उपनिषल्लिङ्गकथनम् Shivagaurisamvade Upanishallingakathanam

ईश्वरःअहमीशश्च जीवोऽहमित्यहङ्कारमानिनौ ।तावेव हरिब्रह्माणौ तलिङ्गादर्शकौ शिवे ॥ १॥

īśvaraḥahamīśaśca jīvo'hamityahaṅkāramāninau |tāveva haribrahmāṇau taliṅgādarśakau śive || 1||

तन्मौलिमूलं च सुरौ सोऽहङ्कारः प्रकीर्तितः ।अहं मानाभिपन्नानां नास्ति तत्पूजनं शिवे ॥ २॥

tanmaulimūlaṃ ca surau so'haṅkāraḥ prakīrtitaḥ |ahaṃ mānābhipannānāṃ nāsti tatpūjanaṃ śive || 2||

ईशोऽहं ब्रह्म परमं वाच्यवाचकवर्जितम् ।ध्यायन् स्वात्मैक्यविज्ञानमहानन्दाम्बुमग्नधीः ॥ २२॥

īśo'haṃ brahma paramaṃ vācyavācakavarjitam |dhyāyan svātmaikyavijñānamahānandāmbumagnadhīḥ || 22||

सदाशिवोऽहमस्मीति तन्निर्नोदकपानकृत् ।एवमात्ममहालिङ्गपूजा ते कथिता शिवे ॥ ३४॥

sadāśivo'hamasmīti tannirnodakapānakṛt |evamātmamahāliṅgapūjā te kathitā śive || 34||

एवं पूजयतो नित्यं पूज्यपूजाविवर्जितः ।पूजकः पूज्यतामेति सदालिङ्गमयोभवेत् ॥ ३५॥

evaṃ pūjayato nityaṃ pūjyapūjāvivarjitaḥ |pūjakaḥ pūjyatāmeti sadāliṅgamayobhavet || 35||

न पूजानलिङ्गं न चोपासनादि न वेदान्तधारारसास्वादनं हि ।न वेदप्रचारोत्थर्मैधकजालेस्शिवेमत्प्रसादैकलभ्यं किलेदम् ॥ ३६॥

na pūjānaliṅgaṃ na copāsanādi na vedāntadhārārasāsvādanaṃ hi |na vedapracārottharmaidhakajālesśivematprasādaikalabhyaṃ kiledam || 36||

न च प्राणकोशं न चानन्दकोशं न विज्ञानकोशं न चान्नादिकोशम् ।न चाणुर्न दीर्घं न बद्धं न मुक्तं न च द्वैतमेकं त्वनीशं परं च ॥ ३७॥

na ca prāṇakośaṃ na cānandakośaṃ na vijñānakośaṃ na cānnādikośam |na cāṇurna dīrghaṃ na baddhaṃ na muktaṃ na ca dvaitamekaṃ tvanīśaṃ paraṃ ca || 37||

(न चाणुर्न दीर्घं न बद्धं न मुक्तं न च द्वैतमेकं सदेशं महेशं) ॥ ३७॥

(na cāṇurna dīrghaṃ na baddhaṃ na muktaṃ na ca dvaitamekaṃ sadeśaṃ maheśaṃ) || 37||

न च व्यापकं देशकालादिहीनमवस्थादिहीनं त्वलिङ्गं रसादि (गुणदि) ।गुणातीतमेकं चिदानन्दरूपं घनं चाप्यखण्डं सदाखण्डितेषु ॥ ३८॥

na ca vyāpakaṃ deśakālādihīnamavasthādihīnaṃ tvaliṅgaṃ rasādi (guṇadi) |guṇātītamekaṃ cidānandarūpaṃ ghanaṃ cāpyakhaṇḍaṃ sadākhaṇḍiteṣu || 38||

