छन्दोऽष्टादशकम् Chando ashtadashakam
chando'ṣṭādaśakam
Chando ashtadashakam (छन्दोऽष्टादशकम्): ten verses to Kṛṣṇa, by Rupagoswami. 60 verses in Sanskrit with Devanagari and IAST.
- Stotra
- Daśakam
- Kṛṣṇa
- Dashakam
छन्दोऽष्टादशकम्
1 / 60
वर्णनीयप्रतिज्ञा । नमः श्रीकृष्णाय ।जीयान्नाम मुरारेः प्रेममरन्दस्य नव्यमरविन्दम् ।भवति मदाभासोऽपि स्वातिजलं मुक्तिमुक्तायाः ॥ १॥
varṇanīyapratijñā | namaḥ śrīkṛṣṇāya |jīyānnāma murāreḥ premamarandasya navyamaravindam |bhavati madābhāso'pi svātijalaṃ muktimuktāyāḥ || 1||
नन्दोत्सवादयस्ताः कंसवधान्ता हरेर्महालीलाः ।छन्दोभिर्ललिताङ्गैरष्टादशभिर्निरूप्यन्ते ॥ २॥
nandotsavādayastāḥ kaṃsavadhāntā harermahālīlāḥ |chandobhirlalitāṅgairaṣṭādaśabhirnirūpyante || 2||
दनुजतृणकदम्बोद्दामदावाग्निराशेकुसुमितरविकन्यातीरवन्याकरीन्द्र ।मदकलपशुपालीलोचनेन्दीवरेन्दोभवतु तव चरित्रं मद्गिरां मण्डनाय ॥ ३॥
danujatṛṇakadamboddāmadāvāgnirāśekusumitaravikanyātīravanyākarīndra |madakalapaśupālīlocanendīvarendobhavatu tava caritraṃ madgirāṃ maṇḍanāya || 3||
मूलोत्खातविधायिनी भवतरोः कृष्णान्यतृष्णाक्षयात्खेलद्भिर्मुनिचक्रवाकनिचयैराचम्यमाना मुहुः ।कर्णानन्दिकलस्वना वहतु मे जिह्वातटीप्राङ्गणेघूर्णत्तुङ्गरसावलिस्तव कथापीयूषकल्लोलिनी ॥ ४॥
mūlotkhātavidhāyinī bhavataroḥ kṛṣṇānyatṛṣṇākṣayātkheladbhirmunicakravākanicayairācamyamānā muhuḥ |karṇānandikalasvanā vahatu me jihvātaṭīprāṅgaṇeghūrṇattuṅgarasāvalistava kathāpīyūṣakallolinī || 4||
१
अथ श्रीनन्दोत्सवादिचरितंनिजमहिममण्डलीव्रजवसतिरोचनंवदनविधुमाधुरीरमितपितृलोचनम् ।श्रुतिनिपुणभूसुरव्रजविहितजातकंतनुजलदतर्पितस्वजनगणचातकम् ॥सुबहुविधदानकृज्जनककृतकौतुकंनिखिलपशुपावलीसमुपहृतयौतुकम् ।जनिसमयमण्डितीकृतपुरुषयोषितंरजनिरसगोरसक्षपणजनतोषितम् ॥बहुलदधिपङ्किलीकृतविलसदङ्गनंप्रमदभरलोलितप्रकटनटदङ्गनम् ।जनकपरितोषितस्फुरदखिलवल्लवंव्रजजनितपद्मजाविभवभरपल्लवम् ॥कपटपटुपूतनाकटुनयनवीक्षितंव्रजभयदनुर्जनव्रजनिधनदीक्षितम् ।विषमबकपूर्वजाकुचसविधशायिनंतदसुपरिमिश्रितस्तनजरसपायिनम् ॥तदरुतरविग्रहद्रुमनिवहपातनंपृथुकरिपुराक्षसीविविधभवशातनम् ।निपुणपशुपाङ्गनाकुलकलितरक्षणंप्रणयकृतगोरजःशकृदमललक्षणम् ॥स्पुटनिखिलवल्लवीहृदयनवचन्दनंभज चपलमानस व्रजनृपतिनन्दनम् ॥गुच्छकाख्यमिदं छन्दः ।तव जयति नन्दनन्दन पदारविन्दोरुभक्तिमकरन्दः ।यन् माधुरीलवाग्रे मुक्तिसुखं शुक्तितामेति ॥ ५॥
atha śrīnandotsavādicaritaṃnijamahimamaṇḍalīvrajavasatirocanaṃvadanavidhumādhurīramitapitṛlocanam |śrutinipuṇabhūsuravrajavihitajātakaṃtanujaladatarpitasvajanagaṇacātakam ||subahuvidhadānakṛjjanakakṛtakautukaṃnikhilapaśupāvalīsamupahṛtayautukam |janisamayamaṇḍitīkṛtapuruṣayoṣitaṃrajanirasagorasakṣapaṇajanatoṣitam ||bahuladadhipaṅkilīkṛtavilasadaṅganaṃpramadabharalolitaprakaṭanaṭadaṅganam |janakaparitoṣitasphuradakhilavallavaṃvrajajanitapadmajāvibhavabharapallavam ||kapaṭapaṭupūtanākaṭunayanavīkṣitaṃvrajabhayadanurjanavrajanidhanadīkṣitam |viṣamabakapūrvajākucasavidhaśāyinaṃtadasuparimiśritastanajarasapāyinam ||tadarutaravigrahadrumanivahapātanaṃpṛthukaripurākṣasīvividhabhavaśātanam |nipuṇapaśupāṅganākulakalitarakṣaṇaṃpraṇayakṛtagorajaḥśakṛdamalalakṣaṇam ||spuṭanikhilavallavīhṛdayanavacandanaṃbhaja capalamānasa vrajanṛpatinandanam ||gucchakākhyamidaṃ chandaḥ |tava jayati nandanandana padāravindorubhaktimakarandaḥ |yan mādhurīlavāgre muktisukhaṃ śuktitāmeti || 5||
२
अथ शकटतृणावर्तभङ्गादिमम मतिरुच्चलचरणे भगवति पर्यङ्किकाशयिते ।कपटक्रन्दितकुशले शकटविघट्टिनि परिस्फुरतु ॥ ६॥
