इन्द्रसहस्रनामस्तोत्रम् Indrasahasranamastotram Chomposed By Ganapti Muni

इन्द्रो देवतमोऽनीलः सुपर्णः पूर्णबन्धुरः ।विश्वस्य दमिता विश्वश्येशानो विश्वचर्षणिः ॥ १॥

indro devatamo'nīlaḥ suparṇaḥ pūrṇabandhuraḥ |viśvasya damitā viśvaśyeśāno viśvacarṣaṇiḥ || 1||

विश्वानि चक्रिर्विश्वस्मादुत्तरो विश्वभूर्बृहन् ।चेकितानो वर्तमानः स्वधयाऽचक्रया परः ॥ २॥

viśvāni cakrirviśvasmāduttaro viśvabhūrbṛhan |cekitāno vartamānaḥ svadhayā'cakrayā paraḥ || 2||

विश्वानरो विश्वरूपो विश्वायुर्विश्वतस्पृथुः ।विश्वकर्मा विश्वदेवो व्ह्श्वतो धीरनिष्कृतः ॥ ३॥

viśvānaro viśvarūpo viśvāyurviśvataspṛthuḥ |viśvakarmā viśvadevo vhśvato dhīraniṣkṛtaḥ || 3||

त्रिषुजातस्तिग्मशृङ्गो देवो ब्रध्नोऽरुषश्चरन् ।रुचानः परमो विद्वान् अरुचो रोचयन्नजः ॥ ४॥

triṣujātastigmaśṛṅgo devo bradhno'ruṣaścaran |rucānaḥ paramo vidvān aruco rocayannajaḥ || 4||

ज्येष्ठो जनानां वॄषभो ज्योतिर्ज्येष्ठं सहोमहि ।अभिक्रतूनां दमिता धर्ता विश्वस्य कर्मणः ॥ ५॥

jyeṣṭho janānāṃ vṝṣabho jyotirjyeṣṭhaṃ sahomahi |abhikratūnāṃ damitā dhartā viśvasya karmaṇaḥ || 5||

धर्ता धनानं धातॄणां धाता धिरो धियेषितः ।यज्ञस्य साधनो यज्ञो यज्ञवाहा अपामजः ॥ ६॥

dhartā dhanānaṃ dhātṝṇāṃ dhātā dhiro dhiyeṣitaḥ |yajñasya sādhano yajño yajñavāhā apāmajaḥ || 6||

यज्ञं जुषाणो यजतो युक्तग्राव्णोऽवितेषिरः ।सुवज्ज्रश्च्यवनो योद्धा यशसो यज्ञियो यहुः ॥ ७॥

yajñaṃ juṣāṇo yajato yuktagrāvṇo'viteṣiraḥ |suvajjraścyavano yoddhā yaśaso yajñiyo yahuḥ || 7||

अवयाता दुर्मतीनां हन्ता पापस्य रक्षसः ।कृशस्य चोदिता कृत्रुः कृतब्रह्मा धृतव्रतः ॥ ८॥

avayātā durmatīnāṃ hantā pāpasya rakṣasaḥ |kṛśasya coditā kṛtruḥ kṛtabrahmā dhṛtavrataḥ || 8||

धृणवोजा अविताधीनां धनानां सञ्जिदच्युतः ।विहन्ता तमसस्त्वष्टा तनूपास्तरुतातुरः ॥ ९॥

dhṛṇavojā avitādhīnāṃ dhanānāṃ sañjidacyutaḥ |vihantā tamasastvaṣṭā tanūpāstarutāturaḥ || 9||

त्वेषनृम्णस्त्वेष्संदृक् तुराषाडपराजितः ।तुग्य्रावृधोदस्मतमः तुविकूर्मितमस्तुजः ॥ १०॥

tveṣanṛmṇastveṣsaṃdṛk turāṣāḍaparājitaḥ |tugyrāvṛdhodasmatamaḥ tuvikūrmitamastujaḥ || 10||

वृषप्रभर्मा विश्वानि विद्वानादङ्क्षर्दिरस्तवाः ।मन्द्रो मतीनां वॄषभो मरुत्वान्मरुतामृषिः ॥ ११॥

vṛṣaprabharmā viśvāni vidvānādaṅkṣardirastavāḥ |mandro matīnāṃ vṝṣabho marutvānmarutāmṛṣiḥ || 11||

महाहस्ती गणपतिर्धियं जिन्वो बृहस्पतिः ।माहिनो मधवा मन्दी मर्कोऽर्को मेधिरो महान् ॥ १२॥

mahāhastī gaṇapatirdhiyaṃ jinvo bṛhaspatiḥ |māhino madhavā mandī marko'rko medhiro mahān || 12||

॥ इति प्रथमं नामशतकम् ॥प्रतिरूपः परोमात्रः पुरुरूपः पुरुष्टुतः ।पुरुहूतः पुरः स्थाताः पुरुमायः पुरन्दरः ॥ १३॥

|| iti prathamaṃ nāmaśatakam ||pratirūpaḥ paromātraḥ pururūpaḥ puruṣṭutaḥ |puruhūtaḥ puraḥ sthātāḥ purumāyaḥ purandaraḥ || 13||

पुरुप्रशस्तः पुरुकृत् पुरां दर्ता पुरूतमः ।पुरुगूर्तः पृत्सुजेता पुरुवर्पाः प्रवेपनी ॥ १४॥

purupraśastaḥ purukṛt purāṃ dartā purūtamaḥ |purugūrtaḥ pṛtsujetā puruvarpāḥ pravepanī || 14||

पप्रिः प्रचेतः परिभूः पनीयानप्रतिष्कुतः ।प्रवृद्धः प्रवयाः पाता पूषण्वानन्तरा भरः ॥ १५॥

papriḥ pracetaḥ paribhūḥ panīyānapratiṣkutaḥ |pravṛddhaḥ pravayāḥ pātā pūṣaṇvānantarā bharaḥ || 15||

