New: Bhagavad Gītā 2.47 deep study with word-by-word grammar Open the verse

सुन्दरबाहुस्तवः Sundarabahustavah

sundarabāhustavaḥ

Sundarabahustavah (सुन्दरबाहुस्तवः): a hymn of praise (stuti) to Viṣṇu. 126 verses in Sanskrit with Devanagari and IAST.

सुन्दरबाहुस्तवः

1 / 126

Verse 1

पञ्चस्तव्यां ३ सुन्दरबाहुस्तवःश्रीरस्तु ।श्रीमते हयग्रीवाय नमः ।श्रीमते रामानुजाय नमः ॥श्रीवत्सचिह्नमिश्रेभ्यो नमौक्तिमधीमहे ।यदुक्तयस्त्रयीकण्ठे यान्ति मङ्गलसूत्रताम् ॥श्रीमन्तौ हरिचरणौ समाश्रितोऽहं श्रीरामावरजमुनीन्द्रलब्धबोधः ।निर्भीकस्तत इह सुन्दरोरुबाहुं स्तोष्ये तच्चरणविलोकनाभिलाषी ॥ १॥

pañcastavyāṃ 3 sundarabāhustavaḥśrīrastu |śrīmate hayagrīvāya namaḥ |śrīmate rāmānujāya namaḥ ||śrīvatsacihnamiśrebhyo namauktimadhīmahe |yaduktayastrayīkaṇṭhe yānti maṅgalasūtratām ||śrīmantau haricaraṇau samāśrito'haṃ śrīrāmāvarajamunīndralabdhabodhaḥ |nirbhīkastata iha sundarorubāhuṃ stoṣye taccaraṇavilokanābhilāṣī || 1||

Verse 2

सुन्दरायतभुजं भजामहे वृक्षषण्डमयमद्रिमास्थितम् ।यत्र सुप्रथितनूपुरापगातीर्थमर्थितफलप्रदं विदुः ॥ २॥

sundarāyatabhujaṃ bhajāmahe vṛkṣaṣaṇḍamayamadrimāsthitam |yatra suprathitanūpurāpagātīrthamarthitaphalapradaṃ viduḥ || 2||

Verse 3

क्वचित्त्वरितगामिनी क्वचन मन्दमन्दलसाक्वचित्स्खलितविह्वला क्वचन फेनिला सारवा ।पतन्त्यपि किल क्वचिद्व्रजति नूपुराह्वा नदीसुसुन्दरभुजाह्वयं मधु निपीय मत्ता यथा ॥ ३॥

kvacittvaritagāminī kvacana mandamandalasākvacitskhalitavihvalā kvacana phenilā sāravā |patantyapi kila kvacidvrajati nūpurāhvā nadīsusundarabhujāhvayaṃ madhu nipīya mattā yathā || 3||

Verse 4

उदधिगमन्दराद्रिमथिमन्थनलब्धपयोमधुररसेन्दिराह्वसुधसुन्दरदोःपरिघम् ।अशरणमादृशात्मशरणं शरणार्थिजनप्रवणधियं भजेम तरुषण्डमयाद्रिपतिम् ॥ ४॥

udadhigamandarādrimathimanthanalabdhapayomadhurarasendirāhvasudhasundaradoḥparigham |aśaraṇamādṛśātmaśaraṇaṃ śaraṇārthijanapravaṇadhiyaṃ bhajema taruṣaṇḍamayādripatim || 4||

Verse 5

शशधररिङ्खणाढ्यशिखमुच्छिखरप्रकरंतिमिरनिभप्रभूततरुषण्डमयं भ्रमदम् ।वनगिरिमावसन्तमुपयामि हरिं शरणंभिदुरितसप्तलोकसुविशृङ्खलशङ्खरवम् ॥ ५॥

śaśadharariṅkhaṇāḍhyaśikhamucchikharaprakaraṃtimiranibhaprabhūtataruṣaṇḍamayaṃ bhramadam |vanagirimāvasantamupayāmi hariṃ śaraṇaṃbhiduritasaptalokasuviśṛṅkhalaśaṅkharavam || 5||

Verse 6

यत्तुङ्गशृङ्गविनिषङ्गिसुराङ्गनानांन्यस्तोर्ध्वपुण्ड्रमुखमण्डनमण्डितानाम् ।दर्पण्यभूद्धृतमपाङ्कशशाङ्कपृष्ठंतद्धाम सुन्दरभुजस्य महान् वनाद्रिः ॥ ६॥

yattuṅgaśṛṅgaviniṣaṅgisurāṅganānāṃnyastordhvapuṇḍramukhamaṇḍanamaṇḍitānām |darpaṇyabhūddhṛtamapāṅkaśaśāṅkapṛṣṭhaṃtaddhāma sundarabhujasya mahān vanādriḥ || 6||

Verse 7

यदीयशिखरागतां शशिकलां तु शाखामृगानिरीक्ष्य हरशेखरीभवनमामृशन्तस्ततः ।स्पृशन्ति न हि देवतान्तरसमाश्रितेति स्फुटंस एष सुमहातरुव्रजगिरिर्गृहं श्रीपतेः ॥ ७॥

yadīyaśikharāgatāṃ śaśikalāṃ tu śākhāmṛgānirīkṣya haraśekharībhavanamāmṛśantastataḥ |spṛśanti na hi devatāntarasamāśriteti sphuṭaṃsa eṣa sumahātaruvrajagirirgṛhaṃ śrīpateḥ || 7||

Verse 8

सुन्दरदोर्दिव्याज्ञालम्भनकातरवशानुयायिनि करिणि ।प्रणयजकलहसमाधिर्यत्र वनाद्रिस्स एष सुन्दरदोष्णः ॥ ८॥

sundaradordivyājñālambhanakātaravaśānuyāyini kariṇi |praṇayajakalahasamādhiryatra vanādrissa eṣa sundaradoṣṇaḥ || 8||

Verse 9

स एष सौन्दर्यनिधेर्धृतश्रियो वनाचलो नाम सुधाम यत्र हि ।भुजङ्गराजस्य कुलस्य गौरवान्न खण्डिताः कुण्डलिनश्शिखण्डिभिः ॥ ९॥

sa eṣa saundaryanidherdhṛtaśriyo vanācalo nāma sudhāma yatra hi |bhujaṅgarājasya kulasya gauravānna khaṇḍitāḥ kuṇḍalinaśśikhaṇḍibhiḥ || 9||

Verse 10

वृषगिरिरयमच्युतस्य यस्मिन् स्वमतमलङ्घयितुं परस्परेभ्यः ।खगतिचरणौ खगाश्शपन्ते भुजगपतेर्भुजगाश्च सर्व एव ॥ १०॥

vṛṣagirirayamacyutasya yasmin svamatamalaṅghayituṃ parasparebhyaḥ |khagaticaraṇau khagāśśapante bhujagapaterbhujagāśca sarva eva || 10||

Verse 11

हरिकुलमखिलं हनूमदङ्घ्रिं स्वकुलपजाम्बवतस्तथैव भल्लाः ।निजकुलपजटायुषश्च गृध्राः स्वकुलपतेश्च गजा गजेन्द्रनाम्नः ॥ ११॥

harikulamakhilaṃ hanūmadaṅghriṃ svakulapajāmbavatastathaiva bhallāḥ |nijakulapajaṭāyuṣaśca gṛdhrāḥ svakulapateśca gajā gajendranāmnaḥ || 11||

Verse 12

वकुलधरसरस्वतीविषक्तस्वररसभावयुतासु किन्नरीषु ।द्रवति दृषदपि प्रसक्तगानास्विह वनशैलतटीषु सुन्दरस्य ॥ १२॥

vakuladharasarasvatīviṣaktasvararasabhāvayutāsu kinnarīṣu |dravati dṛṣadapi prasaktagānāsviha vanaśailataṭīṣu sundarasya || 12||

Verse 13

भृङ्गी गायति हंसतालनिभृतं तत्पुष्णती कोकिलाऽप्युद्गायत्यथ वल्लितल्लजमुखादास्रं मधु स्यन्दते ।निष्पन्दस्तिमिताः कुरङ्गततयश्शीतं शिलासैकतंसायाह्ने किल यत्र सुन्दरभुजस्तस्मिन्वनक्ष्माधरे ॥ १३॥

bhṛṅgī gāyati haṃsatālanibhṛtaṃ tatpuṣṇatī kokilā'pyudgāyatyatha vallitallajamukhādāsraṃ madhu syandate |niṣpandastimitāḥ kuraṅgatatayaśśītaṃ śilāsaikataṃsāyāhne kila yatra sundarabhujastasminvanakṣmādhare || 13||

Verse 14

पीताम्बरं वरदशीतलदृष्टिपातमाजानुलम्बिभुजमायतकर्णपाशम् ।श्रीमन्महावनगिरीन्द्रनिवासदीक्षंलक्ष्मीधरं किमपि वस्तु ममाविरस्तु ॥ १४॥

pītāmbaraṃ varadaśītaladṛṣṭipātamājānulambibhujamāyatakarṇapāśam |śrīmanmahāvanagirīndranivāsadīkṣaṃlakṣmīdharaṃ kimapi vastu mamāvirastu || 14||

Verse 15

जनिजीवनाप्ययविमुक्तयो यतो जगतामिति श्रुतिशिरस्सु गीयते ।तदिदं समस्तदुरितैकभेषजं वनशैलसम्भवमहं भजे महः ॥ १५॥

janijīvanāpyayavimuktayo yato jagatāmiti śrutiśirassu gīyate |tadidaṃ samastaduritaikabheṣajaṃ vanaśailasambhavamahaṃ bhaje mahaḥ || 15||

