भारतीस्तवनम् अथवा सरस्वतीस्तोत्रम् Bharatistavanam or Sarasvatistotram

जानीमेघेन लिखितम्श्री शारदायै नमः ।अन्तः कुण्डलिनिप्रसुप्तभुजङ्गाकारस्फुरद्विग्रहांशक्तिं कुण्डलिनीं विधाय मनसा हुङ्कारदण्डाहताम् ।षट्चक्राणि विभिद्य सद्य मनसां प्रद्योतनद्योतनींलीनां ब्रह्मपदे शिवेन सहितामेकत्र लीनां स्तुमः ॥ १॥

jānīmeghena likhitamśrī śāradāyai namaḥ |antaḥ kuṇḍaliniprasuptabhujaṅgākārasphuradvigrahāṃśaktiṃ kuṇḍalinīṃ vidhāya manasā huṅkāradaṇḍāhatām |ṣaṭcakrāṇi vibhidya sadya manasāṃ pradyotanadyotanīṃlīnāṃ brahmapade śivena sahitāmekatra līnāṃ stumaḥ || 1||

कन्दात्कुण्डलिनि ! त्वदीयवपुषा निर्गत्य तन्तुत्विषाकिश्चिच्चुम्बितमम्बुजं शतदलं तद्ब्रह्मरन्ध्राद्धः ।यश्चन्द्रद्युति ! चिन्तयत्यविरतं भूयोऽत्र भूमण्डलेतन्मन्ये कविचक्रवत्तिपदवीच्छत्रचूछलाद्वल्गति ॥ २॥

kandātkuṇḍalini ! tvadīyavapuṣā nirgatya tantutviṣākiściccumbitamambujaṃ śatadalaṃ tadbrahmarandhrāddhaḥ |yaścandradyuti ! cintayatyavirataṃ bhūyo'tra bhūmaṇḍaletanmanye kavicakravattipadavīcchatracūchalādvalgati || 2||

यस्त्वद्बकत्रमृगाङ्कमण्डलमिलत्कान्तिप्रतानोच्छलतचञ्चच्चन्द्रकचकऋचित्रितककुप्कन्याकुलं ध्यायति ।वाणी वाणिविचित्रभङ्गुरपदप्रागल्भयशृङ्गारिणीनृत्यत्युन्मदनर्त्तकीव सरसं त्वद्बत्ररङ्गाङ्गणे ॥ ३॥

yastvadbakatramṛgāṅkamaṇḍalamilatkāntipratānocchalatacañcaccandrakacakaṛcitritakakupkanyākulaṃ dhyāyati |vāṇī vāṇivicitrabhaṅgurapadaprāgalbhayaśṛṅgāriṇīnṛtyatyunmadanarttakīva sarasaṃ tvadbatraraṅgāṅgaṇe || 3||

देवि ! त्वत्पदचन्द्रकान्तकरकश्चयोतत्सुधानिर्झरस्नानानन्दतरङ्गितः पिबति यः पीयूषधारारसम् ।तारालङ्कृतचन्द्रशुक्तिकुहरेणाकण्ठमुत्कण्ठितोवक्त्रेणोद्रिरतीव ते पुनरसौ वाणीविलासच्छलात् ॥ ४॥

devi ! tvatpadacandrakāntakarakaścayotatsudhānirjharasnānānandataraṅgitaḥ pibati yaḥ pīyūṣadhārārasam |tārālaṅkṛtacandraśuktikuhareṇākaṇṭhamutkaṇṭhitovaktreṇodriratīva te punarasau vāṇīvilāsacchalāt || 4||