पुरुशाकः पाञ्चजन्यः पुरुभोजाः पुरुवसुः ।पिशङ्गरातिः पपुरिः पुरोयोधः पृथुज्रया ॥ १६॥

puruśākaḥ pāñcajanyaḥ purubhojāḥ puruvasuḥ |piśaṅgarātiḥ papuriḥ puroyodhaḥ pṛthujrayā || 16||

प्ररिक्व प्रदिवः पूर्व्यः पुरोभूः पूर्वजा ऋषिः ।प्रणेता प्रमतिः पन्यः पूर्वयावा प्रभूवसुः ॥ १७॥

prarikva pradivaḥ pūrvyaḥ purobhūḥ pūrvajā ṛṣiḥ |praṇetā pramatiḥ panyaḥ pūrvayāvā prabhūvasuḥ || 17||

प्रयज्युः पावकः पूषा पदवीः पथिकृत्पतिः ।पुरुत्मा पलितोहेता प्रहेता प्राविता पिता ॥ १८॥

prayajyuḥ pāvakaḥ pūṣā padavīḥ pathikṛtpatiḥ |purutmā palitohetā prahetā prāvitā pitā || 18||

पुरुनृम्णः पर्वतेष्ठाः प्राचामन्युः पुरोहितः ।पुरांभिन्दुरनाधृष्यः पुराजाः पप्रथिन्तमः ॥ १९॥

purunṛmṇaḥ parvateṣṭhāḥ prācāmanyuḥ purohitaḥ |purāṃbhinduranādhṛṣyaḥ purājāḥ paprathintamaḥ || 19||

पृतनाषाड् बाहुशर्धी बृहद्रेणुरनिष्टृतः ।अभिभूतिरयोपाष्टिः बृहद्रेरपिधानवान् ॥ २०॥

pṛtanāṣāḍ bāhuśardhī bṛhadreṇuraniṣṭṛtaḥ |abhibhūtirayopāṣṭiḥ bṛhadrerapidhānavān || 20||

ब्रह्मप्रियो ब्रह्मजूतो ब्रह्मवाहा अरङ्गमः ।बोधिन्मना अवक्रक्षी बृहद्भानुरमित्रहा ॥ २१॥

brahmapriyo brahmajūto brahmavāhā araṅgamaḥ |bodhinmanā avakrakṣī bṛhadbhānuramitrahā || 21||

भूरिकर्मा भरेकृत्नुर्भद्रकृद् भार्वरोभृमिः ।भरेषु हव्यो भूर्योजाः पुरोहा प्राशुषात् प्रषाट् ॥ २२॥

bhūrikarmā bharekṛtnurbhadrakṛd bhārvarobhṛmiḥ |bhareṣu havyo bhūryojāḥ purohā prāśuṣāt praṣāṭ || 22||

प्रभङ्गीमहिषो भीमो भूर्यासुतिरशस्तिहा ।प्रसक्षी विश्पतिर्वीरः परस्पाः शवस्सस्पतिः ॥ २३॥

prabhaṅgīmahiṣo bhīmo bhūryāsutiraśastihā |prasakṣī viśpatirvīraḥ paraspāḥ śavassaspatiḥ || 23||

॥ इति द्वितीयं नामशतकम् ॥पुरुदत्रः पितृतमः पुरुक्षुर्भीगुः पणिः ।प्रत्वाक्षाणः पुरां दर्मापनस्युर्भिमातिहा ॥ २४॥

|| iti dvitīyaṃ nāmaśatakam ||purudatraḥ pitṛtamaḥ purukṣurbhīguḥ paṇiḥ |pratvākṣāṇaḥ purāṃ darmāpanasyurbhimātihā || 24||

पृथिव्या वृषभः प्रत्नः प्रमन्दी प्रथमः पृथुः ।त्यः समुद्रव्यचाः पायुः प्रकेतश्चर्षणीसहः ॥ २५॥

pṛthivyā vṛṣabhaḥ pratnaḥ pramandī prathamaḥ pṛthuḥ |tyaḥ samudravyacāḥ pāyuḥ praketaścarṣaṇīsahaḥ || 25||

कारुधायाः कविवृधः कनीनः क्रतुमान्क्रतुः ।क्षपावस्ता कवितमो गिर्वाहाः कीरिचोदनः ॥ २६॥

kārudhāyāḥ kavivṛdhaḥ kanīnaḥ kratumānkratuḥ |kṣapāvastā kavitamo girvāhāḥ kīricodanaḥ || 26||

क्षपावान्कौशिकः कारी राजाक्षम्यस्य गोपतिः ।गौर्गोर्दुरो दुरोऽश्चस्य यवस्यदुर आदुरिः ॥ २७॥

kṣapāvānkauśikaḥ kārī rājākṣamyasya gopatiḥ |gaurgorduro duro'ścasya yavasyadura āduriḥ || 27||

चन्द्रबुध्नश्चर्षणिप्राश्चकृत्यश्चोदयन्मतिः ।चन्द्रभानुश्चित्रतमश्चम्रीषश्चचक्रमासजः ॥ २८॥

candrabudhnaścarṣaṇiprāścakṛtyaścodayanmatiḥ |candrabhānuścitratamaścamrīṣaścacakramāsajaḥ || 28||

तुविशुष्मस्तुविद्युम्नस्तुविजातस्तुवीमधः ।तुविकूर्मिस्तुविम्रक्षस्तुविशग्मस्तुविप्रतिः ॥ २९॥

tuviśuṣmastuvidyumnastuvijātastuvīmadhaḥ |tuvikūrmistuvimrakṣastuviśagmastuvipratiḥ || 29||

