स्कन्दसप्तशतिः पूर्वाङ्गसहितम् Shri Skanda Saptashati

१\। श्रीस्कन्दसप्तशतीपूर्वाङ्गम् ।१\।१ सङ्कल्पः ।१\।२ श्रीसुब्रह्मण्यमालामन्त्रः ।१\।३ सुब्रह्मण्यपञ्चदशाक्षरीमन्त्रः ।२\। श्रीस्कान्दपुराणलघुशङ्करसंहितायां सप्तशतीस्तोत्रम् ।२\।१ गौरीविवाहः प्रथमोऽध्यायः ।२\।२ कुमारसम्भवः द्वितीयोऽध्यायः ।२\।३ प्रणवोपदेशः तृतीयोऽध्यायः ।२\।४ तारकासुरवधः चतुर्थोऽध्यायः ।२\।५ श्रीवीरबाहुदूतः पञ्चमोऽध्यायः ।२\।६ भानुकोपवधः षष्ठमोऽध्यायः ।२\।७ सिंहमुखवधः सप्तमोऽध्यायः ।२\।८ शूरसंहार अष्टमोऽध्यायः ।२\।९ श्रीदेवसेनाविवाहः नवमोऽध्यायः ।२\।१० श्रीवल्लीविवाहः दशमोऽध्यायः ।२\।११ श्रीत्यागराजमहिमा एकादशोऽध्यायः ।२\।१२ दक्षचरितं द्वादशोऽध्यायः ।२\।१३ दक्षयज्ञः त्रयोदशोऽध्यायः ।२\।१४ उपदेशकाण्डे कैलासवर्णना चतुर्दशोऽध्यायः ।२\।१५ उपदेशकाण्डे भस्मधारणप्रभावः पञ्चदशोऽध्यायः ।२\।१६ उपदेशकाण्डे रुद्राक्षमहिमा षोडशोऽध्यायः ।२\।१७ उपदेशकाण्डे पञ्चाक्षरमहिमा सप्तदशोऽध्यायः ।२\।१८ उपदेशकाण्डे मुक्तिफलप्रदानं अष्टादशोऽध्यायः ।

1\| śrīskandasaptaśatīpūrvāṅgam | 1\|1 saṅkalpaḥ | 1\|2 śrīsubrahmaṇyamālāmantraḥ | 1\|3 subrahmaṇyapañcadaśākṣarīmantraḥ | 2\| śrīskāndapurāṇalaghuśaṅkarasaṃhitāyāṃ saptaśatīstotram | 2\|1 gaurīvivāhaḥ prathamo'dhyāyaḥ | 2\|2 kumārasambhavaḥ dvitīyo'dhyāyaḥ | 2\|3 praṇavopadeśaḥ tṛtīyo'dhyāyaḥ | 2\|4 tārakāsuravadhaḥ caturtho'dhyāyaḥ | 2\|5 śrīvīrabāhudūtaḥ pañcamo'dhyāyaḥ | 2\|6 bhānukopavadhaḥ ṣaṣṭhamo'dhyāyaḥ | 2\|7 siṃhamukhavadhaḥ saptamo'dhyāyaḥ | 2\|8 śūrasaṃhāra aṣṭamo'dhyāyaḥ | 2\|9 śrīdevasenāvivāhaḥ navamo'dhyāyaḥ | 2\|10 śrīvallīvivāhaḥ daśamo'dhyāyaḥ | 2\|11 śrītyāgarājamahimā ekādaśo'dhyāyaḥ | 2\|12 dakṣacaritaṃ dvādaśo'dhyāyaḥ | 2\|13 dakṣayajñaḥ trayodaśo'dhyāyaḥ | 2\|14 upadeśakāṇḍe kailāsavarṇanā caturdaśo'dhyāyaḥ | 2\|15 upadeśakāṇḍe bhasmadhāraṇaprabhāvaḥ pañcadaśo'dhyāyaḥ | 2\|16 upadeśakāṇḍe rudrākṣamahimā ṣoḍaśo'dhyāyaḥ | 2\|17 upadeśakāṇḍe pañcākṣaramahimā saptadaśo'dhyāyaḥ | 2\|18 upadeśakāṇḍe muktiphalapradānaṃ aṣṭādaśo'dhyāyaḥ |

गणेशं नन्दिनं वाणीं सोमास्कन्दं शिवं गुरून् ।द्वैपायनमगस्त्यञ्च नत्वा स्कन्दमुदीरयेत् ॥कवित्ववाराशिनिशाकराभ्यां दारिद्र्यदावाम्बुदमालिकाभ्याम् ।दूरीकृतानम्रविपत्तिदाभ्यां नमो नमः श्रीगुरुपादुकाभ्याम् ॥नता ययोः श्रीपतितां समीयुः कदाचिदप्याशु दरिद्रवर्याः ।मूकाश्च वाचस्पतितां हि ताभ्यां नमो नमः श्री गुरुपादुकाभ्याम् ॥कामादिसर्पव्रजभञ्जिकाभ्यां विवेकवैराग्यनिधिप्रदाभ्याम् ।बोधप्रदाभ्यां द्रुतमोक्षदाभ्यां नमो नमः श्रीगुरुपादुकाभ्याम् ॥स्वार्चापराणां अखिलेष्टदाभ्यां स्वाहासहायाक्षधुरन्धराभ्याम् ।स्वान्ताच्छभावप्रदपूजनाभ्यां नमो नमः श्रीगुरुपादुकाभ्याम् ॥अज्ञानतिमिरान्धस्य ज्ञानाञ्जनशलाकया ।चक्षुरुन्मीलितं येन तस्मै श्री गुरवे नमः ॥ॐ श्री गुरुचरणारविन्दाभ्यां नमः ।