क्षुभ्यत्सीरसमुद्रनिर्गतमहाशेषाहिलोकात्फणापत्रोत्रिद्रसितारविन्दकुहरे ! चन्द्रस्फुरत्कणिके ! ।देवि ! त्वां च निजं च पश्यति वपुर्यः कान्तिभिन्नान्तरंब्राह्मि ! ब्रह्मविदस्य वल्गति वचःप्रागल्भ्यदुग्धाम्बुधे ॥ ५॥

kṣubhyatsīrasamudranirgatamahāśeṣāhilokātphaṇāpatrotridrasitāravindakuhare ! candrasphuratkaṇike ! |devi ! tvāṃ ca nijaṃ ca paśyati vapuryaḥ kāntibhinnāntaraṃbrāhmi ! brahmavidasya valgati vacaḥprāgalbhyadugdhāmbudhe || 5||

नाभीपाण्डुरपुण्डरीककुहरे हृत्पुण्डरीके गलत्पीयूषद्रक(व) वर्ष(र्षि) णि ! प्रविशतीं त्वां मात्रिक्षमालिनीम् ।दृष्टवा भारति ! भारती प्रभवति प्रायेण पुंसो ययानिर्ग्रन्थोऽपि शतान्यपि ग्रथयति ग्रन्थायुतानां नरः । ६॥

nābhīpāṇḍurapuṇḍarīkakuhare hṛtpuṇḍarīke galatpīyūṣadraka(va) varṣa(rṣi) ṇi ! praviśatīṃ tvāṃ mātrikṣamālinīm |dṛṣṭavā bhārati ! bhāratī prabhavati prāyeṇa puṃso yayānirgrantho'pi śatānyapi grathayati granthāyutānāṃ naraḥ | 6||

त्वां मुक्तामयसर्वभूषणधरां श्वेताम्बराडम्बरांगौरीं गौरिसुधां तरङ्गधवलामालोक्य हृत्पङ्कजे ।वीणापुस्तकमौक्तिकाक्षवलय श्वेताब्जवल्गत्करांन स्यात्कः शुचिवृत्तचक्ररचनाचातुर्यचिन्तामणिः ॥ ७॥

tvāṃ muktāmayasarvabhūṣaṇadharāṃ śvetāmbarāḍambarāṃgaurīṃ gaurisudhāṃ taraṅgadhavalāmālokya hṛtpaṅkaje |vīṇāpustakamauktikākṣavalaya śvetābjavalgatkarāṃna syātkaḥ śucivṛttacakraracanācāturyacintāmaṇiḥ || 7||

अश्येत्स्वां तनुमिन्दुमण्डलगतां त्वां चाभितो मण्डितांयो ब्रह्माण्डकरण्डपिण्डितसुधाडिण्डीरपिण्डैरिव ।सुस्वच्छोद्गतिगद्यपद्मलहरीलीलाविलासामृतैःसानन्दास्तमुपाचरन्ति कवयश्चन्द्रं चकोरा इव ॥ ८॥

aśyetsvāṃ tanumindumaṇḍalagatāṃ tvāṃ cābhito maṇḍitāṃyo brahmāṇḍakaraṇḍapiṇḍitasudhāḍiṇḍīrapiṇḍairiva |susvacchodgatigadyapadmalaharīlīlāvilāsāmṛtaiḥsānandāstamupācaranti kavayaścandraṃ cakorā iva || 8||

तद्वेदान्तशिरस्तदोङ्कृतिमुखं ज्योतिःकलालोचनंतत्तद्वेदभुजं तु(त) दात्महृदयं तद्गद्यपद्यां हि च ।यस्त्वद्वर्ष्म विभावयत्यविरतं वाग्देवि ! तद्वाङ्गमयंशब्दब्रह्मणि निष्ठितः स परमब्रह्मैकतामश्नुते ॥ ९॥

tadvedāntaśirastadoṅkṛtimukhaṃ jyotiḥkalālocanaṃtattadvedabhujaṃ tu(ta) dātmahṛdayaṃ tadgadyapadyāṃ hi ca |yastvadvarṣma vibhāvayatyavirataṃ vāgdevi ! tadvāṅgamayaṃśabdabrahmaṇi niṣṭhitaḥ sa paramabrahmaikatāmaśnute || 9||