atha śakaṭatṛṇāvartabhaṅgādimama matiruccalacaraṇe bhagavati paryaṅkikāśayite |kapaṭakranditakuśale śakaṭavighaṭṭini parisphuratu || 6||
अथ शकटारिष्टदैत्यवधःऔत्थानिकमहसङ्कुलिताम्बकशकटाधस्तनशयनालम्बककुचरसतृष्णाविरचितरोदनचञ्चलपदकृतशकटविनोदनविस्मितपशुपसुदुर्गमचेष्टितकथितनिजेहितशावकवेष्टितकातरजननीजनकगतान्तिकमान्त्रिकधरणीसुरकृतशान्तिक ॥अथ तृणावर्तवधःजननीदुर्वहगौरवविग्रह सपदि विधित्सितदनुजविनिग्रहदनुतनयेन क्षणमपवाहित कण्ठतटीग्रहनिर्मथिताहित ।विक्लवजननीनिर्भरशोचित विरुदद्गोपीकुलपरिलोचितनिर्मितजननीबन्धुमहोदय मामपि गोकुलमङ्गल मोदय ॥अथ नामकरणसंस्कारःनवशिशुलीलालङ्घितहायन गर्गाविष्कृतनामरसायन ।रिङ्गनमण्डितनन्दनिकेतन मुधुरिमतर्पितगोकुलचेतन ।चलतरतर्णकपुच्छविकर्षण विस्मृतगृहकृतिरमणीहर्षण ।कुतुकिन्नसमयवत्सविमोचन चौर्यविशङ्कितचञ्चललोचन ।आक्रोशनकृतहसिताडम्बर मुखपाटवकृतलुञ्चनसंवर ।रचितोलूखलपृष्ठविराजन रन्ध्रितशिक्यस्थितवरभाजन ।गव्यनिर्मितकपिकुलरञ्जन कल्पितनवदधिहण्डीभञ्जन ।जननीवीक्षितसभयविलोचन जय जय गोकुलपद्मविरोचन ॥अथ मृद्भक्षणलीलारामप्रकटीकृतमृद्भक्षण जननीसम्मुखधृतभयलक्षण ।मुखपुटदर्शितनिखिलचराचर गोपेश्वरसुत मयि मुदमाचर ॥कोरकाख्यमिदं छन्दः ।अथ दधिहरणंगृहं सखि करालिके प्रविशति स्म नीलः शिशुर्दृढीकुरु कवाटिकां दधिहरं दधाम्युद्धुरम् ।इति प्रकटमीरिते मुखरया महाशङ्कटंविलोक्य तनुकङ्कटीकृततमा हरिः पातु वः ॥ ७॥
atha śakaṭāriṣṭadaityavadhaḥautthānikamahasaṅkulitāmbakaśakaṭādhastanaśayanālambakakucarasatṛṣṇāviracitarodanacañcalapadakṛtaśakaṭavinodanavismitapaśupasudurgamaceṣṭitakathitanijehitaśāvakaveṣṭitakātarajananījanakagatāntikamāntrikadharaṇīsurakṛtaśāntika ||atha tṛṇāvartavadhaḥjananīdurvahagauravavigraha sapadi vidhitsitadanujavinigrahadanutanayena kṣaṇamapavāhita kaṇṭhataṭīgrahanirmathitāhita |viklavajananīnirbharaśocita virudadgopīkulaparilocitanirmitajananībandhumahodaya māmapi gokulamaṅgala modaya ||atha nāmakaraṇasaṃskāraḥnavaśiśulīlālaṅghitahāyana gargāviṣkṛtanāmarasāyana |riṅganamaṇḍitanandaniketana mudhurimatarpitagokulacetana |calataratarṇakapucchavikarṣaṇa vismṛtagṛhakṛtiramaṇīharṣaṇa |kutukinnasamayavatsavimocana cauryaviśaṅkitacañcalalocana |ākrośanakṛtahasitāḍambara mukhapāṭavakṛtaluñcanasaṃvara |racitolūkhalapṛṣṭhavirājana randhritaśikyasthitavarabhājana |gavyanirmitakapikularañjana kalpitanavadadhihaṇḍībhañjana |jananīvīkṣitasabhayavilocana jaya jaya gokulapadmavirocana ||atha mṛdbhakṣaṇalīlārāmaprakaṭīkṛtamṛdbhakṣaṇa jananīsammukhadhṛtabhayalakṣaṇa |mukhapuṭadarśitanikhilacarācara gopeśvarasuta mayi mudamācara ||korakākhyamidaṃ chandaḥ |atha dadhiharaṇaṃgṛhaṃ sakhi karālike praviśati sma nīlaḥ śiśurdṛḍhīkuru kavāṭikāṃ dadhiharaṃ dadhāmyuddhuram |iti prakaṭamīrite mukharayā mahāśaṅkaṭaṃvilokya tanukaṅkaṭīkṛtatamā hariḥ pātu vaḥ || 7||
३
अथ यमलार्जुनभञ्जनंइन्द्रनीलमधुरप्रभं जनंहासयन्तमनसः प्रभञ्जनम् ।बिभ्रतं पुरटपिङ्गलं पटंधेहि चित्त नवनीतलम्पटम् ॥ ८॥
atha yamalārjunabhañjanaṃindranīlamadhuraprabhaṃ janaṃhāsayantamanasaḥ prabhañjanam |bibhrataṃ puraṭapiṅgalaṃ paṭaṃdhehi citta navanītalampaṭam || 8||
धृतदधिमन्थनदण्ड जननीचुम्बितगण्डपीतसवित्रदुग्ध कलभाषितकुलमुग्ध ।जननीपयसातृप्त भाजनभञ्जनदृप्तकृतहैयङ्गवमोष मातृविनिर्मितरोष ।जनयित्रीकृतधाव मुनिगणदुर्लभभावविदितसावित्रीपील परिहृतधावनलील ।धृतहैयङ्गवगन्ध कलितोलूखलबन्धदृष्टार्जुनतरुमूल सुरमुनिवागनुकूल ।कृतयमलार्जुनभङ्ग गुह्यकनुतिधृतरङ्गनिजभक्तीकृतयक्ष माधव मामपि रक्ष ।विस्मितवल्लवदृष्ट सुस्मितमुखपुट हृष्टनन्दविमोचितबन्ध जय जय मङ्गलकन्द ॥ ३॥