gaṇeśaṃ nandinaṃ vāṇīṃ somāskandaṃ śivaṃ gurūn |dvaipāyanamagastyañca natvā skandamudīrayet ||kavitvavārāśiniśākarābhyāṃ dāridryadāvāmbudamālikābhyām |dūrīkṛtānamravipattidābhyāṃ namo namaḥ śrīgurupādukābhyām ||natā yayoḥ śrīpatitāṃ samīyuḥ kadācidapyāśu daridravaryāḥ |mūkāśca vācaspatitāṃ hi tābhyāṃ namo namaḥ śrī gurupādukābhyām ||kāmādisarpavrajabhañjikābhyāṃ vivekavairāgyanidhipradābhyām |bodhapradābhyāṃ drutamokṣadābhyāṃ namo namaḥ śrīgurupādukābhyām ||svārcāparāṇāṃ akhileṣṭadābhyāṃ svāhāsahāyākṣadhurandharābhyām |svāntācchabhāvapradapūjanābhyāṃ namo namaḥ śrīgurupādukābhyām ||ajñānatimirāndhasya jñānāñjanaśalākayā |cakṣurunmīlitaṃ yena tasmai śrī gurave namaḥ ||oṃ śrī gurucaraṇāravindābhyāṃ namaḥ |

ॐ श्री सद्गुरुचरणारविन्दाभ्यां नमः ।

oṃ śrī sadgurucaraṇāravindābhyāṃ namaḥ |

ॐ श्री परमगुरुचरणारविन्दाभ्यां नमः ।

oṃ śrī paramagurucaraṇāravindābhyāṃ namaḥ |

ॐ श्री परापरगुरुचरणारविन्दाभ्यां नमः ।

oṃ śrī parāparagurucaraṇāravindābhyāṃ namaḥ |

ॐ श्री परमेष्ठिगुरुचरणारविन्दाभ्यां नमः ।

oṃ śrī parameṣṭhigurucaraṇāravindābhyāṃ namaḥ |

ॐ स्वरूपनिरूपणहेतवे श्रीगुरुभ्यो नमः ।

oṃ svarūpanirūpaṇahetave śrīgurubhyo namaḥ |

शुक्लाम्बरधरं विष्णुं शशिवर्णं चतुर्भुजम् ।प्रसन्नवदनं ध्यायेत् सर्वविघ्नोपशान्तये ॥प्राणायामःॐ भूः भूर्भुवस्सुवरोंशिवशम्भोराज्ञया प्रवर्तमानस्य शुभे शोभने मुहूर्ते आद्यब्रह्मणः द्वितीयपरार्धे श्वेतवराहकल्पे अष्टाविंशतितमे कलियुगे प्रभवादिषष्टिसंवत्सराणां मध्ये नाम संवत्सरेअयने ऋतौ मासे पक्षेशुभतिथौ वासरसंयुक्तायां, शुभयोगशुभकरण सकलविशेषणविशिष्टायां अस्यां शुभतिथौ,ममोपात्तसमस्तदुरितक्षयद्वारा श्रीपरमेश्वरप्रीत्यर्थंश्रीवल्लीदेवसेनासमेतश्रीसुब्रह्मण्यैच्छाक्रियाज्ञानशक्तिस्वरूपस्कन्दप्रीत्यर्थंअस्माकं सर्वेषां सहकुटुम्बानां क्षेमस्थैर्यवीर्यविजयआयुरारोग्यऐश्वर्याभिवृद्।ह्ध्यर्थं सर्वपापनिवृत्त्यर्थंधनकनकवस्तुवाहनादिसर्वमङ्गळावाप्त्यर्थंसकलसौभाग्यसौमङ्गळ्यतासिद्।ह्ध्यर्थंश्रीवल्लीदेवसेनासमेतश्रीसुब्रह्मण्यप्रसादानुग्रहप्राप्त्यर्थंश्रीज्ञानस्कन्दप्रीत्यर्थं श्रीस्कन्दसप्तशत्यभिधायालघुशङ्करसंहितायाः पारायणं करिष्ये ॥अस्य श्रीसुब्रह्मण्यस्कन्दकवचस्तोत्रमहामन्त्रस्यब्रह्म ऋषिः, अनुष्टुप्छन्दः, श्री सुब्रह्मण्यो देवताह्रां बीजं ह्रीं शक्तिः हूं कीलकं मम सर्वाभीष्टसिद्।ह्ध्यर्थे जपे विनियोगः ॥अथ करन्यासः ।ॐ सां अङ्गुष्ठाभ्यां नमः ।

