सिद्धान्तसारोपनिषत् Siddhantasara Upanishad

भद्रं कर्णेभिःइति शान्तिः

bhadraṃ karṇebhiḥiti śāntiḥ

अथ भारद्वाजः कुमारं पप्रच्छ । भगवन् मे ब्रूहिपरमतत्त्वकैलासरहस्यम् । तद्गुह्यमुवाच स्कन्दः ।साधु पृष्टं सर्वं निवेदयामि यथाज्ञातं मया ।हे भारद्वाज शृणु वाक्यमेतत् । परमकैवल्यः स एव कैलासः ।ईश्वरकृपया परमपरिपक्वचित्ता जानन्ति । नान्ये जानन्तिगुह्यमिदमनिर्वाच्यममितबोधसागरममितानन्दसमुद्रमखण्डानन्दरूपन्निरवयवं निराधारं निर्विकारं निरञ्जनमनन्तंब्रह्मानन्दसमष्टिकन्दं तैरानन्दपुरुषैश्चिद्रूपैरधिष्ठितंब्रह्मानन्दमयानन्तनिरतिशयानन्दसागराकारमात्मसमानानन्दविभूतिपुरुषानन्तानन्दमण्डितं नित्यमङ्गलमनन्तविभवम् ।ब्रह्मानन्दमयानन्तप्राकारप्रासादतोरणविमानोपवनावलीभिर्ज्वलच्छिखरैरुपलक्षितोनिरुपमनित्यनिरवद्यनिरतिशयनिरवधिकब्रह्मानन्दाचलोविराजते । तदुपरि ज्वलति निरतिशयानन्ददिव्यतेजोराशिः ।तदभ्यन्तरसंस्थाने शुद्धबोधानन्दलक्षणं विभाति ।तदन्तराले चिन्मयवेदिकाऽऽनन्दवेदिकाऽऽनन्दवनविभूषिता ।तत्र वेदकल्पतरुवनं यज्ञकल्पतरुवनं योगकल्पतरुवनम् ।तदभ्यन्तरे अमिततेजोराशिस्वात्मज्योतिर्ज्वलति ।तत्र परममङ्गलासनं विराजते । तस्योपरिसमासीनानन्तपरिपालकनन्द्यादिगणपाः सन्ति । अनन्तोत्कटजलदमण्डलंनिरतिशयदिव्यतेजोमण्डलवृन्दाकारपरमानन्दशुद्धबोधस्वरूपमनन्तानन्दसौदामिनीपरमविलासंनिरतिशयानन्तपरमानन्दपारावारजालम् ॥

atha bhāradvājaḥ kumāraṃ papraccha | bhagavan me brūhiparamatattvakailāsarahasyam | tadguhyamuvāca skandaḥ |sādhu pṛṣṭaṃ sarvaṃ nivedayāmi yathājñātaṃ mayā |he bhāradvāja śṛṇu vākyametat | paramakaivalyaḥ sa eva kailāsaḥ |īśvarakṛpayā paramaparipakvacittā jānanti | nānye jānantiguhyamidamanirvācyamamitabodhasāgaramamitānandasamudramakhaṇḍānandarūpanniravayavaṃ nirādhāraṃ nirvikāraṃ nirañjanamanantaṃbrahmānandasamaṣṭikandaṃ tairānandapuruṣaiścidrūpairadhiṣṭhitaṃbrahmānandamayānantaniratiśayānandasāgarākāramātmasamānānandavibhūtipuruṣānantānandamaṇḍitaṃ nityamaṅgalamanantavibhavam |brahmānandamayānantaprākāraprāsādatoraṇavimānopavanāvalībhirjvalacchikharairupalakṣitonirupamanityaniravadyaniratiśayaniravadhikabrahmānandācalovirājate | tadupari jvalati niratiśayānandadivyatejorāśiḥ |tadabhyantarasaṃsthāne śuddhabodhānandalakṣaṇaṃ vibhāti |tadantarāle cinmayavedikā''nandavedikā''nandavanavibhūṣitā |tatra vedakalpataruvanaṃ yajñakalpataruvanaṃ yogakalpataruvanam |tadabhyantare amitatejorāśisvātmajyotirjvalati |tatra paramamaṅgalāsanaṃ virājate | tasyoparisamāsīnānantaparipālakanandyādigaṇapāḥ santi | anantotkaṭajaladamaṇḍalaṃniratiśayadivyatejomaṇḍalavṛndākāraparamānandaśuddhabodhasvarūpamanantānandasaudāminīparamavilāsaṃniratiśayānantaparamānandapārāvārajālam ||