मनोवागतीतं त्वनादिं च सूक्ष्मं सदा शुद्धबुद्धं त्वसङ्गं महाङ्गम् ।सदा लिङ्गसङ्गं त्वलिङ्गं सुतुङ्गं नभस्स्वान्तरङ्गं जनानामसङ्गम् ॥ ३९॥

manovāgatītaṃ tvanādiṃ ca sūkṣmaṃ sadā śuddhabuddhaṃ tvasaṅgaṃ mahāṅgam |sadā liṅgasaṅgaṃ tvaliṅgaṃ sutuṅgaṃ nabhassvāntaraṅgaṃ janānāmasaṅgam || 39||

न पुण्यं न पापं न तज्जन्मनाशे न चिन्ता नचार्तिर्न तल्लोभमोहौ ।न वा देशिको नैव शिष्यस्तदेवं न वेदान्तवादैर्दुरापं सदापम् ॥ ४०॥

na puṇyaṃ na pāpaṃ na tajjanmanāśe na cintā nacārtirna tallobhamohau |na vā deśiko naiva śiṣyastadevaṃ na vedāntavādairdurāpaṃ sadāpam || 40||

सहस्रास्यहस्तं सहस्रोरुपादं तदेवाधुना पाणिपादास्यहीनम् ।तथागन्धमेकं रसैश्चापि हीन मसंस्पर्शकं घ्राणजिह्वादिहीनम् ॥ ४१॥

sahasrāsyahastaṃ sahasrorupādaṃ tadevādhunā pāṇipādāsyahīnam |tathāgandhamekaṃ rasaiścāpi hīna masaṃsparśakaṃ ghrāṇajihvādihīnam || 41||

तुरीयं त्वशीर्णं शरीरेषु नित्यं विभु सर्वदेहादिधर्मैर्विहीनम् ।तथात्मानमिष्टं कनिष्टं च ज्येष्टं प्रियं वस्तुतस्सर्वभागेषु युक्तम् ॥ ४२॥

turīyaṃ tvaśīrṇaṃ śarīreṣu nityaṃ vibhu sarvadehādidharmairvihīnam |tathātmānamiṣṭaṃ kaniṣṭaṃ ca jyeṣṭaṃ priyaṃ vastutassarvabhāgeṣu yuktam || 42||

तदेवाखिलैर्भोगजालैर्विहीनं महानन्दसन्दोहधामैकसीम ।तदेवास्मि लिङ्गं तदेवास्मि भूतं तदेतद्भविष्यं शिवे वर्तमानम् ॥ ४३॥

tadevākhilairbhogajālairvihīnaṃ mahānandasandohadhāmaikasīma |tadevāsmi liṅgaṃ tadevāsmi bhūtaṃ tadetadbhaviṣyaṃ śive vartamānam || 43||

तदेवाखिलाधारपुच्छं प्रतिष्ठं तदेवाद्य ब्रह्म तदेव त्वमीशे ।तदेवेशि तत्त्वं सदा तत्त्वमस्मीत्यहंब्रह्मचास्मीति वाक्यैर्दुरापम् ॥ ४४॥

tadevākhilādhārapucchaṃ pratiṣṭhaṃ tadevādya brahma tadeva tvamīśe |tadeveśi tattvaṃ sadā tattvamasmītyahaṃbrahmacāsmīti vākyairdurāpam || 44||

तदेवायमात्मेति ब्रह्मेत्यहं वै सदा ब्रह्मभूतो भवेदेव ब्रह्म ।तदूर्ध्वं ह्यधस्थात्तदेवेति देवि तदेवेशि पश्चात्पुरस्तात्तदेव ॥ ४५॥

tadevāyamātmeti brahmetyahaṃ vai sadā brahmabhūto bhavedeva brahma |tadūrdhvaṃ hyadhasthāttadeveti devi tadeveśi paścātpurastāttadeva || 45||

तदेवाद्य लोकास्तथालोकलोक्या दिशो भूतवर्गं तथा वेदजालम् ।सुराश्चासुरा भूसुराभामुरं तत्प्रविष्टं समस्तेषु निष्टं विशिष्टम् ॥ ४६॥

tadevādya lokāstathālokalokyā diśo bhūtavargaṃ tathā vedajālam |surāścāsurā bhūsurābhāmuraṃ tatpraviṣṭaṃ samasteṣu niṣṭaṃ viśiṣṭam || 46||