dhṛtadadhimanthanadaṇḍa jananīcumbitagaṇḍapītasavitradugdha kalabhāṣitakulamugdha |jananīpayasātṛpta bhājanabhañjanadṛptakṛtahaiyaṅgavamoṣa mātṛvinirmitaroṣa |janayitrīkṛtadhāva munigaṇadurlabhabhāvaviditasāvitrīpīla parihṛtadhāvanalīla |dhṛtahaiyaṅgavagandha kalitolūkhalabandhadṛṣṭārjunatarumūla suramunivāganukūla |kṛtayamalārjunabhaṅga guhyakanutidhṛtaraṅganijabhaktīkṛtayakṣa mādhava māmapi rakṣa |vismitavallavadṛṣṭa susmitamukhapuṭa hṛṣṭanandavimocitabandha jaya jaya maṅgalakanda || 3||
अनुकूलाख्यमिदं छन्दः ।बृहद्विपिनमण्डने कलुषमण्डलीखण्डनेव्रजप्रणयशंसने दनुजवृद्धिविध्वंसने ।मुहुर्धरणिरोचने महितवल्लवीलोचनेपरिस्फुरतु कैशवे रतिरतीव नः शैशवे ॥ ९॥
anukūlākhyamidaṃ chandaḥ |bṛhadvipinamaṇḍane kaluṣamaṇḍalīkhaṇḍanevrajapraṇayaśaṃsane danujavṛddhividhvaṃsane |muhurdharaṇirocane mahitavallavīlocaneparisphuratu kaiśave ratiratīva naḥ śaiśave || 9||
४
अथ श्रीवृन्दावनगोवत्सचारणादिलीलाकदा वृन्दारण्ये मिहिरदुहितुः सङ्गमहितेमुहुर्भ्रामं भ्रामं चरितलहरी गोकुलपतेः ।लपन्न् उच्चैरुच्चैर्नयनपयसां वेणिभिरहंकरिष्ये सोत्कण्ठो निविडमवसेकं विटपिनाम् ॥ १०॥
atha śrīvṛndāvanagovatsacāraṇādilīlākadā vṛndāraṇye mihiraduhituḥ saṅgamahitemuhurbhrāmaṃ bhrāmaṃ caritalaharī gokulapateḥ |lapann uccairuccairnayanapayasāṃ veṇibhirahaṃkariṣye sotkaṇṭho niviḍamavasekaṃ viṭapinām || 10||
व्रजेन्दुरुपनन्दान्तरीणमतिनोदीमनोज्ञतरवृन्दावनान्तरनुमोदी ।अन्तःस्थजनयित्र्या निजाङ्गमुपनीतःकुरङ्गनयनाभिः सहर्षमनुगीतः ।प्रफुल्लपृथुवृन्दावनोपहृतरङ्गःकलिन्दगिरिपुत्रीतटान्तधृतसङ्गः ।गिरीन्द्रकटकाङ्गीकृतोरुपरितोषःसमस्तसखिराजीविलासमणिकोषः ।समीपभुवि वत्सप्रचारधृततर्षःसुहृत्सु गुरुखेलाभरेण कृतहर्षः ।तरङ्गदुरुगेण्डुप्रविष्टचलदृष्टिःप्रणीतवरवंशीनिनाद नवसृष्टिः ।तरक्षुनखलक्ष्मीपरीतमृदुकण्ठःकटीरतटकूजद्विचित्रलघुघण्टः ।समूढशिखिचूडाप्रणीतवरचूडःसुमञ्जुतरगुञ्जावलीभिरुपगूढः ।सुहृद्भिरपि सार्धं प्रपन्नवृषवेषःकठोरतरवत्सासुरेभहरिरेषः ।स्थविष्ठबकतुण्डप्रवेशकृतलीलतदङ्गगिरिकूटप्रभेदपरिशीलः ।सुहृद्भिरतिहृष्टैर्भुजाभिरभिमृष्टःसुरैश्च सुमनोभिर्वराभिरभिवृष्टः ।तनोतु मयि तुष्टिं स्ववत्सकुलपालीप्रफुल्लकुसुमालीधरोऽद्य वनमाली ॥ ४॥
vrajendurupanandāntarīṇamatinodīmanojñataravṛndāvanāntaranumodī |antaḥsthajanayitryā nijāṅgamupanītaḥkuraṅganayanābhiḥ saharṣamanugītaḥ |praphullapṛthuvṛndāvanopahṛtaraṅgaḥkalindagiriputrītaṭāntadhṛtasaṅgaḥ |girīndrakaṭakāṅgīkṛtoruparitoṣaḥsamastasakhirājīvilāsamaṇikoṣaḥ |samīpabhuvi vatsapracāradhṛtatarṣaḥsuhṛtsu gurukhelābhareṇa kṛtaharṣaḥ |taraṅgadurugeṇḍupraviṣṭacaladṛṣṭiḥpraṇītavaravaṃśīnināda navasṛṣṭiḥ |tarakṣunakhalakṣmīparītamṛdukaṇṭhaḥkaṭīrataṭakūjadvicitralaghughaṇṭaḥ |samūḍhaśikhicūḍāpraṇītavaracūḍaḥsumañjutaraguñjāvalībhirupagūḍhaḥ |suhṛdbhirapi sārdhaṃ prapannavṛṣaveṣaḥkaṭhorataravatsāsurebhaharireṣaḥ |sthaviṣṭhabakatuṇḍapraveśakṛtalīlatadaṅgagirikūṭaprabhedapariśīlaḥ |suhṛdbhiratihṛṣṭairbhujābhirabhimṛṣṭaḥsuraiśca sumanobhirvarābhirabhivṛṣṭaḥ |tanotu mayi tuṣṭiṃ svavatsakulapālīpraphullakusumālīdharo'dya vanamālī || 4||
प्रफुल्लकुसुमालीनामेदं छन्दः ।अपि स्फारामोदे प्रतिपदसुधाकोटिमधुरेपुराणग्रामान्तर्वहति तव लीलारसझरे ।मनोवत्सः पातुं विषयविषगर्ते विशति मेकृपायष्ट्या तूर्णं दमय तममुं तर्णकपते ॥ ११॥
praphullakusumālīnāmedaṃ chandaḥ |api sphārāmode pratipadasudhākoṭimadhurepurāṇagrāmāntarvahati tava līlārasajhare |manovatsaḥ pātuṃ viṣayaviṣagarte viśati mekṛpāyaṣṭyā tūrṇaṃ damaya tamamuṃ tarṇakapate || 11||