śuklāmbaradharaṃ viṣṇuṃ śaśivarṇaṃ caturbhujam |prasannavadanaṃ dhyāyet sarvavighnopaśāntaye ||prāṇāyāmaḥoṃ bhūḥ bhūrbhuvassuvaroṃśivaśambhorājñayā pravartamānasya śubhe śobhane muhūrte ādyabrahmaṇaḥ dvitīyaparārdhe śvetavarāhakalpe aṣṭāviṃśatitame kaliyuge prabhavādiṣaṣṭisaṃvatsarāṇāṃ madhye nāma saṃvatsareayane ṛtau māse pakṣeśubhatithau vāsarasaṃyuktāyāṃ, śubhayogaśubhakaraṇa sakalaviśeṣaṇaviśiṣṭāyāṃ asyāṃ śubhatithau,mamopāttasamastaduritakṣayadvārā śrīparameśvaraprītyarthaṃśrīvallīdevasenāsametaśrīsubrahmaṇyaicchākriyājñānaśaktisvarūpaskandaprītyarthaṃasmākaṃ sarveṣāṃ sahakuṭumbānāṃ kṣemasthairyavīryavijayaāyurārogyaaiśvaryābhivṛd|hdhyarthaṃ sarvapāpanivṛttyarthaṃdhanakanakavastuvāhanādisarvamaṅgaḷāvāptyarthaṃsakalasaubhāgyasaumaṅgaḷyatāsid|hdhyarthaṃśrīvallīdevasenāsametaśrīsubrahmaṇyaprasādānugrahaprāptyarthaṃśrījñānaskandaprītyarthaṃ śrīskandasaptaśatyabhidhāyālaghuśaṅkarasaṃhitāyāḥ pārāyaṇaṃ kariṣye ||asya śrīsubrahmaṇyaskandakavacastotramahāmantrasyabrahma ṛṣiḥ, anuṣṭupchandaḥ, śrī subrahmaṇyo devatāhrāṃ bījaṃ hrīṃ śaktiḥ hūṃ kīlakaṃ mama sarvābhīṣṭasid|hdhyarthe jape viniyogaḥ ||atha karanyāsaḥ |oṃ sāṃ aṅguṣṭhābhyāṃ namaḥ |

ॐ सीं तर्जनीभ्यां नमः ।

oṃ sīṃ tarjanībhyāṃ namaḥ |

ॐ सूं मध्यमाभ्यां नमः ।

oṃ sūṃ madhyamābhyāṃ namaḥ |

ॐ सैं अनामिकाभ्यां नमः ।

oṃ saiṃ anāmikābhyāṃ namaḥ |

ॐ सौं कनिष्ठिकाभ्यां नमः ।

oṃ sauṃ kaniṣṭhikābhyāṃ namaḥ |

ॐ सः करतलकरपृष्ठाभ्यां नमः ॥अथ हृदयादिन्यासः ।ॐ सां हृदयाय नमः ।

oṃ saḥ karatalakarapṛṣṭhābhyāṃ namaḥ ||atha hṛdayādinyāsaḥ |oṃ sāṃ hṛdayāya namaḥ |

ॐ सीं शिरसे स्वाहा ।ॐ सूं शिखायै वषट् ।ॐ सैं कवचाय हुम् ।ॐ सौं नेत्रेभ्यो वौषट् । (नेत्रत्रयाय)ॐ सः अस्त्राय फट् ।ॐ भूर्भुवस्सुवरोमिति दिग्बन्धः ॥ध्यानम् ।सिन्दूरारुणमिन्दुकान्तिवदनं केयूरहारादिभिःदिव्यैराभरणैर्विभूषिततनुं स्वर्गादिसौख्यप्रदम् ।अम्भोजाभयशक्तिकुक्कुटधरं रक्ताङ्गरागांशुकंसुब्रह्मण्यमुपास्महे प्रणमतां भीतिप्रणाशोद्यतम् ॥सुब्रह्मण्योऽग्रतः पातु सेनानी पातु पृष्ठतः ।गुहो मां दक्षिणे पातु वह्निभूः पातु वामतः ॥शिरः पातु महासेनः स्कन्दो रक्षेल्ललाटकम् ।नेत्रे मे द्वादशाक्षश्च श्रोत्रे रक्षतु विश्वभृत् ॥मुखं मे षण्मुखः पातु नासिकां शङ्करात्मजः ।ओष्ठौ वल्लीपतिः पातु जिह्वां पातु षडक्षरः ।देवसेनापतिर्दन्तान् चुबुकं बहुलासुतः ॥कण्ठं तारकजित् पातु बाहू द्वादशबाहुमान् ।हस्तौ शक्तिधरः पातु वक्षः पातु शरोद्भवः ॥हृदयं ब्रह्मभूः पातु कुक्षिं पात्वम्बिकासुतः ।ऊरू पातु गजारूढो जानुनी जाह्नवीसुतः ॥विशाखः पातु जङ्घे मे पादौ च शिखिवाहनः ।सर्वाण्यङ्गानि भूतेशः सप्तधातूंश्च पावकिः ॥सन्ध्याकाले निशीथिन्यां दिवा प्रातर्जलेऽग्निषु ।दुर्गमे च महारण्ये राजद्वारे ससाध्वसे ॥तुमुले रणमध्ये च सर्वदुष्टमृगादिषु ।चोरादिसाध्वसेऽभेद्ये ज्वरादिव्याधिपीडने ॥दुष्टग्रहादिभीतौ च दुर्निमित्तादिभीषणे ।अस्त्रशस्त्रनिपाते च पातु मां क्रौञ्चदारणः ॥सुब्रह्मण्यस्य कवचं यो वा पठति मानवः ।तस्य तापत्रयं नास्ति सत्यं सत्यं वदाम्यहम् ॥इति जपेत् ।ॐ कार्त्तिकेयाय विद्महे शक्तिहस्ताय धीमहितन्नो गुहः प्रचोदयात् ॥ॐ महासेनाय विद्महे षडाननाय धीमहितन्नः स्कन्दः प्रचोदयात् ॥ॐ कुक्कुटध्वजाय विद्महे वज्रहस्ताय धीमहितन्नः स्कन्दः प्रचोदयात् ॥