कनिष्टं विशिष्टैश्च शिष्टीर्दुरापं सदा लोकनेत्रे शिवौ चापिविष्टम् ।तदीयप्रसादेन वायुर्द्धरित्री तथा सूर्यचन्द्रादयो वह्नयश्च ॥ ४७॥

kaniṣṭaṃ viśiṣṭaiśca śiṣṭīrdurāpaṃ sadā lokanetre śivau cāpiviṣṭam |tadīyaprasādena vāyurddharitrī tathā sūryacandrādayo vahnayaśca || 47||

विभात्यस्य भासैव लोकं त्वशेषं यदज्ञानतो नित्यमेतज्जडं च ।यदुद्बोधनेनापि सर्वं विभाति यदालोकने सर्वमेतद्धिपश्येत् ॥ ४८॥

vibhātyasya bhāsaiva lokaṃ tvaśeṣaṃ yadajñānato nityametajjaḍaṃ ca |yadudbodhanenāpi sarvaṃ vibhāti yadālokane sarvametaddhipaśyet || 48||

दृगेतदृशौ नैव रूपं तदेतन्न दृश्यं तथादर्शनं चापि गौरि ।न तद्ज्ञानमज्ञानमेतद्विचित्रं न सूक्ष्मं न च स्थूलमण्वादिहीनम् ॥ ४९॥

dṛgetadṛśau naiva rūpaṃ tadetanna dṛśyaṃ tathādarśanaṃ cāpi gauri |na tadjñānamajñānametadvicitraṃ na sūkṣmaṃ na ca sthūlamaṇvādihīnam || 49||

न तत्किञ्च केनापि पश्यञ्च जिघ्रं न च स्पर्शगन्धादिशब्दादिहीनम् ।तदेतत्सुराणां हृदिस्थं गुहास्थं न हि प्राणवाचां मनस्तोऽपि दूरम् ॥ ५०॥

na tatkiñca kenāpi paśyañca jighraṃ na ca sparśagandhādiśabdādihīnam |tadetatsurāṇāṃ hṛdisthaṃ guhāsthaṃ na hi prāṇavācāṃ manasto'pi dūram || 50||

न च स्त्री न पुंश्च न हि क्लीबमेतद्यदा केन कार्येण युक्तं हि तद्धि ।न बालं युवा वै न वृद्धं न दीर्घं न च ह्रस्वदीर्घं न कृष्णं न पीतम् ॥ ५१॥

na ca strī na puṃśca na hi klībametadyadā kena kāryeṇa yuktaṃ hi taddhi |na bālaṃ yuvā vai na vṛddhaṃ na dīrghaṃ na ca hrasvadīrghaṃ na kṛṣṇaṃ na pītam || 51||

न वै वर्तुलं नैव तद्वै चतुष्कं नचोर्ध्वं न चाधो न तद्विस्तरं हि ।तदेवाद्यखण्डं न खण्डादिहीनं समस्ताण्डगं विस्तृतं चाण्डतोऽपि ॥ ५२॥

na vai vartulaṃ naiva tadvai catuṣkaṃ nacordhvaṃ na cādho na tadvistaraṃ hi |tadevādyakhaṇḍaṃ na khaṇḍādihīnaṃ samastāṇḍagaṃ vistṛtaṃ cāṇḍato'pi || 52||

न शुष्कं न चार्द्रं धनं वापि देवि न किञ्चित्तदेवेह पश्यामि लिङ्गम् ।यतो ब्रह्मविष्ण्विन्द्ररुद्राः प्रजाता यतो वा महाभूतसङ्घानि देवि ॥ ५३॥

na śuṣkaṃ na cārdraṃ dhanaṃ vāpi devi na kiñcittadeveha paśyāmi liṅgam |yato brahmaviṣṇvindrarudrāḥ prajātā yato vā mahābhūtasaṅghāni devi || 53||

अनेनैव जीवन्ति नित्यं सदास्ते जगज्जालमेतन्महालोकवर्गैः ।तथान्ते लयं याति लिङ्ग त्वलिङ्गे तदेतद्विजिज्ञासस्व ब्रह्मत्वमेव ॥ ५४॥

anenaiva jīvanti nityaṃ sadāste jagajjālametanmahālokavargaiḥ |tathānte layaṃ yāti liṅga tvaliṅge tadetadvijijñāsasva brahmatvameva || 54||