तुविनृम्णस्तुविग्रीवस्तुविराधास्तुविक्रतुः ।तुविमात्रस्तुविग्राभस्तुविदेष्णस्तुविष्वणिः ॥ ३०॥

tuvinṛmṇastuvigrīvastuvirādhāstuvikratuḥ |tuvimātrastuvigrābhastuvideṣṇastuviṣvaṇiḥ || 30||

तूतुजित्स्तवसस्तक्वस्तुविग्रिस्तुर्वणिस्त्रदः ।रथेष्ठस्तरणिस्तुम्रस्त्विषीमाननपच्युतः ॥ ३१॥

tūtujitstavasastakvastuvigristurvaṇistradaḥ |ratheṣṭhastaraṇistumrastviṣīmānanapacyutaḥ || 31||

तोदस्तरुत्रस्तविषी मुषाणस्तविषस्तुरा ।तितिर्वा ततुरिस्त्राता भूर्णिस्तूर्णिस्तवस्तरः ॥ ३२॥

todastarutrastaviṣī muṣāṇastaviṣasturā |titirvā taturistrātā bhūrṇistūrṇistavastaraḥ || 32||

यज्ञवृद्धो यज्ञियानां प्रथमो यज्वनो वृधः ।अमित्रखादोऽनिमिषो विषुणोऽसुन्वन्तोऽजुरः ॥ ३३॥

yajñavṛddho yajñiyānāṃ prathamo yajvano vṛdhaḥ |amitrakhādo'nimiṣo viṣuṇo'sunvanto'juraḥ || 33||

अक्षितोतिर्दाभ्योऽर्यः शिप्रिणीवानगोरुढः ।आश्रुत्कर्णोऽन्तरिक्षप्रा अमितौजा अरिष्टुतः ॥ ३४॥

akṣitotirdābhyo'ryaḥ śipriṇīvānagoruḍhaḥ |āśrutkarṇo'ntarikṣaprā amitaujā ariṣṭutaḥ || 34||

॥ इति तृतीयं नामशतकम् ॥अदृष्ट एकराडूर्ध्व ऊर्ध्वसानः सनाद्युवा ।स्थिरः सूर्यः स्वभूत्योजाः सत्यराधाः सनश्रुतः ॥ ३५॥

|| iti tṛtīyaṃ nāmaśatakam ||adṛṣṭa ekarāḍūrdhva ūrdhvasānaḥ sanādyuvā |sthiraḥ sūryaḥ svabhūtyojāḥ satyarādhāḥ sanaśrutaḥ || 35||

प्रकल्पः सत्त्वानां केतुरच्युतच्युदुरुव्यचाः ।शवसी स्वपतिः स्वोजाः शचीवानविदीधयुः ॥ ३६॥

prakalpaḥ sattvānāṃ keturacyutacyuduruvyacāḥ |śavasī svapatiḥ svojāḥ śacīvānavidīdhayuḥ || 36||

सत्यशुष्मः सत्यसत्वा सूनुः सत्यस्य सोमपाः ।दस्योर्हन्ता दिवो धर्ता राजा दिव्यस्य चेतनः ॥ ३७॥

satyaśuṣmaḥ satyasatvā sūnuḥ satyasya somapāḥ |dasyorhantā divo dhartā rājā divyasya cetanaḥ || 37||

ऋग्मियोऽर्वा रोचमानो रभोदा ऋतपा ऋतः ।ऋजीषी रणकृद्रेवा नृत्वियो रध्रचोदनः ॥ ३८॥

ṛgmiyo'rvā rocamāno rabhodā ṛtapā ṛtaḥ |ṛjīṣī raṇakṛdrevā nṛtviyo radhracodanaḥ || 38||

ऋष्वोरायोऽवनीराजा रयिस्थानो रदावसुः ।ऋभुक्षा अनिमानोऽश्चः सहमानः समुद्रियः ॥ ३९॥

ṛṣvorāyo'vanīrājā rayisthāno radāvasuḥ |ṛbhukṣā animāno'ścaḥ sahamānaḥ samudriyaḥ || 39||

ऋणकातिर्गिर्वर्णस्युः कीजः खिद्वाखजङ्करः ।ऋजीषो वसुविद्वेन्यो वाजेषु दधृषः कविः ॥ ४०॥

ṛṇakātirgirvarṇasyuḥ kījaḥ khidvākhajaṅkaraḥ |ṛjīṣo vasuvidvenyo vājeṣu dadhṛṣaḥ kaviḥ || 40||

विरप्शी वीलितो विप्रो विश्ववेदा ऋतावृधः ।ऋतयुग्धर्मकृद्धेनुर्धनजिद्धामवर्मवाट् ॥ ४१॥

virapśī vīlito vipro viśvavedā ṛtāvṛdhaḥ |ṛtayugdharmakṛddhenurdhanajiddhāmavarmavāṭ || 41||

ऋतेजाः सक्षणिः सोम्यः संसृष्टिजिदृभुष्ठिरः ।ऋतयुः सबलः सह्युर्वज्रवाहा ऋचीषमः ॥ ४२॥

ṛtejāḥ sakṣaṇiḥ somyaḥ saṃsṛṣṭijidṛbhuṣṭhiraḥ |ṛtayuḥ sabalaḥ sahyurvajravāhā ṛcīṣamaḥ || 42||

ऋग्मीदधृष्वानृष्वौजाः सुगोपाः स्वयशस्तरः ।स्वभिष्टिसुम्नः सेहानः सुनीतिः सुकृतः शुचिः ॥ ४२॥

ṛgmīdadhṛṣvānṛṣvaujāḥ sugopāḥ svayaśastaraḥ |svabhiṣṭisumnaḥ sehānaḥ sunītiḥ sukṛtaḥ śuciḥ || 42||