Verse 16

सद्ब्रह्मात्मपदैस्त्रयीशिरसि यो नारायणोक्त्या तथाव्याख्यातो गतिसाम्यलब्धविषयानन्यत्वबोधोज्ज्वलैः ।निस्तुल्याधिकमद्वितीयममृतं तं पुण्डरीकेक्षणंप्रारूढश्रियमाश्रये वनगिरेः कुञ्जोदितं सुन्दरम् ॥ १६॥

sadbrahmātmapadaistrayīśirasi yo nārāyaṇoktyā tathāvyākhyāto gatisāmyalabdhaviṣayānanyatvabodhojjvalaiḥ |nistulyādhikamadvitīyamamṛtaṃ taṃ puṇḍarīkekṣaṇaṃprārūḍhaśriyamāśraye vanagireḥ kuñjoditaṃ sundaram || 16||

Verse 17

पतिं विश्वस्यात्मेश्वरमिति परं ब्रह्म पुरुषःपरं ज्योतिस्तत्वं परमिति च नारायण इति ।श्रुतिर्ब्रह्मेशादींस्तदुदितविभूतींस्तु गृणतीयमाहारूढश्रीस्स वनगिरिधामा विजयते ॥ १७॥

patiṃ viśvasyātmeśvaramiti paraṃ brahma puruṣaḥparaṃ jyotistatvaṃ paramiti ca nārāyaṇa iti |śrutirbrahmeśādīṃstaduditavibhūtīṃstu gṛṇatīyamāhārūḍhaśrīssa vanagiridhāmā vijayate || 17||

Verse 18

पृथिव्याद्यात्मान्तं नियमयति यस्तत्त्वनिकरंतदन्तर्यामी तद्वपुरविदितस्तेन भगवान् ।स एष स्वैश्वर्यं नविजहदशेषं वनगिरिंसमध्यासीनो नो विशतु हृदयं सुन्दरभुजः ॥ १८॥

pṛthivyādyātmāntaṃ niyamayati yastattvanikaraṃtadantaryāmī tadvapuraviditastena bhagavān |sa eṣa svaiśvaryaṃ navijahadaśeṣaṃ vanagiriṃsamadhyāsīno no viśatu hṛdayaṃ sundarabhujaḥ || 18||

Verse 19

प्रत्यगात्मनि कदाऽप्यसम्भवद्भूमभूमिमभिवक्ति यं श्रतिः ।तं वनाद्रिनिलयं सुसुन्दरं सुन्दरायतभुजं भजामहे ॥ १९॥

pratyagātmani kadā'pyasambhavadbhūmabhūmimabhivakti yaṃ śratiḥ |taṃ vanādrinilayaṃ susundaraṃ sundarāyatabhujaṃ bhajāmahe || 19||

Verse 20

वन्देय सुन्दरभुजं भुजगेन्द्रभोगसक्तं महावनगिरिप्रणयप्रवीणम् ।यं तं विदुर्दहरमष्टगुणोपजुष्टंआकाशमौपनिषदीषु सरस्वतीषु ॥ २०॥

vandeya sundarabhujaṃ bhujagendrabhogasaktaṃ mahāvanagiripraṇayapravīṇam |yaṃ taṃ vidurdaharamaṣṭaguṇopajuṣṭaṃākāśamaupaniṣadīṣu sarasvatīṣu || 20||

Verse 21

यत्स्वायत्तस्वरूपस्थितिकृतिकनिजेच्छानियाम्यस्वशेषानन्ताशेषप्रपञ्चस्तत इह चिदिवाचिद्वपुर्वाचिशब्दैः ।विश्वैश्शब्दैः प्रवाच्यो हतवृजिनतया नित्यमेवानवद्यस्तं वन्दे सुन्दराह्वं वनगिरिनिलयं पुण्डरीकायताक्षम् ॥ २१॥

yatsvāyattasvarūpasthitikṛtikanijecchāniyāmyasvaśeṣānantāśeṣaprapañcastata iha cidivācidvapurvāciśabdaiḥ |viśvaiśśabdaiḥ pravācyo hatavṛjinatayā nityamevānavadyastaṃ vande sundarāhvaṃ vanagirinilayaṃ puṇḍarīkāyatākṣam || 21||

Verse 22

गुणजं गुणिनो हि मङ्गलत्वं प्रमितं प्रत्युत यत्स्वरूपमेत्य ।तमनन्तसुखावबोधरूपं विमलं सुन्दरबाहुमाश्रयामः ॥ २२॥

guṇajaṃ guṇino hi maṅgalatvaṃ pramitaṃ pratyuta yatsvarūpametya |tamanantasukhāvabodharūpaṃ vimalaṃ sundarabāhumāśrayāmaḥ || 22||

Verse 23

अतिपतितावधिस्वमहिमानुभवप्रभवत्सुखकृतनिस्तरङ्गजलधीयितनित्यदशम् ।प्रतिभटमेव हेयनिकरस्य सदाऽप्रतिमंहरिमिह सुन्दराह्वमुपयामि वनाद्रितटे ॥ २३॥

atipatitāvadhisvamahimānubhavaprabhavatsukhakṛtanistaraṅgajaladhīyitanityadaśam |pratibhaṭameva heyanikarasya sadā'pratimaṃharimiha sundarāhvamupayāmi vanādritaṭe || 23||

Verse 24

सदा षाड्गुण्याख्यैः पृथुलबलविज्ञानशकनप्रभावीर्यैश्वर्यैरवधिविधुरैरेधितदशम् ।द्रुमस्तोमक्ष्माभृत्परिसरमहोद्यानमुदितंप्रपद्येऽध्यारूढश्रियमिममहं सुन्दरभुजम् ॥ २४॥

sadā ṣāḍguṇyākhyaiḥ pṛthulabalavijñānaśakanaprabhāvīryaiśvaryairavadhividhurairedhitadaśam |drumastomakṣmābhṛtparisaramahodyānamuditaṃprapadye'dhyārūḍhaśriyamimamahaṃ sundarabhujam || 24||

Verse 25

सौशील्याश्रितवत्सलत्वमृदुतासौहार्दसाम्यार्जवैःधैर्यस्थैर्यसुवीर्यशौर्यकृतितागाम्भीर्यचातुर्यकैः ।सौन्दर्यान्वितसौकुमार्यसमतालावण्यमुख्यैर्गुणैर्देवः श्रीतरुषण्डशैलनिलयो नित्यं स्थितस्सुन्दरः ॥ २५॥

sauśīlyāśritavatsalatvamṛdutāsauhārdasāmyārjavaiḥdhairyasthairyasuvīryaśauryakṛtitāgāmbhīryacāturyakaiḥ |saundaryānvitasaukumāryasamatālāvaṇyamukhyairguṇairdevaḥ śrītaruṣaṇḍaśailanilayo nityaṃ sthitassundaraḥ || 25||

Verse 26

येष्वेकस्य गुणस्य विप्रुडपि वै लोकोत्तरं स्वाश्रयंकुर्यात्तादृशवैभवैरगणितैर्निस्सीमभूमान्वितैः ।नित्यैर्दिव्यगुणैस्ततोऽधिकशुभत्वैकास्पदात्माश्रयैरिद्धं सुन्दरबाहुमस्मि शरणं यातो वनाद्रीश्वरम् ॥ २६॥

yeṣvekasya guṇasya vipruḍapi vai lokottaraṃ svāśrayaṃkuryāttādṛśavaibhavairagaṇitairnissīmabhūmānvitaiḥ |nityairdivyaguṇaistato'dhikaśubhatvaikāspadātmāśrayairiddhaṃ sundarabāhumasmi śaraṇaṃ yāto vanādrīśvaram || 26||

Verse 27

सदा समस्तं जगदीक्षते हि यः प्रत्यक्षदृष्ट्या युगपद्भुवा स्वतः ।स ईदृज्ञाननिधिर्निधिस्तुर्नास्सहाद्रिकुञ्जेषु चकास्ति सुन्दरः ॥ २७॥

sadā samastaṃ jagadīkṣate hi yaḥ pratyakṣadṛṣṭyā yugapadbhuvā svataḥ |sa īdṛjñānanidhirnidhisturnāssahādrikuñjeṣu cakāsti sundaraḥ || 27||

Verse 28

ऐश्वर्यतेजोबलवीर्यशक्तयः कीदृग्विधास्सुन्दरबाहुसंश्रयाः ।योऽसौ जगज्जन्मलयस्थितिक्रियास्सङ्कल्पतोऽल्पादुपकल्पयत्यजः ॥ २८॥

aiśvaryatejobalavīryaśaktayaḥ kīdṛgvidhāssundarabāhusaṃśrayāḥ |yo'sau jagajjanmalayasthitikriyāssaṅkalpato'lpādupakalpayatyajaḥ || 28||

Verse 29

यत्कल्पायुतभोगतोऽपि कृशतां यायान्न तावत्फलंयेष्वेकस्य तथाविधैस्सततजैरंहोभिरुत्सीमभिः ।अस्तादाविह संसृतावुपचितैश्छन्नं सुसन्नं जनंसन्नत्या क्षमते क्षणाद्वनगिरिप्रस्थप्रियस्सुन्दरः ॥ २९॥

yatkalpāyutabhogato'pi kṛśatāṃ yāyānna tāvatphalaṃyeṣvekasya tathāvidhaissatatajairaṃhobhirutsīmabhiḥ |astādāviha saṃsṛtāvupacitaiśchannaṃ susannaṃ janaṃsannatyā kṣamate kṣaṇādvanagiriprasthapriyassundaraḥ || 29||

Verse 30

यज्जातीयो यादृशो यत्स्वभावः पादच्छायां संश्रितो योऽपि कोऽपि ।तज्जातीयस्तादृशस्तत्स्वभावः श्लिष्यत्येनं सुन्दरो वत्सलत्वात् ॥ ३०॥

yajjātīyo yādṛśo yatsvabhāvaḥ pādacchāyāṃ saṃśrito yo'pi ko'pi |tajjātīyastādṛśastatsvabhāvaḥ śliṣyatyenaṃ sundaro vatsalatvāt || 30||

Verse 31

निहीनो जात्या वा भृशमकृशलैर्वा स्वचरितैःपुमान्वै यः कश्चिद्बहुतृणमपि स्यादगुणतः ।भजन्तं तं पश्येद्भुजगपतिना तुल्यमपि योवनाद्रिप्रस्थस्थस्स मम शरणं सुन्दरभुजः ॥ ३१॥

nihīno jātyā vā bhṛśamakṛśalairvā svacaritaiḥpumānvai yaḥ kaścidbahutṛṇamapi syādaguṇataḥ |bhajantaṃ taṃ paśyedbhujagapatinā tulyamapi yovanādriprasthasthassa mama śaraṇaṃ sundarabhujaḥ || 31||

