शिवाराधनं गन्धर्वसुतण्डुप्रभृतिभिः प्रणेतम् Gandharvasutanduprabhritibhih Shivaradhanam

स्कन्दःविश्वावसुश्च गन्धर्वो गानाचार्योऽभवत् पुरा ।गानबन्धुः सुबन्धुश्च तथा नारदपर्वतौ ॥ १॥

skandaḥviśvāvasuśca gandharvo gānācāryo'bhavat purā |gānabandhuḥ subandhuśca tathā nāradaparvatau || 1||

हाहाहूहू महादेवं चिरं चिरगिरीश्वरंभस्मचिन्होऽर्चयामास गानस्तुत्याभितोषयन् ।रुद्रवीणापाणपस्ते शिवनाम्नां सुगायनैः ॥ २॥

hāhāhūhū mahādevaṃ ciraṃ ciragirīśvaraṃbhasmacinho'rcayāmāsa gānastutyābhitoṣayan |rudravīṇāpāṇapaste śivanāmnāṃ sugāyanaiḥ || 2||

गन्धर्वाःदक्षशिक्षविषमाक्षमनुक्षं (?) उक्षवाहमरविन्ददलाक्षम् ।मोक्षदायकसुमक्षरक्षितं कालकूटगरलात्किल देवान् (?) ॥ ३॥

gandharvāḥdakṣaśikṣaviṣamākṣamanukṣaṃ (?) ukṣavāhamaravindadalākṣam |mokṣadāyakasumakṣarakṣitaṃ kālakūṭagaralātkila devān (?) || 3||

वसवो ब्रह्मणा शप्तास्तेऽपि गोपर्वतेश्वरम् ।समाराध्यैव मुक्ताः स्युः स्तुवन्तः पशुपं शिवम् ॥वसवःशम्भो पाहि दयाम्वुघे गतमयं संसारपारङ्गतःत्वत्पादाम्बुरुहार्चनेन भगवन् विश्वेश विश्वाधिक ।राजत्पिङ्गजटात्तसङ्ग सुमहाधामेन्दुचुडामणेगङ्गागर्वहराव्ययेश्वर महादेवेश रक्षाधुना ॥ ५॥

vasavo brahmaṇā śaptāste'pi goparvateśvaram |samārādhyaiva muktāḥ syuḥ stuvantaḥ paśupaṃ śivam ||vasavaḥśambho pāhi dayāmvughe gatamayaṃ saṃsārapāraṅgataḥtvatpādāmburuhārcanena bhagavan viśveśa viśvādhika |rājatpiṅgajaṭāttasaṅga sumahādhāmenducuḍāmaṇegaṅgāgarvaharāvyayeśvara mahādeveśa rakṣādhunā || 5||

तण्डुरिन्दुशकलामलमौलेरिन्दुखण्डमहशोरुकपालम् ।भस्मपुण्ड्रनिटिलो भरिताशो वीक्ष्य नम्रशिरसा गणवर्यः ॥ ६॥

taṇḍurinduśakalāmalamaulerindukhaṇḍamahaśorukapālam |bhasmapuṇḍraniṭilo bharitāśo vīkṣya namraśirasā gaṇavaryaḥ || 6||

शर्वपादकलनेन सर्वदा पापपर्वतवरैर्न बिभेति ।इन्दुचूड चरणाम्बुजसङ्गोऽप्यन्तरङ्गकरणे गणवर्यः ॥ ७॥

śarvapādakalanena sarvadā pāpaparvatavarairna bibheti |inducūḍa caraṇāmbujasaṅgo'pyantaraṅgakaraṇe gaṇavaryaḥ || 7||

तण्डुःगरधर गिरिवरशय पुरहर मुरहरशरकर कुरु करुणाम् ।सुमशरदेहविनाशक ईश्वर नरहरिकृत्तिवसान महेश ॥ ८॥

taṇḍuḥgaradhara girivaraśaya purahara muraharaśarakara kuru karuṇām |sumaśaradehavināśaka īśvara naraharikṛttivasāna maheśa || 8||

अश्विनौ पुरा देवैर्निरस्तौ भिषजाविति ।श्रीकण्ठेशं समाराध्याभवतां सोमभागिनौ ॥ ९॥

aśvinau purā devairnirastau bhiṣajāviti |śrīkaṇṭheśaṃ samārādhyābhavatāṃ somabhāginau || 9||