५
अथ वत्सचारणादिचरितंआभासोऽपि श्रुतिपरिसरं तावकीनस्य नाम्नःसर्पन्नल्पं लघुतरमघस्तोममोक्षं करोति ।नैतच्चित्रं सखिभिरखिलैरन्तरालं प्रविष्टोयद् गोविन्द स्वयमयमगहं मोक्षयस्येकमेव ॥ १२॥
atha vatsacāraṇādicaritaṃābhāso'pi śrutiparisaraṃ tāvakīnasya nāmnaḥsarpannalpaṃ laghutaramaghastomamokṣaṃ karoti |naitaccitraṃ sakhibhirakhilairantarālaṃ praviṣṭoyad govinda svayamayamagahaṃ mokṣayasyekameva || 12||
काननान्तभुक्तिकममुच्चनादपूरधामशृङ्गबुद्धवत्सपालवल्गुबालचक्रवालसङ्गलब्धतोषजालमग्रनुन्नवत्सपालंअद्भुतातिभूरिखेलमित्रसङ्गनीतवेलंअङ्गरुद्धकाननस्य शार्वराञ्चिताननस्यदावतुल्यलोचनस्य पूतिगन्धिमोचनस्यमेघभागतानवस्य सर्परूपदानवस्यवीक्षयातिविस्मितेन तस्य कुक्षिमाश्रितेनवत्सपालमण्डलेन नीतखेदमुच्चलेनतत्र मङ्क्षु संप्रविष्टमुद्धूतस्वभक्तरिष्टमेधिताङ्गरुद्धवातमर्दिताहिजन्मजातंईक्षयाभीजीवितेन डिम्भसञ्चयेन तेनसार्धमेत्य सत्तडागतीरमाप्तभुक्तिरागंएषु भोत्कुमुद्यतेषु भूरिराजिसन्ततेषुमध्यसीम्नि राजमानमर्पितेभडिम्भमानंअत्र सर्वसम्मुखास्यमुज्जिहानमन्दहास्यंअध्वरोपपन्नभक्षमर्भकोपभोगदक्षंइन्द्रमुख्यदेववर्गवीक्षमाणकेलिसर्गंएषु वत्सपालकेषु भक्षयत्सु बालकेषुदूरगामिवत्सपुञ्जसङ्गमाय लब्धकुञ्जंअम्बुजन्मयोनिना तदुत्सकेन वत्सजातंअर्भमण्डलं च नीतमभ्रमाभिसम्परीतधीतयाधिगत्य हासमुद्वमन्तमिन्दुभासंआशु तत्तदात्मरूपसन्निवेशितस्वरूपंएतदीयमातृतोषहेतुशीलरत्नकोषंउल्लसन्तमत्र वर्षमेधितानुरागतर्षंअब्जयोनिदृष्टतत्त्वमद्भुतातिशुद्धसत्त्वरूपवीक्षणातिमत्तगोकुलानुवृत्त्यत्तपद्मजस्तुतानुभावमाहृतात्मगोष्ठशावंअम्बुजाक्ष भो भवन्तमाश्रयामि कुन्ददन्तनन्दगोष्ठभूरिभाग चारुकुन्तलाग्रभागशोकपुष्पमञ्जरीक गन्धलुब्धचञ्चरीकपीतकेलिपुण्डरीक वश्यवत्समण्डलीकबाहुराजदङ्गदाय मित्रसङ्घरङ्गदायपादशोभिहंसकाय सुन्दरावतंसकायगुप्तचारुतर्णकाय कॢप्तधातुवर्णकायगोपगोत्रवल्लभाय योगिवर्गदुर्लभायकर्णसङ्गिचम्पकाय दुर्गतानुकम्पकायतुभ्यमिद्धकीर्तिगाथ सर्वदा नमोऽस्तु नाथदेहि देहि भक्तिलेशमप्यशेषपूरुशेष ॥अशोकपुष्पमञ्जरीछन्दःयां निर्वक्तुमभूत् प्रभुर्नहि चतुर्वक्त्रोऽपि ते माधुरींतामुद्घाटयताद्य यद्यपि सतां हासो मया स्वीकृतः ।वैफल्याय तथापि देव भविता नायं ममोपाक्रमःसर्वानर्थहरस्त्वदीयभजनाभासोऽपि यद् विश्रुतः ॥ १३॥
kānanāntabhuktikamamuccanādapūradhāmaśṛṅgabuddhavatsapālavalgubālacakravālasaṅgalabdhatoṣajālamagranunnavatsapālaṃadbhutātibhūrikhelamitrasaṅganītavelaṃaṅgaruddhakānanasya śārvarāñcitānanasyadāvatulyalocanasya pūtigandhimocanasyameghabhāgatānavasya sarparūpadānavasyavīkṣayātivismitena tasya kukṣimāśritenavatsapālamaṇḍalena nītakhedamuccalenatatra maṅkṣu saṃpraviṣṭamuddhūtasvabhaktariṣṭamedhitāṅgaruddhavātamarditāhijanmajātaṃīkṣayābhījīvitena ḍimbhasañcayena tenasārdhametya sattaḍāgatīramāptabhuktirāgaṃeṣu bhotkumudyateṣu bhūrirājisantateṣumadhyasīmni rājamānamarpitebhaḍimbhamānaṃatra sarvasammukhāsyamujjihānamandahāsyaṃadhvaropapannabhakṣamarbhakopabhogadakṣaṃindramukhyadevavargavīkṣamāṇakelisargaṃeṣu vatsapālakeṣu bhakṣayatsu bālakeṣudūragāmivatsapuñjasaṅgamāya labdhakuñjaṃambujanmayoninā tadutsakena vatsajātaṃarbhamaṇḍalaṃ ca nītamabhramābhisamparītadhītayādhigatya hāsamudvamantamindubhāsaṃāśu tattadātmarūpasanniveśitasvarūpaṃetadīyamātṛtoṣahetuśīlaratnakoṣaṃullasantamatra varṣamedhitānurāgatarṣaṃabjayonidṛṣṭatattvamadbhutātiśuddhasattvarūpavīkṣaṇātimattagokulānuvṛttyattapadmajastutānubhāvamāhṛtātmagoṣṭhaśāvaṃambujākṣa bho bhavantamāśrayāmi kundadantanandagoṣṭhabhūribhāga