Verse 32

एकैकमङ्लगुणानुभवाभिनन्दमीदृक्त्वियानिति च सुन्दरदोष्णि कृष्णे ।ते ये शतं त्विति नियन्तुमनाश्श्रुतिर्हैनैवैष वाङ्मनसगोचर इत्युदाह ॥ ३२॥

ekaikamaṅlaguṇānubhavābhinandamīdṛktviyāniti ca sundaradoṣṇi kṛṣṇe |te ye śataṃ tviti niyantumanāśśrutirhainaivaiṣa vāṅmanasagocara ityudāha || 32||

Verse 33

अब्जपादमरविन्दलोचनं पद्मपाणितलमञ्जनप्रभम् ।सुन्दरोरुभुजमिन्दिरापतिं वन्दिषीय वरदं वनाद्रिगम् ॥ ३३॥

abjapādamaravindalocanaṃ padmapāṇitalamañjanaprabham |sundarorubhujamindirāpatiṃ vandiṣīya varadaṃ vanādrigam || 33||

Verse 34

कनकमरतकाञ्जनद्रवाणां मथनसमुत्थितसारमेलनोत्थम् ।जयति किमपि रूपमस्य तेजो वनगिरिनन्दनसुन्दरोरुबाहोः ॥ ३४॥

kanakamaratakāñjanadravāṇāṃ mathanasamutthitasāramelanottham |jayati kimapi rūpamasya tejo vanagirinandanasundarorubāhoḥ || 34||

Verse 35

किन्नु स्वयं स्वात्मविभूषणं भवन्नसावलङ्कार इतीरितो जनैः ।वर्धिष्णुबालद्रुमषण्डमण्डितं वनाचलं वा परितः प्रसाधयन् ॥ ३५॥

kinnu svayaṃ svātmavibhūṣaṇaṃ bhavannasāvalaṅkāra itīrito janaiḥ |vardhiṣṇubāladrumaṣaṇḍamaṇḍitaṃ vanācalaṃ vā paritaḥ prasādhayan || 35||

Verse 37

सुखस्पर्शैर्नित्यैः कुसुमसुकुमाराङ्गसुखदैःसुसौगन्ध्यैर्दिव्याभरणगणदिव्यायुधगणैः ।अलङ्कार्यैस्सर्वैर्निगदितमलङ्गार इति यस्समाख्यानं धत्ते स वनगिरिनाथोऽस्तु शरणम् ॥मकुटमकुटमालोत्तंसचूडाललामस्वलकतिलकमालाकुण्डलैस्सोर्ध्वपुण्ड्रैः ।मणिवरवनमालाहारकेयूरकण्ठ्यैस्तुलसिकटककाञ्चीनूपराद्यैश्च भूषैः ॥ ३७॥

sukhasparśairnityaiḥ kusumasukumārāṅgasukhadaiḥsusaugandhyairdivyābharaṇagaṇadivyāyudhagaṇaiḥ |alaṅkāryaissarvairnigaditamalaṅgāra iti yassamākhyānaṃ dhatte sa vanagirinātho'stu śaraṇam ||makuṭamakuṭamālottaṃsacūḍālalāmasvalakatilakamālākuṇḍalaissordhvapuṇḍraiḥ |maṇivaravanamālāhārakeyūrakaṇṭhyaistulasikaṭakakāñcīnūparādyaiśca bhūṣaiḥ || 37||

Verse 38

असिजलजरथाङ्गैश्शार्ङ्गकौमोदकीभ्यामगणितगुणजालैरायुधैरप्यथान्यैः ।सततविततशोभं पद्मनाभं वनाद्रेरुपवनसुखलीलं सुन्दरं वन्दिषीय ॥ ३८॥

asijalajarathāṅgaiśśārṅgakaumodakībhyāmagaṇitaguṇajālairāyudhairapyathānyaiḥ |satatavitataśobhaṃ padmanābhaṃ vanādrerupavanasukhalīlaṃ sundaraṃ vandiṣīya || 38||

Verse 39

आजानजस्वगतबन्धुरगन्धलुब्धभ्राम्यद्विदग्धमधुपालिसदेशकेशम् ।विश्वाधिराज्यपरिबर्हकिरीटराजंहै सुन्दरस्य बत ! सुन्दरमुत्तमाङ्गम् ॥ ३९॥

ājānajasvagatabandhuragandhalubdhabhrāmyadvidagdhamadhupālisadeśakeśam |viśvādhirājyaparibarhakirīṭarājaṃhai sundarasya bata ! sundaramuttamāṅgam || 39||

Verse 40

अन्धं तमस्तिमिरनिर्मितमेव यत्स्यात्तत्सारसाधितसुतनत्वतिवृत्तवार्तम् ।ईशस्य (केसरिगिरे) केशवहरेरलकालिजालंतत्तुल्यकुल्यमधुपाढ्यमहावनस्य ॥ ४०॥

andhaṃ tamastimiranirmitameva yatsyāttatsārasādhitasutanatvativṛttavārtam |īśasya (kesarigire) keśavahareralakālijālaṃtattulyakulyamadhupāḍhyamahāvanasya || 40||

Verse 41

जुष्टाष्टमीकज्वलदिन्दुसन्निभं धृतोर्ध्वपुण्ड्रं विलसद्विशेषकम् ।भूम्ना ललाटं विमलं विराजते वनाद्रिनाथस्य समुच्छ्रितश्रियः ॥ ४१॥

juṣṭāṣṭamīkajvaladindusannibhaṃ dhṛtordhvapuṇḍraṃ vilasadviśeṣakam |bhūmnā lalāṭaṃ vimalaṃ virājate vanādrināthasya samucchritaśriyaḥ || 41||

Verse 42

सुचारुचापद्वयविभ्रमं भ्रूवोयुगं सुनेत्राह्वसहस्रपत्रयोः ।उपान्तगं वा मधुपावलीयुगं विराजते सुन्दरबाहुसंश्रयम् ॥ ४२॥

sucārucāpadvayavibhramaṃ bhrūvoyugaṃ sunetrāhvasahasrapatrayoḥ |upāntagaṃ vā madhupāvalīyugaṃ virājate sundarabāhusaṃśrayam || 42||

Verse 43

अदीर्घमप्रेमदुघं क्षणोज्ज्वलं नचोरमन्तःकरणस्य पश्यताम् ।अनुब्जमब्जं नु कथं निदर्शनं वनाद्रिनाथस्य विशालयोर्दृशोः ॥ ४३॥

adīrghamapremadughaṃ kṣaṇojjvalaṃ nacoramantaḥkaraṇasya paśyatām |anubjamabjaṃ nu kathaṃ nidarśanaṃ vanādrināthasya viśālayordṛśoḥ || 43||

Verse 44

प्रश्च्योतत्प्रेमसारामृतरसचुलकप्रक्रमप्रक्रियाभ्यांविक्षिप्तालोकितोर्मिप्रसरणमुषितस्वान्तकान्ताजनाभ्याम् ।विश्वोत्पत्तिप्रवृत्तिस्थितिलयकरणैकान्तशान्तक्रियाभ्यांदेवोऽलङ्कारनामा वनगिरिनिलयो वीक्षतामीक्षणाभ्याम् ॥ ४४॥

praścyotatpremasārāmṛtarasaculakaprakramaprakriyābhyāṃvikṣiptālokitormiprasaraṇamuṣitasvāntakāntājanābhyām |viśvotpattipravṛttisthitilayakaraṇaikāntaśāntakriyābhyāṃdevo'laṅkāranāmā vanagirinilayo vīkṣatāmīkṣaṇābhyām || 44||

Verse 45

प्रेमामृतौघपरिवाहिमहाक्षिसिन्धुमध्ये प्रबद्धसमुदञ्चितसेतुकल्पा ।ऋज्वी सुसुन्दरभुजस्य विभाति नासाकल्पद्रुमाङ्कुरनिभा वनशैलभर्तुः ॥ ४५॥

premāmṛtaughaparivāhimahākṣisindhumadhye prabaddhasamudañcitasetukalpā |ṛjvī susundarabhujasya vibhāti nāsākalpadrumāṅkuranibhā vanaśailabhartuḥ || 45||

Verse 46

व्याभाषिताभ्यधिकनन्दनभन्दनर्द्धिमन्दस्मितामृतपरिस्रवसंस्तवाढ्यम् ।आभाति विद्रुमसमाधरमास्यमस्य देवस्य सुन्दरभुजस्य वनाद्रिभर्तुः ॥ ४६॥

vyābhāṣitābhyadhikanandanabhandanarddhimandasmitāmṛtaparisravasaṃstavāḍhyam |ābhāti vidrumasamādharamāsyamasya devasya sundarabhujasya vanādribhartuḥ || 46||

Verse 47

यशोदाङ्गुल्यग्रोन्नमितचुबुकाघ्राणमुदितौकपोलावद्यापि ह्यनुपरततद्धर्षगमकौ ।विराजेते विश्वग्विततसहकारासवरसप्रमाद्यद्भृङ्गाढ्यद्रुमवनगिरेस्सुन्दरहरेः ॥ ४७॥

yaśodāṅgulyagronnamitacubukāghrāṇamuditaukapolāvadyāpi hyanuparatataddharṣagamakau |virājete viśvagvitatasahakārāsavarasapramādyadbhṛṅgāḍhyadrumavanagiressundarahareḥ || 47||

Verse 48

व्यालम्बिकुण्डलमुदग्रसुवर्णपुष्पनिष्पन्नकल्पलतिकायमलानुकारम् ।यत्कर्णपाशयुगलं निगलं धियां नस्सोऽयं सुसुन्दरभुजो वनशैलभूषा ॥ ४८॥

vyālambikuṇḍalamudagrasuvarṇapuṣpaniṣpannakalpalatikāyamalānukāram |yatkarṇapāśayugalaṃ nigalaṃ dhiyāṃ nasso'yaṃ susundarabhujo vanaśailabhūṣā || 48||

