नटराजकुञ्चितपादसहस्रनामस्तोत्रम् Shrinatarajakunchitapadasahasranamastotram

॥ श्रीगुरुभ्यो नमः ॥॥ श्रीशिवकामसुन्दरीसमेत श्रीनटराजः शरणम् ॥पूर्वपीठिका ।यस्मात्सर्वं समुत्पन्नं चराचरमिदं जगत् ।इदं नमोनटेशाय तस्मै कारुपयर्द्ध्वये ॥ १॥

|| śrīgurubhyo namaḥ |||| śrīśivakāmasundarīsameta śrīnaṭarājaḥ śaraṇam ||pūrvapīṭhikā |yasmātsarvaṃ samutpannaṃ carācaramidaṃ jagat |idaṃ namonaṭeśāya tasmai kārupayarddhvaye || 1||

कैलासशिखरे रम्ये रत्नसिंहासने स्थितम् ।शङ्करं करुणामूर्तिं प्रणम्य परया मुदा ॥ २॥

kailāsaśikhare ramye ratnasiṃhāsane sthitam |śaṅkaraṃ karuṇāmūrtiṃ praṇamya parayā mudā || 2||

विनयावनता भूत्वा पप्रच्छ परमेश्वरी ।भगवन्! भव! सर्वज्ञ! भवतापहराव्यय ॥ ३॥

vinayāvanatā bhūtvā papraccha parameśvarī |bhagavan! bhava! sarvajña! bhavatāpaharāvyaya || 3||

त्वत्तः श्रुतं मया देव! सर्वं नामसहस्रकम् ।नटेशस्यापि नामानि सुश्रुतानि मया प्रभो! ॥ ४॥

tvattaḥ śrutaṃ mayā deva! sarvaṃ nāmasahasrakam |naṭeśasyāpi nāmāni suśrutāni mayā prabho! || 4||

त्वत्तः श्रेष्ठतमः पादः कुञ्चितः पद्मसन्निभः ।तस्मात्तन्नाम साहस्रं श्रोतुमिच्छामि शङ्कर! ॥ ५॥

tvattaḥ śreṣṭhatamaḥ pādaḥ kuñcitaḥ padmasannibhaḥ |tasmāttannāma sāhasraṃ śrotumicchāmi śaṅkara! || 5||

असकृत्प्रार्थितोऽपि त्वं न तत्कथितवानसि ।इदानीं कृपया शम्भो! वद वाञ्छाभिपूर्तये ॥ ६॥

asakṛtprārthito'pi tvaṃ na tatkathitavānasi |idānīṃ kṛpayā śambho! vada vāñchābhipūrtaye || 6||

श्रीशिव उवाच ।साधु साधु महादेवि! पृष्टं सर्वजगद्धितम् ।पुरा नारायणः श्रीमान् लोकरक्षापरायणः ॥ ७॥

śrīśiva uvāca |sādhu sādhu mahādevi! pṛṣṭaṃ sarvajagaddhitam |purā nārāyaṇaḥ śrīmān lokarakṣāparāyaṇaḥ || 7||

क्षीराब्धौ सुचिरं कालं साम्बमूर्तिधरं शिवम् ।मामेकाग्रेण चित्तेन ध्यायन् न्यवसदच्युतः ॥ ८॥

kṣīrābdhau suciraṃ kālaṃ sāmbamūrtidharaṃ śivam |māmekāgreṇa cittena dhyāyan nyavasadacyutaḥ || 8||

तपसा तस्य सन्तुष्टः प्रसन्नोऽहं कृपावशात् ।ध्यानात्समुत्थितो विष्णुर्लक्ष्म्या मां पर्यपूजयत् ॥ ९॥

tapasā tasya santuṣṭaḥ prasanno'haṃ kṛpāvaśāt |dhyānātsamutthito viṣṇurlakṣmyā māṃ paryapūjayat || 9||

तुष्टाव विविधैस्त्वतोत्रैर्वेदवेदान्तसम्मितैः ।वरं वरय हे वत्स! यदिष्टं मनसि स्थितम् ॥ १०॥

tuṣṭāva vividhaistvatotrairvedavedāntasammitaiḥ |varaṃ varaya he vatsa! yadiṣṭaṃ manasi sthitam || 10||