इति प्रथमावरणम् ।

iti prathamāvaraṇam |

तन्मध्ये कल्याणाचलो विभाति ।अनन्तानन्दपर्वतशिखरैरभिव्याप्तमनन्तबोधानन्दव्यूहैरभितस्ततंब्रह्मविद्याप्रवाहैरानन्दरसनिर्भरैःक्रीडानन्दपर्वतैरनन्तैरभिव्याप्तंब्रह्मविद्यामयैरनन्तप्राकारैरानन्दामृतमयैर्दिव्यगन्धैःस्वभावरिन्मयैरनन्तब्रह्मवनैरतिशौभितमपरब्रह्मविद्यासाम्राज्याधिदैवतमनन्तमोक्षसाम्राज्याद्वितीयमेकंपरमकल्याणमनन्तविभवममितबोधानन्दाचलोपरिस्थितंशुद्धबोधमयानन्तप्रासादैःसंवृतमानन्दमयानन्तविमानावलीभिर्विराजितमत्याश्चर्यानन्तविभूतिसममनन्तशुद्धानन्दपरिघैःसमावृतमनन्तदिव्यतेजोज्वालाजालैरभितोऽनिशंप्रज्वल्यन्तमत्याश्चर्यानन्तविभूतिसमष्ट्याकारमानन्दरसप्रवाहैरलङ्कृतममितविज्ञानतरङ्गिण्याः प्रवाहैरतिमङ्गलंब्रह्मतेजोविशेषाकारैरनन्तब्रह्मवनैरभितस्ततंब्रह्मविद्याकल्पतरुवनैः सुशोभितं बोधकल्पतरुवनैःपरिवेष्टितमनन्तनित्यमुक्तैरभिव्याप्तंतदभ्यन्तरेऽनन्तदिव्यमङ्गलासनं विराजते । तदुपरिनित्यज्ञानानन्दरूपा अद्वैतशिवपूजकास्तिष्ठन्ति ॥

tanmadhye kalyāṇācalo vibhāti |anantānandaparvataśikharairabhivyāptamanantabodhānandavyūhairabhitastataṃbrahmavidyāpravāhairānandarasanirbharaiḥkrīḍānandaparvatairanantairabhivyāptaṃbrahmavidyāmayairanantaprākārairānandāmṛtamayairdivyagandhaiḥsvabhāvarinmayairanantabrahmavanairatiśaubhitamaparabrahmavidyāsāmrājyādhidaivatamanantamokṣasāmrājyādvitīyamekaṃparamakalyāṇamanantavibhavamamitabodhānandācaloparisthitaṃśuddhabodhamayānantaprāsādaiḥsaṃvṛtamānandamayānantavimānāvalībhirvirājitamatyāścaryānantavibhūtisamamanantaśuddhānandaparighaiḥsamāvṛtamanantadivyatejojvālājālairabhito'niśaṃprajvalyantamatyāścaryānantavibhūtisamaṣṭyākāramānandarasapravāhairalaṅkṛtamamitavijñānataraṅgiṇyāḥ pravāhairatimaṅgalaṃbrahmatejoviśeṣākārairanantabrahmavanairabhitastataṃbrahmavidyākalpataruvanaiḥ suśobhitaṃ bodhakalpataruvanaiḥpariveṣṭitamanantanityamuktairabhivyāptaṃtadabhyantare'nantadivyamaṅgalāsanaṃ virājate | taduparinityajñānānandarūpā advaitaśivapūjakāstiṣṭhanti ||

इति द्वितीयावरणम् ।

iti dvitīyāvaraṇam |

तन्मध्ये चिदानन्दाचलो विभाति । तदुपरि ब्रह्मतेजोमयानन्तशिखराःसन्ति । तत्र ब्रह्मविद्यामयानन्तपरिघाः सन्ति ।वाचामगोचरानन्तचिन्मयानन्दवनैः परिवेष्टितंब्रह्मकल्पतरुवनैः समावृतं अमुतकल्पतरुवनैरुपशोभितंब्रह्मतेजोमयानान्दरसप्रवाहैरतिशोभितं ब्रह्मविद्यातरङ्गिण्याःप्रवाहैः सुमङ्गलं निरतिशयानन्तदिव्यानन्दतेजोज्वालाराशिमण्डलंज्वलति । परमानन्दमयानन्तविमानावलिभिःसङ्कुलमनन्तचिन्मयप्रासादजालसङ्कुलमनन्तब्रह्मानन्दानुभवपताकाध्वजतोरणैरलङ्कृतमनन्तनित्यमुक्तैरभिव्याप्तंतदभ्यन्तरसंस्थानेऽनन्तचिन्मयासनं विराजते । तस्योपरिनित्यशुऽद्धबुद्धमुक्तशिवैक्यभक्तास्तिष्ठन्ति ॥