ऋणयाः सहसः सूनुः सुदानुः सगणो वसुः ।स्तोम्यः समद्वा सत्राहा स्तोमवाहा ऋतीषहः ॥ ४४॥

ṛṇayāḥ sahasaḥ sūnuḥ sudānuḥ sagaṇo vasuḥ |stomyaḥ samadvā satrāhā stomavāhā ṛtīṣahaḥ || 44||

॥ इति चतुर्थं नामशतकम् ॥शविष्ठः शवसः पुत्रः शतमन्युः शतक्रतुः ।शक्रः शिक्षानरः शुष्मी श्रुत्कर्णः श्रवयत्सखा ॥ ४५॥

|| iti caturthaṃ nāmaśatakam ||śaviṣṭhaḥ śavasaḥ putraḥ śatamanyuḥ śatakratuḥ |śakraḥ śikṣānaraḥ śuṣmī śrutkarṇaḥ śravayatsakhā || 45||

शतमूतिः शर्धनीतिः शतनीथः शतामघः ।श्लोकी शिवतमः श्रुत्यं नामबिभ्रदनानतः ॥ ४६॥

śatamūtiḥ śardhanītiḥ śatanīthaḥ śatāmaghaḥ |ślokī śivatamaḥ śrutyaṃ nāmabibhradanānataḥ || 46||

शूरः शिप्री सहस्रोतिः शुभ्रः शृङ्क्षङ्गवृषोनपात् ।शासः शाकी श्रवस्कामः शवसावानहंसनः ॥ ४७॥

śūraḥ śiprī sahasrotiḥ śubhraḥ śṛṅkṣaṅgavṛṣonapāt |śāsaḥ śākī śravaskāmaḥ śavasāvānahaṃsanaḥ || 47||

सुरूपकृत्रुरीशानः शूशुवानः शचीपतिः ।सतीनसत्वा सनिता शक्तीवानमितक्रतुः ॥ ४८॥

surūpakṛtrurīśānaḥ śūśuvānaḥ śacīpatiḥ |satīnasatvā sanitā śaktīvānamitakratuḥ || 48||

सहस्रचेताः सुमनाः श्रुत्यः शुद्धः श्रुतामघः ।सत्रादावा सोमपावा सुक्रतुः श्मश्रुषु श्रितः ॥ ४९॥

sahasracetāḥ sumanāḥ śrutyaḥ śuddhaḥ śrutāmaghaḥ |satrādāvā somapāvā sukratuḥ śmaśruṣu śritaḥ || 49||

चोदप्रवृद्धो विश्वस्य जगतः प्राणतस्पतिः ।चौत्रः सुप्रकरस्रोना चक्रमानः सदावृधः ॥ ५०॥

codapravṛddho viśvasya jagataḥ prāṇataspatiḥ |cautraḥ suprakarasronā cakramānaḥ sadāvṛdhaḥ || 50||

स्वभिष्टिः सत्पतिः सत्यश्चारुर्वीरतमश्चती ।चित्रश्चिकित्वानाज्ञाता प्रतिमानं सतः सतः ॥ ५१॥

svabhiṣṭiḥ satpatiḥ satyaścārurvīratamaścatī |citraścikitvānājñātā pratimānaṃ sataḥ sataḥ || 51||

स्थाताः सचेताः सदिवः सुदंसाः सुश्रवस्तमः ।सहोदः सुश्रुतः सम्राट्सूपारः सुन्वतः सखा ॥ ५२॥

sthātāḥ sacetāḥ sadivaḥ sudaṃsāḥ suśravastamaḥ |sahodaḥ suśrutaḥ samrāṭsūpāraḥ sunvataḥ sakhā || 52||

ब्रह्मवाहस्तमो ब्रह्मा विष्णुर्वस्वःपतिर्हरिः ।रणाय संस्कृतो रुद्रो रणितेशानकृच्छिवः ॥ ५३॥

brahmavāhastamo brahmā viṣṇurvasvaḥpatirhariḥ |raṇāya saṃskṛto rudro raṇiteśānakṛcchivaḥ || 53||

विप्रजूतो विप्रतमो यह्वो वज्री हिरण्ययः ।वव्रो वीरतरोवायुर्मातरिश्वा मरुत्सखा ॥ ५४॥

viprajūto vipratamo yahvo vajrī hiraṇyayaḥ |vavro vīratarovāyurmātariśvā marutsakhā || 54||

गूर्तश्रवा विश्वगूर्तो वन्दनश्रुद्विचक्षणः ।वृष्णिर्वसुपतिर्वाजी वृषभो वाजिनी वसुः ॥ ५५॥

gūrtaśravā viśvagūrto vandanaśrudvicakṣaṇaḥ |vṛṣṇirvasupatirvājī vṛṣabho vājinī vasuḥ || 55||

॥ इति पञ्चमं नामशतकम् ॥विग्रो विभीषणो वह्निर्वृद्धायुर्विश्रुतो वृषा ।व्रजभृद्वृत्रहा वृद्धो विश्ववारो वृतञ्चयः ॥ ५६॥

|| iti pañcamaṃ nāmaśatakam ||vigro vibhīṣaṇo vahnirvṛddhāyurviśruto vṛṣā |vrajabhṛdvṛtrahā vṛddho viśvavāro vṛtañcayaḥ || 56||

वृषजूतिर्वृषरथो वृषभान्नो वृषक्रतुः ।वृषकर्मा वृषमणाः सुदक्षः सुन्वतो वृधः ॥ ५७॥

vṛṣajūtirvṛṣaratho vṛṣabhānno vṛṣakratuḥ |vṛṣakarmā vṛṣamaṇāḥ sudakṣaḥ sunvato vṛdhaḥ || 57||