Verse 49

सदंससंसञ्जितकुन्तलान्तिकावतीर्णकर्णाभरणाढ्यकन्धरः ।सुबन्धुरस्कन्धनिबन्धनो युवा सुसुन्दरस्सुन्दरदोर्विजृम्भते ॥ ४९॥

sadaṃsasaṃsañjitakuntalāntikāvatīrṇakarṇābharaṇāḍhyakandharaḥ |subandhuraskandhanibandhano yuvā susundarassundaradorvijṛmbhate || 49||

Verse 50

व्यूढगूढभुजजत्रुमुल्लसत्कम्बुकन्धरधरं धराधरम् ।वृक्षषण्डमयभूभृतस्तटे सुन्दरायतभुजं भजामहे ॥ ५०॥

vyūḍhagūḍhabhujajatrumullasatkambukandharadharaṃ dharādharam |vṛkṣaṣaṇḍamayabhūbhṛtastaṭe sundarāyatabhujaṃ bhajāmahe || 50||

Verse 51

मन्दरभ्रमणविभ्रमोद्भटास्सुन्दरस्य विलसन्ति बाहवः ।इन्दिरासमभिनन्दभन्दनाश्चन्दनागरुविलेपभूषिताः ॥ ५१॥

mandarabhramaṇavibhramodbhaṭāssundarasya vilasanti bāhavaḥ |indirāsamabhinandabhandanāścandanāgaruvilepabhūṣitāḥ || 51||

Verse 52

ज्याकिणाङ्कपरिकर्मधर्मिणो भान्ति सुन्दरभुजस्य बाहवः ।पारिजातविटपायितर्द्धयः प्रार्थितार्थपरिदानदीक्षिताः ॥ ५२॥

jyākiṇāṅkaparikarmadharmiṇo bhānti sundarabhujasya bāhavaḥ |pārijātaviṭapāyitarddhayaḥ prārthitārthaparidānadīkṣitāḥ || 52||

Verse 53

सागराम्बरतमालकाननश्यामलर्द्धय उदारपीवराः ।शेषभोगपरिभोगभागिनस्तन्निभा वनगिरीशितुर्भुजाः ॥ ५३॥

sāgarāmbaratamālakānanaśyāmalarddhaya udārapīvarāḥ |śeṣabhogaparibhogabhāginastannibhā vanagirīśiturbhujāḥ || 53||

Verse 54

अहमहमिकाभाजो गोवर्धनोद्धृतिनर्मणिप्रमथनविधावब्धेर्लब्धप्रबन्धसमक्रियाः ।अभिमतबहूभावाः कान्ताभिरम्भणसम्भ्रमेवनगिरिपतेर्बाहाश्शुम्भन्ति सुन्दरदोर्हरेः ॥ ५४॥

ahamahamikābhājo govardhanoddhṛtinarmaṇipramathanavidhāvabdherlabdhaprabandhasamakriyāḥ |abhimatabahūbhāvāḥ kāntābhirambhaṇasambhramevanagiripaterbāhāśśumbhanti sundaradorhareḥ || 54||

Verse 55

श्रीमद्वनाद्रिपतिपाणितलाब्जयुग्ममारूढयोर्विमलशङ्खरथाङ्गयोस्तु ।एकोऽब्जमाश्रित इवोत्तमराजहंसः पद्मप्रियोऽर्क इव तत्समितो द्वितीयः ॥ ५५॥

śrīmadvanādripatipāṇitalābjayugmamārūḍhayorvimalaśaṅkharathāṅgayostu |eko'bjamāśrita ivottamarājahaṃsaḥ padmapriyo'rka iva tatsamito dvitīyaḥ || 55||

Verse 56

लक्ष्म्याः पदं कौस्तुभसंस्कृतं च श्रीवत्सभूमिर्विमलं विशालम् ।विभाति वक्षो वनमालयाऽऽढ्यं वनाद्रिनाथस्य सुसुन्दरस्य ॥ ५६॥

lakṣmyāḥ padaṃ kaustubhasaṃskṛtaṃ ca śrīvatsabhūmirvimalaṃ viśālam |vibhāti vakṣo vanamālayā''ḍhyaṃ vanādrināthasya susundarasya || 56||

Verse 58

सौन्दर्यामृतसारपूरपरिवाहावर्तगर्तायितंयातः किञ्च विरिञ्चसम्भवनभूम्यम्भोजसम्भूतिभूः ।नाभिश्शुम्भति कुम्भिकुम्भनिभनिर्भातस्तनस्वर्वधूसम्भुक्तद्रुमषण्डशैलवसतेरारूढलक्ष्म्या हरेः ॥सुन्दरस्य किल सुन्दरबाहोः श्रीमहातरुवनाचलभर्तुः ।हन्त ! यत्र निवसन्ति जगन्ति प्रापितक्रंशिम तत्तनु मध्यम् ॥ ५८॥

saundaryāmṛtasārapūraparivāhāvartagartāyitaṃyātaḥ kiñca viriñcasambhavanabhūmyambhojasambhūtibhūḥ |nābhiśśumbhati kumbhikumbhanibhanirbhātastanasvarvadhūsambhuktadrumaṣaṇḍaśailavasaterārūḍhalakṣmyā hareḥ ||sundarasya kila sundarabāhoḥ śrīmahātaruvanācalabhartuḥ |hanta ! yatra nivasanti jaganti prāpitakraṃśima tattanu madhyam || 58||

Verse 59

पिष्टदुष्टमधुकैटभकीटौ हस्तिहस्तयुगलाभसुवृत्तौ ।राजतः क्रमकृशौ च सदूरू सुन्दरस्य वनभूधरभर्तुः ॥ ५९॥

piṣṭaduṣṭamadhukaiṭabhakīṭau hastihastayugalābhasuvṛttau |rājataḥ kramakṛśau ca sadūrū sundarasya vanabhūdharabhartuḥ || 59||

Verse 60

यौवनवृषककुदोद्भेदनिभं नितरां भाति विभोरुभयं जानु शुभाकृतिकम् ।सुन्दरभुजनाम्नो मन्दरमथिताब्धेश्चन्दनवनविलसत्कन्दरवृषभपतेः ॥ ६०॥

yauvanavṛṣakakudodbhedanibhaṃ nitarāṃ bhāti vibhorubhayaṃ jānu śubhākṛtikam |sundarabhujanāmno mandaramathitābdheścandanavanavilasatkandaravṛṣabhapateḥ || 60||

Verse 61

अधोमुखं न्यस्तपदारविन्दयोरुदञ्चितोदात्तसुनालसन्निभे ।विलङ्घ्य जङ्घे क्व नु रंहतो दृशौ वनाद्रिनाथस्य सुसुन्दरस्य मे ॥ ६१॥

adhomukhaṃ nyastapadāravindayorudañcitodāttasunālasannibhe |vilaṅghya jaṅghe kva nu raṃhato dṛśau vanādrināthasya susundarasya me || 61||

Verse 62

सुसुन्दरस्यास्य पदारविन्देपदारविन्दाधिकसौकुमार्ये ।अतोऽन्यथा ते बिभृयात्कथं नुतदासनं नाम सहस्रपत्रम् ॥ ६२॥

susundarasyāsya padāravindepadāravindādhikasaukumārye |ato'nyathā te bibhṛyātkathaṃ nutadāsanaṃ nāma sahasrapatram || 62||

Verse 63

सौन्दर्यमार्दवसुगन्धरसप्रवाहैरेते हि सुन्दरभुजस्य पदारविन्दे ।अम्भोजडम्भपरिरम्भणमभ्यजैष्टांतद्वै पराजितमिमे शिरसा बिभर्ति ॥ ६३॥

saundaryamārdavasugandharasapravāhairete hi sundarabhujasya padāravinde |ambhojaḍambhaparirambhaṇamabhyajaiṣṭāṃtadvai parājitamime śirasā bibharti || 63||

Verse 64

एते ते बत ! सुन्दराह्वयजुषः पादारविन्दे शुभयन्निर्णेजसमुत्थितत्रिपथगास्रोतस्सु किञ्चित्किल ।धत्तेऽसौ शिरसा ध्रुवस्तदपरं स्रोतो भवानीपतिर्यस्यास्यालकनन्दिकेति निजगुर्नामैवमन्वर्थकम् ॥ ६४॥

ete te bata ! sundarāhvayajuṣaḥ pādāravinde śubhayannirṇejasamutthitatripathagāsrotassu kiñcitkila |dhatte'sau śirasā dhruvastadaparaṃ sroto bhavānīpatiryasyāsyālakanandiketi nijagurnāmaivamanvarthakam || 64||

Verse 65

आम्नायकल्पलतिकोत्थसुगन्धिपुष्पं योगीन्द्रहार्दसरसीरुहराजहंसम् ।उत्पक्वधर्मसहकारफलप्रकाण्डं वन्देय सुन्दरभुजस्य पदारविन्दम् ॥ ६५॥

āmnāyakalpalatikotthasugandhipuṣpaṃ yogīndrahārdasarasīruharājahaṃsam |utpakvadharmasahakāraphalaprakāṇḍaṃ vandeya sundarabhujasya padāravindam || 65||

Verse 66

सुसुन्दरस्यास्य तु वामनाकृतेः क्रमत्रयप्रार्थिनि मानसे किल ।इमे पदे तावदिहासहिष्णुनी विचक्रमाते त्रिजगत्पदद्वये ॥ ६६॥

susundarasyāsya tu vāmanākṛteḥ kramatrayaprārthini mānase kila |ime pade tāvadihāsahiṣṇunī vicakramāte trijagatpadadvaye || 66||

Verse 67

सौन्द्रर्यसारामृतसिन्धुवीचिश्रेणीषु पादाङ्गुलिनामिकासु ।न्यक्कृत्य चन्द्रश्रियमात्मकान्त्या नखावली शुम्भति सुन्दरस्य ॥ ६७॥

saundraryasārāmṛtasindhuvīciśreṇīṣu pādāṅgulināmikāsu |nyakkṛtya candraśriyamātmakāntyā nakhāvalī śumbhati sundarasya || 67||