येनैव सर्वेन्द्रियकल्पना तता रूपञ्च चक्षुः परिपश्यते तत् ।तदेव लिङ्गं विमलं प्रपश्य नानैव नास्ति परिदृश्यते तत् ॥ ५५॥

yenaiva sarvendriyakalpanā tatā rūpañca cakṣuḥ paripaśyate tat |tadeva liṅgaṃ vimalaṃ prapaśya nānaiva nāsti paridṛśyate tat || 55||

यदैव वाक्सर्वरसांश्च वेत्ति रसातिगं तत्परिपश्यलिङ्गम् ।तदेव तच्छ्रोत्रवरं च दिव्यं श्राव्यं शृणोतीदमेवाद्य लिङ्गम् ॥ ५६॥

yadaiva vāksarvarasāṃśca vetti rasātigaṃ tatparipaśyaliṅgam |tadeva tacchrotravaraṃ ca divyaṃ śrāvyaṃ śṛṇotīdamevādya liṅgam || 56||

यदेव चाघ्राति सुगन्धमेतत्तदेव लिङ्गं परिपश्य देवि ।यत्रैव त्वक्स्पर्शमथैव वेत्ति तदेव लिङ्गं मम देवि पश्य ॥ ५७॥

yadeva cāghrāti sugandhametattadeva liṅgaṃ paripaśya devi |yatraiva tvaksparśamathaiva vetti tadeva liṅgaṃ mama devi paśya || 57||

यदेव (यनैव) च प्राणिति प्राणिवर्गं बुद्ध्यादि यद्बोधयतेऽद्य लिङ्गम् ।पाण्यङ्घ्रिपायुप्रजनादिकेषु विसर्गजानन्दचलं च धर्मम् ॥ ५८॥

yadeva (yanaiva) ca prāṇiti prāṇivargaṃ buddhyādi yadbodhayate'dya liṅgam |pāṇyaṅghripāyuprajanādikeṣu visargajānandacalaṃ ca dharmam || 58||

तल्लिङ्गमेतद्धि विजानते जना मनो मनो यच्च तदेव लिङ्गम् ।यथैव नद्यस्सरमाणास्समुद्रं वेलातिगा नामरूपे विहाय ॥ ५९॥

talliṅgametaddhi vijānate janā mano mano yacca tadeva liṅgam |yathaiva nadyassaramāṇāssamudraṃ velātigā nāmarūpe vihāya || 59||

तल्लिङ्गसन्दर्शनतो नरो भवेन्नामातिगो रूपगुणातिगश्च ।तदेव लिङ्गं ध्वनिबिन्दुवर्णं मात्राकलातीतगुणातिगञ्च ॥ ६०॥

talliṅgasandarśanato naro bhavennāmātigo rūpaguṇātigaśca |tadeva liṅgaṃ dhvanibinduvarṇaṃ mātrākalātītaguṇātigañca || 60||

ओमोमिति प्राणवर्गे च वेदे वेदान्तसङ्गे च वदत्यभीक्ष्णम् ।ईशानवास्यं हि तदेव लिङ्गं पूर्णात्तथा पूर्णतरं सुपूर्णम् ॥ ६१॥

omomiti prāṇavarge ca vede vedāntasaṅge ca vadatyabhīkṣṇam |īśānavāsyaṃ hi tadeva liṅgaṃ pūrṇāttathā pūrṇataraṃ supūrṇam || 61||

यदा तमस्तन्न दिवा न रात्रिर्न सन्न चासत्सदतीतलिङ्गम् ।तदक्षरं तत्सवितुर्वरेण्यं प्रज्ञा च तस्मात्प्रसृता पुराणी ॥ ६२॥

yadā tamastanna divā na rātrirna sanna cāsatsadatītaliṅgam |tadakṣaraṃ tatsaviturvareṇyaṃ prajñā ca tasmātprasṛtā purāṇī || 62||