तत्ते दास्यामि न चिरादित्युक्तः कमलेक्षणः ।प्राह मां परया भक्त्या वरं दास्यसि चेत्प्रभो ॥ ११॥

tatte dāsyāmi na cirādityuktaḥ kamalekṣaṇaḥ |prāha māṃ parayā bhaktyā varaṃ dāsyasi cetprabho || 11||

रक्षार्थं सर्वजगतामसुराणा क्षयाय च ।सार्वात्म्ययोगसिद्ध्यर्थं मन्त्रमेकं ममादिश ॥ १२॥

rakṣārthaṃ sarvajagatāmasurāṇā kṣayāya ca |sārvātmyayogasiddhyarthaṃ mantramekaṃ mamādiśa || 12||

इति सम्प्रार्थितस्तेन माधवेनाहमम्बिके ।सञ्चिन्त्यानुत्तम स्तोत्रं सर्वेषां सर्वसिद्धिदम् ॥ १३॥

iti samprārthitastena mādhavenāhamambike |sañcintyānuttama stotraṃ sarveṣāṃ sarvasiddhidam || 13||

नटेशकुञ्चिताङ्घ्रेस्तु नामसाहस्रमुत्तमम् ।लक्षमीकान्ताय भक्ताय उक्तवानस्मि शङ्करि! ॥ १४॥

naṭeśakuñcitāṅghrestu nāmasāhasramuttamam |lakṣamīkāntāya bhaktāya uktavānasmi śaṅkari! || 14||

तेन जित्वाऽसुरान् सर्वान् ररक्ष सकलं जगत् ।सार्वात्म्ययोगसिद्धिं च प्राप्तवानम्बुजेक्षणः ॥ १५॥

tena jitvā'surān sarvān rarakṣa sakalaṃ jagat |sārvātmyayogasiddhiṃ ca prāptavānambujekṣaṇaḥ || 15||

तदेव प्रार्थयस्यद्य नामसाहस्रमम्बिके ।पठनान्मननाद्यस्य नृत्तं दर्शयति प्रभुः ॥ १६॥

tadeva prārthayasyadya nāmasāhasramambike |paṭhanānmananādyasya nṛttaṃ darśayati prabhuḥ || 16||

सर्वपापहरं पुण्यं सर्वरक्षाकरं नृणाम् ।सर्वैश्वर्यप्रदं सर्वसिद्धिदं मुक्तिदं परम् ॥ १७॥

sarvapāpaharaṃ puṇyaṃ sarvarakṣākaraṃ nṛṇām |sarvaiśvaryapradaṃ sarvasiddhidaṃ muktidaṃ param || 17||

वक्ष्यामि शृणु हे देवि! नामसाहस्रमुत्तमम् ।अस्य श्री शिवकामसुन्दरीसमेत श्री नटराजराजकुञ्चितपादसहस्रनामस्तोत्रमहामन्त्रस्य सदाशिव ऋषिः\, महाविराट् छन्दः\,श्रीशिवकामसुन्दरीसमेतश्रीनटराजराजो देवता । बीजं\, शक्तिः\,कलिकं\,अङ्गन्यासकरन्यासौ च चिन्तामणि मन्त्रवत् ॥ॐ श्रीशिवाय नमः इति बीजम् । ॐ अनन्तशक्तये नमः इति शक्तिः ।महेश्वराय नमः इति कीलकम् । श्रीनटेश्वरप्रसादसिद्ध्यर्थे नामपरायणेअर्चने विनियोगः ।ॐ नम्याय नमः अङ्गुष्ठाभ्यां नमः । स्वाहा नमः तर्जनीभ्यां स्वाहा(नमः) ॐ वषट्काराय नमः मध्यमाभ्यां वषट् (नमः) । ॐ हुङ्कारायनमः अनामिकाभ्यां हुं (नमः) ॐ वौषट्काराय नमः । कनिष्ठिकष्ठयावौषट् (नमः) ॐ फट्काराय नमः करतलकरपृष्ठाभ्यां फट् (नमः)। ॐ नम्याय नमः हृदयाय नमः । ॐ स्वाहा नमः शिरसे स्वाहा ।ॐ वषट्काराय नमः शिखायै वषट् । ॐ हुङ्काराय नमः कवचायहुम् । ॐ वौषट्काराय नमः नेत्रत्रयाय वौषट् । ॐ फट्कराय नमःअस्त्राय फट् । ॐ भृर्भुवस्सुवरों इति दिग्बन्धः ।ध्यानम् ।ध्यायेत्कोटिरविप्रभं त्रिनयनं शीतांशुगङ्गाधरंदक्षाङ्घ्रिस्थितवामकुञ्चितपदं शार्दूलचर्माम्बरम् ।वह्निं डोलकराभयं डमरुकं वामे शिवां श्यामलांकल्हारां जपस्रक्षुकां कटिकरां देवीं सभेशं भणे ॥ १॥