oṃ sīṃ śirase svāhā |oṃ sūṃ śikhāyai vaṣaṭ |oṃ saiṃ kavacāya hum |oṃ sauṃ netrebhyo vauṣaṭ | (netratrayāya)oṃ saḥ astrāya phaṭ |oṃ bhūrbhuvassuvaromiti digbandhaḥ ||dhyānam |sindūrāruṇamindukāntivadanaṃ keyūrahārādibhiḥdivyairābharaṇairvibhūṣitatanuṃ svargādisaukhyapradam |ambhojābhayaśaktikukkuṭadharaṃ raktāṅgarāgāṃśukaṃsubrahmaṇyamupāsmahe praṇamatāṃ bhītipraṇāśodyatam ||subrahmaṇyo'grataḥ pātu senānī pātu pṛṣṭhataḥ |guho māṃ dakṣiṇe pātu vahnibhūḥ pātu vāmataḥ ||śiraḥ pātu mahāsenaḥ skando rakṣellalāṭakam |netre me dvādaśākṣaśca śrotre rakṣatu viśvabhṛt ||mukhaṃ me ṣaṇmukhaḥ pātu nāsikāṃ śaṅkarātmajaḥ |oṣṭhau vallīpatiḥ pātu jihvāṃ pātu ṣaḍakṣaraḥ |devasenāpatirdantān cubukaṃ bahulāsutaḥ ||kaṇṭhaṃ tārakajit pātu bāhū dvādaśabāhumān |hastau śaktidharaḥ pātu vakṣaḥ pātu śarodbhavaḥ ||hṛdayaṃ brahmabhūḥ pātu kukṣiṃ pātvambikāsutaḥ |ūrū pātu gajārūḍho jānunī jāhnavīsutaḥ ||viśākhaḥ pātu jaṅghe me pādau ca śikhivāhanaḥ |sarvāṇyaṅgāni bhūteśaḥ saptadhātūṃśca pāvakiḥ ||sandhyākāle niśīthinyāṃ divā prātarjale'gniṣu |durgame ca mahāraṇye rājadvāre sasādhvase ||tumule raṇamadhye ca sarvaduṣṭamṛgādiṣu |corādisādhvase'bhedye jvarādivyādhipīḍane ||duṣṭagrahādibhītau ca durnimittādibhīṣaṇe |astraśastranipāte ca pātu māṃ krauñcadāraṇaḥ ||subrahmaṇyasya kavacaṃ yo vā paṭhati mānavaḥ |tasya tāpatrayaṃ nāsti satyaṃ satyaṃ vadāmyaham ||iti japet |oṃ kārttikeyāya vidmahe śaktihastāya dhīmahitanno guhaḥ pracodayāt ||oṃ mahāsenāya vidmahe ṣaḍānanāya dhīmahitannaḥ skandaḥ pracodayāt ||oṃ kukkuṭadhvajāya vidmahe vajrahastāya dhīmahitannaḥ skandaḥ pracodayāt ||

स्कन्दकसूक्तःमातेकुमारं रक्षोवधीन्माधेनुरत्या सारणीप्रियाधनस्य भूया एधमानास्से गृहे स्वाहाअयं कुमारो जरान्धयतु दीर्घमायुःयस्वैत्वं स्तन प्राप्यायुर्वचोयशोबलं स्वाहा

skandakasūktaḥmātekumāraṃ rakṣovadhīnmādhenuratyā sāraṇīpriyādhanasya bhūyā edhamānāsse gṛhe svāhāayaṃ kumāro jarāndhayatu dīrghamāyuḥyasvaitvaṃ stana prāpyāyurvacoyaśobalaṃ svāhā

मालामन्त्रःॐ नमो भगवते सुब्रह्मण्याय शक्तिहस्तायतारकारये शरवणोद्भवाय ऋग्यजुस्सामाथर्वणायदेवसेनापतये असुरकुलमर्दनायदिव्यान्तरिक्षाय योगाधिपतये कुरु कुरुचटचट शान्ताय शान्तरूपिणेषष्ठीप्रियाय शिवाननाय वचद्भुवे सर्वज्ञानहृदयाय षण्मुखाय सुरराजाय नमः ।

mālāmantraḥoṃ namo bhagavate subrahmaṇyāya śaktihastāyatārakāraye śaravaṇodbhavāya ṛgyajussāmātharvaṇāyadevasenāpataye asurakulamardanāyadivyāntarikṣāya yogādhipataye kuru kurucaṭacaṭa śāntāya śāntarūpiṇeṣaṣṭhīpriyāya śivānanāya vacadbhuve sarvajñānahṛdayāya ṣaṇmukhāya surarājāya namaḥ |

