लिङ्गपूजामहिमवर्णनम् प्रदोषकाले Yamaproktam Pradoshakalelingapujamahimavarnanam

प्रदोषे लिङ्गपूजायां दृष्टायां पापसङ्क्षयः ।अक्षया मोक्षलक्ष्मीश्च भविष्यत्यधमस्य च ॥ ५०॥

pradoṣe liṅgapūjāyāṃ dṛṣṭāyāṃ pāpasaṅkṣayaḥ |akṣayā mokṣalakṣmīśca bhaviṣyatyadhamasya ca || 50||

जन्म तस्यैव सफलं येन सम्यक् समर्चितम् ।सायं सुकृदयत्नेन आलस्याद्वा प्रयत्नतः ॥ ५१॥

janma tasyaiva saphalaṃ yena samyak samarcitam |sāyaṃ sukṛdayatnena ālasyādvā prayatnataḥ || 51||

आयासमात्रफलकैः धर्माभासैः कुतः फलम् ।स्मार्तैर्वा वैदिकैर्वाऽपि शिवलिङ्गार्चनं विना ॥ ५२॥

āyāsamātraphalakaiḥ dharmābhāsaiḥ kutaḥ phalam |smārtairvā vaidikairvā'pi śivaliṅgārcanaṃ vinā || 52||

स्मार्तवैदिकधर्माणां अनुष्ठानेऽपि कोटिशः ।लिङ्गार्चनेन यत् प्राप्यं तत् प्राप्यं तैर्न सर्वथा ॥ ५३॥

smārtavaidikadharmāṇāṃ anuṣṭhāne'pi koṭiśaḥ |liṅgārcanena yat prāpyaṃ tat prāpyaṃ tairna sarvathā || 53||

धर्मान्तराणां करणं धननाशाय केवलम् ।शिवार्चनं परो धर्मः परमानन्दसाधनम् ॥ ५४॥

dharmāntarāṇāṃ karaṇaṃ dhananāśāya kevalam |śivārcanaṃ paro dharmaḥ paramānandasādhanam || 54||

पापराशिविनाशाय शिवलिङ्गावलोकनम् ।कल्पितं गिरिशेनेति न जानात्येव नारकी ॥ ५५॥

pāparāśivināśāya śivaliṅgāvalokanam |kalpitaṃ giriśeneti na jānātyeva nārakī || 55||

लोकोपकारकं सृष्टं शिवलिङ्गावलोकनम् ।तन्न कुर्वन्ति पापिष्ठाः पतन्ति नरकेष्वहो ॥ ५६॥

lokopakārakaṃ sṛṣṭaṃ śivaliṅgāvalokanam |tanna kurvanti pāpiṣṭhāḥ patanti narakeṣvaho || 56||

अनाथनाथं श्रीनाथनयनार्चितपादुकम् ।न जानन्ति महादेवं नरकेषु पतन्त्यहो ॥ ५७॥

anāthanāthaṃ śrīnāthanayanārcitapādukam |na jānanti mahādevaṃ narakeṣu patantyaho || 57||

श्रीमहादेवमहिमा दुर्ज्ञेयो दुर्जनैरतः ।पतन्ति नरके घोरे पितृभिः सह सर्वथा ॥ ५८॥

śrīmahādevamahimā durjñeyo durjanairataḥ |patanti narake ghore pitṛbhiḥ saha sarvathā || 58||

पितापितामहादीनां यः शम्भुर्यो भवः प्रभुः ।तं न जानन्ति दुर्वृत्ताः पतन्ति नरकेष्वहो ॥ ५९॥

pitāpitāmahādīnāṃ yaḥ śambhuryo bhavaḥ prabhuḥ |taṃ na jānanti durvṛttāḥ patanti narakeṣvaho || 59||

शिवधर्मेष्वविश्वासादन्यधर्मरता नराः ।पतन्ति नरके क्रूरा नराः शङ्करनिन्दकाः ॥ ६०॥

śivadharmeṣvaviśvāsādanyadharmaratā narāḥ |patanti narake krūrā narāḥ śaṅkaranindakāḥ || 60||