vakṣyāmi śṛṇu he devi! nāmasāhasramuttamam |asya śrī śivakāmasundarīsameta śrī naṭarājarājakuñcitapādasahasranāmastotramahāmantrasya sadāśiva ṛṣiḥ\, mahāvirāṭ chandaḥ\,śrīśivakāmasundarīsametaśrīnaṭarājarājo devatā | bījaṃ\, śaktiḥ\,kalikaṃ\,aṅganyāsakaranyāsau ca cintāmaṇi mantravat ||oṃ śrīśivāya namaḥ iti bījam | oṃ anantaśaktaye namaḥ iti śaktiḥ |maheśvarāya namaḥ iti kīlakam | śrīnaṭeśvaraprasādasiddhyarthe nāmaparāyaṇearcane viniyogaḥ |oṃ namyāya namaḥ aṅguṣṭhābhyāṃ namaḥ | svāhā namaḥ tarjanībhyāṃ svāhā(namaḥ) oṃ vaṣaṭkārāya namaḥ madhyamābhyāṃ vaṣaṭ (namaḥ) | oṃ huṅkārāyanamaḥ anāmikābhyāṃ huṃ (namaḥ) oṃ vauṣaṭkārāya namaḥ | kaniṣṭhikaṣṭhayāvauṣaṭ (namaḥ) oṃ phaṭkārāya namaḥ karatalakarapṛṣṭhābhyāṃ phaṭ (namaḥ)| oṃ namyāya namaḥ hṛdayāya namaḥ | oṃ svāhā namaḥ śirase svāhā |oṃ vaṣaṭkārāya namaḥ śikhāyai vaṣaṭ | oṃ huṅkārāya namaḥ kavacāyahum | oṃ vauṣaṭkārāya namaḥ netratrayāya vauṣaṭ | oṃ phaṭkarāya namaḥastrāya phaṭ | oṃ bhṛrbhuvassuvaroṃ iti digbandhaḥ |dhyānam |dhyāyetkoṭiraviprabhaṃ trinayanaṃ śītāṃśugaṅgādharaṃdakṣāṅghristhitavāmakuñcitapadaṃ śārdūlacarmāmbaram |vahniṃ ḍolakarābhayaṃ ḍamarukaṃ vāme śivāṃ śyāmalāṃkalhārāṃ japasrakṣukāṃ kaṭikarāṃ devīṃ sabheśaṃ bhaṇe || 1||

फाले रत्नत्रिपुण्ड्रं फणिनमपि गले पादपीठे च भूतंबाह्वोर्वह्निं च ढक्कं वदनसरसिजे सूर्यचन्द्रौ शिखीन्द्रम् ।ओङ्काराख्यप्रभायां सुरभुवनगणं पार्श्वयोर्वाद्यकारौ यःकृत्वाऽऽनन्दनृत्तं स्वसदसि कुरुते कुञ्चिताङ्घ्रिं भजेऽहम् ॥ २॥

phāle ratnatripuṇḍraṃ phaṇinamapi gale pādapīṭhe ca bhūtaṃbāhvorvahniṃ ca ḍhakkaṃ vadanasarasije sūryacandrau śikhīndram |oṅkārākhyaprabhāyāṃ surabhuvanagaṇaṃ pārśvayorvādyakārau yaḥkṛtvā''nandanṛttaṃ svasadasi kurute kuñcitāṅghriṃ bhaje'ham || 2||

ऊरुन्याससुडोल वह्रि शुकभृद्वामं कराम्भोरुहंढक्काच्छाक्षस्रगुत्पलाभयकरं वामं पदं कुञ्चितम् ।उद्धृत्याधरभूत पृष्ठविलसद्दक्षाङ्घ्रिमर्धाम्बिकंसामीवस्त्रसुवेणिदृक्कुचभरं ध्यायेन्नटं मेलनम् ॥ ३॥