भावग्राह्यगनीडं तद्भावाभावकरं हि तत् ।कलासर्गगतं लिङ्गं ये विदुस्ते जहुस्तनुम् ॥ ६३॥

bhāvagrāhyaganīḍaṃ tadbhāvābhāvakaraṃ hi tat |kalāsargagataṃ liṅgaṃ ye viduste jahustanum || 63||

स्वभावमेके वदन्तीशलिङ्गं कालं तथान्ये परिमुह्यमानाः ।लिङ्गस्यैतन्महिमानमिति वीतशोको ज्ञात्वा लिङ्गं शान्तिमत्यन्तमेति ॥ ६४॥

svabhāvameke vadantīśaliṅgaṃ kālaṃ tathānye parimuhyamānāḥ |liṅgasyaitanmahimānamiti vītaśoko jñātvā liṅgaṃ śāntimatyantameti || 64||

यस्मिन्लिङ्गे अधिविश्वे निषेदुर्यस्मिन्निदं सञ्चविचैति विश्वम् ।यस्माद्बभूव भुवनस्यास्य गोपाः प्रज्ञापतिर्भूतवर्गैककर्ता ॥ ६५॥

yasminliṅge adhiviśve niṣeduryasminnidaṃ sañcavicaiti viśvam |yasmādbabhūva bhuvanasyāsya gopāḥ prajñāpatirbhūtavargaikakartā || 65||

यलिङ्गमेतद्भवनं विचक्रमे तस्यांशतः पादमिदं हि विश्वम् ।अणोरणीयान्महतो महीयांस्तदेव लिङ्गं निहितं गुहायाम् ॥ ६६॥

yaliṅgametadbhavanaṃ vicakrame tasyāṃśataḥ pādamidaṃ hi viśvam |aṇoraṇīyānmahato mahīyāṃstadeva liṅgaṃ nihitaṃ guhāyām || 66||

न प्रज्ञैव च तल्लिङ्गं नाप्रज्ञं चैतदीश्वरि ।अदृश्यं चैव तल्लिङ्गमग्राह्यं तत्सदैव हि ॥ ७८॥

na prajñaiva ca talliṅgaṃ nāprajñaṃ caitadīśvari |adṛśyaṃ caiva talliṅgamagrāhyaṃ tatsadaiva hi || 78||

एकात्मप्रत्ययं लिङ्गं प्रपञ्चोपशमं हि तत् ।तल्लिङ्गज्ञा इमे लोकास्तल्लिङ्गे लीयतेऽखिलम् ॥ ७९॥

ekātmapratyayaṃ liṅgaṃ prapañcopaśamaṃ hi tat |talliṅgajñā ime lokāstalliṅge līyate'khilam || 79||

तल्लिङ्गे लयनाद्देवि तज्जलानीति ते जगुः ।तद्वेदादौ स्वरं लिङ्गं वेदान्ते च प्रतिष्ठितम् ॥ ८०॥

talliṅge layanāddevi tajjalānīti te jaguḥ |tadvedādau svaraṃ liṅgaṃ vedānte ca pratiṣṭhitam || 80||

तल्लिङ्गप्रकृतौलीनाब्रह्मविष्णुमहेश्वराः ।तद्ब्रह्मतच्छिवस्साक्षात्तद्विष्णुस्तद्विराट् स्वराट् ॥ ८१॥

talliṅgaprakṛtaulīnābrahmaviṣṇumaheśvarāḥ |tadbrahmatacchivassākṣāttadviṣṇustadvirāṭ svarāṭ || 81||

सम्राड्विश्वेशि तल्लिङ्गं तद्दृश्यं सूक्ष्मदर्शिभिः ।हृदा पश्यन्ति तल्लिङ्गं मनसैव मनीषिणः ॥ ८२॥

samrāḍviśveśi talliṅgaṃ taddṛśyaṃ sūkṣmadarśibhiḥ |hṛdā paśyanti talliṅgaṃ manasaiva manīṣiṇaḥ || 82||

श्रवणायापि तल्लिङ्गं न लब्धं बहुभिरिश्शिवे ।शृण्वन्तोऽपि शिवे लिङ्गं न विदुर्बहवोऽपि ये ॥ ८३॥