अश्विनौकुन्दबृन्दनिभदेह इन्दुधृङ्मन्दराद्रिवसतेश्वर पाहि ।इन्दुशक्तिवरहार इन्दिरानाथपूज्यपदपद्म सुन्दर ॥ १०॥

aśvinaukundabṛndanibhadeha indudhṛṅmandarādrivasateśvara pāhi |induśaktivarahāra indirānāthapūjyapadapadma sundara || 10||

इन्द्रेण निकृताः सर्वे मरुतो हि महौजपः ।इन्द्रेणाप्यलभंस्ते वै सोमभागं शिवार्चया ॥ ११॥

indreṇa nikṛtāḥ sarve maruto hi mahaujapaḥ |indreṇāpyalabhaṃste vai somabhāgaṃ śivārcayā || 11||

तृणज्योति समाराध्य स्तुत्येशस्य कृपावशात् ॥ १२॥

tṛṇajyoti samārādhya stutyeśasya kṛpāvaśāt || 12||

मरुतःयः कालकालमनिलाशनशोभिगात्रं रुद्रं त्रिनेत्रमयराजसुतार्धगात्रम् ।मित्रिकृताब्जहृदयोरुविकासमित्रं मन्त्री च यन्त्रितभवो भवतीह भावः ॥ १३॥

marutaḥyaḥ kālakālamanilāśanaśobhigātraṃ rudraṃ trinetramayarājasutārdhagātram |mitrikṛtābjahṛdayoruvikāsamitraṃ mantrī ca yantritabhavo bhavatīha bhāvaḥ || 13||

आदित्याश्चापि तपसा समाराध्य महेश्वरम् ।सह्यजातीरलिङ्गेषु तुङ्गेषु नियतं सदा ॥ १४॥

ādityāścāpi tapasā samārādhya maheśvaram |sahyajātīraliṅgeṣu tuṅgeṣu niyataṃ sadā || 14||

घृतेशे पुष्पनाथे च प्रणतेशे तु वैद्यके ।श्रीखण्डे तृणजक्षेत्रे वेदिकाख्ये प्रयाणके ॥ १५॥

ghṛteśe puṣpanāthe ca praṇateśe tu vaidyake |śrīkhaṇḍe tṛṇajakṣetre vedikākhye prayāṇake || 15||

जम्बुलिङ्गे मातृशैले रत्नशैल इरावृते ।स्तुतवन्तो दीप्तनवोऽभवंस्ते शङ्करार्चनात् ॥ १६॥

jambuliṅge mātṛśaile ratnaśaila irāvṛte |stutavanto dīptanavo'bhavaṃste śaṅkarārcanāt || 16||

आदित्याःयश्चन्द्रचूडचरणाम्बुजसेवनेन कालं नयेत्स हि भवेत्सुगुणालबालः ।व्यालेन्द्रमालगरलाशनरूपमाप्य कैलासमौलिषु सदा विहरत्यजस्रम् ॥ १७॥

ādityāḥyaścandracūḍacaraṇāmbujasevanena kālaṃ nayetsa hi bhavetsuguṇālabālaḥ |vyālendramālagaralāśanarūpamāpya kailāsamauliṣu sadā viharatyajasram || 17||

रुद्रायैकादश पुरा समाराध्य महेश्वरम् ।रुद्रस रूप्यमापन्नाः शङ्करस्य प्रसादतः ॥ १८॥

rudrāyaikādaśa purā samārādhya maheśvaram |rudrasa rūpyamāpannāḥ śaṅkarasya prasādataḥ || 18||

दुर्गेशे क्षीरिणीक्षेत्रे माधव्यां सुन्दरे वने ।तेजिनीविपिने कोटो मङ्गले दक्षिणावृते ॥ १९॥

durgeśe kṣīriṇīkṣetre mādhavyāṃ sundare vane |tejinīvipine koṭo maṅgale dakṣiṇāvṛte || 19||

वैद्यनाथे विधिवने कालनाशेऽम्बिकेश्वरे ।स्तुवन्तः परमां काष्ठां ते सर्वे रुद्रमूर्तयः ॥ २०॥

vaidyanāthe vidhivane kālanāśe'mbikeśvare |stuvantaḥ paramāṃ kāṣṭhāṃ te sarve rudramūrtayaḥ || 20||