cārukuntalāgrabhāgaśokapuṣpamañjarīka gandhalubdhacañcarīkapītakelipuṇḍarīka vaśyavatsamaṇḍalīkabāhurājadaṅgadāya mitrasaṅgharaṅgadāyapādaśobhihaṃsakāya sundarāvataṃsakāyaguptacārutarṇakāya kḷptadhātuvarṇakāyagopagotravallabhāya yogivargadurlabhāyakarṇasaṅgicampakāya durgatānukampakāyatubhyamiddhakīrtigātha sarvadā namo'stu nāthadehi dehi bhaktileśamapyaśeṣapūruśeṣa ||aśokapuṣpamañjarīchandaḥyāṃ nirvaktumabhūt prabhurnahi caturvaktro'pi te mādhurīṃtāmudghāṭayatādya yadyapi satāṃ hāso mayā svīkṛtaḥ |vaiphalyāya tathāpi deva bhavitā nāyaṃ mamopākramaḥsarvānarthaharastvadīyabhajanābhāso'pi yad viśrutaḥ || 13||
६
अथ तालवनचरितम् ।स पातु मां यस्तृणराजराजीफलैर्विराजन् व्रजराजपुत्रः ।सुखानि चक्राङ्ककरः सखीनांचक्रीवतां चक्रमुदस्य चक्रे ॥ १४॥
atha tālavanacaritam |sa pātu māṃ yastṛṇarājarājīphalairvirājan vrajarājaputraḥ |sukhāni cakrāṅkakaraḥ sakhīnāṃcakrīvatāṃ cakramudasya cakre || 14||
जय धेनुलक्षशतगुप्तिदक्षवनमण्डलान्तमनुसृत्य कान्तंउपलब्धहर्ष कृतकेलिवर्ष बलदेवगीतघनशाखिशीतवनराजिरूप पशुपालभूप कृतपक्षिवारचरिक्तानुकारधृतमित्ररङ्ग रसवल्गदङ्ग पुरुमल्लयुद्ध पटुबाहुरुद्धबलदुर्दुरूढनिजमित्रकूट यमुनोपकूलतरुराजिमूलपदभद्रसेनकृतदुग्धफेनपटलानुकल्पनवपुष्पतल्पवरमध्यसुप्त सुहृदालिगुप्त वृषभानुबद्धमृदुरागनद्धकलगीतहृष्ट सुबलाभिमृष्ट कृतपद्मानन्दचरणारविन्दविटपावतानपरिवीज्यमान परिपक्वतालफललुब्धबालकलवाक्यरूढहसितोपगूढमुखतारकेश धृतवीरवेशघनतुङ्गतालविपिनान्तरालमुपलब्धरामसहितात्मधामधुतघूर्णदग्रतृणराट्समग्रफलवृन्दपातकृतहर्षजातफलशब्दरुष्टखररूपदुष्टहरकामपालकृतहर्षमालतुरगारिकाल खरचक्रवालतृणवीतिहोत्र रमितात्मगोत्रहतधेनुकाद्य विबुधाभिवाद्य तृणराजभङ्गभरजातरङ्गरिपुवर्गभीद मयि संप्रसीद ॥ ६॥
jaya dhenulakṣaśataguptidakṣavanamaṇḍalāntamanusṛtya kāntaṃupalabdhaharṣa kṛtakelivarṣa baladevagītaghanaśākhiśītavanarājirūpa paśupālabhūpa kṛtapakṣivāracariktānukāradhṛtamitraraṅga rasavalgadaṅga purumallayuddha paṭubāhuruddhabaladurdurūḍhanijamitrakūṭa yamunopakūlatarurājimūlapadabhadrasenakṛtadugdhaphenapaṭalānukalpanavapuṣpatalpavaramadhyasupta suhṛdāligupta vṛṣabhānubaddhamṛdurāganaddhakalagītahṛṣṭa subalābhimṛṣṭa kṛtapadmānandacaraṇāravindaviṭapāvatānaparivījyamāna paripakvatālaphalalubdhabālakalavākyarūḍhahasitopagūḍhamukhatārakeśa dhṛtavīraveśaghanatuṅgatālavipināntarālamupalabdharāmasahitātmadhāmadhutaghūrṇadagratṛṇarāṭsamagraphalavṛndapātakṛtaharṣajātaphalaśabdaruṣṭakhararūpaduṣṭaharakāmapālakṛtaharṣamālaturagārikāla kharacakravālatṛṇavītihotra ramitātmagotrahatadhenukādya vibudhābhivādya tṛṇarājabhaṅgabharajātaraṅgaripuvargabhīda mayi saṃprasīda || 6||
कलगीतनामेदं छन्दः ।पीनापीनभरोद्गतैरनुदिनं याः क्षीरपूरैर्बलाद्अम्भोजाक्ष विडम्बयन्ति निविडं क्षीराम्बुधैर्वैभवम् ।तासां राजतगण्डशैलपटलीपाण्डुत्विषां मण्डलंधेनूनां परिपालयन्तमटवीकुञ्जे भवन्तं भजे ॥ १५॥
kalagītanāmedaṃ chandaḥ |pīnāpīnabharodgatairanudinaṃ yāḥ kṣīrapūrairbalādambhojākṣa viḍambayanti niviḍaṃ kṣīrāmbudhairvaibhavam |tāsāṃ rājatagaṇḍaśailapaṭalīpāṇḍutviṣāṃ maṇḍalaṃdhenūnāṃ paripālayantamaṭavīkuñje bhavantaṃ bhaje || 15||
७
अथ कालियदमनंकालियस्य फणरत्नकुट्टिमंकुट्टयन् पदसरोजघट्टनैः ।मङ्गलानि वितनोतु ताण्डवेपण्डितस्तव शिखण्डशेखरः ॥ १६॥
atha kāliyadamanaṃkāliyasya phaṇaratnakuṭṭimaṃkuṭṭayan padasarojaghaṭṭanaiḥ |maṅgalāni vitanotu tāṇḍavepaṇḍitastava śikhaṇḍaśekharaḥ || 16||