śravaṇāyāpi talliṅgaṃ na labdhaṃ bahubhiriśśive |śṛṇvanto'pi śive liṅgaṃ na vidurbahavo'pi ye || 83||

आश्चर्यवत्पश्यति कश्चिदेतदाश्चर्यवच्छृणुते तच्चलिङ्गम् ।आश्चर्यवद्बोधते यं तथान्ये ह्याश्चर्यवत्पश्यति तच्चलिङ्गम् ॥ ८४॥

āścaryavatpaśyati kaścidetadāścaryavacchṛṇute taccaliṅgam |āścaryavadbodhate yaṃ tathānye hyāścaryavatpaśyati taccaliṅgam || 84||

न प्राणेन नापानेन लिङ्गहीनो न जीवति ॥ ८५॥

na prāṇena nāpānena liṅgahīno na jīvati || 85||

अजामेकां लोहितशुक्लृकृष्णां बह्वीं प्रजां जनयन्तीं सरूपाम् ।अजो लिङ्गी जुषमाणोऽनुशेते जहात्येनां लिङ्गसंस्थस्स आत्मा ॥ ८६॥

ajāmekāṃ lohitaśuklṛkṛṣṇāṃ bahvīṃ prajāṃ janayantīṃ sarūpām |ajo liṅgī juṣamāṇo'nuśete jahātyenāṃ liṅgasaṃsthassa ātmā || 86||

तल्लिङ्गमारे द्रष्टव्यं श्रोतव्यं वेदपर्वतैः ।पुरीशयं च तल्लिङ्गं सर्वभूतेषु संस्थितम् ॥ ८७॥

talliṅgamāre draṣṭavyaṃ śrotavyaṃ vedaparvataiḥ |purīśayaṃ ca talliṅgaṃ sarvabhūteṣu saṃsthitam || 87||

कोह्येवान्याञ्चकःप्राण्याल्लिङ्गहीनोमहेश्वरि ।रसोह्येषमहालिङ्गरस एषोऽम्बिकेसदा ॥ ८८॥

kohyevānyāñcakaḥprāṇyālliṅgahīnomaheśvari |rasohyeṣamahāliṅgarasa eṣo'mbikesadā || 88||

एतद्धि परमानन्दं लिङ्गमेतत्स्वयं प्रभम् ॥ ८९॥

etaddhi paramānandaṃ liṅgametatsvayaṃ prabham || 89||

यस्मात्परं नापरमस्ति किञ्चिद्यस्मान्नाणीयो न ज्यायोऽस्ति किश्चित् ।वृक्ष इव स्तब्धन्दिवि तिष्ठति लिङ्गमेकं तेनेदं पूर्णं लिङ्गभासैकसर्वम् ॥ ९०॥

yasmātparaṃ nāparamasti kiñcidyasmānnāṇīyo na jyāyo'sti kiścit |vṛkṣa iva stabdhandivi tiṣṭhati liṅgamekaṃ tenedaṃ pūrṇaṃ liṅgabhāsaikasarvam || 90||

लिङ्गाद्वाचो निवर्तन्ते ह्यप्राप्य मनसा सह ।तदत्यतिष्ठद्देवेशि ब्रह्माण्डोर्ध्वाङ्गुलं ततम् ॥ ९१॥

liṅgādvāco nivartante hyaprāpya manasā saha |tadatyatiṣṭhaddeveśi brahmāṇḍordhvāṅgulaṃ tatam || 91||

तस्मिन्भाति स्वयं लिङ्गं चन्द्रसूर्याग्नयो न हि ।भाति तत्तेजसा व्याप्तं जगदेतच्चराचरम् ॥ ९२॥

tasminbhāti svayaṃ liṅgaṃ candrasūryāgnayo na hi |bhāti tattejasā vyāptaṃ jagadetaccarācaram || 92||