जगद्भुवं वचद्भुवं विश्वभुवंरुद्रभुवं ब्रह्मभुवं भुवोद्भवम् ।अणुभिश्च महद्भिश्च निघृष्वैः समायुतैःकालैर्हरित्वमापन्नैः इन्द्रायाहि सहस्रयुक् (त् ?)अग्निर्विभ्राष्टि वसनः वायुश्वेत सिकद्रुकःसंवत्सरो विषूवर्णैः नित्यास्तेनुचरास्तवसुब्रह्मण्यों सुब्रह्मण्योँ सुब्रह्मण्योम् ।जगद्भुवं बहुतोहुतं यजद्भुवं नमस्तेअस्तु विश्वभुवे जगद्भुभुवोधिपतिः सेनानीमयूरप्रियषडाननाङ्गारः सञ्जयाहनमस्तेअस्तु सुखावहाय सुब्रह्मण्यो बृहस्पते (तें ?)सुतायास्य पद्धतयोनेः यस्यात्मावहने वहतिसख्यात्तेमायोषं सख्यान्मे मायोष्ठाःसासि सुब्रह्मण्ये तस्यास्ते दिशः पादःपरोरजास्ते पञ्चमः पादः सानळषमूर्जन्दुक्ष्वतेजलन्द्रियं ब्रह्मवर्च समन्दाद्यंविमिमेत्वापयस्वतिं देवानां धेनुँ सुदुघामनप्रस्पुरन्तिं इन्द्रसोमं पिबतुक्षेमोऽस्तुनः

jagadbhuvaṃ vacadbhuvaṃ viśvabhuvaṃrudrabhuvaṃ brahmabhuvaṃ bhuvodbhavam |aṇubhiśca mahadbhiśca nighṛṣvaiḥ samāyutaiḥkālairharitvamāpannaiḥ indrāyāhi sahasrayuk (t ?)agnirvibhrāṣṭi vasanaḥ vāyuśveta sikadrukaḥsaṃvatsaro viṣūvarṇaiḥ nityāstenucarāstavasubrahmaṇyoṃ subrahmaṇyom̐ subrahmaṇyom |jagadbhuvaṃ bahutohutaṃ yajadbhuvaṃ namasteastu viśvabhuve jagadbhubhuvodhipatiḥ senānīmayūrapriyaṣaḍānanāṅgāraḥ sañjayāhanamasteastu sukhāvahāya subrahmaṇyo bṛhaspate (teṃ ?)sutāyāsya paddhatayoneḥ yasyātmāvahane vahatisakhyāttemāyoṣaṃ sakhyānme māyoṣṭhāḥsāsi subrahmaṇye tasyāste diśaḥ pādaḥparorajāste pañcamaḥ pādaḥ sānaḷaṣamūrjandukṣvatejalandriyaṃ brahmavarca samandādyaṃvimimetvāpayasvatiṃ devānāṃ dhenum̐ sudughāmanapraspurantiṃ indrasomaṃ pibatukṣemo'stunaḥ

अस्य श्री सुब्रह्मण्य पञ्चदशाक्षरीमहामन्त्रस्य ब्रह्मा ऋषिः गायत्री छन्दःश्रीसुब्रह्मण्यो देवताॐ श्रीं ह्रीं क्लीं बीजंशरवणभवः शक्तिः ऐं रं नं लं सौः कीलकंश्रीसुब्रह्मण्यप्रसादसिद्।ह्ध्यर्थे जपे विनियोगः ॥अथ करन्यासः ।ॐ श्रीं ह्रीं क्लीं अङ्गुष्ठाभ्यां नमः ।

asya śrī subrahmaṇya pañcadaśākṣarīmahāmantrasya brahmā ṛṣiḥ gāyatrī chandaḥśrīsubrahmaṇyo devatāoṃ śrīṃ hrīṃ klīṃ bījaṃśaravaṇabhavaḥ śaktiḥ aiṃ raṃ naṃ laṃ sauḥ kīlakaṃśrīsubrahmaṇyaprasādasid|hdhyarthe jape viniyogaḥ ||atha karanyāsaḥ |oṃ śrīṃ hrīṃ klīṃ aṅguṣṭhābhyāṃ namaḥ |

ॐ ऐं रं नं लं सौः तर्जनीभ्यां नमः ।

oṃ aiṃ raṃ naṃ laṃ sauḥ tarjanībhyāṃ namaḥ |

ॐ शरवणभव मध्यमाभ्यां नमः ।

oṃ śaravaṇabhava madhyamābhyāṃ namaḥ |

ॐ श्रीं ह्रीं क्लीं अनामिकाभ्यां नमः ।

oṃ śrīṃ hrīṃ klīṃ anāmikābhyāṃ namaḥ |

ॐ ऐं रं नं लं सौः कनिष्ठिकाभ्यां नमः ।

oṃ aiṃ raṃ naṃ laṃ sauḥ kaniṣṭhikābhyāṃ namaḥ |

ॐ सः शरवणभव करतलकरपृष्ठाभ्यां नमः ॥अथ हृदयादि न्यासः ।ॐ सां हृदयाय नमः ।

oṃ saḥ śaravaṇabhava karatalakarapṛṣṭhābhyāṃ namaḥ ||atha hṛdayādi nyāsaḥ |oṃ sāṃ hṛdayāya namaḥ |

ॐ सीं शिरसे स्वाहा ।ॐ सूं शिखायै वषट् ।ॐ सैं कवचाय हुम् ।ॐ सौं नेत्रेभ्यो वौषट् । (नेत्रत्रयाय)ॐ सः अस्त्राय फट् ।ॐ भूर्भुवस्सुवरोमिति दिग्बन्धः ॥ध्यानम् ।सिन्दूरारुणं इन्दुपङ्कजनिभैः षड्भिर्मुखैर्भासितंकारुण्यामृतस्यन्दिसुन्दरतरैर्भान्तं द्विषल्लोचनैः ।बिभ्राणं वरमब्जयुग्ममभयं शक्तिद्वयं कार्मुकंखड्गं चर्म पृषत्कमङ्कुशगदे वल्लीशमीक्षे हृदि ॥अथ लमित्यादि पञ्चपूजा ।लं पृथिव्यात्मने गन्धं कल्पयामि ।हं आकाशात्मने पुष्पाणि कल्पयामि ।यं वाय्वात्मने धूपं कल्पयामि ।रं अग्न्यात्मने दीपं कल्पयामि ।वं अमृतात्मने अमृतं महानैवेद्यं कल्पयामि ।सं सर्वात्मने ताम्बूलादि सर्वोपचारपूजान् कल्पयामि ॥मूलं ॐ श्रीं ह्रीं क्लीं ऐं रं नं लं सौःशरवणभवाय स्वाहा इति अष्टोत्तरशतं जपं कृत्वा समर्पयेत्

oṃ sīṃ śirase svāhā |oṃ sūṃ śikhāyai vaṣaṭ |oṃ saiṃ kavacāya hum |oṃ sauṃ netrebhyo vauṣaṭ | (netratrayāya)oṃ saḥ astrāya phaṭ |oṃ bhūrbhuvassuvaromiti digbandhaḥ ||dhyānam |sindūrāruṇaṃ indupaṅkajanibhaiḥ ṣaḍbhirmukhairbhāsitaṃkāruṇyāmṛtasyandisundaratarairbhāntaṃ dviṣallocanaiḥ |bibhrāṇaṃ varamabjayugmamabhayaṃ śaktidvayaṃ kārmukaṃkhaḍgaṃ carma pṛṣatkamaṅkuśagade vallīśamīkṣe hṛdi ||atha lamityādi pañcapūjā |laṃ pṛthivyātmane gandhaṃ kalpayāmi |haṃ ākāśātmane puṣpāṇi kalpayāmi |yaṃ vāyvātmane dhūpaṃ kalpayāmi |raṃ agnyātmane dīpaṃ kalpayāmi |vaṃ amṛtātmane amṛtaṃ mahānaivedyaṃ kalpayāmi |saṃ sarvātmane tāmbūlādi sarvopacārapūjān kalpayāmi ||mūlaṃ oṃ śrīṃ hrīṃ klīṃ aiṃ raṃ naṃ laṃ sauḥśaravaṇabhavāya svāhā iti aṣṭottaraśataṃ japaṃ kṛtvā samarpayet

षडाननं चन्द्रसमानवर्णं महामतिं दिव्यमयूरवाहम् ।रुद्रस्य सूनुं सुरसैन्यनाथं गुहं सदाहं शरणं प्रपद्ये ॥श्रीस्कान्दपुराणलघुशङ्करसंहितायां सप्तशतीस्तोत्रे

ṣaḍānanaṃ candrasamānavarṇaṃ mahāmatiṃ divyamayūravāham |rudrasya sūnuṃ surasainyanāthaṃ guhaṃ sadāhaṃ śaraṇaṃ prapadye ||śrīskāndapurāṇalaghuśaṅkarasaṃhitāyāṃ saptaśatīstotre

ॐ हां कल्याणसुन्दरासनाय नमः ।ॐ हां कल्याणसुन्दरमूर्तये नमः ।कुन्दाभं तरुणेन्दुचूडमकुटं कृष्णं मृगं वामके ।दक्षालम्बिपताकया गिरिसुताहस्ताम्बुजं बिभ्रतम् ॥टङ्कं चोर्ध्वकरे धृताभयकरं पद्मोद्भवेनादृतम् ।वामे विष्णुसमाश्रितं स्मितमुखं कल्याणदैवं भजे ॥ॐ हां कल्याणसुन्दराय नमः ।श्रीगणेशं सम्प्रणम्य शिवं गौरीञ्च षण्मुखम् ।रच्यते रङ्गनाथेन लघ्वी शङ्करसंहिता ॥ १॥

oṃ hāṃ kalyāṇasundarāsanāya namaḥ |oṃ hāṃ kalyāṇasundaramūrtaye namaḥ |kundābhaṃ taruṇenducūḍamakuṭaṃ kṛṣṇaṃ mṛgaṃ vāmake |dakṣālambipatākayā girisutāhastāmbujaṃ bibhratam ||ṭaṅkaṃ cordhvakare dhṛtābhayakaraṃ padmodbhavenādṛtam |vāme viṣṇusamāśritaṃ smitamukhaṃ kalyāṇadaivaṃ bhaje ||oṃ hāṃ kalyāṇasundarāya namaḥ |śrīgaṇeśaṃ sampraṇamya śivaṃ gaurīñca ṣaṇmukham |racyate raṅganāthena laghvī śaṅkarasaṃhitā || 1||