जगद्विनाशि सङ्गमं गरुत्मता गजङ्गमंभुजङ्गमण्डलीपदं पतङ्गनन्दिनीह्रदंविषाग्निदग्धनीरजं निरीक्ष्य तस्य तीरजंमुदाधिरुह्य दर्पतः कदम्बमुग्रसर्पतःपयो विकीर्णवान् अलं परिज्वलद्विषानलंधनुःशते सतां गतिर्भुजोद्धताम्बुसंहतिःकरालदृष्टिदारुणैः फणैर्मणिप्रभारुणैयुतेन लोकदाहिना विनद्य कालियाहिनारुषोद्भटेन वेष्टितः प्रपन्नबालचेस्टितततोऽद्भुतावलोकतः समेत्य तीवर्शोकततनुस्खलत्पटालिभिर्महार्तनादशालिभिबलोपदेशसारतस्तदा ह्रदावतारतःशनिअर्निवृत्तलालसैर्मुहुर्व्यथाकुलालसैःसदारवृद्धबालकैः समस्तधेनुपालकैविलोकितः स्मिताननः कृतोरगावमाननःप्रणुन्नभोगरोधनः सुहृद्गणाधिशोधनःश्रिताण्डजेन्द्रविभ्रमः स्फुरत्करालविक्रमःस्वमूर्धरत्नपिञ्जरं निरस्य नागकुञ्जरंप्लुतेन तस्य रङ्गतः फणाङ्गण्षु सङ्गतःप्रणीतदिव्यनर्तनः कृतोत्सवानुवर्तनःप्रसूनवृन्दवर्षिभिः खलार्दनेन हर्षिभिःसपद्मभूपिनाकिभिर्नभस्यनल्पनाकिभिःस्तुतो विचित्रबालकः सुलास्यतश्च लालकःसखि स्वबाल्यचञ्चलं परिभ्रमद्दृगञ्चलंसुशोभनाङ्गहारकं भुजङ्गदर्पदारकंप्रणीतनृत्यहस्तकं विलासकम्पिमस्तकंविकासिहास्यकोरकं वोलोलकण्ण्ठडोरकंरसादमुं समग्रतः स्फुटं नटन्तमग्रतःसुतं विलोकयाधुना त्वमीक्षणेन साधुनाव्रजेश्वरीति योषितां गिरं प्रमोदघोषितांनिशम्य लब्धमोदया विलोकितो यशोदयाखलप्रमार्दने खरः श्रिया ह्यनङ्गशेखरःफणव्रजे मुहुः प्लुतः फणावतीगणैः स्तुततदातिदक्षिणाशयः फणीश्वरे कृताभयःक्षणादमूभिरर्चितः परार्धगन्धचर्चितःश्रुतिप्रसक्तकैरवः फणिव्रजेष्वभैरवःस्वबन्धुवृन्दनन्दनः कृतार्यपादवन्दनःप्रहर्षतोऽविलम्बया विचुम्बितस्त्वमम्बयाजय प्रभो कृपानिधे विलासरत्नवारिधेनतार्तिपूरशातन प्रसीद मे सनातन ॥ ७॥
jagadvināśi saṅgamaṃ garutmatā gajaṅgamaṃbhujaṅgamaṇḍalīpadaṃ pataṅganandinīhradaṃviṣāgnidagdhanīrajaṃ nirīkṣya tasya tīrajaṃmudādhiruhya darpataḥ kadambamugrasarpataḥpayo vikīrṇavān alaṃ parijvaladviṣānalaṃdhanuḥśate satāṃ gatirbhujoddhatāmbusaṃhatiḥkarāladṛṣṭidāruṇaiḥ phaṇairmaṇiprabhāruṇaiyutena lokadāhinā vinadya kāliyāhināruṣodbhaṭena veṣṭitaḥ prapannabālacesṭitatato'dbhutāvalokataḥ sametya tīvarśokatatanuskhalatpaṭālibhirmahārtanādaśālibhibalopadeśasāratastadā hradāvatārataḥśaniarnivṛttalālasairmuhurvyathākulālasaiḥsadāravṛddhabālakaiḥ samastadhenupālakaivilokitaḥ smitānanaḥ kṛtoragāvamānanaḥpraṇunnabhogarodhanaḥ suhṛdgaṇādhiśodhanaḥśritāṇḍajendravibhramaḥ sphuratkarālavikramaḥsvamūrdharatnapiñjaraṃ nirasya nāgakuñjaraṃplutena tasya raṅgataḥ phaṇāṅgaṇṣu saṅgataḥpraṇītadivyanartanaḥ kṛtotsavānuvartanaḥprasūnavṛndavarṣibhiḥ khalārdanena harṣibhiḥsapadmabhūpinākibhirnabhasyanalpanākibhiḥstuto vicitrabālakaḥ sulāsyataśca lālakaḥsakhi svabālyacañcalaṃ paribhramaddṛgañcalaṃsuśobhanāṅgahārakaṃ bhujaṅgadarpadārakaṃpraṇītanṛtyahastakaṃ vilāsakampimastakaṃvikāsihāsyakorakaṃ vololakaṇṇṭhaḍorakaṃrasādamuṃ samagrataḥ sphuṭaṃ naṭantamagrataḥsutaṃ vilokayādhunā tvamīkṣaṇena sādhunāvrajeśvarīti yoṣitāṃ giraṃ pramodaghoṣitāṃniśamya labdhamodayā vilokito yaśodayākhalapramārdane kharaḥ śriyā hyanaṅgaśekharaḥphaṇavraje muhuḥ plutaḥ phaṇāvatīgaṇaiḥ stutatadātidakṣiṇāśayaḥ phaṇīśvare kṛtābhayaḥkṣaṇādamūbhirarcitaḥ parārdhagandhacarcitaḥśrutiprasaktakairavaḥ phaṇivrajeṣvabhairavaḥsvabandhuvṛndanandanaḥ kṛtāryapādavandanaḥpraharṣato'vilambayā vicumbitastvamambayājaya prabho kṛpānidhe vilāsaratnavāridhenatārtipūraśātana prasīda me sanātana || 7||
अनङ्गशेखरच्छन्दः ।कामं दामोदर मम मनःपन्नगः पीनभोगोदुष्टाशीभिः कुटिलवलनैः क्षोभयत्येष लोकम् ।तद्विक्रान्तस्त्वमुदितपदद्वन्द्वपङ्केरुहाङ्कंकुर्वन् दर्वीकरदमन हे ताण्डवैर्दण्डयामुम् ॥ १७॥