Verse 68

यो जातक्रशिमा मली च शिरसा सम्भावितश्शम्भुनासोऽयं यच्चरणाश्रयी शशधरो नूनं नखव्याजतः ।पूर्णत्वं विमलत्वमुज्ज्वलतया सार्धं बहुत्वं तथायातस्तं तरुषण्डशैलनिलयं वन्दामहे सुन्दरम् ॥ ६८॥

yo jātakraśimā malī ca śirasā sambhāvitaśśambhunāso'yaṃ yaccaraṇāśrayī śaśadharo nūnaṃ nakhavyājataḥ |pūrṇatvaṃ vimalatvamujjvalatayā sārdhaṃ bahutvaṃ tathāyātastaṃ taruṣaṇḍaśailanilayaṃ vandāmahe sundaram || 68||

Verse 69

यस्याः कटाक्षणमनुक्षणमीश्वराणामैश्वर्यहेतुरिति सर्वजनीनमेतत् ।श्रीस्सेति सुन्दरनिषेवणतो निराहुस्त्वां हि श्रियश्श्रियमुदाहुरुदारवाचः ॥ ६९॥

yasyāḥ kaṭākṣaṇamanukṣaṇamīśvarāṇāmaiśvaryaheturiti sarvajanīnametat |śrīsseti sundaraniṣevaṇato nirāhustvāṃ hi śriyaśśriyamudāhurudāravācaḥ || 69||

Verse 71

दिव्याचिन्त्यमहाद्भुतोत्तमगुणैस्तारुण्यलावण्यकप्रायैरद्भुतभावगर्भसततापूर्वप्रियैर्विभ्रमैः ।रूपाकारविभूतिभिश्च सदृशीं नित्यानपेतां श्रियंनीला भूमिमपीदृशीं रमयिता नित्यं वनाद्रीश्वरः ॥अन्योन्यचेष्टितनिरीक्षणहार्दभावप्रेमानुभावमधुरप्रणयप्रभावः ।आजस्रनव्यतरदिव्यरसानुभूतिस्त्वां प्रेयसीं रमयिता वनशैलनाथः ॥ ७१॥

divyācintyamahādbhutottamaguṇaistāruṇyalāvaṇyakaprāyairadbhutabhāvagarbhasatatāpūrvapriyairvibhramaiḥ |rūpākāravibhūtibhiśca sadṛśīṃ nityānapetāṃ śriyaṃnīlā bhūmimapīdṛśīṃ ramayitā nityaṃ vanādrīśvaraḥ ||anyonyaceṣṭitanirīkṣaṇahārdabhāvapremānubhāvamadhurapraṇayaprabhāvaḥ |ājasranavyataradivyarasānubhūtistvāṃ preyasīṃ ramayitā vanaśailanāthaḥ || 71||

Verse 72

सुन्दरस्य वनशैलवासिनो भोगमेव निजभोगमाभजन् ।शेष एष इति शेषताकृतेः प्रीतिमानहिपतिस्स्वनामनि ॥ ७२॥

sundarasya vanaśailavāsino bhogameva nijabhogamābhajan |śeṣa eṣa iti śeṣatākṛteḥ prītimānahipatissvanāmani || 72||

Verse 73

वाहनासनवितानचामराद्याकृतिः खगपतिस्त्रयीमयः ।नित्यदास्यरतिरेव यस्य वै ह्येष सुन्दरभुजो वनाद्रिगः ॥ ७३॥

vāhanāsanavitānacāmarādyākṛtiḥ khagapatistrayīmayaḥ |nityadāsyaratireva yasya vai hyeṣa sundarabhujo vanādrigaḥ || 73||

Verse 74

वनाद्रिनाथस्य सुसुन्दरस्य वै प्रभुक्तशिष्टाश्यथ सैन्यसत्पतिः ।समस्तलोकैकधुरन्धरस्सदा कटाक्षवीक्ष्योऽस्य च सर्वकर्मसु ॥ ७४॥

vanādrināthasya susundarasya vai prabhuktaśiṣṭāśyatha sainyasatpatiḥ |samastalokaikadhurandharassadā kaṭākṣavīkṣyo'sya ca sarvakarmasu || 74||

Verse 75

छत्रचामरमुखाः परिच्छदास्सूरयः परिजनाश्च नैत्यगाः ।सुन्दरोरुभुजमिन्घते सदा ज्ञानशक्तिमुखनित्यसद्गुणाः ॥ ७५॥

chatracāmaramukhāḥ paricchadāssūrayaḥ parijanāśca naityagāḥ |sundarorubhujaminghate sadā jñānaśaktimukhanityasadguṇāḥ || 75||

Verse 76

द्वारनाथगणनाथतल्लजाः पारिषद्यपदभागिनस्तथा ।मामकाश्च गुरवः पुरातनास्सुन्दरं वनमहीध्रगं श्रिताः ॥ ७६॥

dvāranāthagaṇanāthatallajāḥ pāriṣadyapadabhāginastathā |māmakāśca guravaḥ purātanāssundaraṃ vanamahīdhragaṃ śritāḥ || 76||

Verse 77

ईदृशैः परिजनैः परिच्छदैर्नित्यसिद्धनिजभोगभूमिगः ।सुन्दरो वनगिरेस्तटीषु वै रज्यते सकलदृष्टिगोचरः ॥ ७७॥

īdṛśaiḥ parijanaiḥ paricchadairnityasiddhanijabhogabhūmigaḥ |sundaro vanagirestaṭīṣu vai rajyate sakaladṛṣṭigocaraḥ || 77||

Verse 78

अक्रीडभूमिषु सुगन्धिषु पौष्पिकीषुवैकुण्ठधामनि समृद्धसुवापिकासु ।श्रीमल्लतागृहवतीषु यथा तथैवलक्ष्मीधरस्सजति सिंहगिरेस्तटीषु ॥ ७८॥

akrīḍabhūmiṣu sugandhiṣu pauṣpikīṣuvaikuṇṭhadhāmani samṛddhasuvāpikāsu |śrīmallatāgṛhavatīṣu yathā tathaivalakṣmīdharassajati siṃhagirestaṭīṣu || 78||

Verse 79

आनन्दमन्दिरमहामणिमण्डपान्तर्लक्ष्म्याभुवाऽप्यहिपतौ सह नीलया च ।निस्सङ्ख्यनित्यनिजदिव्यजनैकसेव्योनित्यं वसन् सजति सुन्दरदोर्वनाद्रौ ॥ ७९॥

ānandamandiramahāmaṇimaṇḍapāntarlakṣmyābhuvā'pyahipatau saha nīlayā ca |nissaṅkhyanityanijadivyajanaikasevyonityaṃ vasan sajati sundaradorvanādrau || 79||

Verse 80

प्रत्यर्थिनि त्रिगुणकप्रकृतेरसीम्निवैकुण्ठधामनि पराम्बरनाम्नि नित्ये ।नित्यं वसन्परमसत्वमयेऽप्यतीतयोगीन्द्रवाङ्मनस एष हरिर्वनाद्रौ ॥ ८०॥

pratyarthini triguṇakaprakṛterasīmnivaikuṇṭhadhāmani parāmbaranāmni nitye |nityaṃ vasanparamasatvamaye'pyatītayogīndravāṅmanasa eṣa harirvanādrau || 80||

Verse 81

लोकांश्चतुर्दश दधत् किल सुन्दरस्यपङक्तीगुणोत्तरितसप्तवृतीदमण्डम् ।अन्यानि चास्य सुसन्दृशि परश्शतानिक्रीडाविधेरिह परिच्छदतामगच्छन् ॥ ८१॥

lokāṃścaturdaśa dadhat kila sundarasyapaṅaktīguṇottaritasaptavṛtīdamaṇḍam |anyāni cāsya susandṛśi paraśśatānikrīḍāvidheriha paricchadatāmagacchan || 81||

Verse 82

सुरनरतिर्यगादिबहुभेदकभिन्नमिदंजगदथ चाण्डमण्डवरणानि च सप्त तथा ।गुणपुरुषौ च मुक्तपुरुषाश्च वनाद्रिपतेरुपकरणानि नर्मविधयेऽपि भवन्ति विभोः ॥ ८२॥

suranaratiryagādibahubhedakabhinnamidaṃjagadatha cāṇḍamaṇḍavaraṇāni ca sapta tathā |guṇapuruṣau ca muktapuruṣāśca vanādripaterupakaraṇāni narmavidhaye'pi bhavanti vibhoḥ || 82||

Verse 83

ज्ञानिनस्सततयोगिनस्तु ये सुन्दराङ्घ्रिपरभक्तिभागिनः ।मुक्तिमाप्य परमां परे पदे नित्यकिङ्करपदं भजन्ति ते ॥ ८३॥

jñāninassatatayoginastu ye sundarāṅghriparabhaktibhāginaḥ |muktimāpya paramāṃ pare pade nityakiṅkarapadaṃ bhajanti te || 83||

Verse 84

देवस्य सुन्दरभुजस्य वनाद्रिभर्तुर्है शीलवत्त्वमथवाऽऽश्रितवत्सलत्वम् ।ऐशस्वभावमजहद्भिरिहावतारैर्योऽलञ्चकार जगदाश्रिततुल्यधर्मा ॥ ८४॥

devasya sundarabhujasya vanādribharturhai śīlavattvamathavā''śritavatsalatvam |aiśasvabhāvamajahadbhirihāvatārairyo'lañcakāra jagadāśritatulyadharmā || 84||

Verse 85

सिंहाद्रिनाथ! तव वाङ्मनसातिवृत्तंरूपं त्वतीन्द्रियमुदाह रहस्यवाणी ।एवं च न त्वमिह चेत्समवातरिष्यस्त्वज्ज्ञानभक्तिविधयोऽद्य मुधाऽभविष्यन् ॥ ८५॥

siṃhādrinātha! tava vāṅmanasātivṛttaṃrūpaṃ tvatīndriyamudāha rahasyavāṇī |evaṃ ca na tvamiha cetsamavātariṣyastvajjñānabhaktividhayo'dya mudhā'bhaviṣyan || 85||