यथा क्षेत्रज्ञविहितं हि भूमौ गुहाहितं तच्च लिङ्गं महान्तम् ।हिरण्यं न विन्दन्ति चोर्ध्वं चरन्तस्तथेदं प्रपश्याम्बिके लिङ्गमेतत् ॥ ९३॥

yathā kṣetrajñavihitaṃ hi bhūmau guhāhitaṃ tacca liṅgaṃ mahāntam |hiraṇyaṃ na vindanti cordhvaṃ carantastathedaṃ prapaśyāmbike liṅgametat || 93||

जाग्रत्स्वप्नसुषुप्तीषु यल्लिङ्गं मनसा ततम् ।तदेतदहमिति ज्ञात्वा लिङ्गी लिङ्गातिगो भवेत ॥ ९४॥

jāgratsvapnasuṣuptīṣu yalliṅgaṃ manasā tatam |tadetadahamiti jñātvā liṅgī liṅgātigo bhaveta || 94||

यथोर्णनाभिस्सृजते तन्तुजालं गृह्णाति वक्त्रेण तथात्ति सर्वम् ।तथा जगज्जालमिदं हि लिङ्गतो भवत्यतोऽन्ते विलयं प्रयाति ॥ ९५॥

yathorṇanābhissṛjate tantujālaṃ gṛhṇāti vaktreṇa tathātti sarvam |tathā jagajjālamidaṃ hi liṅgato bhavatyato'nte vilayaṃ prayāti || 95||

ब्रह्मैव तल्लिङ्गमिदं सनातनं स्वविद्यया संसरते च मुच्यते ।तदेतल्लिङ्गं तपसा वेदितव्यं नान्यैर्धर्मैस्तच्च लिङ्गं त्वलिङ्गम् ॥ ९६॥

brahmaiva talliṅgamidaṃ sanātanaṃ svavidyayā saṃsarate ca mucyate |tadetalliṅgaṃ tapasā veditavyaṃ nānyairdharmaistacca liṅgaṃ tvaliṅgam || 96||

तदेव लिङ्गं त्वविमुक्ते निविष्टं भूतातिगं विश्वनाथाभिधं च ।वाराणस्यां भ्रूयुगे सन्निविष्टं योगैः पश्यन्ति तत्र ते चोत्क्रमन्ति ॥ ९७॥

tadeva liṅgaṃ tvavimukte niviṣṭaṃ bhūtātigaṃ viśvanāthābhidhaṃ ca |vārāṇasyāṃ bhrūyuge sanniviṣṭaṃ yogaiḥ paśyanti tatra te cotkramanti || 97||

तत्रैव तेषां तारकं चोपदेशमोङ्काराद्यं प्रणवं ब्रह्ममन्त्रम् ।न तस्य प्राणोऽनुत्क्रमतीव देवि तल्लिङ्गसङ्गं भवतीत्यलिङ्गम् ॥ ९८॥

tatraiva teṣāṃ tārakaṃ copadeśamoṅkārādyaṃ praṇavaṃ brahmamantram |na tasya prāṇo'nutkramatīva devi talliṅgasaṅgaṃ bhavatītyaliṅgam || 98||

दहराद्विस्तरं तच्च सूर्यमण्डलमण्डितम् ।चन्द्रकोटिसहस्राभं तदृश्यं सर्वधा शिवे ॥ १०४॥

daharādvistaraṃ tacca sūryamaṇḍalamaṇḍitam |candrakoṭisahasrābhaṃ tadṛśyaṃ sarvadhā śive || 104||

योगेनात्मानुसन्धानैर्वीतमोहभयैस्सदा ॥ १०५॥

yogenātmānusandhānairvītamohabhayaissadā || 105||

वेदान्तविज्ञानसुनिश्चितार्थैस्सन्यासयोगैर्यतिभिश्शुद्धबुद्धैः ।तेषामेवैतद्विरजं लिङ्गधाम प्राप्यप्राप्तेश्चाविदूरं शिवेऽद्य ॥ १०६॥

vedāntavijñānasuniścitārthaissanyāsayogairyatibhiśśuddhabuddhaiḥ |teṣāmevaitadvirajaṃ liṅgadhāma prāpyaprāpteścāvidūraṃ śive'dya || 106||