anaṅgaśekharacchandaḥ |kāmaṃ dāmodara mama manaḥpannagaḥ pīnabhogoduṣṭāśībhiḥ kuṭilavalanaiḥ kṣobhayatyeṣa lokam |tadvikrāntastvamuditapadadvandvapaṅkeruhāṅkaṃkurvan darvīkaradamana he tāṇḍavairdaṇḍayāmum || 17||
८
अथ भाण्डीरक्रीडनादिभाण्डीरस्य तटान्ते तरुषण्डाखण्डलस्य रणशौण्ड ।सखिमण्डलानि बाढं विक्रीडय पुण्डरीकाक्ष ॥ १८॥
atha bhāṇḍīrakrīḍanādibhāṇḍīrasya taṭānte taruṣaṇḍākhaṇḍalasya raṇaśauṇḍa |sakhimaṇḍalāni bāḍhaṃ vikrīḍaya puṇḍarīkākṣa || 18||
सुहृदावलिपरिवीतः श्रुतिहरमुरलीगीतःसुरभीवीथ्यनुसारी वरपीताम्बरधारपीनोज्ज्वलभुजदण्डः शिरसि स्फुरितशिखण्डःशशिखण्डाभललाटः पीवरहृदयकवाटःखरमिहिरातपवासे प्रसरत्यपि शुचिमासेधृतमधुलक्ष्मीभारं परिहृतदावविकारंधेनुमनोहरशादं पिककृतपञ्चमनादंषड्जोद्गारिमयूरं विसृमरसौरभपूरंविकसितचारुशिरीषं स्फुटमल्लीनिविरीषंवृन्दावनमतिहृष्टः सबलः स्वयमभिविष्टःकल्पितभुजसङ्ग्रामः क्वचिदीहितविश्रामःकुत्रचिदभिनवतुम्बैः क्वचिदतिकोमलकुम्भैःक्व च परिपाकिमगुञ्जैः क्व च बिल्वामलपुञ्जैःक्रीडन्नद्भुतचर्यः केलिषु पण्डितवर्यःपीवरकुतुकाधारे द्वन्द्वीभावविहारेकल्पितनिर्भररागः कृतसखिवर्गविभागःशीतलमरुदनुकूले भाण्डीरद्रुममूलेकृत्वा वल्लववेशं प्रविशन्तं दनुजेशंजानन्न् एव विलासी स्वीकृतवान् खलशासीजैत्रीकृतबलपक्षः सुदुरूहक्रमदक्षःश्रीदामप्रियकामः सुररिपुवाहितरामःक्षपयन् प्रलम्बकायः हलिना निर्मितमायंदैवतपरिणुतलीलः सुहृदानन्दशीलःतत्र विदूरं याताः सुरभीर्लघुपदपाताःसममन्विष्यन् गोपैः शङ्कितनिजधनलोपैमुञ्जावलिविकराले विपिने क्वचन विशालेलब्धाखिलधवलाकस्तुङ्गितसुखपरिपाकःपीतभयङ्करदावः प्रकटोल्लसदनुभावःप्रणतजनोत्सवकारी त्वं भाण्डीरविहारीगोकुलजनरससिन्धो जय जय दुर्विधबन्धो ॥ ८॥
suhṛdāvaliparivītaḥ śrutiharamuralīgītaḥsurabhīvīthyanusārī varapītāmbaradhārapīnojjvalabhujadaṇḍaḥ śirasi sphuritaśikhaṇḍaḥśaśikhaṇḍābhalalāṭaḥ pīvarahṛdayakavāṭaḥkharamihirātapavāse prasaratyapi śucimāsedhṛtamadhulakṣmībhāraṃ parihṛtadāvavikāraṃdhenumanoharaśādaṃ pikakṛtapañcamanādaṃṣaḍjodgārimayūraṃ visṛmarasaurabhapūraṃvikasitacāruśirīṣaṃ sphuṭamallīnivirīṣaṃvṛndāvanamatihṛṣṭaḥ sabalaḥ svayamabhiviṣṭaḥkalpitabhujasaṅgrāmaḥ kvacidīhitaviśrāmaḥkutracidabhinavatumbaiḥ kvacidatikomalakumbhaiḥkva ca paripākimaguñjaiḥ kva ca bilvāmalapuñjaiḥkrīḍannadbhutacaryaḥ keliṣu paṇḍitavaryaḥpīvarakutukādhāre dvandvībhāvavihārekalpitanirbhararāgaḥ kṛtasakhivargavibhāgaḥśītalamarudanukūle bhāṇḍīradrumamūlekṛtvā vallavaveśaṃ praviśantaṃ danujeśaṃjānann eva vilāsī svīkṛtavān khalaśāsījaitrīkṛtabalapakṣaḥ sudurūhakramadakṣaḥśrīdāmapriyakāmaḥ suraripuvāhitarāmaḥkṣapayan pralambakāyaḥ halinā nirmitamāyaṃdaivatapariṇutalīlaḥ suhṛdānandaśīlaḥtatra vidūraṃ yātāḥ surabhīrlaghupadapātāḥsamamanviṣyan gopaiḥ śaṅkitanijadhanalopaimuñjāvalivikarāle vipine kvacana viśālelabdhākhiladhavalākastuṅgitasukhaparipākaḥpītabhayaṅkaradāvaḥ prakaṭollasadanubhāvaḥpraṇatajanotsavakārī tvaṃ bhāṇḍīravihārīgokulajanarasasindho jaya jaya durvidhabandho || 8||
द्विपदिका च्छन्दः ।कलितश्रीदामानं श्रीदामानन्दिकेलितुन्दिलितम् ।वन्दे रामावरजं रामावरजङ्गमद्युतरुम् ॥ १९॥
dvipadikā cchandaḥ |kalitaśrīdāmānaṃ śrīdāmānandikelitundilitam |vande rāmāvarajaṃ rāmāvarajaṅgamadyutarum || 19||
९
अथ वर्षाशरद्विहारचरितंप्रेमोल्लासनशीला वल्लवमल्लस्य विजयते लीला ।यन् माधुरीं विपञ्ची विरिञ्चिसूनोः प्रपञ्चयति ॥ २०॥
atha varṣāśaradvihāracaritaṃpremollāsanaśīlā vallavamallasya vijayate līlā |yan mādhurīṃ vipañcī viriñcisūnoḥ prapañcayati || 20||