Verse 87

ये भक्ता भवदेकभोगमनसोऽनन्यात्मसञ्जीवनातत्संश्लोषणतद्विरोधिनिधनाद्यर्थं वनाद्रीश्वर! ।मध्येऽण्डं यदवातरस्सुरनराद्याकारदिव्याकृतिस्तेनैव त्रिदशैर्नरैश्च सुकरं स्वप्रार्थितप्रार्थनम् ॥श्रीमन्महावनगिरीशविधीशयोस्तेमध्ये तु विष्णुरिति यः प्रथमावतारः ।तेनैव चेत्तव महिम्नि जनाः किलान्धास्त्वन्मत्स्यभावमवगम्य कथं भवेयुः ॥ ८७॥

ye bhaktā bhavadekabhogamanaso'nanyātmasañjīvanātatsaṃśloṣaṇatadvirodhinidhanādyarthaṃ vanādrīśvara! |madhye'ṇḍaṃ yadavātarassuranarādyākāradivyākṛtistenaiva tridaśairnaraiśca sukaraṃ svaprārthitaprārthanam ||śrīmanmahāvanagirīśavidhīśayostemadhye tu viṣṇuriti yaḥ prathamāvatāraḥ |tenaiva cettava mahimni janāḥ kilāndhāstvanmatsyabhāvamavagamya kathaṃ bhaveyuḥ || 87||

Verse 88

हे देव! सुन्दरभुज! त्वमिहाण्डमध्येसौलभ्यतो विसदृशं चरितं महिम्नः ।अङ्गीकरोषि यदि तत्र सुरैरमीभिस्साम्यान्निकर्षपरिपालनमेव साधु ॥ ८८॥

he deva! sundarabhuja! tvamihāṇḍamadhyesaulabhyato visadṛśaṃ caritaṃ mahimnaḥ |aṅgīkaroṣi yadi tatra surairamībhissāmyānnikarṣaparipālanameva sādhu || 88||

Verse 89

इहावतीर्णस्य वनाद्रिनाथ! ते निगूहतः स्वं महिमानमैश्वरम् ।उमापतेः किं विजयः प्रियङ्करः प्रियङ्करा वेन्द्रजिदस्त्रबन्धना ॥ ८९॥

ihāvatīrṇasya vanādrinātha! te nigūhataḥ svaṃ mahimānamaiśvaram |umāpateḥ kiṃ vijayaḥ priyaṅkaraḥ priyaṅkarā vendrajidastrabandhanā || 89||

Verse 90

पुच्छोत्पुच्छनमूर्च्छनोद्धतिधुतव्यावर्तितावर्तवत्संवर्तार्णवनीरपूरविलुठत्पाठीनदिव्याकृतेः ।सिंहाद्रीश न वैभवं तव कथं स्वालक्ष्यमालक्ष्यतेपद्माक्षस्य जुघुक्षतोऽपि विभवं लक्ष्मीधराधोक्षज! ॥ ९०॥

pucchotpucchanamūrcchanoddhatidhutavyāvartitāvartavatsaṃvartārṇavanīrapūraviluṭhatpāṭhīnadivyākṛteḥ |siṃhādrīśa na vaibhavaṃ tava kathaṃ svālakṣyamālakṣyatepadmākṣasya jughukṣato'pi vibhavaṃ lakṣmīdharādhokṣaja! || 90||

Verse 91

साचलावटतटाकदीर्घिकाजाह्नवीजलविवर्धितः क्षये ।शृङ्गसङ्गमितनौर्मनोरभूरग्रतोऽण्डजवपुर्हि सुन्दर! ॥ ९१॥

sācalāvaṭataṭākadīrghikājāhnavījalavivardhitaḥ kṣaye |śṛṅgasaṅgamitanaurmanorabhūragrato'ṇḍajavapurhi sundara! || 91||

Verse 92

प्रलयजनीरपूरपरिपूरितस्वनिलयावसन्नवदनभ्रमदशरण्यभूतशरणार्थिनाकिशरणं भवन् स्वकृपया ।चलदुदधीरिताम्बुकलुषीक्रियाढ्यगमनस्वपृष्ठविधृताचलकुल एष मीनतनुरत्र सुन्दरभुजो वनाद्रिनिलयः ॥ ९२॥

pralayajanīrapūraparipūritasvanilayāvasannavadanabhramadaśaraṇyabhūtaśaraṇārthinākiśaraṇaṃ bhavan svakṛpayā |caladudadhīritāmbukaluṣīkriyāḍhyagamanasvapṛṣṭhavidhṛtācalakula eṣa mīnatanuratra sundarabhujo vanādrinilayaḥ || 92||

Verse 93

स्वपृष्ठे प्रष्ठाद्रिभ्रमणकरणैः किञ्च फणिनःविकृष्टिव्याकृष्टिव्यतिविधुतदुग्धाब्धिचलितैः ।अविस्पन्दो नन्दन् विकसदरविन्देक्षणरुचिःपुराऽभूस्सिंहाद्रेः प्रियतम ! हरे ! कच्छवपुः ॥ ९३॥

svapṛṣṭhe praṣṭhādribhramaṇakaraṇaiḥ kiñca phaṇinaḥvikṛṣṭivyākṛṣṭivyatividhutadugdhābdhicalitaiḥ |avispando nandan vikasadaravindekṣaṇaruciḥpurā'bhūssiṃhādreḥ priyatama ! hare ! kacchavapuḥ || 93||

Verse 94

जगत्प्रलीनं पुनरुद्दिधीर्षतस्सिंहक्षितिक्षिन्निलयस्थ ! सुन्दर ! ।पुरा वराहस्य तवेयमुर्वरा दंष्ट्राह्वयेन्दोः किल लक्ष्य लक्षिता ॥ ९४॥

jagatpralīnaṃ punaruddidhīrṣatassiṃhakṣitikṣinnilayastha ! sundara ! |purā varāhasya taveyamurvarā daṃṣṭrāhvayendoḥ kila lakṣya lakṣitā || 94||

Verse 97

न वायुः पस्पन्दे ययतुरथवाऽस्तं शशिरवीदिशोऽनश्यन् विश्वाऽप्यचलदचला साचलकुला ।नभश्च प्रश्च्योति क्वथितमपि पाथो नरहरौत्वयि स्तम्भे शुम्भद्वपुषि सति हे सुन्दरभुज ! ॥अरालं पातालं त्रिदशनिलयः प्रापितलयोधरित्री निर्धूता ययुरपि दिशः कामपि दिशम् ।अजृम्भिष्टाम्भोधिर्घुमुघुमिति घूर्णन् सुररिपोःविभिन्दाने वक्षस्त्वयि नरहरौ सुन्दरभुज ! ॥नखक्रकचकप्रथिक्रथितदैत्यवक्षःस्थलीसमुत्थरुधिरच्छटाच्छुरितबिम्बितं स्वं वपुः ।विलोक्य रुषितः पुनः प्रतिमृगेन्द्रशङ्कावशाद्य एष नरकेसरी स इह दृश्यते सुन्दरः ॥ ९७॥

na vāyuḥ paspande yayaturathavā'staṃ śaśiravīdiśo'naśyan viśvā'pyacaladacalā sācalakulā |nabhaśca praścyoti kvathitamapi pātho naraharautvayi stambhe śumbhadvapuṣi sati he sundarabhuja ! ||arālaṃ pātālaṃ tridaśanilayaḥ prāpitalayodharitrī nirdhūtā yayurapi diśaḥ kāmapi diśam |ajṛmbhiṣṭāmbhodhirghumughumiti ghūrṇan suraripoḥvibhindāne vakṣastvayi naraharau sundarabhuja ! ||nakhakrakacakaprathikrathitadaityavakṣaḥsthalīsamuttharudhiracchaṭācchuritabimbitaṃ svaṃ vapuḥ |vilokya ruṣitaḥ punaḥ pratimṛgendraśaṅkāvaśādya eṣa narakesarī sa iha dṛśyate sundaraḥ || 97||

Verse 98

क्षितिरियं जनिसंहृतिपालनैः निगिरणोद्गिरणोद्धरणैरपि ।वनगिरीश ! तवैव सती कथं वरद ! वामन ! भिक्षणमर्हति ॥ ९८॥

kṣitiriyaṃ janisaṃhṛtipālanaiḥ nigiraṇodgiraṇoddharaṇairapi |vanagirīśa ! tavaiva satī kathaṃ varada ! vāmana ! bhikṣaṇamarhati || 98||

Verse 99

भार्गवः किल भवन् भवान्पुरा कुन्दसुन्दरवनाचलेश्वर ! ।अर्जुनस्य बलदर्पितस्य तु च्छेत्स्यति स्मरति बाहुकाननम् ॥ ९९॥

bhārgavaḥ kila bhavan bhavānpurā kundasundaravanācaleśvara ! |arjunasya baladarpitasya tu cchetsyati smarati bāhukānanam || 99||

Verse 100

आज्ञा तवात्रभवती विदिता त्रयी साधर्मं तदुक्तमखिलेन वनाद्रिनाथ! ।अन्यूनमाचरितुमास्तिकशिक्षणार्थमत्रावतीर्य किल सुन्दर ! राघवोऽभूः ॥ १००॥

ājñā tavātrabhavatī viditā trayī sādharmaṃ taduktamakhilena vanādrinātha! |anyūnamācaritumāstikaśikṣaṇārthamatrāvatīrya kila sundara ! rāghavo'bhūḥ || 100||

Verse 101

वनगिरिपतिरीशितेति देवैः त्रिपुरहरत्रिपुरघ्नचापभङ्गात् ।व्यगणि परशुरामदर्शितस्य स्वकधनुषः परिमर्शदर्शनाञ्च ॥ १०१॥

vanagiripatirīśiteti devaiḥ tripuraharatripuraghnacāpabhaṅgāt |vyagaṇi paraśurāmadarśitasya svakadhanuṣaḥ parimarśadarśanāñca || 101||