अद्रोघवागसुरहा वेधाः सत्राकरोऽजरः ।अपारः सुहवोऽभीरुरभिभङ्गोऽङ्गिरस्तमः ॥ ५८॥

adroghavāgasurahā vedhāḥ satrākaro'jaraḥ |apāraḥ suhavo'bhīrurabhibhaṅgo'ṅgirastamaḥ || 58||

अमर्त्यः स्वायुधोऽशत्रुरप्रतीतोऽभिमातिषाट् ।अमत्री सूनुरर्चत्र्यः समद्दिष्टिरभयङ्करः ॥ ५९॥

amartyaḥ svāyudho'śatrurapratīto'bhimātiṣāṭ |amatrī sūnurarcatryaḥ samaddiṣṭirabhayaṅkaraḥ || 59||

अभिनेता स्पार्हराधाः सप्तरश्मिरभिष्टिकृत् ।अनर्वास्वर्जिदिष्कर्ता स्तोतॄणामवितोपरः ॥ ६०॥

abhinetā spārharādhāḥ saptaraśmirabhiṣṭikṛt |anarvāsvarjidiṣkartā stotṝṇāmavitoparaḥ || 60||

अजातशत्रुः सेनानि रुभयाव्युभयङ्करः ।उरुगायःसत्ययोनिः सहस्वानुर्वरापतिः ॥ ६१॥

ajātaśatruḥ senāni rubhayāvyubhayaṅkaraḥ |urugāyaḥsatyayoniḥ sahasvānurvarāpatiḥ || 61||

उग्रो गोप उग्रबाहुरुग्रधन्वोक्थवर्धनः ।गाथश्रवा गिरां राजा गम्भीरो गिर्वणस्तमः ॥ ६२॥

ugro gopa ugrabāhurugradhanvokthavardhanaḥ |gāthaśravā girāṃ rājā gambhīro girvaṇastamaḥ || 62||

वज्रहस्तचर्षणीनां वृषभो वज्रदक्षिणः ।सोमकामः सोमपतिः सोमवृद्धः सुदक्षिणः ॥ ६३॥

vajrahastacarṣaṇīnāṃ vṛṣabho vajradakṣiṇaḥ |somakāmaḥ somapatiḥ somavṛddhaḥ sudakṣiṇaḥ || 63||

सुब्रह्मा स्थविरः सूरः सहिष्टः सप्रथाः सराट् ।हरिश्मशारुर्हरिवान्हरीणां पतिरस्तृतः ॥ ६४॥

subrahmā sthaviraḥ sūraḥ sahiṣṭaḥ saprathāḥ sarāṭ |hariśmaśārurharivānharīṇāṃ patirastṛtaḥ || 64||

हिरण्यबाहुरुर्व्यूतिर्हरिकेशो हिरीमशः ।हरिशिप्रो हर्यमाणो हरिजातो हरिम्भरः ॥ ६५॥

hiraṇyabāhururvyūtirharikeśo hirīmaśaḥ |hariśipro haryamāṇo harijāto harimbharaḥ || 65||

हिरण्यवर्णो हर्यश्चो हरिवर्पा हरिप्रियः ।हनिष्ठो हर्यक्ष्वो हव्यो हरिष्ठा हरियोजनः ॥ ६६॥

hiraṇyavarṇo haryaśco harivarpā haripriyaḥ |haniṣṭho haryakṣvo havyo hariṣṭhā hariyojanaḥ || 66||

॥ इति षष्ठं नामशतकम् ॥सत्वा सुशिप्रः सुक्षत्रः सुवीरः सुतपा ऋषिः ।गाथान्यो गोत्रभिद्ग्रामं वहमानो गवेषणः ॥ ६७॥

|| iti ṣaṣṭhaṃ nāmaśatakam ||satvā suśipraḥ sukṣatraḥ suvīraḥ sutapā ṛṣiḥ |gāthānyo gotrabhidgrāmaṃ vahamāno gaveṣaṇaḥ || 67||

जिष्णुस्तस्थुष ईशानो ईशानो जगतो नृतुः ।नर्याणि विद्वान्नृपतिः नेतानृम्णस्य तूतुजिः ॥ ६८॥

jiṣṇustasthuṣa īśāno īśāno jagato nṛtuḥ |naryāṇi vidvānnṛpatiḥ netānṛmṇasya tūtujiḥ || 68||

निमेधमानो नर्यापाः सिन्धूनां पतिरुत्तरः ।नर्यो नियुत्वान्निचितो नक्षद्दाभोनहुष्टरः ॥ ६९॥

nimedhamāno naryāpāḥ sindhūnāṃ patiruttaraḥ |naryo niyutvānnicito nakṣaddābhonahuṣṭaraḥ || 69||

नव्यो निधाता नृमणाः सध्रीचीनः सुतरेणः ।नृतमानो नदनुमान्नवीयान्नृतमोनृजित् ॥ ७०॥

navyo nidhātā nṛmaṇāḥ sadhrīcīnaḥ sutareṇaḥ |nṛtamāno nadanumānnavīyānnṛtamonṛjit || 70||

विचयिष्ठो वज्रबाहुर्वृत्रखादोवलं रुजः ।जातूभर्मा ज्येष्ठतमो जनभक्षो जनंसहः ॥ ७१॥

vicayiṣṭho vajrabāhurvṛtrakhādovalaṃ rujaḥ |jātūbharmā jyeṣṭhatamo janabhakṣo janaṃsahaḥ || 71||

विश्वाषाड्वंसगोवस्यान्निष्पाडशनिमान्नृषाट् ।पूर्भित्पुराषाडभिषाट् जगतस्तस्थुषस्पतिः ॥ ७२॥

viśvāṣāḍvaṃsagovasyānniṣpāḍaśanimānnṛṣāṭ |pūrbhitpurāṣāḍabhiṣāṭ jagatastasthuṣaspatiḥ || 72||