तदर्थं नरकाः सृष्टाः सर्वथा दुःखहेतवः ।यैर्महादेवलिङ्गार्चाफलं न ज्ञातमादरात् ॥ ६१॥

tadarthaṃ narakāḥ sṛṣṭāḥ sarvathā duḥkhahetavaḥ |yairmahādevaliṅgārcāphalaṃ na jñātamādarāt || 61||

न जानाति महादेवलिङ्गपूजाफलानि यः ।स सूकरः खरो यद्वा शुनकः काक एव वा ॥ ६२॥

na jānāti mahādevaliṅgapūjāphalāni yaḥ |sa sūkaraḥ kharo yadvā śunakaḥ kāka eva vā || 62||

दुर्भगा एव ते सर्वे भर्गार्चनपराङ्मुखाः ।तन्मुखानि प्रदग्धानि शिवद्वेषाग्निकोटिभिः ॥ ६३॥

durbhagā eva te sarve bhargārcanaparāṅmukhāḥ |tanmukhāni pradagdhāni śivadveṣāgnikoṭibhiḥ || 63||

सुलभं न विजानन्ति महादेवार्चनं जनाः ।शुद्धदूर्वाङ्कुरेणापि लिङ्गपूजा विमुक्तिदा ॥ ६४॥

sulabhaṃ na vijānanti mahādevārcanaṃ janāḥ |śuddhadūrvāṅkureṇāpi liṅgapūjā vimuktidā || 64||

क्षीरं वा नीरमुत्सृज्य भक्त्या लिङ्गे शिवात्मके ।विधूतपातका एव प्रयान्ति शिवमव्ययम् ॥ ६५॥

kṣīraṃ vā nīramutsṛjya bhaktyā liṅge śivātmake |vidhūtapātakā eva prayānti śivamavyayam || 65||

शुष्केण बिल्वपत्रेण तच्चूर्णेनापि यः शिवम् ।पूजयिष्यति तस्यापि मुक्तिकान्ता न दुर्लभा ॥ ६६॥

śuṣkeṇa bilvapatreṇa taccūrṇenāpi yaḥ śivam |pūjayiṣyati tasyāpi muktikāntā na durlabhā || 66||

व्यासङ्गेनापि यः शाङ्गं लिङ्गं मङ्गलदायकम् ।सायं पश्यति पुण्यात्मा नमस्तस्मै नमो नमः ॥ ६७॥

vyāsaṅgenāpi yaḥ śāṅgaṃ liṅgaṃ maṅgaladāyakam |sāyaṃ paśyati puṇyātmā namastasmai namo namaḥ || 67||

अनाराध्य महादेवमनायासेन पापिनः ।प्रयान्ति दुर्गमं घोरं नरकालयमन्वहम् ॥ ६८॥

anārādhya mahādevamanāyāsena pāpinaḥ |prayānti durgamaṃ ghoraṃ narakālayamanvaham || 68||

बने वनानि रम्याणि वनजान्यपि तैः शिवः ।नाराध्यते दुर्भागेन नरकावासमिच्छता ॥ ६९॥

bane vanāni ramyāṇi vanajānyapi taiḥ śivaḥ |nārādhyate durbhāgena narakāvāsamicchatā || 69||

अनिच्छयाप्युमाकान्तं लिङ्गं पश्यति यो नरः ।सायं स दोषनिर्मुक्तो मुक्तो भवति नान्यथा ॥ ७०॥

anicchayāpyumākāntaṃ liṅgaṃ paśyati yo naraḥ |sāyaṃ sa doṣanirmukto mukto bhavati nānyathā || 70||

तृणैरपि शिवं मूर्खाः कथं नाराधयन्त्यहो ।महादेवं महामोहो महानरकसाधनम् ॥ ७१॥

tṛṇairapi śivaṃ mūrkhāḥ kathaṃ nārādhayantyaho |mahādevaṃ mahāmoho mahānarakasādhanam || 71||

शिवलिङ्गार्चकाङ्गानि दृष्ट्वाऽपि रजनीमुखे ।प्रयान्ति ब्रह्मसदनं तल्लीलाऽत्यन्तमद्भुता ॥ ७२॥

śivaliṅgārcakāṅgāni dṛṣṭvā'pi rajanīmukhe |prayānti brahmasadanaṃ tallīlā'tyantamadbhutā || 72||