पुरा काञ्च्यां तपस्यन्तं ब्रह्माणं प्राप्य तापसाः ।पप्रच्छुः स्वतपःस्थानं सोऽपि नैमिषमादिशत् ॥ २॥

purā kāñcyāṃ tapasyantaṃ brahmāṇaṃ prāpya tāpasāḥ |papracchuḥ svatapaḥsthānaṃ so'pi naimiṣamādiśat || 2||

यत्र संसारचक्रस्य नेमिः शीर्णाऽभवत्स्थले ।अन्यत्र लब्धसञ्चारा दृढा यद्यप्यकुण्ठिता ॥ ३॥

yatra saṃsāracakrasya nemiḥ śīrṇā'bhavatsthale |anyatra labdhasañcārā dṛḍhā yadyapyakuṇṭhitā || 3||

तत्र गत्वा तपस्तीव्रं तप्त्वा ते शुद्धमानसाः ।सहस्रवत्सरमितं सत्रमारेभिरे तदा ॥ ४॥

tatra gatvā tapastīvraṃ taptvā te śuddhamānasāḥ |sahasravatsaramitaṃ satramārebhire tadā || 4||

यदृच्छयाऽऽगतं सूतमपृच्छन् स्कन्दवैभवम् ।प्रणम्य स्वगुरुं सोऽपि प्रवक्तुमुपचक्रमे ॥ ५॥

yadṛcchayā''gataṃ sūtamapṛcchan skandavaibhavam |praṇamya svaguruṃ so'pi pravaktumupacakrame || 5||

द्वापरे द्वापरे विष्णुर्वेधाश्चेशाज्ञया भुवि ।व्यासत्वेन मनुत्वेनाप्यवतीर्य श्रुतिस्मृती ॥ ६॥

dvāpare dvāpare viṣṇurvedhāśceśājñayā bhuvi |vyāsatvena manutvenāpyavatīrya śrutismṛtī || 6||

सङ्गृह्णीतस्तथैवान्ये मुनयश्च यथोचितम् ।सूत्रादिकं प्रणिन्युर्हि धर्मालोपाय सादरम् ॥ ७॥

saṅgṛhṇītastathaivānye munayaśca yathocitam |sūtrādikaṃ praṇinyurhi dharmālopāya sādaram || 7||

मद्वयं भद्वयञ्चैव ब्रत्रयं वचतुष्टयम् ।अनपालिशिकूस्कानि पुराणानि दशाष्ट च ॥ ८॥

madvayaṃ bhadvayañcaiva bratrayaṃ vacatuṣṭayam |anapāliśikūskāni purāṇāni daśāṣṭa ca || 8||

(मद्वयं मत्स्य,मार्कण्डेय । भद्वयं भागवत,भविष्य ।ब्रत्रयं ब्रह्म, ब्रह्माण्ड, ब्रह्मवैवर्त ।वचतुष्टयम् वराह,विष्णु,वामन,वैनतेय(गरुड) ।अनपालिशिकूस्कानि अग्नि,नारद, पाद्म, लिङ्ग, शिव, कूर्म, स्कान्द)वेदोपबृंहणार्थाय व्यधाद्द्वैपायनो मुनिः ।तथैवोपपुराणानि चकाराष्टादशैव तु ॥ ९॥

(madvayaṃ matsya,mārkaṇḍeya | bhadvayaṃ bhāgavata,bhaviṣya |bratrayaṃ brahma, brahmāṇḍa, brahmavaivarta |vacatuṣṭayam varāha,viṣṇu,vāmana,vainateya(garuḍa) |anapāliśikūskāni agni,nārada, pādma, liṅga, śiva, kūrma, skānda)vedopabṛṃhaṇārthāya vyadhāddvaipāyano muniḥ |tathaivopapurāṇāni cakārāṣṭādaśaiva tu || 9||

अष्टादशपुराणेषु दश शैवानि तेष्वपि ।स्कान्दं लक्षमितं तच्च संहिताषट्कशोभितम् ॥ १०॥

aṣṭādaśapurāṇeṣu daśa śaivāni teṣvapi |skāndaṃ lakṣamitaṃ tacca saṃhitāṣaṭkaśobhitam || 10||

आद्या सनत्कुमारीया द्वितीया वैष्णवी मता ।तृतीया तु भवेत्सौरी चतुर्थी सूतसंहिता ॥ ११॥

ādyā sanatkumārīyā dvitīyā vaiṣṇavī matā |tṛtīyā tu bhavetsaurī caturthī sūtasaṃhitā || 11||