tanmadhye cidānandācalo vibhāti | tadupari brahmatejomayānantaśikharāḥsanti | tatra brahmavidyāmayānantaparighāḥ santi |vācāmagocarānantacinmayānandavanaiḥ pariveṣṭitaṃbrahmakalpataruvanaiḥ samāvṛtaṃ amutakalpataruvanairupaśobhitaṃbrahmatejomayānāndarasapravāhairatiśobhitaṃ brahmavidyātaraṅgiṇyāḥpravāhaiḥ sumaṅgalaṃ niratiśayānantadivyānandatejojvālārāśimaṇḍalaṃjvalati | paramānandamayānantavimānāvalibhiḥsaṅkulamanantacinmayaprāsādajālasaṅkulamanantabrahmānandānubhavapatākādhvajatoraṇairalaṅkṛtamanantanityamuktairabhivyāptaṃtadabhyantarasaṃsthāne'nantacinmayāsanaṃ virājate | tasyoparinityaśu'ddhabuddhamuktaśivaikyabhaktāstiṣṭhanti ||

इति तृतीयावरणम् ।

iti tṛtīyāvaraṇam |

तन्मध्येऽमितबोधानन्दाचलो विभाति । तदुपरिपरमकैवल्यानन्दरूपानन्तशिखराः सन्ति । तत्रपरमानन्दामुतमयैर्दिव्यानन्तप्राकारो ज्वलति । दिव्यगन्धैःस्वभावचिन्मयैरनन्तब्रह्मवनैरतिशोभितमानन्दकल्पतरुवनैरावृतं मुक्तिकल्पतरुवनैः सुशोभितंपारावारानन्दरसनिर्भरैरतिशोभितंस्वात्मानन्दानुभवतरङ्गिण्याः प्रवाहैरतिमङ्गलंपरमकल्याणमनन्तविभवममिततेजोराश्याकारमनन्तब्रह्मतेजोराशिसमष्ट्याकारमनन्तदिव्यतेजोज्वालाजालैरभितोऽनिशंप्रज्वलितमनन्तदिव्यापारब्रह्मविद्यासाम्राज्याधिदैवतममोघनिजमन्दकटाक्षचिदानन्दमयानेकप्रासादविशेषैः परिवेष्टितंब्रह्मविद्यामयैरनन्तप्रकारानन्दामृरतदिव्यमङ्गलविमानैःसुशोभितं चिद्रूपविलासनिभचिन्मयासनं विराजते । अधितिष्ठन्तितिजोराशिं तदन्तर्गतदिव्यतेजोविशेपमखिलपवित्राणां परमंपवित्रं चिद्रूपपरानन्तनित्यमुक्तैभिव्याप्तं सच्चिदानन्दरूपाःशिवात्मैक्योपासकाः ॥

tanmadhye'mitabodhānandācalo vibhāti | tadupariparamakaivalyānandarūpānantaśikharāḥ santi | tatraparamānandāmutamayairdivyānantaprākāro jvalati | divyagandhaiḥsvabhāvacinmayairanantabrahmavanairatiśobhitamānandakalpataruvanairāvṛtaṃ muktikalpataruvanaiḥ suśobhitaṃpārāvārānandarasanirbharairatiśobhitaṃsvātmānandānubhavataraṅgiṇyāḥ pravāhairatimaṅgalaṃparamakalyāṇamanantavibhavamamitatejorāśyākāramanantabrahmatejorāśisamaṣṭyākāramanantadivyatejojvālājālairabhito'niśaṃprajvalitamanantadivyāpārabrahmavidyāsāmrājyādhidaivatamamoghanijamandakaṭākṣacidānandamayānekaprāsādaviśeṣaiḥ pariveṣṭitaṃbrahmavidyāmayairanantaprakārānandāmṛratadivyamaṅgalavimānaiḥsuśobhitaṃ cidrūpavilāsanibhacinmayāsanaṃ virājate | adhitiṣṭhantitijorāśiṃ tadantargatadivyatejoviśepamakhilapavitrāṇāṃ paramaṃpavitraṃ cidrūpaparānantanityamuktaibhivyāptaṃ saccidānandarūpāḥśivātmaikyopāsakāḥ ||