संवृक्समत्सुसन्धाता सुसङ्क्षदृक्सविताऽरुणः ।स्वर्यः स्वरोचिः सुत्रामा स्तुष्येय्यः सनजाः स्वरिः ॥ ७३॥

saṃvṛksamatsusandhātā susaṅkṣadṛksavitā'ruṇaḥ |svaryaḥ svarociḥ sutrāmā stuṣyeyyaḥ sanajāḥ svariḥ || 73||

कृण्वन्नकेतवे केतुः पेशः कृण्वन्नपेशसे ।वज्रेण हत्वी महिनो मरुत्स्तोत्रो मरुद्गःणः ॥ ७४॥

kṛṇvannaketave ketuḥ peśaḥ kṛṇvannapeśase |vajreṇa hatvī mahino marutstotro marudgaḥṇaḥ || 74||

महावीरो महाव्रातो महाय्यः प्रमतिर्मही ।माता मघोनां मंहिष्ठो मन्युमिर्मन्युमत्तमः ॥ ७५॥

mahāvīro mahāvrāto mahāyyaḥ pramatirmahī |mātā maghonāṃ maṃhiṣṭho manyumirmanyumattamaḥ || 75||

मेषो महीवृन्मन्मदानो माहिनावान्महेमतिः ।म्रक्षोमृलिको मंहिष्ठो म्रक्षकृत्वा महामहः ॥ ७६॥

meṣo mahīvṛnmanmadāno māhināvānmahematiḥ |mrakṣomṛliko maṃhiṣṭho mrakṣakṛtvā mahāmahaḥ || 76||

मदचुन्मर्डितामद्वा मदानां पतिरातपः ।सुशस्तिः स्वस्तिदाः स्वर्दृग्राधानामाकरः पतिः ॥ ७७॥

madacunmarḍitāmadvā madānāṃ patirātapaḥ |suśastiḥ svastidāḥ svardṛgrādhānāmākaraḥ patiḥ || 77||

॥ इति सप्तमं नामशतकम् ॥इषुहस्त इषां दाता वसुदाता विदद्वसुः ।विभूतिर्व्यानाशिर्वेनो वरीयान् विश्वजिद्विभुः ॥ ७८॥

|| iti saptamaṃ nāmaśatakam ||iṣuhasta iṣāṃ dātā vasudātā vidadvasuḥ |vibhūtirvyānāśirveno varīyān viśvajidvibhuḥ || 78||

नृचक्षाः सहुरिः स्वर्वित्सुयज्ञः सुष्ठुतः स्वयुः ।आपिः पृथिव्या जनिता सूर्यस्य जनिता श्रुतः ॥ ७९॥

nṛcakṣāḥ sahuriḥ svarvitsuyajñaḥ suṣṭhutaḥ svayuḥ |āpiḥ pṛthivyā janitā sūryasya janitā śrutaḥ || 79||

ष्पङ्क्षड्विवहायाः स्मत्पुतन्धिर्वृषपर्वा वृषन्तमः ।साधारणः सुखरथः स्वश्चः सत्राजिदद्भुतः ॥ ८०॥

ṣpaṅkṣaḍvivahāyāḥ smatputandhirvṛṣaparvā vṛṣantamaḥ |sādhāraṇaḥ sukharathaḥ svaścaḥ satrājidadbhutaḥ || 80||

ज्येष्ठराजो जीरदानुर्जग्मिर्वित्वक्षणो वशी ।विधाता विश्वमा आशुर्मायी वृद्धमहावृधः ॥ ८१॥

jyeṣṭharājo jīradānurjagmirvitvakṣaṇo vaśī |vidhātā viśvamā āśurmāyī vṛddhamahāvṛdhaḥ || 81||

वरेण्यो विश्वतूर्वात्स्येशानो द्यौर्विचर्षणिः ।सतीनमन्युर्गोदत्रः सद्योजातोविभञ्जनुः ॥ ८२॥

vareṇyo viśvatūrvātsyeśāno dyaurvicarṣaṇiḥ |satīnamanyurgodatraḥ sadyojātovibhañjanuḥ || 82||

वितन्तसाय्यो वाजानां विभक्ता वस्व आकरः ।वीरको वीरयुर्वज्रं बभ्रिवीरेण्य आघृणिः ॥ ८३॥

vitantasāyyo vājānāṃ vibhaktā vasva ākaraḥ |vīrako vīrayurvajraṃ babhrivīreṇya āghṛṇiḥ || 83||

वाजिनेयो वाजनिर्वाजानां पतिराजिकृत् ।वास्तोष्पतिर्वर्पणीतिर्विशां राजा वपोदरः ॥ ८४॥

vājineyo vājanirvājānāṃ patirājikṛt |vāstoṣpatirvarpaṇītirviśāṃ rājā vapodaraḥ || 84||

विभूतद्युम्न आचक्रिरादारी दोधतो वधः ।आखण्डलो दस्मवर्चाः सर्वसेनो विमोचनः ॥ ८५॥

vibhūtadyumna ācakrirādārī dodhato vadhaḥ |ākhaṇḍalo dasmavarcāḥ sarvaseno vimocanaḥ || 85||

वज्रस्य भर्ता वार्याणां पतिर्गोजिद्गवां पतिः ।विश्वव्यचाः सङ्क्षञ्चकानः सुहार्दो जनिता दिवः ॥ ८६॥

vajrasya bhartā vāryāṇāṃ patirgojidgavāṃ patiḥ |viśvavyacāḥ saṅkṣañcakānaḥ suhārdo janitā divaḥ || 86||

समन्तुनामा पुरुध प्रतिको बृहतः पतिः ।दीध्यानो दामनो दाता दीर्घश्रवस ऋभ्वसः ॥ ८७॥

samantunāmā purudha pratiko bṛhataḥ patiḥ |dīdhyāno dāmano dātā dīrghaśravasa ṛbhvasaḥ || 87||

दंसनावान्दिवः संम्राड्देतवजूतो दिवावसुः ।दशमो देवता दक्षो दुध्रोद्युम्नी द्युमन्तमः ॥ ८८॥

daṃsanāvāndivaḥ saṃmrāḍdetavajūto divāvasuḥ |daśamo devatā dakṣo dudhrodyumnī dyumantamaḥ || 88||

॥ इत्यष्टमं नामशतकम् ॥मंहिङ्क्षष्ठरातुरित्थाधीर्दीद्यानो दधृषिर्दुधिः ।दुष्टरीतुर्दुश्च्यवनो दिवोमानो दिवोवृषा ॥ ८९॥

|| ityaṣṭamaṃ nāmaśatakam ||maṃhiṅkṣaṣṭharāturitthādhīrdīdyāno dadhṛṣirdudhiḥ |duṣṭarīturduścyavano divomāno divovṛṣā || 89||

दक्षाय्यो दस्युहाधृष्णुः दक्षिणावान् धियावसुः ।धनस्पृद्धृषितो धाता दयमानो धनञ्जयः ॥ ९०॥

dakṣāyyo dasyuhādhṛṣṇuḥ dakṣiṇāvān dhiyāvasuḥ |dhanaspṛddhṛṣito dhātā dayamāno dhanañjayaḥ || 90||

दिव्यो द्विबर्हा सन्नार्यः समर्यस्त्राः सिमः सखा ।द्युक्षः समानो दंसिष्ठो राधसः पतिरध्रिगुः ॥ ९१॥

divyo dvibarhā sannāryaḥ samaryastrāḥ simaḥ sakhā |dyukṣaḥ samāno daṃsiṣṭho rādhasaḥ patiradhriguḥ || 91||

सम्राट् पृथिव्या ओजस्वान् वयोधा ऋतुपा ऋभुः ।एको राजैधमानद्विडेकवीर उरुजयाः ॥ ९२॥

samrāṭ pṛthivyā ojasvān vayodhā ṛtupā ṛbhuḥ |eko rājaidhamānadviḍekavīra urujayāḥ || 92||

लोककृज्जनिताऽश्चानां जनिता गवाम् ।जरिता जनुषां राजा गिर्वणाः सुन्वतोऽविता ॥ ९३॥

lokakṛjjanitā'ścānāṃ janitā gavām |jaritā januṣāṃ rājā girvaṇāḥ sunvato'vitā || 93||

अत्कं वसानः कृष्टीनां राजोक्थ्यः शिप्रवानुरुः ।ईड्योदाश्वानिनतमो धोरः सङ्क्रन्दनः स्ववान् ॥ ९४॥

atkaṃ vasānaḥ kṛṣṭīnāṃ rājokthyaḥ śipravānuruḥ |īḍyodāśvāninatamo dhoraḥ saṅkrandanaḥ svavān || 94||

जागृविर्जगतो राजा गृत्सो गोविद्धनाधनः ।जेताऽभिभूरकूपारो दानवानसुरोर्णऽवः ॥ ९५॥

jāgṛvirjagato rājā gṛtso goviddhanādhanaḥ |jetā'bhibhūrakūpāro dānavānasurorṇa'vaḥ || 95||

धृष्विर्दमूनास्तवसस्तवीयानन्तमोऽवृतः ।रायोदाता रयिपतिः विपश्चिद्वृत्रहन्तमः ॥ ९६॥

dhṛṣvirdamūnāstavasastavīyānantamo'vṛtaḥ |rāyodātā rayipatiḥ vipaścidvṛtrahantamaḥ || 96||

अपरीतः षालपश्चाद् दध्वायुत्कार आरितः ।वोह्लावनिष्ठो वृष्ण्यावान्वृषण्वान्वृकोऽवतः ॥ ९७॥

aparītaḥ ṣālapaścād dadhvāyutkāra āritaḥ |vohlāvaniṣṭho vṛṣṇyāvānvṛṣaṇvānvṛko'vataḥ || 97||

गर्भोऽसमष्टकाव्योयुगहिशुष्मोदधृष्वणिः ।प्रत्रः परिर्वाजदावा ज्योतिः कर्ता गिरां पतिः ॥ ९८॥

garbho'samaṣṭakāvyoyugahiśuṣmodadhṛṣvaṇiḥ |pratraḥ parirvājadāvā jyotiḥ kartā girāṃ patiḥ || 98||

॥ इति नवमं नामशतकम् ॥अनवद्यः सम्भृताश्चो वज्रिवादद्रिवान्द्युमान् ।दस्मो यजत्रो योधीयानकवारिर्यतङ्करः ॥ ९९॥

|| iti navamaṃ nāmaśatakam ||anavadyaḥ sambhṛtāśco vajrivādadrivāndyumān |dasmo yajatro yodhīyānakavāriryataṅkaraḥ || 99||

पृदाकुसानुरोजीयान् ब्रह्मणश्चोदिताः यमः ।वन्दनेष्ठाः पुरां भेता बन्धुरेष्ठा बृहद्दिवः ॥ १००॥

pṛdākusānurojīyān brahmaṇaścoditāḥ yamaḥ |vandaneṣṭhāḥ purāṃ bhetā bandhureṣṭhā bṛhaddivaḥ || 100||

वरूता मधुनो राजा प्रणेनीः पप्रथी युवा ।उरुशंसोहवंश्रोता भूरिदावा बृहच्छ्रवाः ॥ १०१॥

varūtā madhuno rājā praṇenīḥ paprathī yuvā |uruśaṃsohavaṃśrotā bhūridāvā bṛhacchravāḥ || 101||

माता स्तियानां वृषभो महोदाता महावधः ।सुग्म्यः सुराधाः सत्राषाडोदतीनां नदोधुनिः ॥ १०२॥

mātā stiyānāṃ vṛṣabho mahodātā mahāvadhaḥ |sugmyaḥ surādhāḥ satrāṣāḍodatīnāṃ nadodhuniḥ || 102||

अकामकर्शनः स्वर्षाः सुमृलीकः सहस्कृतः ।पास्त्यस्य होता सिन्धूनां वृषाभोजो रथीतमः ॥ १०३॥

akāmakarśanaḥ svarṣāḥ sumṛlīkaḥ sahaskṛtaḥ |pāstyasya hotā sindhūnāṃ vṛṣābhojo rathītamaḥ || 103||

सखा मुनीनां जनिदाः स्वधावानसमोऽप्रतिः ।मनस्वानध्वरो मर्यो बृबदुक्थोऽविता भगः ॥ १०४॥

sakhā munīnāṃ janidāḥ svadhāvānasamo'pratiḥ |manasvānadhvaro maryo bṛbaduktho'vitā bhagaḥ || 104||

अषाह्लोऽरीह्ल आदर्ता वीरं कर्तां विशस्पतिः ।एकः पतिरिनः पुष्टिः सुवीर्यो हरिपाः सुदॄक् ॥ १०५॥

aṣāhlo'rīhla ādartā vīraṃ kartāṃ viśaspatiḥ |ekaḥ patirinaḥ puṣṭiḥ suvīryo haripāḥ sudṝk || 105||

एको हव्यः सनादारुगोकोवाकस्य सक्षणिः ।सुवृक्तिरमृतोऽमृक्तः खजकृद्वलदाः शुनः ॥ १०६॥

eko havyaḥ sanādārugokovākasya sakṣaṇiḥ |suvṛktiramṛto'mṛktaḥ khajakṛdvaladāḥ śunaḥ || 106||

अमत्रो मित्र आकाय्यः सुदामाब्जिन् महोमही ।रथः सुबाहुरुशना सुनीथो भूरिदाः सुदाः ॥ १०७॥

amatro mitra ākāyyaḥ sudāmābjin mahomahī |rathaḥ subāhuruśanā sunītho bhūridāḥ sudāḥ || 107||

मदस्य राजा सोमस्य पीत्वीज्यान्दिवः पतिः ।तविषीवान्धनो युध्मो हवनश्रुत्सहः स्वराट् ॥ १०८॥

madasya rājā somasya pītvījyāndivaḥ patiḥ |taviṣīvāndhano yudhmo havanaśrutsahaḥ svarāṭ || 108||

॥ इति दशमं नामशतकम् ॥॥ अत्रेमे भवन्त्युपसंहारश्लोकाः ॥इदं सहस्रमिन्द्रस्य नाम्नां परमपावनम् ।ऋग्वेदतो गणपतिः सङ्गृह्य विनिबद्धवान् ॥ १॥

|| iti daśamaṃ nāmaśatakam |||| atreme bhavantyupasaṃhāraślokāḥ ||idaṃ sahasramindrasya nāmnāṃ paramapāvanam |ṛgvedato gaṇapatiḥ saṅgṛhya vinibaddhavān || 1||

नात्र नाम्नः पौनरुक्त्यं न च कारादि पूरणम् ।श्लोकमध्ये न चारम्या शतकस्योपसंहृतिः ॥ २॥

nātra nāmnaḥ paunaruktyaṃ na ca kārādi pūraṇam |ślokamadhye na cāramyā śatakasyopasaṃhṛtiḥ || 2||

नाम्नामेषां छान्दसत्वात्सर्वेषां च स्वरूपतः ।अवलोक्या यथा छन्दः शब्दशुद्धिर्विचक्षणैः ॥ ३॥

nāmnāmeṣāṃ chāndasatvātsarveṣāṃ ca svarūpataḥ |avalokyā yathā chandaḥ śabdaśuddhirvicakṣaṇaiḥ || 3||

अनेकपदनामानि विनियोज्यानि पूजने ।चतुर्थ्यन्तप्रयोगेषु व्युत्क्रमाच्च यथान्वयम् ॥ ४॥

anekapadanāmāni viniyojyāni pūjane |caturthyantaprayogeṣu vyutkramācca yathānvayam || 4||

अस्य नामसहस्रस्य वेद्दमूलस्य सेवने ।पूर्णं फलं तद्विज्ञेयं यत्स्वाध्यायनिषेवणे ॥ ५॥

asya nāmasahasrasya veddamūlasya sevane |pūrṇaṃ phalaṃ tadvijñeyaṃ yatsvādhyāyaniṣevaṇe || 5||

मन्त्रेभ्यः सम्भृतं सारमेतन्नामसहस्रकम् ।एन्द्रं यो भजते भक्त्या तस्य स्युः सिद्धयो वशे ॥ ६॥

mantrebhyaḥ sambhṛtaṃ sārametannāmasahasrakam |endraṃ yo bhajate bhaktyā tasya syuḥ siddhayo vaśe || 6||

इन्द्रो विजयते देवः सर्वस्य जगतः पतिः ।वेदमूलं जयत्येतत्तस्य नामसहस्रकम् ॥ ७॥

indro vijayate devaḥ sarvasya jagataḥ patiḥ |vedamūlaṃ jayatyetattasya nāmasahasrakam || 7||

॥ इति श्रीभगवन्महर्षिरमणान्तेवासिनो वासिष्ठस्यनरसिंहसूनोर्गणपतेः कृतिः इन्द्रसहस्रनामस्तोत्रं सम्पूर्णम् ॥

|| iti śrībhagavanmaharṣiramaṇāntevāsino vāsiṣṭhasyanarasiṃhasūnorgaṇapateḥ kṛtiḥ indrasahasranāmastotraṃ sampūrṇam ||