पञ्चमी शाङ्करी तस्यां बहुखण्डाश्च तेषु तु ।खण्डं शिवरहस्याख्यं काण्डसप्तकमण्डितम् ॥ १२॥

pañcamī śāṅkarī tasyāṃ bahukhaṇḍāśca teṣu tu |khaṇḍaṃ śivarahasyākhyaṃ kāṇḍasaptakamaṇḍitam || 12||

तत्र सम्भवकाण्डोऽयं स्कन्दजन्मपरः शुभः ।उच्यते श्रूयतां विप्राः सर्वसम्पत्तिकारकः ॥ १३॥

tatra sambhavakāṇḍo'yaṃ skandajanmaparaḥ śubhaḥ |ucyate śrūyatāṃ viprāḥ sarvasampattikārakaḥ || 13||

कैलासभूधरे शम्भुं कदाचित्सर्वमङ्गला ।अब्रवीत्त्यक्तुकामा स्वां दक्षाज्जातां तनूं रहः ॥ १४॥

kailāsabhūdhare śambhuṃ kadācitsarvamaṅgalā |abravīttyaktukāmā svāṃ dakṣājjātāṃ tanūṃ rahaḥ || 14||

भगवत्यपराद्धस्य दक्षस्य व्यपदेशतः ।दाक्षायणीत्यतो लज्जे त्यजेयं तत्तनूमिति ॥ १५॥

bhagavatyaparāddhasya dakṣasya vyapadeśataḥ |dākṣāyaṇītyato lajje tyajeyaṃ tattanūmiti || 15||

अनुज्ञाता च तेनाथ हिमवन्मेनयोः सुता ।गौरीति नाम्नाऽऽविर्भूय पञ्चमेऽब्दे तपोऽचरत् ॥ १६॥

anujñātā ca tenātha himavanmenayoḥ sutā |gaurīti nāmnā''virbhūya pañcame'bde tapo'carat || 16||

सदाशिवस्तदा शुद्धविद्यां सद्भ्यो दिशन्नभूत् ।तदानीं शूरपद्मादिपीडिता देवताः समम् ॥ १७॥

sadāśivastadā śuddhavidyāṃ sadbhyo diśannabhūt |tadānīṃ śūrapadmādipīḍitā devatāḥ samam || 17||

कैलासमीशनिलयं गत्वा नन्दिनिवारिताः ।सत्यलोकं गताः पद्मभुवे दुःखं न्यवेदयन् ॥ १८॥

kailāsamīśanilayaṃ gatvā nandinivāritāḥ |satyalokaṃ gatāḥ padmabhuve duḥkhaṃ nyavedayan || 18||

जिष्णोर्गोमयलेपित्वं वह्नेर्दीपकराग्र्यताम् ।यमस्य वैद्यतां रक्षःपतेर्भटधुरीणताम् ॥ १९॥

jiṣṇorgomayalepitvaṃ vahnerdīpakarāgryatām |yamasya vaidyatāṃ rakṣaḥpaterbhaṭadhurīṇatām || 19||

अप्पतेर्नर्मसाचिव्यं वायोर्वीजकतां मृदु ।यक्षराजः कञ्चुकितामीशानस्य च नेतृताम् ॥ २०॥

appaternarmasācivyaṃ vāyorvījakatāṃ mṛdu |yakṣarājaḥ kañcukitāmīśānasya ca netṛtām || 20||

श्रुत्वाऽन्येषां हीनधर्मान् विचार्य सुचिरं विधिः ।दैवैः समं विष्णुलोकं गतो दुःखं न्यवेदयत् ॥ २१॥

śrutvā'nyeṣāṃ hīnadharmān vicārya suciraṃ vidhiḥ |daivaiḥ samaṃ viṣṇulokaṃ gato duḥkhaṃ nyavedayat || 21||

तुष्टाव च रमानाथं पुंसूक्तेन सुरैः सह ।तच्छ्रुत्वा हरिरप्यागान्मुक्त्वा द्राङ्मैरवीं गुहाम् ॥ २२॥

tuṣṭāva ca ramānāthaṃ puṃsūktena suraiḥ saha |tacchrutvā harirapyāgānmuktvā drāṅmairavīṃ guhām || 22||

कामदहनंदेवैर्ज्ञापितवृत्तश्च विमृश्य चिरमीश्वरम् ।शतरुद्रीयजपतोऽतोषयद्विबुधैः समम् ॥ २३॥

kāmadahanaṃdevairjñāpitavṛttaśca vimṛśya ciramīśvaram |śatarudrīyajapato'toṣayadvibudhaiḥ samam || 23||

न ह्यस्ति शतरुद्रीयजपादन्यत्प्रियं प्रभोः ।यतोऽत्र तस्य सार्वात्म्यं विस्तरेण निगद्यते ॥ २४॥

na hyasti śatarudrīyajapādanyatpriyaṃ prabhoḥ |yato'tra tasya sārvātmyaṃ vistareṇa nigadyate || 24||

अथ तत्र महादेव आविर्भूयाचिराद्गुहम् ।उत्पाद्य तेन दुःखं वो हरिष्यामीति चाब्रवीत् ॥ २५॥

atha tatra mahādeva āvirbhūyācirādguham |utpādya tena duḥkhaṃ vo hariṣyāmīti cābravīt || 25||