ūrunyāsasuḍola vahri śukabhṛdvāmaṃ karāmbhoruhaṃḍhakkācchākṣasragutpalābhayakaraṃ vāmaṃ padaṃ kuñcitam |uddhṛtyādharabhūta pṛṣṭhavilasaddakṣāṅghrimardhāmbikaṃsāmīvastrasuveṇidṛkkucabharaṃ dhyāyennaṭaṃ melanam || 3||

ध्यायेदात्मविमोहसंस्थितपदं रक्तांशुकं शङ्करंकिञ्चित्कुञ्चितवामपादमतुलं व्यालम्बबाहुं त्रिभिः ।वामे पौण्ड्र धनुश्च पाशदहनौ दक्षे करे चाभयंपौष्पं मार्गणमङ्कुशं डमरुकं बिभ्राणमच्छच्छविम् ॥ ४॥

dhyāyedātmavimohasaṃsthitapadaṃ raktāṃśukaṃ śaṅkaraṃkiñcitkuñcitavāmapādamatulaṃ vyālambabāhuṃ tribhiḥ |vāme pauṇḍra dhanuśca pāśadahanau dakṣe kare cābhayaṃpauṣpaṃ mārgaṇamaṅkuśaṃ ḍamarukaṃ bibhrāṇamacchacchavim || 4||

॥ अथ सहस्रनामस्तोत्रम् ॥अखण्डबोधोऽखण्डात्मा घण्टामण्डलमण्डितः ।अखण्डानन्दचिद्रूपः परमानन्दताण्डवः ॥ १॥

|| atha sahasranāmastotram ||akhaṇḍabodho'khaṇḍātmā ghaṇṭāmaṇḍalamaṇḍitaḥ |akhaṇḍānandacidrūpaḥ paramānandatāṇḍavaḥ || 1||

अगम्यमहिमाम्भोधिः अनौपम्ययशोनिधिः ।अग्रेवधोऽग्रेसम्पूज्यो हन्ता तारो मयोभवः ॥ २॥

agamyamahimāmbhodhiḥ anaupamyayaśonidhiḥ |agrevadho'gresampūjyo hantā tāro mayobhavaḥ || 2||

अघोरोऽद्बुतचारित्र आनन्दवपुरग्रणीः ।अजीर्णस्सुकुमारोऽन्यः पारदर्शी पुरन्दरः ॥ ३॥

aghoro'dbutacāritra ānandavapuragraṇīḥ |ajīrṇassukumāro'nyaḥ pāradarśī purandaraḥ || 3||

अतर्क्यस्सुकरस्सारः सत्तामात्रस्सदाशिवः ।अनन्तरूप एकात्मा स्वस्तरुर्व्याहृतिः स्वधा ॥अनन्तशक्तिराचार्यः पुष्कलस्सर्वपूरणः ।अनर्घरत्नखचितकिरीटो निकटेस्थितः ॥ ५॥

atarkyassukarassāraḥ sattāmātrassadāśivaḥ |anantarūpa ekātmā svastarurvyāhṛtiḥ svadhā ||anantaśaktirācāryaḥ puṣkalassarvapūraṇaḥ |anargharatnakhacitakirīṭo nikaṭesthitaḥ || 5||

अनहङ्कृतिरच्छेद्यस्स्वानन्दैकघनाकृतिः ।अनावरणविज्ञानो निर्विभागो विभावसुः ॥ ६॥

anahaṅkṛtiracchedyassvānandaikaghanākṛtiḥ |anāvaraṇavijñāno nirvibhāgo vibhāvasuḥ || 6||

अनिर्देश्योऽनिलोऽगम्योऽविक्रियोऽमोघवैभवः ।अनुत्तमः परोदासो मुक्तिदो मुदिताननः ॥ ७॥

anirdeśyo'nilo'gamyo'vikriyo'moghavaibhavaḥ |anuttamaḥ parodāso muktido muditānanaḥ || 7||