इति चतुर्थावरणम् ।

iti caturthāvaraṇam |

अनन्तानन्दपर्वतैः परमकौतुकमाभाति । तदुपरिज्वलति निरतिशयानन्ददिव्यतेजोराशिमण्डलम् ।चिदानन्दमयानन्तप्राकारविशेषैःपरिवेष्टितम् । तच्च परमकल्याणविलासविशेषम् ।तदखण्डदिव्यतेजोमण्डलाकारं परमानन्दसौदामिनीचयोज्ज्वलम् ।तच्चामितपरमतेजःपरमविहारसंस्थानविशेषंपरमतेजोमण्डलविशेषं परमानन्दामृतब्रह्मविद्यामयानन्तसमुद्रंचिदानन्दतरङ्गाकारम् । तन्मध्येअनन्तदिव्यतेजःपर्वतसमष्ट्याकारमपरिच्छिन्नानन्तशुद्धबोधानन्दमण्डलंवाचामगोचरानन्दब्रह्मतेजोराश्याकारमनन्तशिखरोज्ज्वलमखण्डतेजोमण्डलविशेषं नित्यानन्दमूर्तिमद्भिः परममङ्गलैःपरिधीकृतमपरिछिन्नानन्दसागराकारंब्रह्मानन्दरसक्रीडावनैः सुशोभितमनन्तसहस्रानन्दप्राकारैःसमुज्ज्वलितं मुक्तिकल्पतरुवनैः परिवेष्टितंविभूतिकल्पतरुवनैरभितस्तमनन्तानन्दविमानजालसुंलमनन्तबोधसौधविशेषैरभितोऽनिशं प्रज्वलितं क्रीडानन्तमण्डपविशेषैर्विशेषितंबोधानन्दमयानन्तपरमछत्रध्वजचामरवितानतोरणैरलङ्कृरतंशुद्धानन्दविशेषसमष्टिमण्डलविशेषानन्तप्रासादोन्नतोज्ज्वलमखण्डचिद्धनानन्दविशेषं परमानन्दव्यूहैर्नित्यमुक्तैरभितस्ततमनन्तदिव्यतेजःपर्वतसमष्ट्याकारपरिच्छिन्नानन्तशुद्धबोधानन्दमण्डलंपरमानन्दलहरीवनशोभितमसङ्ख्याकानन्दसमुद्रमनन्तज्वालाजालैरलङ्कृतं चिदानन्दतरङ्गिण्याः प्रवाहैरतिमङ्गलंस्वात्मानन्दानुभवामृतकल्लोलरसप्रवाहैरलङ्कृतंस्वप्रकाशानन्तानन्दतेजोज्वालाजालैरावृरतम् । तदभ्यन्तरेचिन्मयानन्दासनमुज्ज्वलम् । तदुपरि विभात्यखण्डानन्दतेजोमण्डलम् ।तदभ्यन्तरसमासीनाः आनन्दसागरनित्यतृरप्ताः शिवाद्वैतोपासकाःस्वात्मलिङ्गार्चकास्तिष्ठन्ति । निरतिशयदिव्यतेजोमण्डलाकाराआनन्दघनसागराः परमकैवल्यस्वरूपानन्तगणाः परिसेवन्ते ॥