Verse 102

अनवाप्तमत्र किल लिप्स्यते जनैर्न च लब्धमेतदिह भोक्तुमिष्यते ।अनवाप्तमत्र किल नास्ति राम ! तज्जगती त्वया तृणमवैक्षि सुन्दर! ॥ १०२॥

anavāptamatra kila lipsyate janairna ca labdhametadiha bhoktumiṣyate |anavāptamatra kila nāsti rāma ! tajjagatī tvayā tṛṇamavaikṣi sundara! || 102||

Verse 103

शिखरिषु विपिनेष्वप्यापगास्वच्छतोयास्वनुभवसि रसज्ञो दण्डकारण्यवासान् ।तदिह तदनुभूतौ साभिलाषोऽद्य राम !श्रयसि वनगिरीन्द्रं सुन्दरीभूय भूयः ॥ १०३॥

śikhariṣu vipineṣvapyāpagāsvacchatoyāsvanubhavasi rasajño daṇḍakāraṇyavāsān |tadiha tadanubhūtau sābhilāṣo'dya rāma !śrayasi vanagirīndraṃ sundarībhūya bhūyaḥ || 103||

Verse 104

उपवनतरुषण्डैर्मण्डिते गण्डशैलप्रणयिभवदुदन्तोद्गायिगन्धर्वसिद्धे ।वनगिरितटभूमिप्रस्तरे सुन्दर ! त्वंभजसि नु मृगयानानुद्रवश्रान्तिशान्तिम् ॥ १०४॥

upavanataruṣaṇḍairmaṇḍite gaṇḍaśailapraṇayibhavadudantodgāyigandharvasiddhe |vanagiritaṭabhūmiprastare sundara ! tvaṃbhajasi nu mṛgayānānudravaśrāntiśāntim || 104||

Verse 105

कूलेऽब्धेः किल दक्षिणस्य निवसन्दूरोत्तराम्भोधिगान्दैत्यानेकपतत्रिणाऽच्छिन इतीयं किं वदन्ती श्रुता ।तत्रैवेश्वरमम्भसां व्यजयथास्तस्माद्वनाद्रीश्वर !श्रीमन् ! सुन्दर ! सेतुबन्धनमुखाः क्रीडास्तवाडम्बरम् ॥ १०५॥

kūle'bdheḥ kila dakṣiṇasya nivasandūrottarāmbhodhigāndaityānekapatatriṇā'cchina itīyaṃ kiṃ vadantī śrutā |tatraiveśvaramambhasāṃ vyajayathāstasmādvanādrīśvara !śrīman ! sundara ! setubandhanamukhāḥ krīḍāstavāḍambaram || 105||

Verse 106

रघुकुलतिलक ! त्वं जातुचिद्यातुधानच्छलमृगमृगयायां संप्रसक्तः पुराऽभूः ।तदुपजनितखेदच्छेदनायाद्य गायन्मधुकरतरुषण्डं रज्यसे किं वनाद्रिम् ॥ १०६॥

raghukulatilaka ! tvaṃ jātucidyātudhānacchalamṛgamṛgayāyāṃ saṃprasaktaḥ purā'bhūḥ |tadupajanitakhedacchedanāyādya gāyanmadhukarataruṣaṇḍaṃ rajyase kiṃ vanādrim || 106||

Verse 107

हे सुन्दरैकतरजन्मनि कृष्णभावेद्वे मातरौ च पितरौ च कुले अपि द्वे ।एकक्षणादनुगृहीतवतः फलं तेनीला कुलेन सदृशी किल रुक्मिणी च ॥ १०७॥

he sundaraikatarajanmani kṛṣṇabhāvedve mātarau ca pitarau ca kule api dve |ekakṣaṇādanugṛhītavataḥ phalaṃ tenīlā kulena sadṛśī kila rukmiṇī ca || 107||

Verse 108

त्वं हि सुन्दर ! यदा स्तनन्धयः पूतनास्तनमधास्तदा नु किम् ।जीर्णमेव जठरे पयोविषं दुर्जरं वद तदात्मना सह ॥ १०८॥

tvaṃ hi sundara ! yadā stanandhayaḥ pūtanāstanamadhāstadā nu kim |jīrṇameva jaṭhare payoviṣaṃ durjaraṃ vada tadātmanā saha || 108||

Verse 109

आश्रितेषु सुलभो भवन् भवान् मर्त्यतां यदि जगाम सुन्दर! ।अस्तु नाम तदुलूखले कियद्दामबद्ध इति किं तदाऽरुदः ॥ १०९॥

āśriteṣu sulabho bhavan bhavān martyatāṃ yadi jagāma sundara! |astu nāma tadulūkhale kiyaddāmabaddha iti kiṃ tadā'rudaḥ || 109||

Verse 110

सुन्दरोरुभुज ! नन्दनन्दनस्त्वं भवन् भ्रमरविभ्रमालकः ।मन्दिरेषु नवनीततल्लजं वल्लवीधियमुत व्यचूचुरः ॥ ११०॥

sundarorubhuja ! nandanandanastvaṃ bhavan bhramaravibhramālakaḥ |mandireṣu navanītatallajaṃ vallavīdhiyamuta vyacūcuraḥ || 110||

Verse 111

कालियस्य फणतां शिरस्तु मे सत्कदम्बशिखरत्वमेव वा ।वष्टि जुष्टवनशैल ! सुन्दर ! त्वत्पदाब्जयुगमर्पितं ययोः ॥ १११॥

kāliyasya phaṇatāṃ śirastu me satkadambaśikharatvameva vā |vaṣṭi juṣṭavanaśaila ! sundara ! tvatpadābjayugamarpitaṃ yayoḥ || 111||

Verse 112

गूहितस्वमहिमाऽपि सुन्दर ! त्वं व्रजे किमिति शक्रमाक्रमीः ।सप्तरात्रमदधाश्च किं गिरिं पृच्छतश्च सुहृदः किमक्रुधः ॥ ११२॥

gūhitasvamahimā'pi sundara ! tvaṃ vraje kimiti śakramākramīḥ |saptarātramadadhāśca kiṃ giriṃ pṛcchataśca suhṛdaḥ kimakrudhaḥ || 112||

Verse 113

हे नन्दनन्दन ! सुसुन्दर ! सुन्दराह्ववृन्दावने विहरतस्तव वल्लवीभिः ।वेणुध्वनिश्रवणतस्तरुभिस्तदा वसग्रावभिर्जतुविलायमहो ! विलिल्ये ॥ ११३॥

he nandanandana ! susundara ! sundarāhvavṛndāvane viharatastava vallavībhiḥ |veṇudhvaniśravaṇatastarubhistadā vasagrāvabhirjatuvilāyamaho ! vililye || 113||

Verse 115

गायङ्गायं वनगिरिपते ! त्वं हि वृन्दावनान्तर्गोपीसङ्घैर्विहरसि यदा सुन्दर ! व्यूढबाहो ! ।रासारम्भोत्सवबहुविधप्रेमसीमन्तिनीनाचेतश्चेतस्तव च तु तदा कां दशामन्वभूताम् ॥इङ्गितं निमिषितं च तावकं रम्यमद्भुतमतिप्रियङ्करम् ।तेन कंसमुखकीटशासनं सुन्दराल्पकमपि प्रशस्यते ॥ ११५॥

gāyaṅgāyaṃ vanagiripate ! tvaṃ hi vṛndāvanāntargopīsaṅghairviharasi yadā sundara ! vyūḍhabāho ! |rāsārambhotsavabahuvidhapremasīmantinīnācetaścetastava ca tu tadā kāṃ daśāmanvabhūtām ||iṅgitaṃ nimiṣitaṃ ca tāvakaṃ ramyamadbhutamatipriyaṅkaram |tena kaṃsamukhakīṭaśāsanaṃ sundarālpakamapi praśasyate || 115||

Verse 116

वाराणसीदहनपौण्ड्रकभौमभङ्गकल्पद्रुमाहरणशङ्करजृम्भणाद्याः ।अन्याश्च भारतबलक्रथनादयस्तेक्रीडास्सुसुन्दरभुज ! श्रवणामृतानि ॥ ११६॥

vārāṇasīdahanapauṇḍrakabhaumabhaṅgakalpadrumāharaṇaśaṅkarajṛmbhaṇādyāḥ |anyāśca bhāratabalakrathanādayastekrīḍāssusundarabhuja ! śravaṇāmṛtāni || 116||

Verse 117

त्वं हि सुन्दर ! वनाद्रिनाथ ! हे वेङ्कटाह्वयनगेन्द्रमूर्धनि ।देवसेवितपदाम्बुजद्वयः संश्रितेभ्य इह तिष्ठसे सदा ॥ ११७॥

tvaṃ hi sundara ! vanādrinātha ! he veṅkaṭāhvayanagendramūrdhani |devasevitapadāmbujadvayaḥ saṃśritebhya iha tiṣṭhase sadā || 117||

Verse 118

हस्तिशैलनिलयो भवन् भवान् साम्प्रतं वरदराजसाह्वयः ।इष्टमर्थमनुकम्पया ददद्विश्वमेव दयते हि सुन्दर ! ॥ ११८॥

hastiśailanilayo bhavan bhavān sāmprataṃ varadarājasāhvayaḥ |iṣṭamarthamanukampayā dadadviśvameva dayate hi sundara ! || 118||

Verse 119

मध्येक्षीरपयोधि शेषशयने शेषे सदा सुन्दर !त्वं तद्वैभवमात्मनो भुवि भवद्भक्तेषु वात्सल्यतः ।विश्राण्याखिलनेत्रपात्रमिह सन् सह्योद्भवायास्तटेश्रीरङ्गे निजधाम्नि शेषशयने शेषे वनाद्रीश्वर! ॥ ११९ ।

madhyekṣīrapayodhi śeṣaśayane śeṣe sadā sundara !tvaṃ tadvaibhavamātmano bhuvi bhavadbhakteṣu vātsalyataḥ |viśrāṇyākhilanetrapātramiha san sahyodbhavāyāstaṭeśrīraṅge nijadhāmni śeṣaśayane śeṣe vanādrīśvara! || 119 |