अन्नानां पतिरत्युग्रो हरिध्येयोऽद्वयाकृतिः ।अपरोक्षोऽव्रणोऽलिङ्गोऽप्यद्वेष्टा प्रेमसागरः ॥ ८॥

annānāṃ patiratyugro haridhyeyo'dvayākṛtiḥ |aparokṣo'vraṇo'liṅgo'pyadveṣṭā premasāgaraḥ || 8||

अपर्यन्तोऽपरिच्छेद्योऽगोचरो रुग्विमोचकः ।अपस्मृतिन्यस्तपादः कृत्तिवासाः कृपाकरः ॥ ९॥

aparyanto'paricchedyo'gocaro rugvimocakaḥ |apasmṛtinyastapādaḥ kṛttivāsāḥ kṛpākaraḥ || 9||

अप्रमेयोऽप्रतिरथः प्रद्युम्नः प्रमथेश्वरः ।अमानी मदनोऽमन्युरमानो मानदो मनुः ॥ १०॥

aprameyo'pratirathaḥ pradyumnaḥ pramatheśvaraḥ |amānī madano'manyuramāno mānado manuḥ || 10||

अमूल्यमणिसभास्वत्फणीन्द्रकरकङ्कणः ।अरुणः शरणः शर्वः शरण्य शर्मदः शिवः ॥ ११॥

amūlyamaṇisabhāsvatphaṇīndrakarakaṅkaṇaḥ |aruṇaḥ śaraṇaḥ śarvaḥ śaraṇya śarmadaḥ śivaḥ || 11||

अवशस्स्ववशस्स्थास्नुरन्तर्यामी शतक्रतुः ।अशुभक्षयकृज्ज्योतिरनाकाशस्त्वलेपकः ॥ १२॥

avaśassvavaśassthāsnurantaryāmī śatakratuḥ |aśubhakṣayakṛjjyotiranākāśastvalepakaḥ || 12||

अस्नेहस्सङ्गनिर्मुक्तोऽह्रस्वोऽदीर्घोऽविशेषकःअक्षरस्त्र्यक्षरस्त्रयक्षः पक्षपातविवर्जितः ॥ १३॥

asnehassaṅganirmukto'hrasvo'dīrgho'viśeṣakaḥakṣarastryakṣarastrayakṣaḥ pakṣapātavivarjitaḥ || 13||

आततावी महारुद्रः क्षेत्राणामधिपोऽक्षदः ।आतन्वानश्शतानन्दो गृत्सो गृत्सपतिस्मृरः ॥ १४॥

ātatāvī mahārudraḥ kṣetrāṇāmadhipo'kṣadaḥ |ātanvānaśśatānando gṛtso gṛtsapatismṛraḥ || 14||

आदित्यवर्णस्सञ्ज्योतिस्सम्यग्दर्शनतत्परः ।आदिभूतो महाभूतस्स्वेच्छाकलितविग्रहः ॥ १५॥

ādityavarṇassañjyotissamyagdarśanatatparaḥ |ādibhūto mahābhūtassvecchākalitavigrahaḥ || 15||

आप्तकामोऽनुमन्ताऽऽत्मकामोऽभिन्नोऽनणुर्हरः ।आभास्वरः परन्तत्वमादिमः पेशलः पविः ॥ १६॥

āptakāmo'numantā''tmakāmo'bhinno'naṇurharaḥ |ābhāsvaraḥ parantatvamādimaḥ peśalaḥ paviḥ || 16||

आव्याधिपतिरादित्यः ककुभः कालकोविदः ।इच्छानिच्छाविरहितो विहारी वीर्यवर्धनः ॥ १७॥

āvyādhipatirādityaḥ kakubhaḥ kālakovidaḥ |icchānicchāvirahito vihārī vīryavardhanaḥ || 17||

उद्दण्डताण्डवश्चण्ड ऊर्ध्वताण्डवपण्डितः ।उदासीनौपद्रष्टा मौनगम्यो मुनीश्वरः ॥ १८॥

uddaṇḍatāṇḍavaścaṇḍa ūrdhvatāṇḍavapaṇḍitaḥ |udāsīnaupadraṣṭā maunagamyo munīśvaraḥ || 18||

ऊर्ध्वपादूर्ध्वरेताश्च प्रौढनर्तनलम्पटः ।ओषधीशस्सतामीशौच्चैर्घोषो विभीषणः ॥ १९॥

ūrdhvapādūrdhvaretāśca prauḍhanartanalampaṭaḥ |oṣadhīśassatāmīśauccairghoṣo vibhīṣaṇaḥ || 19||