anantānandaparvataiḥ paramakautukamābhāti | taduparijvalati niratiśayānandadivyatejorāśimaṇḍalam |cidānandamayānantaprākāraviśeṣaiḥpariveṣṭitam | tacca paramakalyāṇavilāsaviśeṣam |tadakhaṇḍadivyatejomaṇḍalākāraṃ paramānandasaudāminīcayojjvalam |taccāmitaparamatejaḥparamavihārasaṃsthānaviśeṣaṃparamatejomaṇḍalaviśeṣaṃ paramānandāmṛtabrahmavidyāmayānantasamudraṃcidānandataraṅgākāram | tanmadhyeanantadivyatejaḥparvatasamaṣṭyākāramaparicchinnānantaśuddhabodhānandamaṇḍalaṃvācāmagocarānandabrahmatejorāśyākāramanantaśikharojjvalamakhaṇḍatejomaṇḍalaviśeṣaṃ nityānandamūrtimadbhiḥ paramamaṅgalaiḥparidhīkṛtamaparichinnānandasāgarākāraṃbrahmānandarasakrīḍāvanaiḥ suśobhitamanantasahasrānandaprākāraiḥsamujjvalitaṃ muktikalpataruvanaiḥ pariveṣṭitaṃvibhūtikalpataruvanairabhitastamanantānandavimānajālasuṃlamanantabodhasaudhaviśeṣairabhito'niśaṃ prajvalitaṃ krīḍānantamaṇḍapaviśeṣairviśeṣitaṃbodhānandamayānantaparamachatradhvajacāmaravitānatoraṇairalaṅkṛrataṃśuddhānandaviśeṣasamaṣṭimaṇḍalaviśeṣānantaprāsādonnatojjvalamakhaṇḍaciddhanānandaviśeṣaṃ paramānandavyūhairnityamuktairabhitastatamanantadivyatejaḥparvatasamaṣṭyākāraparicchinnānantaśuddhabodhānandamaṇḍalaṃparamānandalaharīvanaśobhitamasaṅkhyākānandasamudramanantajvālājālairalaṅkṛtaṃ cidānandataraṅgiṇyāḥ pravāhairatimaṅgalaṃsvātmānandānubhavāmṛtakallolarasapravāhairalaṅkṛtaṃsvaprakāśānantānandatejojvālājālairāvṛratam | tadabhyantarecinmayānandāsanamujjvalam | tadupari vibhātyakhaṇḍānandatejomaṇḍalam |tadabhyantarasamāsīnāḥ ānandasāgaranityatṛraptāḥ śivādvaitopāsakāḥsvātmaliṅgārcakāstiṣṭhanti | niratiśayadivyatejomaṇḍalākārāānandaghanasāgarāḥ paramakaivalyasvarūpānantagaṇāḥ parisevante ||