वाग्बीजं स्मर बीजवेष्टितमतो ज्योतिःकलाभृद्बहिरष्टद्वादशषोडशद्विगुणितद्विष्टाब्जपत्रान्वितम् ।तद्बीजाक्षरकादिवर्णरचितान्यग्ने दलस्यान्तरेहंसः कूड(ट) युतं भवेदवितथं यन्त्र तु सारस्वतम् ॥ १०॥

vāgbījaṃ smara bījaveṣṭitamato jyotiḥkalābhṛdbahiraṣṭadvādaśaṣoḍaśadviguṇitadviṣṭābjapatrānvitam |tadbījākṣarakādivarṇaracitānyagne dalasyāntarehaṃsaḥ kūḍa(ṭa) yutaṃ bhavedavitathaṃ yantra tu sārasvatam || 10||

ॐ ह्रीँ श्रीँ स(ह) ह्रीँ सबीजकलितां वाग्वादिनीदेवतांगीर्वाणासुरपूजितामनुदिनं काश्मीरदेशे भवाम् ।अश्रान्तं निजभक्तिशक्तिवशतो यो ध्यायति प्रस्फुटंबुद्धिज्ञानविचारसारमहितः स्याद्देव्यसौ साम्प्रतम् ॥ ११॥

oṃ hrīm̐ śrīm̐ sa(ha) hrīm̐ sabījakalitāṃ vāgvādinīdevatāṃgīrvāṇāsurapūjitāmanudinaṃ kāśmīradeśe bhavām |aśrāntaṃ nijabhaktiśaktivaśato yo dhyāyati prasphuṭaṃbuddhijñānavicārasāramahitaḥ syāddevyasau sāmpratam || 11||

स्मृत्वा यन्त्रं सहस्रच्छदकमलमनुध्याय नाभीहृदोत्थंचेतःस्निग्धोर्द्धनाल हृदि च विकचितां बाष्पनिर्यातना स्यात् ।तन्मध्ये चोर्ध्वरूपामभयदवरदां पुस्तकाम्भोजपाणींवाग्देवीं तन्मुखाच्च स्वमुखमनुगतां चिन्तयेदक्षरालीम् ॥ १२॥

smṛtvā yantraṃ sahasracchadakamalamanudhyāya nābhīhṛdotthaṃcetaḥsnigdhorddhanāla hṛdi ca vikacitāṃ bāṣpaniryātanā syāt |tanmadhye cordhvarūpāmabhayadavaradāṃ pustakāmbhojapāṇīṃvāgdevīṃ tanmukhācca svamukhamanugatāṃ cintayedakṣarālīm || 12||

किमिह बहुविकल्पैश्विन्तितैर्यस्य कण्ठेलुठति विमलवृत्तस्थूलमुक्तावलीयम् ।भवति भवति नाथे भव्यभाषाविशेषैर्मधुरमधुसमृद्धस्तस्य वाचां विशेषः १३॥इति श्रीजानीमेघेन लिखितं श्रीभारतीस्तवर्न सम्पूर्णम् ।प्रशस्तिःयदक्षरपरिभ्रष्टं स्वरव्यञ्जनवजितम् ।तत्सर्वं क्षमत्तां देवि ! प्रसीद परमेश्वर ।॥ जानीमेघेन लिखितम् सुमतिधीरगणिपठनार्थम् ॥ श्री ॥

kimiha bahuvikalpaiśvintitairyasya kaṇṭheluṭhati vimalavṛttasthūlamuktāvalīyam |bhavati bhavati nāthe bhavyabhāṣāviśeṣairmadhuramadhusamṛddhastasya vācāṃ viśeṣaḥ 13||iti śrījānīmeghena likhitaṃ śrībhāratīstavarna sampūrṇam |praśastiḥyadakṣaraparibhraṣṭaṃ svaravyañjanavajitam |tatsarvaṃ kṣamattāṃ devi ! prasīda parameśvara ||| jānīmeghena likhitam sumatidhīragaṇipaṭhanārtham || śrī ||