मेघसमयपूर्तिरमितवृष्टिषु तरुकन्दरचितनीपककुभपुष्पवलित सान्द्रविपिनलब्धललितभक्तपरिषदिष्टवरद हारिविभवधारिशरद्अलङ्कृतबहुपक्षिभरितकाननकृतदिव्यरचितवेशतुलितनर्तकवर चन्द्रकचितचारुकवरगोपयुवतिधैर्यमथनरूप तदभिनीतकथनलोचनफल वेनुवलनवल्गदधरवक्त्रकलनसर्वसुकृतवैभवधरवेणुरसितरज्यदधरवेणुमधुनादनटितकेकिनिवह मेघघटितसेव जनितमुक्तयवसधेनुनिचयचित्तरभसरूपविलसदङ्गवलनमोहितसुरवृन्दललनभिल्लयुवतितोषिमसृणशम्पमिलितपादघुसृणहारिहरिणयोषिदमलनेत्रसुखदवक्त्रकमलदास्यनिरतशैलरचितसेवन पशुपाशखचितपाहि वरुण मद्विधजनमीश्वर दुरवापभजन ॥ ९॥
meghasamayapūrtiramitavṛṣṭiṣu tarukandaracitanīpakakubhapuṣpavalita sāndravipinalabdhalalitabhaktapariṣadiṣṭavarada hārivibhavadhāriśaradalaṅkṛtabahupakṣibharitakānanakṛtadivyaracitaveśatulitanartakavara candrakacitacārukavaragopayuvatidhairyamathanarūpa tadabhinītakathanalocanaphala venuvalanavalgadadharavaktrakalanasarvasukṛtavaibhavadharaveṇurasitarajyadadharaveṇumadhunādanaṭitakekinivaha meghaghaṭitaseva janitamuktayavasadhenunicayacittarabhasarūpavilasadaṅgavalanamohitasuravṛndalalanabhillayuvatitoṣimasṛṇaśampamilitapādaghusṛṇahārihariṇayoṣidamalanetrasukhadavaktrakamaladāsyanirataśailaracitasevana paśupāśakhacitapāhi varuṇa madvidhajanamīśvara duravāpabhajana || 9||
हारिहरिणच्छन्दःघनप्रणयघट्टनोद्घुरितघोषसीमन्तिनीप्रपञ्चितजगत्त्रयीश्रुतिविटङ्कविक्रीडिते ।शरद्विहसिताटवीकुहरभूविहारप्रियेरतिस्त्वयि तरस्विनी मम सलीलमुन्मीलतु ॥ २१॥
hārihariṇacchandaḥghanapraṇayaghaṭṭanodghuritaghoṣasīmantinīprapañcitajagattrayīśrutiviṭaṅkavikrīḍite |śaradvihasitāṭavīkuharabhūvihārapriyeratistvayi tarasvinī mama salīlamunmīlatu || 21||
१०
अथ वस्त्रहरणंस्मेराभिः सलिले कलिन्ददुहितुर्मग्नाभिराकन्धरंस्कन्धन्यस्तसमस्तपट्टवसनो नर्मोक्तिभङ्गीपटुः ।निर्व्याजं व्रजकन्यकाभिरसकृद् भव्याभिरभ्यर्थितःपायात् तुङ्गकदम्बशाखिशिखरारूढस्त्रिलोकीं हरिः ॥ २२॥
atha vastraharaṇaṃsmerābhiḥ salile kalindaduhiturmagnābhirākandharaṃskandhanyastasamastapaṭṭavasano narmoktibhaṅgīpaṭuḥ |nirvyājaṃ vrajakanyakābhirasakṛd bhavyābhirabhyarthitaḥpāyāt tuṅgakadambaśākhiśikharārūḍhastrilokīṃ hariḥ || 22||
निजगुणोदयोल्लासलोभिता गिरिसुताव्रतारम्भशोभिताःपशुपकन्यकाः सूरजावने रचितमज्जनाः प्रेक्ष्य पावनेत्वरितमागतो लुञ्चिताम्बरः प्रियकमाश्रितो रङ्गिणां वरःसपदि लोकयन् गोष्ठबालिका भ्रूकुटिवल्लरीभङ्गुरालकाःस्मितपरिस्फुरद्वक्त्रमण्डलः स्फुटितमालतीकॢप्तकुण्डलःसरभसं ततः शीतवेपितैः प्रणयकोपिभिः सुष्ठुह्रेपितैवदनविस्फुरत्काकुजल्पनैर्विहितसामभिर्भेदकल्पनैःसिचयसञ्चयं सम्भ्रमाकुलैर्झटितियाचितः कन्यकाकुलैःपृथुतरांसयोरर्पितांशुकः सितरदोल्लसन्मञ्जुलांशुकःप्रकटिताग्रहैर्भूपहेलिभिः सखिकुलादृतैर्जल्पकेलिभितरुपुरस्तटे तास्तदा बलादचिरमानयन् गोकुलाबलाःमुदितमुग्धधीः केलिनर्मदः सकलवल्लवीवृन्दशर्मदःप्रकटमम्बरीभूतहस्तकाः सविधमागता नम्रमस्तकाःस पटुरात्मनो वाक्यकारिकाधृतमहोत्सवः प्रेक्ष्य दारिकाःसलिलमज्जने व्यज्य नग्नतां व्रतविधेर्वदन् सुष्ठु भग्नतांशिरसि कारयन्नस्य पूर्तये प्रसभमात्मने क्षेममूर्तयेमधुरमञ्जलिं मञ्जुलोचनः प्रणयिनीमनस्तापमोचनःकिमपि कन्यकालीभिरानतः प्रणयसङ्कुलादाशु मानतःसुखभरादमूरत्र तर्पयन् वसनसञ्चयं तूर्णमर्पयन्कृतकुमारिकाचित्तदोहदः सकलसुन्दरीप्रेममोहदःप्रणतमण्डलाभीष्टकामधुक् कमनवल्लवीमल्लिकामधुःत्वमखिलेश मामिन्दिरालय व्रजमहेन्द्र हे देव पालय ॥ १०॥
nijaguṇodayollāsalobhitā girisutāvratārambhaśobhitāḥpaśupakanyakāḥ sūrajāvane racitamajjanāḥ prekṣya pāvanetvaritamāgato luñcitāmbaraḥ priyakamāśrito raṅgiṇāṃ varaḥsapadi lokayan goