मूर्त्यष्टकस्तोत्रम् अथवा अष्टमूर्त्यष्टकम् Murtyashtakastotram
mūrtyaṣṭakastotram athavā aṣṭamūrtyaṣṭakam
Murtyashtakastotram (मूर्त्यष्टकस्तोत्रम् अथवा अष्टमूर्त्यष्टकम्): an eight-verse hymn (aṣṭaka) to Śiva. 19 verses in Sanskrit with Devanagari and IAST.
- Stotra
- Aṣṭakam
- Śiva
- Ashtaka
मूर्त्यष्टकस्तोत्रम् अथवा अष्टमूर्त्यष्टकम्
1 / 19
भार्गव उवाचत्वं भाभिराभिरभिभूय तमस्समस्तमस्तं नयस्यभिमतानि निशाचराणाम् ।देदीप्यसे दिवमणे गगने हितायलोकत्रयस्य जगदीश्वर तन्नमस्ते ॥ १॥
bhārgava uvācatvaṃ bhābhirābhirabhibhūya tamassamastamastaṃ nayasyabhimatāni niśācarāṇām |dedīpyase divamaṇe gagane hitāyalokatrayasya jagadīśvara tannamaste || 1||
भार्गवने कहासूर्यस्वरूप भगवन्! आप त्रिलोकीका हित करनेके लियेअभिभूत करके रातमें विचरनेवाले असुरोंका मनोरथ नष्ट कर देते
bhārgavane kahāsūryasvarūpa bhagavan! āpa trilokīkā hita karaneke liyeabhibhūta karake rātameṃ vicaranevāle asuroṃkā manoratha naṣṭa kara dete
लोकेऽतिवेलमतिवेलमहामहोभिनिर्भासि कौ च गगनेऽखिललोकनेत्रः ।विद्राविताखिलतमास्सुतमो हिमांशोपीयूषपूरपरिपूरित तन्नमस्ते ॥ २॥
loke'tivelamativelamahāmahobhinirbhāsi kau ca gagane'khilalokanetraḥ |vidrāvitākhilatamāssutamo himāṃśopīyūṣapūraparipūrita tannamaste || 2||
घोर अन्धकारके लिये चन्द्रस्वरूप शंकर! आप अमृतके प्रवाहसेपरिपूर्ण तथा जगत्के सभी प्राणियोंके नेत्र हैं । आप अपनी अमर्यादजिससे सारा अन्धकार दूर हो जाता है; आपको प्रणाम है ॥ २॥
ghora andhakārake liye candrasvarūpa śaṃkara! āpa amṛtake pravāhaseparipūrṇa tathā jagatke sabhī prāṇiyoṃke netra haiṃ | āpa apanī amaryādajisase sārā andhakāra dūra ho jātā hai; āpako praṇāma hai || 2||
त्वं पावने पथि सदा गतिरस्युपास्यःकस्त्वां विना भुवनजीवन जीवतीह ।स्तब्धप्रभञ्जनविवर्धितसर्वजन्तोसंतोषिताहिकुल सर्वग वै नमस्ते ॥ ३॥
tvaṃ pāvane pathi sadā gatirasyupāsyaḥkastvāṃ vinā bhuvanajīvana jīvatīha |stabdhaprabhañjanavivardhitasarvajantosaṃtoṣitāhikula sarvaga vai namaste || 3||
सर्वव्यापिन्! आप पावन पथयोगमार्गका आश्रय लेनेवालोंकी सदा गतितथा उपास्यदेव हैं । भुवनजीवन! आपके बिना भला इस लोकमें कौनजीवित रह सकता है । सर्पकुलके संतोषदाता! आप निश्चल वायुरूपसेसम्पूर्ण प्राणियोंकी वृद्धि करनेवाले हैं\, आपको अभिवादन है ॥ ३॥
sarvavyāpin! āpa pāvana pathayogamārgakā āśraya lenevāloṃkī sadā gatitathā upāsyadeva haiṃ | bhuvanajīvana! āpake binā bhalā isa lokameṃ kaunajīvita raha sakatā hai | sarpakulake saṃtoṣadātā! āpa niścala vāyurūpasesampūrṇa prāṇiyoṃkī vṛddhi karanevāle haiṃ\, āpako abhivādana hai || 3||
विश्वैकपावक नतावक पावकैकशक्ते ऋते मृतवतामृतदिव्यकार्यम् ।प्राणिष्यदो जगदहो जगदन्तरात्मंस्त्वं पावकः प्रतिपदं शमदो नमस्ते ॥ ४॥
viśvaikapāvaka natāvaka pāvakaikaśakte ṛte mṛtavatāmṛtadivyakāryam |prāṇiṣyado jagadaho jagadantarātmaṃstvaṃ pāvakaḥ pratipadaṃ śamado namaste || 4||
विश्वके एकमात्र पावनकर्ता! आप शरणागतरक्षक और अग्निकी एकमात्रवास्तविक दिव्य कार्यदाह आदि नहीं हो सकता । जगत्के अन्तरात्मन् !आप प्राणशक्तिके दाता\, जगत्स्वरूप और पदपदपर शान्ति प्रदानकरनेवाले हैं; आपके चरणोंमें मैं सिर झुकाता हूँ ॥ ४॥
viśvake ekamātra pāvanakartā! āpa śaraṇāgatarakṣaka aura agnikī ekamātravāstavika divya kāryadāha ādi nahīṃ ho sakatā | jagatke antarātman !āpa prāṇaśaktike dātā\, jagatsvarūpa aura padapadapara śānti pradānakaranevāle haiṃ; āpake caraṇoṃmeṃ maiṃ sira jhukātā hūm̐ || 4||
पानीयरूप परमेश जगत्पवित्रचित्रातिचित्रसुचरित्रकरोऽसि नूनम् ।विश्वं पवित्रममलं किल विश्वनाथपानीयगाहनत एतदतो नतोऽस्मि ॥ ५॥
pānīyarūpa parameśa jagatpavitracitrāticitrasucaritrakaro'si nūnam |viśvaṃ pavitramamalaṃ kila viśvanāthapānīyagāhanata etadato nato'smi || 5||
जलस्वरूप परमेश्वर! आप निश्चय ही जगतूके पवित्रकर्ता औरचित्रविचित्र सुन्दर चरित्र करनेवाले हैं । विश्वनाथ ! जलमेंअवगाहन करनेसे आप विश्वको निर्मल एवं पवित्र बना देते हैं; आपकोनमस्कार है ॥ ५॥
jalasvarūpa parameśvara! āpa niścaya hī jagatūke pavitrakartā auracitravicitra sundara caritra karanevāle haiṃ | viśvanātha ! jalameṃavagāhana karanese āpa viśvako nirmala evaṃ pavitra banā dete haiṃ; āpakonamaskāra hai || 5||
आकाशरूप बहिरन्तरुतावकाशदानाद् विकस्वरमिहेश्वर विश्श्वमेतत् ।त्वत्तस्सदा सदय संशवसिति स्वभावात्संकोचमेति भवतोऽस्मि नतस्ततस्त्वाम् ॥ ६॥
ākāśarūpa bahirantarutāvakāśadānād vikasvaramiheśvara viśśvametat |tvattassadā sadaya saṃśavasiti svabhāvātsaṃkocameti bhavato'smi natastatastvām || 6||
आकाशरूप ईश्वर! आपसे अवकाश प्राप्त करनेके कारण यह विशव बाहरआगे नतमस्तक होता हूँ ॥ ६॥
ākāśarūpa īśvara! āpase avakāśa prāpta karaneke kāraṇa yaha viśava bāharaāge natamastaka hotā hūm̐ || 6||
विश्वम्भरात्मक बिभर्षि विभोऽत्र विश्वंको विश्वनाथ भवतोऽन्यतमस्तमोऽरिः ।स त्वं विनाशय तमो मम चाहिभूषस्तव्यात् परः परपरं प्रणतस्ततस्त्वाम् ॥ ७॥
viśvambharātmaka bibharṣi vibho'tra viśvaṃko viśvanātha bhavato'nyatamastamo'riḥ |sa tvaṃ vināśaya tamo mama cāhibhūṣastavyāt paraḥ paraparaṃ praṇatastatastvām || 7||
सर्वव्यापिन्! आपके अतिरिक्त दूसरा कौन आज्ञानान्धकारको दूर करनेमेंसमर्थ हो सकता है । अतः विश्वनाथ! आप मेरे अज्ञानरूपी तमका विनाशकर दीजिये । नागभूषण ! आप स्तवनीय पुरुषोंमें सबसे श्रेष्ठ हैं;आप परात्पर प्रभुको मैं बारम्बार प्रणाम करता हूँ ॥ ७॥
sarvavyāpin! āpake atirikta dūsarā kauna ājñānāndhakārako dūra karanemeṃsamartha ho sakatā hai | ataḥ viśvanātha! āpa mere ajñānarūpī tamakā vināśakara dījiye | nāgabhūṣaṇa ! āpa stavanīya puruṣoṃmeṃ sabase śreṣṭha haiṃ;āpa parātpara prabhuko maiṃ bārambāra praṇāma karatā hūm̐ || 7||
आत्मस्वरूप तव रूपपरम्पराभिराभिस्ततं हर चराचररूपमेतत् ।सर्वान्तरात्मनिलय प्रतिरूपरूपनित्यं नतोऽस्मि परमात्मजनोऽष्टमूर्ते ॥ ८॥
ātmasvarūpa tava rūpaparamparābhirābhistataṃ hara carācararūpametat |sarvāntarātmanilaya pratirūparūpanityaṃ nato'smi paramātmajano'ṣṭamūrte || 8||
आत्मस्वरूप शंकर! आप समस्त प्राणियोंकी अन्तरात्मामें निवास। अष्टमूर्ते! आपको इन रूपपरम्पराओंसे यह चराचर विश्व विस्तारकोप्राप्त हुआ है\, अतः मैं सदासे आपको नमस्कार करता हूँ ॥ ८॥
ātmasvarūpa śaṃkara! āpa samasta prāṇiyoṃkī antarātmāmeṃ nivāsa| aṣṭamūrte! āpako ina rūpaparamparāoṃse yaha carācara viśva vistārakoprāpta huā hai\, ataḥ maiṃ sadāse āpako namaskāra karatā hūm̐ || 8||
इत्यष्टमूर्तिभिरिमाभिरबन्धवन्धोयुक्तः करोषि खलु विश्वजनीनमूर्ते ।एतत्ततं सुविततं प्रणतप्रणीतसर्वार्थसार्थपरमार्थ ततो नतोऽस्मि ॥ ९॥
ityaṣṭamūrtibhirimābhirabandhavandhoyuktaḥ karoṣi khalu viśvajanīnamūrte |etattataṃ suvitataṃ praṇatapraṇītasarvārthasārthaparamārtha tato nato'smi || 9||
हे मुक्तपुरुषोंके वन्धो! आप विश्वके समस्त प्राणियोंके स्वरूप\,प्रणतजनोंके सम्पूर्ण योगक्षेमका निर्वाह करनेवाले और परमार्थस्वरूपहैं । आप अपनी इन अष्टमूर्तियोंसे युक्त होकर इस फैले हुए विश्वको
he muktapuruṣoṃke vandho! āpa viśvake samasta prāṇiyoṃke svarūpa\,praṇatajanoṃke sampūrṇa yogakṣemakā nirvāha karanevāle aura paramārthasvarūpahaiṃ | āpa apanī ina aṣṭamūrtiyoṃse yukta hokara isa phaile hue viśvako
॥ इति श्रीशिवमहापुराणे रुद्रसंहितायां मूर्त्यष्टकस्तोत्रं सम्पूर्णम् ॥॥ इस प्रकार श्रीशिवमहापुराणके रुद्रसंहितामें मूर्त्यष्टकस्तोत्रसम्पूर्ण हुआ ॥हर! जनि बिसरब मो ममता\, हम नर अधम परम पतिता ।तुअसन अधमौधार न दोसर हमसन नहिं पतिता ॥जम के द्वार जबाब कौन देब\, जखन बुझब निज गुन कर बतिया ।जब जम किंकर कोऽपि पठाएत\, तखन के होत धरहरिया ॥भन विद्यापति सुकवि पुनीत मति\, संकर बिपरीत बानी ।असरनसरनचरन सिर नाओत\, दया करु दिअ सुलपानी ॥
|| iti śrīśivamahāpurāṇe rudrasaṃhitāyāṃ mūrtyaṣṭakastotraṃ sampūrṇam |||| isa prakāra śrīśivamahāpurāṇake rudrasaṃhitāmeṃ mūrtyaṣṭakastotrasampūrṇa huā ||hara! jani bisaraba mo mamatā\, hama nara adhama parama patitā |tuasana adhamaudhāra na dosara hamasana nahiṃ patitā ||jama ke dvāra jabāba kauna deba\, jakhana bujhaba nija guna kara batiyā |jaba jama kiṃkara ko'pi paṭhāeta\, takhana ke hota dharahariyā ||bhana vidyāpati sukavi punīta mati\, saṃkara biparīta bānī |asaranasaranacarana sira nāota\, dayā karu dia sulapānī ||
॥ इति मूर्त्यष्टकस्तोत्रम् अथवा अष्टमूर्त्यष्टकम् सम्पूर्णम् ॥
Recitation complete
- Meaning
- Grammar
Meanings, sources and related recitations appear here once you finish reading.
Questions
How many verses are in Murtyashtakastotram?
Murtyashtakastotram has 19 verses on this page, each shown with its number, Devanagari text and transliteration, and meaning where available.
Can I read Murtyashtakastotram in Telugu, Kannada or Tamil?
Yes. Use the script buttons at the top of the text (देवनागरी, తెలుగు, ಕನ್ನಡ, தமிழ்) to read the same verses in Telugu, Kannada or Tamil script. Turn on IAST for Roman letters with pronunciation marks. Your choice is remembered on this device.
Is there a PDF of Murtyashtakastotram?
You do not need a PDF: this page has the complete text, kept up to date when corrections are made, in every script and with meanings. Tap Save to keep it in your library and open it any time.