Verse 120

कल्कीभविष्यन् कलिकल्कदूषितान्दुष्टानशेषान् भगवन् ! हनिष्यसि ।स एष तस्यावसरस्सुसुन्दर !प्रशाधि लक्ष्मीश ! समक्षमेव नः ॥ १२०॥

kalkībhaviṣyan kalikalkadūṣitānduṣṭānaśeṣān bhagavan ! haniṣyasi |sa eṣa tasyāvasarassusundara !praśādhi lakṣmīśa ! samakṣameva naḥ || 120||

Verse 121

ईदृशास्त्वदवतारसत्तमास्सर्व एव भवदाश्रितान् जनान् ।त्रातुमेव न कदाचिदन्यथा तेन सुन्दर ! भवन्तमाश्रये ॥ १२१॥

īdṛśāstvadavatārasattamāssarva eva bhavadāśritān janān |trātumeva na kadācidanyathā tena sundara ! bhavantamāśraye || 121||

Verse 122

त्वामामनन्ति कवयः करुणामृताब्धित्वामेव संश्रितजनिघ्नमुपघ्नमेषाम् ।येषां व्रजन्निह हि लोचनगोचरत्वंहै सुन्दराह्व ! परिचस्करिषे वनाद्रिम् ॥ १२२॥

tvāmāmananti kavayaḥ karuṇāmṛtābdhitvāmeva saṃśritajanighnamupaghnameṣām |yeṣāṃ vrajanniha hi locanagocaratvaṃhai sundarāhva ! paricaskariṣe vanādrim || 122||

Verse 123

अशक्यं नो किञ्चित्तव न च न जानासि निखिलंदयालुः क्षन्ता चास्यहमपि न चागांसि तरितुम् ।क्षमोऽतस्त्वच्छेषो ह्यगतिरिति च क्षुद्र इति चक्षमस्वैतावन्नोऽबलमिह हरे ! सुन्दरभुज ! ॥ १२३॥

aśakyaṃ no kiñcittava na ca na jānāsi nikhilaṃdayāluḥ kṣantā cāsyahamapi na cāgāṃsi taritum |kṣamo'tastvaccheṣo hyagatiriti ca kṣudra iti cakṣamasvaitāvanno'balamiha hare ! sundarabhuja ! || 123||

Verse 124

लङ्कायुद्धहतान् हरीन् द्विजसुतं शम्बूकदोषान्मृतंसान्दीपन्यभिजं मृतं द्विजसुतान् बालांश्च वैकुण्ठगान् ।गर्भं चार्जुनिसम्भवं व्युदधरस्स्वैनैव रूपेण यःस्वाभीष्टं मम मद्गुरोश्च ददसे नो किं वनाद्रीश्वर! ॥ १२४॥

laṅkāyuddhahatān harīn dvijasutaṃ śambūkadoṣānmṛtaṃsāndīpanyabhijaṃ mṛtaṃ dvijasutān bālāṃśca vaikuṇṭhagān |garbhaṃ cārjunisambhavaṃ vyudadharassvainaiva rūpeṇa yaḥsvābhīṣṭaṃ mama madgurośca dadase no kiṃ vanādrīśvara! || 124||

Verse 125

आयोध्यकान् सपशुकीटतृणांश्च जन्तून्किङ्कर्मणो नु बत ! कीदृशवेदनाढ्यान् ।सायुज्यलभ्यविभवान्निजनित्यलोकान्सान्तानिकानगमयो वनशैलनाथ! ॥ १२५॥

āyodhyakān sapaśukīṭatṛṇāṃśca jantūnkiṅkarmaṇo nu bata ! kīdṛśavedanāḍhyān |sāyujyalabhyavibhavānnijanityalokānsāntānikānagamayo vanaśailanātha! || 125||

Verse 126

हरितवारणभृत्यसमाह्वयं करिगिरौ वरदस्त्वमपूर्विकाम् ।दृशमलम्भय एव हि सुन्दर ! स्फुटमदाश्च वरान् शतमीदृशान् ॥ १२६॥

haritavāraṇabhṛtyasamāhvayaṃ karigirau varadastvamapūrvikām |dṛśamalambhaya eva hi sundara ! sphuṭamadāśca varān śatamīdṛśān || 126||

Verse 127

इह च देव ! ददासि वरान् परान् वरद ! सुन्दर ! सुन्दरदोर्धर ! ।वनगिरेरभितस्तटमावसन्नखिललोचनगोचरवैभवः ॥ १२७॥

iha ca deva ! dadāsi varān parān varada ! sundara ! sundaradordhara ! |vanagirerabhitastaṭamāvasannakhilalocanagocaravaibhavaḥ || 127||

Verse 128

इदमिमे शृणुमो मलयध्वजं नृपमिह स्वयमेव हि सुन्दर ॥चरणसात्कृतवानिति तद्वयं वनगिरीश्वर ! जातमनोरथाः ॥ १२८॥

idamime śṛṇumo malayadhvajaṃ nṛpamiha svayameva hi sundara ||caraṇasātkṛtavāniti tadvayaṃ vanagirīśvara ! jātamanorathāḥ || 128||

Verse 129

विज्ञापनां वनगिरीश्वर! सत्यरूपामङ्गीकुरुष्व करुणार्णव ! मामकीनाम् ।श्रीरङ्गधामनि यथापुरमेकतोऽहं रामानुजार्यवशगः परिवर्तिषीय ॥ १२९॥

vijñāpanāṃ vanagirīśvara! satyarūpāmaṅgīkuruṣva karuṇārṇava ! māmakīnām |śrīraṅgadhāmani yathāpuramekato'haṃ rāmānujāryavaśagaḥ parivartiṣīya || 129||

Verse 130

किञ्चेदञ्च विरिञ्चभावन ! वनाद्रीश ! प्रभो ! सुन्दर !प्रत्याख्यानपराङ्मुखो वरदतां पश्यन्नवश्यं शृणु ।श्रीरङ्गश्रियमन्वहं प्रगुणयंस्त्वद्भक्तभोग्यां कुरुप्रत्यक्षं सुनिरस्तमेव विदध त्प्रत्यर्थिनां प्रार्थनम् ॥ १३०॥

kiñcedañca viriñcabhāvana ! vanādrīśa ! prabho ! sundara !pratyākhyānaparāṅmukho varadatāṃ paśyannavaśyaṃ śṛṇu |śrīraṅgaśriyamanvahaṃ praguṇayaṃstvadbhaktabhogyāṃ kurupratyakṣaṃ sunirastameva vidadha tpratyarthināṃ prārthanam || 130||

Verse 131

कारुण्यामृतवारिधे ! वृषपते ! हे सत्यसङ्कल्पन !श्रीमन् ! सुन्दर ! योग्यताविरहिता नुत्सार्य सद्वत्सल ! ।क्षाम्यन् साधुजनैः कृतांस्तु निखिलानेवापचारान् क्षणात्तद्भोग्यामनिशं कुरुष्व भगवन् ! श्रीरङ्गधामश्रियम् ॥ १३१॥

kāruṇyāmṛtavāridhe ! vṛṣapate ! he satyasaṅkalpana !śrīman ! sundara ! yogyatāvirahitā nutsārya sadvatsala ! |kṣāmyan sādhujanaiḥ kṛtāṃstu nikhilānevāpacārān kṣaṇāttadbhogyāmaniśaṃ kuruṣva bhagavan ! śrīraṅgadhāmaśriyam || 131||

Verse 132

इदं भूयोभूयः पुनरपि च भूयः पुनरपिस्फुटं विज्ञीप्सामीत्यगतिरबुधोऽनन्यशरणः ।कृतागा दुष्टात्मा कलुषमतिरस्मीत्यनवधेःदयायाम्ते पात्रं वनगिरिपते ! सुन्दरभुज ! ॥ १३२॥

idaṃ bhūyobhūyaḥ punarapi ca bhūyaḥ punarapisphuṭaṃ vijñīpsāmītyagatirabudho'nanyaśaraṇaḥ |kṛtāgā duṣṭātmā kaluṣamatirasmītyanavadheḥdayāyāmte pātraṃ vanagiripate ! sundarabhuja ! || 132||

Verse 126

इति पञ्चस्तव्यां तृतीयः सुन्दरबाहुस्तवः सम्माप्तः ।

iti pañcastavyāṃ tṛtīyaḥ sundarabāhustavaḥ sammāptaḥ |

॥ इति सुन्दरबाहुस्तवः सम्पूर्णम् ॥

Recitation complete

Read inside the frame. The rest of the page opens when you reach the end.

How many verses are in Sundarabahustavah?

Sundarabahustavah has 126 verses on this page, each shown with its number, Devanagari text and transliteration, and meaning where available.

Can I read Sundarabahustavah in Telugu, Kannada or Tamil?

Yes. Use the script buttons at the top of the text (देवनागरी, తెలుగు, ಕನ್ನಡ, தமிழ்) to read the same verses in Telugu, Kannada or Tamil script. Turn on IAST for Roman letters with pronunciation marks. Your choice is remembered on this device.

Is there a PDF of Sundarabahustavah?

You do not need a PDF: this page has the complete text, kept up to date when corrections are made, in every script and with meanings. Tap Save to keep it in your library and open it any time.

Learn Sanskrit

About Sundarabahustavah

Sundarabahustavah is a stotra addressed to Viṣṇu, in Sanskrit (in Devanagari: सुन्दरबाहुस्तवः (sundarabāhustavaḥ)). Source: Stuti.

Sundarabahustavah (सुन्दरबाहुस्तवः): a hymn of praise (stuti) to Viṣṇu. 126 verses in Sanskrit with Devanagari and IAST.

What you will find on this page

This page gives the original text in Devanagari, IAST transliteration and Telugu, Kannada and Tamil scripts.

Related

More Viṣṇu stotras

A verse in your inbox, every morning

One verse, its meaning, and one word to learn. Two minutes a day.