेन्द्रचरणद्रवा ॥ ३०॥

uditāmbaramārgosroragalokavihāriṇī |ukṣorvarotpalotkumbhā upendracaraṇadravā || 30||

उदन्वत्पूर्तिहेतुश्चोदारोत्साहप्रवर्धिनी ।उद्वेगघ्न्युष्णशमनी ह्युष्णरश्मिसुताप्रिया ॥ ३१॥

udanvatpūrtihetuścodārotsāhapravardhinī |udvegaghnyuṣṇaśamanī hyuṣṇaraśmisutāpriyā || 31||

उत्पत्तिस्थितिसंहारकारिण्युपरिचारिणी ।ऊर्जं वहन्त्यूर्जधरोर्जावती चोर्मिमालिनी ॥ ३२॥

utpattisthitisaṃhārakāriṇyuparicāriṇī |ūrjaṃ vahantyūrjadharorjāvatī cormimālinī || 32||

ऊर्ध्वरेतःप्रियोर्ध्वाध्वा ह्यूर्मिलोर्ध्वगतिप्रदा ।ऋषिवृन्दस्तुतर्द्धिश्च ऋणत्रयविनाशिनी ॥ ३३॥

ūrdhvaretaḥpriyordhvādhvā hyūrmilordhvagatipradā |ṛṣivṛndastutarddhiśca ṛṇatrayavināśinī || 33||

ऋतम्भरर्द्धिदात्री च ऋक्स्वरूपा ऋजुप्रिया ।ऋक्षमार्गवहर्क्षार्चिरृजुमार्गप्रदर्शिनी ॥ ३४॥

ṛtambhararddhidātrī ca ṛksvarūpā ṛjupriyā |ṛkṣamārgavaharkṣārcirṛjumārgapradarśinī || 34||

एधिताखिलधर्मार्था त्वेकैकामृतदायिनी ।एधनीयस्वभावैज्या त्वेजिताशेषपातका ॥ ३५॥

edhitākhiladharmārthā tvekaikāmṛtadāyinī |edhanīyasvabhāvaijyā tvejitāśeṣapātakā || 35||

ऐश्वर्यदैश्वर्यरूपा ह्यैतिह्यं ह्यैन्दवीद्युतिः ।ओजस्विन्योषधीक्षेत्रमोजोदौदनदायिनी ॥ ३६॥

aiśvaryadaiśvaryarūpā hyaitihyaṃ hyaindavīdyutiḥ |ojasvinyoṣadhīkṣetramojodaudanadāyinī || 36||

ओष्ठामृतौन्नत्यदात्री त्वौषधं भवरोगिणाम् ।औदार्यचञ्चुरौपेन्द्री त्वौग्री ह्यौमेयरूपिणी ॥ ३७॥

oṣṭhāmṛtaunnatyadātrī tvauṣadhaṃ bhavarogiṇām |audāryacañcuraupendrī tvaugrī hyaumeyarūpiṇī || 37||

अम्बराध्ववहाम्बष्ठाम्बरमालाम्बुजेक्षणा ।अम्बिकाम्बुमहायोनिरन्धोदान्धकहारिणी ॥ ३८॥

ambarādhvavahāmbaṣṭhāmbaramālāmbujekṣaṇā |ambikāmbumahāyonirandhodāndhakahāriṇī || 38||

अंशुमाला ह्यंशुमती त्वङ्गीकृतषडानना ।अन्धतामिस्रहन्त्र्यन्धुरञ्जना ह्यञ्जनावती ॥ ३९॥

aṃśumālā hyaṃśumatī tvaṅgīkṛtaṣaḍānanā |andhatāmisrahantryandhurañjanā hyañjanāvatī || 39||

कल्याणकारिणी काम्या कमलोत्पलगन्धिनी ।कुमुद्वती कमलिनी कान्तिः कल्पितदायिनी ॥ ४०॥

kalyāṇakāriṇī kāmyā kamalotpalagandhinī |kumudvatī kamalinī kāntiḥ kalpitadāyinī || 40||

काञ्चनाक्षी कामधेनुः कीर्तिकृत् क्लेशनाशिनी ।क्रतुश्रेष्ठा क्रतुफला कर्मबन्धविभेदिनी ॥ ४१॥

kāñcanākṣī kāmadhenuḥ kīrtikṛt kleśanāśinī |kratuśreṣṭhā kratuphalā karmabandhavibhedinī || 41||

कमलाक्षी क्लमहरा कृशानुतपनद्युतिः ।करुणार्द्रा च कल्याणी कलिकल्मषनाशिनी ॥ ४२॥

kamalākṣī klamaharā kṛśānutapanadyutiḥ |karuṇārdrā ca kalyāṇī kalikalmaṣanāśinī || 42||

कामरूपा क्रियाशक्तिः कमलोत्पलमालिनी ।कूटस्था करुणा कान्ता कूर्मयाना कलावती ॥ ४३॥

kāmarūpā kriyāśaktiḥ kamalotpalamālinī |kūṭasthā karuṇā kāntā kūrmayānā kalāvatī || 43||

कमला कल्पलतिका काली कलुषवैरिणी ।कमनीयजला कम्रा कपर्दिसुकपर्दगा ॥ ४४॥

kamalā kalpalatikā kālī kaluṣavairiṇī |kamanīyajalā kamrā kapardisukapardagā || 44||

कालकूटप्रशमनी कदम्बकुसुमप्रिया ।कालिन्दी केलिललिता कलकल्लोलमालिका ॥ ४५॥

kālakūṭapraśamanī kadambakusumapriyā |kālindī kelilalitā kalakallolamālikā || 45||

क्रान्तलोकत्रया कण्डूः कण्डूतनयवत्सला ।खड्गिनी खड्गधाराभा खगा खण्डेन्दुधारिणी ॥ ४६॥

krāntalokatrayā kaṇḍūḥ kaṇḍūtanayavatsalā |khaḍginī khaḍgadhārābhā khagā khaṇḍendudhāriṇī || 46||

खेखेलगामिनी खस्था खण्डेन्दुतिलकप्रिया ।खेचरी खेचरीवन्द्या ख्यातिः ख्यातिप्रदायिनी ॥ ४७॥

khekhelagāminī khasthā khaṇḍendutilakapriyā |khecarī khecarīvandyā khyātiḥ khyātipradāyinī || 47||

खण्डितप्रणताघौघा खलबुद्धिविनाशिनी ।खातैनः कन्दसन्दोहा खड्गखट्वाङ्ग खेटिनी ॥ ४८॥

khaṇḍitapraṇatāghaughā khalabuddhivināśinī |khātainaḥ kandasandohā khaḍgakhaṭvāṅga kheṭinī || 48||

खरसन्तापशमनी खनिः पीयूषपाथसाम् ।गङ्गा गन्धवती गौरी गन्धर्वनगरप्रिया ॥ ४९॥

kharasantāpaśamanī khaniḥ pīyūṣapāthasām |gaṅgā gandhavatī gaurī gandharvanagarapriyā || 49||

गम्भीराङ्गी गुणमयी गतातङ्का गतिप्रिया ।गणनाथाम्बिका गीता गद्यपद्यपरिष्टुता ॥ ५०॥

gambhīrāṅgī guṇamayī gatātaṅkā gatipriyā |gaṇanāthāmbikā gītā gadyapadyapariṣṭutā || 50||