सुभगत्वेन विज्ञातं शाङ्गाङ्गस्य विलोकनम् ।तदभाग्याग्निदग्धानां अतिदुर्लभमेव हि ॥ ७३॥

subhagatvena vijñātaṃ śāṅgāṅgasya vilokanam |tadabhāgyāgnidagdhānāṃ atidurlabhameva hi || 73||

लिङ्गार्चनेन किं पुण्यमित्युपेक्षापि चेत् क्षणम् ।तद्वंशक्षय एव स्यात् पक्षपातेन नोच्यते ॥ ७४॥

liṅgārcanena kiṃ puṇyamityupekṣāpi cet kṣaṇam |tadvaṃśakṣaya eva syāt pakṣapātena nocyate || 74||

अहो महदिदं भाग्यं शिवलिङ्गार्चने मतिः ।तदेव हि महद्भाग्यं महाभाग्यमिति श्रुतम् ॥ ७५॥

aho mahadidaṃ bhāgyaṃ śivaliṅgārcane matiḥ |tadeva hi mahadbhāgyaṃ mahābhāgyamiti śrutam || 75||

लोके दुराचाररताः शिवार्चां विहाय तिष्ठन्त्यतिविष्ठया ते ।लिप्ता भविष्यन्ति न संशयोऽत्र शिवापदाम्भोजयुगे शपामि ॥ ७६॥

loke durācāraratāḥ śivārcāṃ vihāya tiṣṭhantyativiṣṭhayā te |liptā bhaviṣyanti na saṃśayo'tra śivāpadāmbhojayuge śapāmi || 76||

यः कर्मणा वा मनसाऽपि वाग्मी नित्यं त्रिभिर्वा त्रिपुरान्तकार्चाम् ।करोति तत्पादरजःप्रसादं वाञ्छ्त्युपेन्द्रोऽपि चतुर्मुखोऽपि ॥ ७७॥

yaḥ karmaṇā vā manasā'pi vāgmī nityaṃ tribhirvā tripurāntakārcām |karoti tatpādarajaḥprasādaṃ vāñchtyupendro'pi caturmukho'pi || 77||

किं वक्तव्यमुमासहायचरणाम्भोजार्चकाराधकापारैश्वर्यपरं हरिः प्रतिदिनं तत्सेवकाराधकः ।श्रीवाणीरमणादयोऽपि मुनयः सिद्धाः सुमुग्धास्ततोगन्धर्वा अपि किन्नरा अपि तथा शेषादयः सेवकाः ॥ ७८॥

kiṃ vaktavyamumāsahāyacaraṇāmbhojārcakārādhakāpāraiśvaryaparaṃ hariḥ pratidinaṃ tatsevakārādhakaḥ |śrīvāṇīramaṇādayo'pi munayaḥ siddhāḥ sumugdhāstatogandharvā api kinnarā api tathā śeṣādayaḥ sevakāḥ || 78||

शम्भुस्सर्वजगत्प्रभुर्विभुरिति ज्ञात्वा परं शाम्भवाःतत्पूजानिरताः परात् परतरं तेजः परं शाम्भवम् ।प्राप्यान्ते परमोत्सवादृतनिजव्यापारपारङ्गताःपारावारविहारपूजितपदाम्भोजाः प्रसन्नाः सदा ॥ ७९॥

śambhussarvajagatprabhurvibhuriti jñātvā paraṃ śāmbhavāḥtatpūjāniratāḥ parāt parataraṃ tejaḥ paraṃ śāmbhavam |prāpyānte paramotsavādṛtanijavyāpārapāraṅgatāḥpārāvāravihārapūjitapadāmbhojāḥ prasannāḥ sadā || 79||

कस्तूरीमृगराजराजसहितः कर्पूरगन्धो यथान ज्ञातः शुनकैस्तथा शिवशिवाचारव्रतानादरैः ।न ज्ञातं शिवलिङ्गपूजनफलं तत्कालकालार्चकैःज्ञेयं केवलमित्यलौकिकमिदं ज्ञेयं कथं पामरैः ॥ ८०॥

kastūrīmṛgarājarājasahitaḥ karpūragandho yathāna jñātaḥ śunakaistathā śivaśivācāravratānādaraiḥ |na jñātaṃ śivaliṅgapūjanaphalaṃ tatkālakālārcakaiḥjñeyaṃ kevalamityalaukikamidaṃ jñeyaṃ kathaṃ pāmaraiḥ || 80||