रुद्राःयस्मात्परं न परमस्ति सुरादिसङ्घमोघाघसङ्गजभयं न भवेद्धि तस्य ।यस्यार्चनेन कलिमुक्तिपदामिपङ्गः शाङ्गस्य लिङ्गविहितामलपूजकस्य ॥ २१॥

rudrāḥyasmātparaṃ na paramasti surādisaṅghamoghāghasaṅgajabhayaṃ na bhaveddhi tasya |yasyārcanena kalimuktipadāmipaṅgaḥ śāṅgasya liṅgavihitāmalapūjakasya || 21||

रुद्राक्षभस्मकलितामलकालकण्ठ कुण्ठीकृताघनिचयः स तु नीलकण्ठः ।वैकुण्ठपूजितपदाम्बुजशीलनेन पाठीनसध्वजकृतां न रुजं वहेत ॥ २२॥

rudrākṣabhasmakalitāmalakālakaṇṭha kuṇṭhīkṛtāghanicayaḥ sa tu nīlakaṇṭhaḥ |vaikuṇṭhapūjitapadāmbujaśīlanena pāṭhīnasadhvajakṛtāṃ na rujaṃ vaheta || 22||

पितरश्च तथान्येषु तत्र सह्योद्भवातटे ।लिङ्गेषु पूजयामासुः स्तुवन्तः साम्बमीश्वरम् ॥ २३॥

pitaraśca tathānyeṣu tatra sahyodbhavātaṭe |liṅgeṣu pūjayāmāsuḥ stuvantaḥ sāmbamīśvaram || 23||

पितरःमुकुटतटनिबद्ध (?) सोमधामोरुलिङ्गस्फुट परिचयपूजाध्यानतो मुक्तिकान्ताम् ।कलयति सुकृतानां राशिरीशप्रसादादनुदिनगलिताघः शाम्भवः शम्भुभक्तः ॥ २४॥

pitaraḥmukuṭataṭanibaddha (?) somadhāmoruliṅgasphuṭa paricayapūjādhyānato muktikāntām |kalayati sukṛtānāṃ rāśirīśaprasādādanudinagalitāghaḥ śāmbhavaḥ śambhubhaktaḥ || 24||

ग्रहाद्या ऋषयश्चेमे मुनयोऽन्ये पिनाकिनम् ।समभ्यर्च्य स्तुवन्तस्ते लेभिरे वाञ्छितानि हि ॥कुम्भघोणे तथा भानुः चन्द्रो मध्यार्जुनाह्वये ।मङ्गलैश्चा मायूरे बुधः श्वेताटवीतटे ॥ २६॥

grahādyā ṛṣayaśceme munayo'nye pinākinam |samabhyarcya stuvantaste lebhire vāñchitāni hi ||kumbhaghoṇe tathā bhānuḥ candro madhyārjunāhvaye |maṅgalaiścā māyūre budhaḥ śvetāṭavītaṭe || 26||

छायावने गुरुर्देवं श्रीवाञ्छ्यां भृगुरीश्वरम् ।मन्दोऽपि कमलापुर्यां केतुर्देववने शिवम् ॥ २७॥

chāyāvane gururdevaṃ śrīvāñchyāṃ bhṛgurīśvaram |mando'pi kamalāpuryāṃ keturdevavane śivam || 27||

राहुर्वातपुरीनाथं ध्रुवो वै सेतुबन्धने ।तथान्ये मुनयः पूर्वं भूतभव्याः सनातनाः ॥ २८॥

rāhurvātapurīnāthaṃ dhruvo vai setubandhane |tathānye munayaḥ pūrvaṃ bhūtabhavyāḥ sanātanāḥ || 28||

तत्रैव पूजयामासुश्चतुर्दशसु सत्तमाः ।स्तुवन्तः साम्बमीशानं लेभिरे वाञ्छितानि हि ॥ २९॥

tatraiva pūjayāmāsuścaturdaśasu sattamāḥ |stuvantaḥ sāmbamīśānaṃ lebhire vāñchitāni hi || 29||

