स्वात्मनिरूपणम् १ Ribhuproktam Svatmanirupanam

(सोऽस्मह्यम्)(ऋभुनिदाघसंवादे)शृणु भूयो महाश्चर्यं नित्यानुभवसम्पदम् ॥ ७\।२५(२)॥दुर्लभं दुर्लभं लोके सर्वलोकेषु दुर्लभम् ।अहमस्मि परं चास्मि प्रभास्मि प्रभवोऽस्म्यहम् ॥ ७\।२६॥सर्वरूपगुरुश्चास्मि सर्वरूपोऽस्मि सोऽस्म्यहम् ।अहमेवास्मि शुद्धोऽस्मि ऋद्धोऽस्मि परमोऽस्म्यहम् ॥ ७\।२७॥अहमस्मि सदा ज्ञोऽस्मि सत्योऽस्मि विमलोऽस्म्यहम् ।विज्ञानोऽस्मि विशेषोऽस्मि साम्योऽस्मि सकलोऽस्म्यहम् ॥ ७\।२८॥शुद्धोऽस्मि शोकहीनोऽस्मि चैतन्योऽस्मि समोऽस्म्यहम् ।मानावमानहीनोऽस्मि निर्गुणोऽस्मि शिवोऽस्म्यहम् ॥ ७\।२९॥द्वैताद्वैतविहीनोऽस्मि द्वन्द्वहीनोऽस्मि सोऽस्म्यहम् ।भावाभावविहीनोऽस्मि भाषाहीनोऽस्मि सोऽस्म्यहम् ॥ ७\।३०॥शून्याशून्यप्रभावोऽस्मि शोभनोऽस्मि मनोऽस्म्यहं (महोऽस्म्यहं) ।तुल्यातुल्यविहीनोऽस्मि तुच्छभावोऽस्मि नास्म्यहम् ॥ ७\।३१॥सदा सर्वविहीनोऽस्मि सात्विकोऽस्मि सदास्म्यहम् ।एकसङ्ख्याविहीनोऽस्मि द्विसङ्ख्या नास्ति नास्म्यहम् ॥ ७\।३२॥सदसद्भेदहीनोऽस्मि सङ्कल्परहितोऽस्म्यहम् ।नानात्मभेदहीनोऽस्मि यत्किञ्चिन्नास्ति सोऽस्म्यहम् ॥ ७\।३३॥नाहमस्मि न चान्योऽस्मि देहादिरहितोऽस्म्यहम् ।आश्रयाश्रयहीनोऽस्मि आधाररहितोऽस्म्यहम् ॥ ७\।३४॥बन्धमोक्षादिहीनोऽस्मि शुद्धब्रह्मादि सोऽस्म्यहम् ।चित्तादिसर्वहीनोऽस्मि परमोऽस्मि परोऽस्म्यहम् ॥ ७\।३५॥सदा विचाररूपोऽस्मि निर्विचारोऽस्मि सोऽस्म्यहम् ।आकारादिस्वरूपोऽस्मि उकारोऽस्मि मुदोऽस्म्यहम् ॥ ७\।३६॥ध्यानाध्यानविहीनोऽस्मि ध्येयहीनोऽस्मि सोऽस्म्यहम् ।पूर्णात्पूर्णोऽस्मि पूर्णोऽस्मि सर्वपूर्णोऽस्मि सोऽस्म्यहम् ॥ ७\।३७॥सर्वातीतस्वरूपोऽस्मि परं ब्रह्मास्मि सोऽस्म्यहम् ।लक्ष्यलक्षणहीनोऽस्मि लयहीनोऽस्मि सोऽस्म्यहम् ॥ ७\।३८॥मातृमानविहीनोऽस्मि मेयहीनोऽस्मि सोऽस्म्यहम् ।अगत्सर्वं च द्रष्टास्मि नेत्रादिरहितोऽस्म्यहम् ॥ ७\।३९॥प्रवृद्धोऽस्मि प्रबुद्धोऽस्मि प्रसन्नोऽस्मि परोऽस्म्यहम् ।सर्वेन्द्रियविहीनोऽस्मि सर्वकर्महितोऽस्म्यहम् ॥ ७\।४०॥सर्ववेदान्ततृप्तोऽस्मि सर्वदा सुलभोऽस्म्यहम् ।मुदा मुदितशून्योऽस्मि सर्वमौनफलोऽस्म्यहम् ॥ ७\।४१॥नित्यचिन्मात्ररूपोऽस्मि सदसच्चिन्मयोऽस्म्यहम् ।यत्किञ्चिदपि हीनोऽस्मि स्वल्पमप्यति नाहितम् ॥ ७\।४२॥हृदयग्रन्थिहीनोऽस्मि हृदयाद्व्यापकोऽस्म्यहम् ।षड्विकारविहीनोऽस्मि षट्कोशरहितोऽस्म्यहम् ॥ ७\।४३॥अरिषड्वर्गमुक्तोऽस्मि अन्तरादन्तरोऽस्म्यहम् ।देशकालविहीनोऽस्मि दिगम्बरमुखोऽस्म्यहम् ॥ ७\।४४॥नास्ति हास्ति विमुक्तोऽस्मि नकाररहितोऽस्म्यहम् ।सर्वचिन्मात्ररूपोऽस्मि सच्चिदानन्दमस्म्यहम् ॥ ७\।४५॥अखण्डाकाररूपोऽस्मि अखण्डाकारमस्म्यहम् ।प्रपञ्चचित्तरूपोऽस्मि प्रपञ्चरहितोऽस्म्यहम् ॥ ७\।४६॥सर्वप्रकाररूपोऽस्मि सद्भावावर्जितोऽस्म्यहम् ।कालत्रयविहीनोऽस्मि कामादिरहितोऽस्म्यहम् ॥ ७\।४७॥कायकायिविमुक्तोऽस्मि निर्गुणप्रभवोऽस्म्यहम् ।मुक्तिहीनोऽस्मि मुक्तोऽस्मि मोक्षहीनोऽस्म्यहं सदा ॥ ७\।४८॥सत्यासत्यविहीनोऽस्मि सदा सन्मात्रमस्म्यहम् ।गन्तव्यदेशहीनोऽस्मि गमनारहितोऽस्म्यहम् ॥ ७\।४९॥सर्वदा स्मररूपोऽस्मि शान्तोऽस्मि सुहितोऽस्म्यहम् ।एवं स्वानुभवं प्रोक्तं एतत्प्रकरणं महत् ॥ ७\।५०॥

(so'smahyam)(ṛbhunidāghasaṃvāde)śṛṇu bhūyo mahāścaryaṃ nityānubhavasampadam || 7\|25(2)||durlabhaṃ durlabhaṃ loke sarvalokeṣu durlabham |ahamasmi paraṃ cāsmi prabhāsmi prabhavo'smyaham || 7\|26||sarvarūpaguruścāsmi sarvarūpo'smi so'smyaham |ahamevāsmi śuddho'smi ṛddho'smi paramo'smyaham || 7\|27||ahamasmi sadā jño'smi satyo'smi vimalo'smyaham |vijñāno'smi viśeṣo'smi sāmyo'smi sakalo'smyaham || 7\|28||śuddho'smi śokahīno'smi caitanyo'smi samo'smyaham |mānāvamānahīno'smi nirguṇo'smi śivo'smyaham || 7\|29||dvaitādvaitavihīno'smi dvandvahīno'smi so'smyaham |bhāvābhāvavihīno'smi bhāṣāhīno'smi so'smyaham || 7\|30||śūnyāśūnyaprabhāvo'smi śobhano'smi mano'smyahaṃ (maho'smyahaṃ) |tulyātulyavihīno'smi tucchabhāvo'smi nāsmyaham || 7\|31||sadā sarvavihīno'smi sātviko'smi sadāsmyaham |ekasaṅkhyāvihīno'smi dvisaṅkhyā nāsti nāsmyaham || 7\|32||sadasadbhedahīno'smi saṅkalparahito'smyaham |nānātmabhedahīno'smi yatkiñcinnāsti so'smyaham || 7\|33||nāhamasmi na cānyo'smi dehādirahito'smyaham |āśrayāśrayahīno'smi ādhārarahito'smyaham || 7\|34||bandhamokṣādihīno'smi śuddhabrahmādi so'smyaham |cittādisarvahīno'smi paramo'smi paro'smyaham || 7\|35||sadā vicārarūpo'smi nirvicāro'smi so'smyaham |ākārādisvarūpo'smi ukāro'smi mudo'smyaham || 7\|36||dhyānādhyānavihīno'smi dhyeyahīno'smi so'smyaham |pūrṇātpūrṇo'smi pūrṇo'smi sarvapūrṇo'smi so'smyaham || 7\|37||sarvātītasvarūpo'smi paraṃ brahmāsmi so'smyaham |lakṣyalakṣaṇahīno'smi layahīno'smi so'smyaham || 7\|38||mātṛmānavihīno'smi meyahīno'smi so'smyaham |agatsarvaṃ ca draṣṭāsmi netrādirahito'smyaham || 7\|39||pravṛddho'smi prabuddho'smi prasanno'smi paro'smyaham |sarvendriyavihīno'smi sarvakarmahito'smyaham || 7\|40||sarvavedāntatṛpto'smi sarvadā sulabho'smyaham |mudā muditaśūnyo'smi sarvamaunaphalo'smyaham || 7\|41||nityacinmātrarūpo'smi sadasaccinmayo'smyaham |yatkiñcidapi hīno'smi svalpamapyati nāhitam || 7\|42||hṛdayagranthihīno'smi hṛdayādvyāpako'smyaham |ṣaḍvikāravihīno'smi ṣaṭkośarahito'smyaham || 7\|43||ariṣaḍvargamukto'smi antarādantaro'smyaham |deśakālavihīno'smi digambaramukho'smyaham || 7\|44||nāsti hāsti vimukto'smi nakārarahito'smyaham |sarvacinmātrarūpo'smi saccidānandamasmyaham || 7\|45||akhaṇḍākārarūpo'smi akhaṇḍākāramasmyaham |prapañcacittarūpo'smi prapañcarahito'smyaham || 7\|46||sarvaprakārarūpo'smi sadbhāvāvarjito'smyaham |kālatrayavihīno'smi kāmādirahito'smyaham || 7\|47||kāyakāyivimukto'smi nirguṇaprabhavo'smyaham |muktihīno'smi mukto'smi mokṣahīno'smyahaṃ sadā || 7\|48||satyāsatyavihīno'smi sadā sanmātramasmyaham |gantavyadeśahīno'smi gamanārahito'smyaham || 7\|49||sarvadā smararūpo'smi śānto'smi suhito'smyaham |evaṃ svānubhavaṃ proktaṃ etatprakaraṇaṃ mahat || 7\|50||

(फलं)यः शृणोति सकृद्वापि ब्रह्मैव भवति स्वयम् ।

(phalaṃ)yaḥ śṛṇoti sakṛdvāpi brahmaiva bhavati svayam |

॥ इति शिवरहस्यान्तर्गते ऋभुप्रोक्तं स्वात्मनिरूपणं सम्पूर्णम् ॥

|| iti śivarahasyāntargate ṛbhuproktaṃ svātmanirūpaṇaṃ sampūrṇam ||

॥ श्रीशिवरहस्यम् ।शङ्कराख्यः षष्ठांशः ।अध्यायः ७ ।२५(२)५१(१) ॥

|| śrīśivarahasyam |śaṅkarākhyaḥ ṣaṣṭhāṃśaḥ |adhyāyaḥ 7 | 25(2)51(1) ||

– ॥ श्रीशिवरहस्यम् ।शन्कराख्यः षष्ठांशः ।अध्यायः ७ ।२५(२)-५१(१) ॥

– || śrīśivarahasyam |śankarākhyaḥ ṣaṣṭhāṃśaḥ |adhyāyaḥ 7 | 25(2)-51(1) ||