मातृस्तोत्रम् व्यासकृतम् Matristotram by Vyasa Maharshi

व्यास उवाच ।पितुरप्यधिका माता गर्भधारणपोषणात् ।अतो हि त्रिषु लोकेषु नास्ति मातृसमो गुरुः ॥ १॥

vyāsa uvāca |piturapyadhikā mātā garbhadhāraṇapoṣaṇāt |ato hi triṣu lokeṣu nāsti mātṛsamo guruḥ || 1||

नास्ति गङ्गासमं तीर्थं नास्ति विष्णुसमः प्रभुः ।नास्ति शम्भुसमः पूज्यो नास्ति मातृसमो गुरुः ॥ २॥

nāsti gaṅgāsamaṃ tīrthaṃ nāsti viṣṇusamaḥ prabhuḥ |nāsti śambhusamaḥ pūjyo nāsti mātṛsamo guruḥ || 2||

नास्ति चैकादशीतुल्यं व्रतं त्रैलोक्यविश्रुतम् ।तपो नानशनात् तुल्यं नास्ति मातृसमो गुरुः ॥ ३॥

nāsti caikādaśītulyaṃ vrataṃ trailokyaviśrutam |tapo nānaśanāt tulyaṃ nāsti mātṛsamo guruḥ || 3||

नास्ति भार्यासमं मित्रं नास्ति पुत्रसमः प्रियः ।नास्ति भगिनीसमा मान्या नास्ति मातृसमो गुरुः ॥ ४॥

nāsti bhāryāsamaṃ mitraṃ nāsti putrasamaḥ priyaḥ |nāsti bhaginīsamā mānyā nāsti mātṛsamo guruḥ || 4||

न जामातृसमं पात्रं न दानं कन्यया समम् ।न भ्रातृसदृशो बन्धुर्नच मातृसमो गुरुः ॥ ५॥

na jāmātṛsamaṃ pātraṃ na dānaṃ kanyayā samam |na bhrātṛsadṛśo bandhurnaca mātṛsamo guruḥ || 5||

देशो गङ्गान्तिकः श्रेष्ठो दलेषु तुलसीदलम् ।वर्णेषु ब्राह्मणः श्रेष्ठो गुरुर्माता गुरुष्वपि ॥ ६॥

deśo gaṅgāntikaḥ śreṣṭho daleṣu tulasīdalam |varṇeṣu brāhmaṇaḥ śreṣṭho gururmātā guruṣvapi || 6||

पुरुषः पुत्ररूपेण भार्यामाश्रित्य जायते ।पूर्वभावाश्रया माता तेन सैव गुरुः परः ॥ ७॥

puruṣaḥ putrarūpeṇa bhāryāmāśritya jāyate |pūrvabhāvāśrayā mātā tena saiva guruḥ paraḥ || 7||

मातरं पितरञ्चोभौ दृष्ट्वा पुत्रस्तु धर्मवित् ।प्रणम्य मातरं पश्चात् प्रणमेत् पितरं गुरुम् ॥ ८॥

mātaraṃ pitarañcobhau dṛṣṭvā putrastu dharmavit |praṇamya mātaraṃ paścāt praṇamet pitaraṃ gurum || 8||

माता धरित्री जननी दयार्द्र हृदया शिवा ।देवी भूरवनिः श्रेष्ठा निर्दोषा सर्वदुःखहा ॥ ९॥

mātā dharitrī jananī dayārdra hṛdayā śivā |devī bhūravaniḥ śreṣṭhā nirdoṣā sarvaduḥkhahā || 9||

आराधनीया परमा दया शान्तिः क्षमा धृतिः ।स्वाहा स्वधा च गौरी च पद्मा च विजया जया ॥ १०॥

ārādhanīyā paramā dayā śāntiḥ kṣamā dhṛtiḥ |svāhā svadhā ca gaurī ca padmā ca vijayā jayā || 10||

दुःखहन्त्रीति नामानि मातुरेवैकविंशतिम् ।शृणुयाच्छ्रावयेन्मर्त्यः सर्वदुःखाद् विमुच्यते ॥ ११॥

duḥkhahantrīti nāmāni māturevaikaviṃśatim |śṛṇuyācchrāvayenmartyaḥ sarvaduḥkhād vimucyate || 11||

दुःखैर्महद्भिर्दूनोऽपि दृष्ट्वा मातरमीश्वरीम् ।यमानन्दं लभेन्मर्त्यः स किं वाचोपपद्यते ॥ १२॥

duḥkhairmahadbhirdūno'pi dṛṣṭvā mātaramīśvarīm |yamānandaṃ labhenmartyaḥ sa kiṃ vācopapadyate || 12||

इति ते कथितं विप्र मातृस्तोत्रं महागुणम् ।पराशरमुखात् पूर्वमश्रौषं मातृसंस्तुतम् ॥ १३॥

iti te kathitaṃ vipra mātṛstotraṃ mahāguṇam |parāśaramukhāt pūrvamaśrauṣaṃ mātṛsaṃstutam || 13||

सेवित्वा पितरौ कश्चिद् व्याधः परमधर्मवित् ।लेभे सर्वज्ञतां या तु साध्यते न तपस्विभिः ॥ १४॥

sevitvā pitarau kaścid vyādhaḥ paramadharmavit |lebhe sarvajñatāṃ yā tu sādhyate na tapasvibhiḥ || 14||

तस्मात् सर्वप्रयत्नेन भक्तिः कार्या तु मातरि ।पितर्यपीति चोक्तं वै पित्रा शक्त्रिसुतेन मे ॥ १५॥

tasmāt sarvaprayatnena bhaktiḥ kāryā tu mātari |pitaryapīti coktaṃ vai pitrā śaktrisutena me || 15||

॥ इति बृहद्धर्मपुराणान्तर्गतं पितृमातृभक्तिर्नामद्वितीयोऽध्यायान्तर्गतं व्यासप्रोक्तं मातृस्तोत्रं सम्पूर्णम् ।॥ बृहद्धर्मपुराणम् । पूर्वखण्डः । अध्यायः २। ३३४७ ॥

|| iti bṛhaddharmapurāṇāntargataṃ pitṛmātṛbhaktirnāmadvitīyo'dhyāyāntargataṃ vyāsaproktaṃ mātṛstotraṃ sampūrṇam ||| bṛhaddharmapurāṇam | pūrvakhaṇḍaḥ | adhyāyaḥ 2| 3347 ||

अ ह्य्म्न् ओन् फ़थेर्।

a hymn on फ़ther|