ग्रहादयःजय जय महाभैरव महाभूतभूषिमूल कुण्डलिकुण्डलालङ्कृतअतिधनविलसितविद्युदतिचलदुरुतरकरवाल निखिलनिगमोपगीयमानसूकरकर निकरपरिचयचतुरविरचितचतुरशृङ्गारकरकमलकलितकपाल सरसिजासनविस्तारितसमस्तव्यस्तसमस्तजगद्विस्तरसंहारसन्नद्धनिर्गणनिरवधिकपरिमाणनीहारपरिवारमरीचिवीच्यपारसागरपत्नीजललुलितजटाजूटाभिराम हर दुरितहरअपराङ्गनाभोग सरागपतङ्गभङ्ग्यविततोत्तमाङ्ग भ्रूमध्यनयनमदनदमन मत्तमधुकरझङ्कारसङ्काशनिजशृङ्गसंसरणकिङ्किणीक्वणितललित पदाहतिलीनमद्दीमण्डलाधाराण्डजप्रस्तूयमानताण्डवाडम्बरयुक्तारोत्कर्ष ध्वस्तदैत्यदानवसङ्घातनिरन्तरातिरित (?) शान्तान्तःकरण अनवरतधाराधरध्वानगम्भीरघर्घरगलगवयफूत्कारसन्निभगहरगुहाराजीविराजमानधराधराधीशकन्याकान्तिसङ्क्रान्तनिजकलेवरैकदेशअखिलजगत्यधीश महेश नमस्ते नमस्ते ॥ ३०॥

grahādayaḥjaya jaya mahābhairava mahābhūtabhūṣimūla kuṇḍalikuṇḍalālaṅkṛtaatidhanavilasitavidyudaticaladurutarakaravāla nikhilanigamopagīyamānasūkarakara nikaraparicayacaturaviracitacaturaśṛṅgārakarakamalakalitakapāla sarasijāsanavistāritasamastavyastasamastajagadvistarasaṃhārasannaddhanirgaṇaniravadhikaparimāṇanīhāraparivāramarīcivīcyapārasāgarapatnījalalulitajaṭājūṭābhirāma hara duritaharaaparāṅganābhoga sarāgapataṅgabhaṅgyavitatottamāṅga bhrūmadhyanayanamadanadamana mattamadhukarajhaṅkārasaṅkāśanijaśṛṅgasaṃsaraṇakiṅkiṇīkvaṇitalalita padāhatilīnamaddīmaṇḍalādhārāṇḍajaprastūyamānatāṇḍavāḍambarayuktārotkarṣa dhvastadaityadānavasaṅghātanirantarātirita (?) śāntāntaḥkaraṇa anavaratadhārādharadhvānagambhīraghargharagalagavayaphūtkārasannibhagaharaguhārājīvirājamānadharādharādhīśakanyākāntisaṅkrāntanijakalevaraikadeśaakhilajagatyadhīśa maheśa namaste namaste || 30||

आदौ कर्मवशादुदश्चदखिलत्रैलोक्यमूलाङ्कुरंपञ्चोत्पल्लवितोरङ्गविभवश्रेणीसमुन्मेखलम् ।अन्ते लोचनमुद्रणाविघटनाभङ्गि प्रगल्भं महोभालेलोचनमाविरस्तु पुरतः संसारमम्मोहनम् ॥ ३१॥

ādau karmavaśādudaścadakhilatrailokyamūlāṅkuraṃpañcotpallavitoraṅgavibhavaśreṇīsamunmekhalam |ante locanamudraṇāvighaṭanābhaṅgi pragalbhaṃ mahobhālelocanamāvirastu purataḥ saṃsāramammohanam || 31||

आधारं चतुराननस्य करकासन्नद्धपाथःस्रुतेराधेयंगिरिकन्यकाकुचतटाभोगस्य भङ्ग्याकृतेः ।आशापालकमूलपालमखिलब्रह्माण्डभाण्डस्थितेराशापाशविमोचनाय प्रणमामान्तर्मनस्तन्महः ॥ ३२॥

ādhāraṃ caturānanasya karakāsannaddhapāthaḥsruterādheyaṃgirikanyakākucataṭābhogasya bhaṅgyākṛteḥ |āśāpālakamūlapālamakhilabrahmāṇḍabhāṇḍasthiterāśāpāśavimocanāya praṇamāmāntarmanastanmahaḥ || 32||

सूतःएवं लिङ्गेषु तुङ्गेष्वमरवरमहामातरो देवसङ्घारक्षोयक्षाधिनाथा मनुमुनय इभे सह्यजापुण्यतीरे ।सम्पूज्य प्रमथाधिनाथमनलालङ्करफालाक्षकंकाङ्क्षामापुरतीव तुष्टहृदयाः शम्भोः कटाक्षाङ्कुरैः ॥ ३३॥

sūtaḥevaṃ liṅgeṣu tuṅgeṣvamaravaramahāmātaro devasaṅghārakṣoyakṣādhināthā manumunaya ibhe sahyajāpuṇyatīre |sampūjya pramathādhināthamanalālaṅkaraphālākṣakaṃkāṅkṣāmāpuratīva tuṣṭahṛdayāḥ śambhoḥ kaṭākṣāṅkuraiḥ || 33||

यल्लिङ्गार्चनमात्रतोऽखिलमहासाम्राज्यमाप्यात्र वैअन्ते मुक्तिमवाप्नुवन्ति नियतं भक्त्यैव शम्भोः पदे ।देवे देवापि(?)मोदामदमुदितधियः शान्तसंसाररागारोगापायैर्विमुक्ता घृतभसिवसितप्रेमरुद्राक्षसङ्गाः ॥ ३४॥

yalliṅgārcanamātrato'khilamahāsāmrājyamāpyātra vaiante muktimavāpnuvanti niyataṃ bhaktyaiva śambhoḥ pade |deve devāpi(?)modāmadamuditadhiyaḥ śāntasaṃsārarāgārogāpāyairvimuktā ghṛtabhasivasitapremarudrākṣasaṅgāḥ || 34||

एवं तेऽमिहितो हरांशमहिमा हारेषु संहारकृत्पापानां श्रुतिवीक्षणोत्तममहाहारार्चकेषु ध्रुवम् ।श्रुत्वाख्यानमुमापतिप्रियमहाभक्ताभिपुण्यार्थदंचाख्यानं श्रुतिशेखरोत्तमपदैः श्रुत्वैव तुष्टो भव ॥ ३५॥

evaṃ te'mihito harāṃśamahimā hāreṣu saṃhārakṛtpāpānāṃ śrutivīkṣaṇottamamahāhārārcakeṣu dhruvam |śrutvākhyānamumāpatipriyamahābhaktābhipuṇyārthadaṃcākhyānaṃ śrutiśekharottamapadaiḥ śrutvaiva tuṣṭo bhava || 35||

पुण्यैः परं शिवरहस्यमधु प्रकृष्टमीशास्यपङ्कजवरात् परिनिःसृतं यत् ।पेपीय षड्वदनषट्चरणात् सुगन्धिसन्यस्यति प्रकथयन्गणविप्रसङ्घे ॥ ३६॥

puṇyaiḥ paraṃ śivarahasyamadhu prakṛṣṭamīśāsyapaṅkajavarāt pariniḥsṛtaṃ yat |pepīya ṣaḍvadanaṣaṭcaraṇāt sugandhisanyasyati prakathayangaṇaviprasaṅghe || 36||

श्रुत्वेदं पुरुषार्थसारनिगमोपात्तं प्रकृष्टार्थदंभक्त्याख्यानमनोहरं वरचतुर्थांशं रहस्यं शिवम् ।सम्प्राप्नोति गणेन्द्रमुख्यपदवीं किं कामनाभिः परंनाम्ना शङ्करनामकोऽयमतुलो भक्त्यामृणोद्यो नरः ॥ ३७॥

śrutvedaṃ puruṣārthasāranigamopāttaṃ prakṛṣṭārthadaṃbhaktyākhyānamanoharaṃ varacaturthāṃśaṃ rahasyaṃ śivam |samprāpnoti gaṇendramukhyapadavīṃ kiṃ kāmanābhiḥ paraṃnāmnā śaṅkaranāmako'yamatulo bhaktyāmṛṇodyo naraḥ || 37||

॥ इति शिवरहस्यान्तर्गते शिवाख्ये गन्धर्वसुतण्डुप्रभृतिभिः शिवाराधनं सम्पूर्णम् ॥॥ श्रीशिवरहस्यम् । शिवाख्यः चतुर्थांशः । अध्यायः ३५ । १३७॥

|| iti śivarahasyāntargate śivākhye gandharvasutaṇḍuprabhṛtibhiḥ śivārādhanaṃ sampūrṇam |||| śrīśivarahasyam | śivākhyaḥ caturthāṃśaḥ | adhyāyaḥ 35 | 137||

– ॥ श्रीशिवरहस्यम् ।शिवाख्यः चतुर्थांशः ।अध्यायः ३५ ।१-३७॥

– || śrīśivarahasyam |śivākhyaḥ caturthāṃśaḥ |adhyāyaḥ 35 | 1-37||