इति पञ्चमावरणम् ।

iti pañcamāvaraṇam |

परमचिद्विलाससमष्ट्याकारं निर्मलं निरवद्यंनिराश्रयमतिनिर्मलानन्तकोटिरविप्रकाशैकोज्ज्वलमनन्तोपनिषदर्थस्वरूपमखिलप्रमाणातीतंमनोवाचामगोचरं नित्यमुक्तस्वरूपं कैवल्यानन्दरूपंपरमानन्दलक्षणापरिच्छिन्नानन्तज्योतिः शाश्वतं शश्वद्विभाति ।तदभ्यन्तरसंस्थानेऽमितानन्दचिद्रूपाचलमखण्डपरमानन्दविशेषंबोधानन्दमहोज्ज्वलमनन्तचित्सागरकल्लोलजालशिखराकारंनित्यमङ्गलमन्दिरमनन्तानन्दबोधसौधविशेषैरभितोऽनिशंप्रज्वलितं चिदानन्दानन्तचित्सगरैः परिधीकृतंब्रह्मसाक्षात्कारानुभवविशेषबोधसारतरानन्तप्राकारैःसमुज्ज्वलितमनन्तसहस्रकैवल्यानन्दवनोपवनैःसुशोभितमनन्तानन्दविभूतिदिव्यतेजःपर्वतसमष्ट्याकरंस्वात्मानन्दानुभवविज्ञानघनरुद्राक्षकल्पतरुवनरैतिमङ्गलमनन्तानन्दचित्सागरमथनोद्भूतरसप्रवाहैरलङ्कृतमद्वितीयंस्वयम्प्रकाशमनिशंब्रह्मानन्दामृतरसाम्भोनिधितरङ्गिण्याः प्रवाहैरतिमङ्गलंनिरुपमनिरवद्यनित्यशुद्धबुद्धनिरतिशयतेजोराशिविशेषानन्तानन्दविमानजालावलिभिःममाकुलं क्रीडानन्तमण्टपविशेषैर्विशेषितंबोधानन्दमयानन्तदिव्यतेजोराशिविशेषचैतन्यप्रासादैःपरिवेष्टितमनन्तपरमानन्दामृतरसाब्धिकल्लोलतरङ्गावलिभिर्दिव्यतेजोमयछत्रचामरध्वजपताकावितानतोरणादिभिरलङ्कृतंपरमानन्दव्यूहैर्नित्यमुक्तैरभितस्ततंतच्चानन्तब्रह्मतेजोमयबिल्वकल्पतरुवनैराकुलंवेदान्तसारभूतसिद्धान्तानन्तस्कन्धैर्विराजितंमहावाक्यार्थस्वरूपानन्तशाखासमन्वितंसच्चिदानन्दस्वरूपानन्तानन्दपत्रेस्सुमङ्गलमद्वितीयात्मचैतन्यवुन्तैःसुसंलग्नं विज्ञानघनमानन्दामृतकल्लोलानन्तपुष्पैरलङ्कृतमखण्डानन्दाह्लादानन्तप्रवाहदिव्यसुगन्धैःसमाकुलं निरतिशयानन्दामृतसारसागरानन्तमकरन्दाकारंनिश्शङ्कानन्दमोक्षसाम्राज्यचिन्तामणिफलानन्तैर्विराजितंवाचामगोचरमनोन्मनानन्दाम्बुधिदिव्यतेजोमयज्वालाजालदीपितात्यन्तोन्नतानन्तशिखराकारं शिवालयं शिवानन्दमयदि०यनानालीलाविग्रहविलासविलसितानन्दाविर्भावचरित्रचित्रीकृतचित्रैरलङ्कृतंमूर्तिमद्भिः शिवधर्मानन्तोन्नतगोपुरद्वाराकारैरसङ्ख्यैरावृतंशिवधर्माननमूर्तिवृषभावलिभिः सुमङ्गलंशिवविज्ञानानन्दसागरतीर्थाकारं पुरतःस्थितानन्तदिव्यतीर्थानांनिजमन्दिरं विज्ञानानन्दघनस्वरूपानन्तसोपानमण्डलमालयमध्यगतंस्वात्मज्योतिर्मयचिद्रूपवेदिकास्थानविशेषं तदुपरिचैतन्यशक्त्यालङ्कृतस्वात्मचैतन्यकैलासेश्वरलिङ्गाकारं सुपूजितंतत्सन्निधौ शिवविज्ञानानन्दघनशैवधर्ममूर्तिमासाद्यवृषभाकृतिविराजितंशिवानन्दनन्दिसेनबाणरावणाद्यनन्तनानामयानन्तानन्दमूर्तिमासाद्यगणेशकुमारनन्दिभृङ्गिचण्डिरिटिकीर्तिमुखवीरभद्रभैरवमहाकालशोभनन्दिसुनन्दनन्दिसेनबाणरावणाद्यनन्तनानागपरूपमासाद्यानन्तगणमेवितशिवालयस्यसमन्तात् स्वस्वस्थाने सुशोभितं बोधानन्दमयैरनन्तनित्यमुक्तैःपरिसेवितं शुद्धबोधपरमानन्दाकारवनंसन्ततामृतपुष्पवृष्टिभिः परिवेष्टितंपरमानन्दप्रवाहैरभिव्याप्तं मूर्तिमद्भिः परममङ्गलैःपरमकौतुकापरिच्छिन्नानन्दसागराकारं क्रीडानन्दपर्वतैरभिशोभितंवाचामगोचरानन्दब्रह्मतेजोराशिमण्डलमखण्डतेजोमण्डलविशेषंदिव्यनानामङ्गलवाद्यैरलडूकृतं प्रणवात्मकध्वन्याकारंविज्ञानघनस्वरूपमनन्तचिदादित्यसमष्ट्याकारं शिवाद्वैतोपासकाभजन्ते ॥

paramacidvilāsasamaṣṭyākāraṃ nirmalaṃ niravadyaṃnirāśrayamatinirmalānantakoṭiraviprakāśaikojjvalamanantopaniṣadarthasvarūpamakhilapramāṇātītaṃmanovācāmagocaraṃ nityamuktasvarūpaṃ kaivalyānandarūpaṃparamānandalakṣaṇāparicchinnānantajyotiḥ śāśvataṃ śaśvadvibhāti |tadabhyantarasaṃsthāne'mitānandacidrūpācalamakhaṇḍaparamānandaviśeṣaṃbodhānandamahojjvalamanantacitsāgarakallolajālaśikharākāraṃnityamaṅgalamandiramanantānandabodhasaudhaviśeṣairabhito'niśaṃprajvalitaṃ cidānandānantacitsagaraiḥ paridhīkṛtaṃbrahmasākṣātkārānubhavaviśeṣabodhasāratarānantaprākāraiḥsamujjvalitamanantasahasrakaivalyānandavanopavanaiḥsuśobhitamanantānandavibhūtidivyatejaḥparvatasamaṣṭyākaraṃsvātmānandānubhavavijñānaghanarudrākṣakalpataruvanaraitimaṅgalamanantānandacitsāgaramathanodbhūtarasapravāhairalaṅkṛtamadvitīyaṃsvayamprakāśamaniśaṃbrahmānandāmṛtarasāmbhonidhitaraṅgiṇyāḥ pravāhairatimaṅgalaṃnirupamaniravadyanityaśuddhabuddhaniratiśayatejorāśiviśeṣānantānandavimānajālāvalibhiḥmamākulaṃ krīḍānantamaṇṭapaviśeṣairviśeṣitaṃbodhānandamayānantadivyatejorāśiviśeṣacaitanyaprāsādaiḥpariveṣṭitamanantaparamānandāmṛtarasābdhikallolataraṅgāvalibhirdivyatejomayachatracāmaradhvajapatākāvitānatoraṇādibhiralaṅkṛtaṃparamānandavyūhairnityamuktairabhitastataṃtaccānantabrahmatejomayabilvakalpataruvanairākulaṃvedāntasārabhūtasiddhāntānantaskandhairvirājitaṃmahāvākyārthasvarūpānantaśākhāsamanvitaṃsaccidānandasvarūpānantānandapatressumaṅgalamadvitīyātmacaitanyavuntaiḥsusaṃlagnaṃ vijñānaghanamānandāmṛtakallolānantapuṣpairalaṅkṛtamakhaṇḍānandāhlādānantapravāhadivyasugandhaiḥsamākulaṃ niratiśayānandāmṛtasārasāgarānantamakarandākāraṃniśśaṅkānandamokṣasāmrājyacintāmaṇiphalānantairvirājitaṃvācāmagocaramanonmanānandāmbudhidivyatejomayajvālājāladīpitātyantonnatānantaśikharākāraṃ śivālayaṃ śivānandamayadi0yanānālīlāvigrahavilāsavilasitānandāvirbhāvacaritracitrīkṛtacitrairalaṅkṛtaṃmūrtimadbhiḥ śivadharmānantonnatagopuradvārākārairasaṅkhyairāvṛtaṃśivadharmānanamūrtivṛṣabhāvalibhiḥ sumaṅgalaṃśivavijñānānandasāgaratīrthākāraṃ purataḥsthitānantadivyatīrthānāṃnijamandiraṃ vijñānānandaghanasvarūpānantasopānamaṇḍalamālayamadhyagataṃsvātmajyotirmayacidrūpavedikāsthānaviśeṣaṃ taduparicaitanyaśaktyālaṅkṛtasvātmacaitanyakailāseśvaraliṅgākāraṃ supūjitaṃtatsannidhau śivavijñānānandaghanaśaivadharmamūrtimāsādyavṛṣabhākṛtivirājitaṃśivānandanandisenabāṇarāvaṇādyanantanānāmayānantānandamūrtimāsādyagaṇeśakumāranandibhṛṅgicaṇḍiriṭikīrtimukhavīrabhadrabhairavamahākālaśobhanandisunandanandisenabāṇarāvaṇādyanantanānāgaparūpamāsādyānantagaṇamevitaśivālayasyasamantāt svasvasthāne suśobhitaṃ bodhānandamayairanantanityamuktaiḥparisevitaṃ śuddhabodhaparamānandākāravanaṃsantatāmṛtapuṣpavṛṣṭibhiḥ pariveṣṭitaṃparamānandapravāhairabhivyāptaṃ mūrtimadbhiḥ paramamaṅgalaiḥparamakautukāparicchinnānandasāgarākāraṃ krīḍānandaparvatairabhiśobhitaṃvācāmagocarānandabrahmatejorāśimaṇḍalamakhaṇḍatejomaṇḍalaviśeṣaṃdivyanānāmaṅgalavādyairalaḍūkṛtaṃ praṇavātmakadhvanyākāraṃvijñānaghanasvarūpamanantacidādityasamaṣṭyākāraṃ śivādvaitopāsakābhajante ||

इति षष्ठावरणम् ।(शैवौपनिषदः)

iti ṣaṣṭhāvaraṇam |(śaivaupaniṣadaḥ)

इति सिद्धान्तसारोपनिषत् समाप्त ।

iti siddhāntasāropaniṣat samāpta |