किमन्यद्वक्तव्यं स्मरहरकथासङ्गसरसोन विज्ञातो लोकरमितमहिमा तेन सहसा ।न बुद्धिर्मन्दानां शिवचरणसेवानुकरणेक्षणं वा न क्षीणं यदि मरणकालेऽप्यघकुलम् ॥ ८१॥

kimanyadvaktavyaṃ smaraharakathāsaṅgasarasona vijñāto lokaramitamahimā tena sahasā |na buddhirmandānāṃ śivacaraṇasevānukaraṇekṣaṇaṃ vā na kṣīṇaṃ yadi maraṇakāle'pyaghakulam || 81||

बलादेते लोकाः खलजनरता एव नितरांन जानन्त्येवालं बत बत न कालान्तकमतंअतोऽन्ते सन्तप्ताः प्रतिपदमहाघोरनरकेष्वसन्तोषे दोषप्रलयनविषादेति स विषम् ॥ ८२॥

balādete lokāḥ khalajanaratā eva nitarāṃna jānantyevālaṃ bata bata na kālāntakamataṃato'nte santaptāḥ pratipadamahāghoranarakeṣvasantoṣe doṣapralayanaviṣādeti sa viṣam || 82||

अहो मोहः कोवा जगति न महादेवभजनेमतिर्भक्तिः श्रद्धा कथमपि न तत्पूजनरतिः ।न तद्भक्तालापेप्यभिरुचिरतो यान्ति नरकेष्वघोरेषु भ्रष्टाः शिवरुचिरमार्गादिति शठाः ॥ ८३॥

aho mohaḥ kovā jagati na mahādevabhajanematirbhaktiḥ śraddhā kathamapi na tatpūjanaratiḥ |na tadbhaktālāpepyabhirucirato yānti narakeṣvaghoreṣu bhraṣṭāḥ śivaruciramārgāditi śaṭhāḥ || 83||

ललाटे किञ्चिद्वा सितभसितमालिप्य शिरसामुहुर्नत्वा यद्वा सकृदपि सुरुद्राक्षवपुषा ।शिवं दृष्ट्वा सायं जलमपि विनिक्षिप्य विमलंकलौ लिङ्गेश शिवपदसरोजे प्रविशति ॥ ८४॥

lalāṭe kiñcidvā sitabhasitamālipya śirasāmuhurnatvā yadvā sakṛdapi surudrākṣavapuṣā |śivaṃ dṛṣṭvā sāyaṃ jalamapi vinikṣipya vimalaṃkalau liṅgeśa śivapadasaroje praviśati || 84||

॥ इति शिवरहस्यान्तर्गते यमप्रोक्तं प्रदोषकालेलिङ्गपूजामहिमवर्णनं सम्पूर्णम् ॥॥ श्रीशिवरहस्यम् । हराख्यः तृतीयांशः । उत्तरार्धम् । अध्यायः ३यमसदस्यसंवादे प्रदोषकालदीपदर्शनपूजामहिमवर्णनम् । ५०७५॥

|| iti śivarahasyāntargate yamaproktaṃ pradoṣakāleliṅgapūjāmahimavarṇanaṃ sampūrṇam |||| śrīśivarahasyam | harākhyaḥ tṛtīyāṃśaḥ | uttarārdham | adhyāyaḥ 3yamasadasyasaṃvāde pradoṣakāladīpadarśanapūjāmahimavarṇanam | 5075||

– ॥ श्रीशिवरहस्यम् । हराख्यः तृतीयांशः । उत्तरार्धम् । अध्यायः ३– यमसदस्यसंवादे प्रदोषकालदीपदर्शनपूजामहिमवर्णनम् । ५०-७५॥

– || śrīśivarahasyam | harākhyaḥ tṛtīyāṃśaḥ | uttarārdham | adhyāyaḥ 3– yamasadasyasaṃvāde pradoṣakāladīpadarśanapūjāmahimavarṇanam | 50-75||