कन्दर्प कोटिसदृशः कपर्दी कमलाननः ।कपालमालाभरणाः कङ्कालः कलिनाशनः ॥ २०॥

kandarpa koṭisadṛśaḥ kapardī kamalānanaḥ |kapālamālābharaṇāḥ kaṅkālaḥ kalināśanaḥ || 20||

कपालमालालङ्कारः कालान्तकवपुर्धरः ।कमनीयः कलानाथशेखरः कम्बुकन्धरः ॥ २१॥

kapālamālālaṅkāraḥ kālāntakavapurdharaḥ |kamanīyaḥ kalānāthaśekharaḥ kambukandharaḥ || 21||

कमनीयनिजानन्दमुद्राञ्चितकराम्बुजः ।कराब्जधृतकालाग्निः कदम्बकुसुमारुणः ॥ २२॥

kamanīyanijānandamudrāñcitakarāmbujaḥ |karābjadhṛtakālāgniḥ kadambakusumāruṇaḥ || 22||

करिचर्माम्बरधरः कपाली कलुषापहः ।कल्याणमूर्तिः कल्याणीरमणः कमलेक्षणः ॥ २३॥

karicarmāmbaradharaḥ kapālī kaluṣāpahaḥ |kalyāṇamūrtiḥ kalyāṇīramaṇaḥ kamalekṣaṇaḥ || 23||

कक्षपश्च भुवन्तिश्च भवाख्यो वारिवस्कृतः ।कालकण्ठः कालकालः कालकूटविषाशनः ॥ २४॥

kakṣapaśca bhuvantiśca bhavākhyo vārivaskṛtaḥ |kālakaṇṭhaḥ kālakālaḥ kālakūṭaviṣāśanaḥ || 24||

कालनेता कालहन्ता कालचक्रप्रवर्तकः ।कालज्ञः कामदः कान्तः कामारिः कामपालकः ॥ २५॥

kālanetā kālahantā kālacakrapravartakaḥ |kālajñaḥ kāmadaḥ kāntaḥ kāmāriḥ kāmapālakaḥ || 25||

कालात्मा कालिकानाथः कार्कोटकविभूषणः ।कालिकानाट्यरसिको निशानटननिश्चलः ॥ २६॥

kālātmā kālikānāthaḥ kārkoṭakavibhūṣaṇaḥ |kālikānāṭyarasiko niśānaṭananiścalaḥ || 26||

कालीवादप्रियः कालः कालातीतः कलाधरः ।कुठारभृत्कुलाद्रीशः कुञ्चितैकपदाम्बुजः ॥ २७॥

kālīvādapriyaḥ kālaḥ kālātītaḥ kalādharaḥ |kuṭhārabhṛtkulādrīśaḥ kuñcitaikapadāmbujaḥ || 27||

कुलुञ्चानां पतिः कूप्यो धन्वावी धनदाधिपः ।कूटस्थः कूर्मपीठस्थः कूश्माण्डग्रहमोचकः ॥ २८॥

kuluñcānāṃ patiḥ kūpyo dhanvāvī dhanadādhipaḥ |kūṭasthaḥ kūrmapīṭhasthaḥ kūśmāṇḍagrahamocakaḥ || 28||

कूलङ्कषकृपासिन्धुः कुशली कुङ्कुमेश्वरः ।कृतज्ञः कृतिसारज्ञः कृशानुः कृष्णपिङ्गलः ॥ २९॥

kūlaṅkaṣakṛpāsindhuḥ kuśalī kuṅkumeśvaraḥ |kṛtajñaḥ kṛtisārajñaḥ kṛśānuḥ kṛṣṇapiṅgalaḥ || 29||

कृताकृतः कृशः कृष्णाः शान्तिदः शरभाकृतिः ।कृतान्तकृत्क्रियाधारः कृती कृपणरक्षकः ॥ ३०॥

kṛtākṛtaḥ kṛśaḥ kṛṣṇāḥ śāntidaḥ śarabhākṛtiḥ |kṛtāntakṛtkriyādhāraḥ kṛtī kṛpaṇarakṣakaḥ || 30||