नैषा तर्केण मतिरापनेया क्षुरोपमं लिङ्गमेतद्धि सत्यम् ।ऋचो अक्षरे परमे तत्प्रविष्टं सर्गादिहीनं महालिङ्गमेतत् ॥ १०७॥

naiṣā tarkeṇa matirāpaneyā kṣuropamaṃ liṅgametaddhi satyam |ṛco akṣare parame tatpraviṣṭaṃ sargādihīnaṃ mahāliṅgametat || 107||

सुराद्यैर्दुरापं तथायोगिभिः कर्मभिश्चाप्यवश्यम् ।तल्लिङ्गत्यागेन सर्वधा वीतमोहो भवत्यवश्यं श्रुतिगुह्यमेतत् ॥ १०८॥

surādyairdurāpaṃ tathāyogibhiḥ karmabhiścāpyavaśyam |talliṅgatyāgena sarvadhā vītamoho bhavatyavaśyaṃ śrutiguhyametat || 108||

यो नाविरतो दुश्चरतितान्नाशान्तो नासमाहितः ।तस्यैतद्दुर्लभं लिङ्गमासक्तस्यैव सर्वगम् ॥ १०९॥

yo nāvirato duścaratitānnāśānto nāsamāhitaḥ |tasyaitaddurlabhaṃ liṅgamāsaktasyaiva sarvagam || 109||

येषां न जिह्ममनृतं सदैव तेषां लिङ्गं हृदि भात्येव शान्तम् ।अतो लिङ्गं पूजयेदात्मकामो न कामकामी लिङ्गपूजाधिकारी ॥ ११०॥

yeṣāṃ na jihmamanṛtaṃ sadaiva teṣāṃ liṅgaṃ hṛdi bhātyeva śāntam |ato liṅgaṃ pūjayedātmakāmo na kāmakāmī liṅgapūjādhikārī || 110||

एतदर्थं गूढतमं महेशि नान्ये विन्दन्ति ज्ञाननिष्ठा हि भूयः ।न वा देशिको नैव शिष्यः कदाचिन्न पूजा न पूज्यो न वा पूजकत्वम् ॥ १११॥

etadarthaṃ gūḍhatamaṃ maheśi nānye vindanti jñānaniṣṭhā hi bhūyaḥ |na vā deśiko naiva śiṣyaḥ kadācinna pūjā na pūjyo na vā pūjakatvam || 111||

स्वदोषात्प्रदोषोऽपि नास्त्येव लिङ्गे जगन्नैव शेषं विशेषाद्भवानि ।महाशेषभूषाविशेषोऽपिनात्र सदोषाकरापारमौलिर्न चैव ॥ ११२॥

svadoṣātpradoṣo'pi nāstyeva liṅge jagannaiva śeṣaṃ viśeṣādbhavāni |mahāśeṣabhūṣāviśeṣo'pinātra sadoṣākarāpāramaulirna caiva || 112||

॥ इति शिवरहस्यान्तर्गते माहेश्वराख्ये शिवगौरीसंवादे उपनिषल्लिङ्गकथनम् ॥॥ श्रीशिवरहस्यम् । माहेश्वराख्यः प्रथमांशः । अध्यायः ५९ शिवगौरीसंवादे उपनिषल्लिङ्गकथनम् । वावृत्तश्लोकाः ॥– ॥ श्रीशिवरहस्यम् । माहेश्वराख्यः प्रथमांशः । अध्यायः ५९ – शिवगौरीसंवादे उपनिषल्लिन्गकथनम् । वावृत्तश्लोकाः ॥

|| iti śivarahasyāntargate māheśvarākhye śivagaurīsaṃvāde upaniṣalliṅgakathanam |||| śrīśivarahasyam | māheśvarākhyaḥ prathamāṃśaḥ | adhyāyaḥ 59 śivagaurīsaṃvāde upaniṣalliṅgakathanam | vāvṛttaślokāḥ ||– || śrīśivarahasyam | māheśvarākhyaḥ prathamāṃśaḥ | adhyāyaḥ 59 – śivagaurīsaṃvāde upaniṣallingakathanam | vāvṛttaślokāḥ ||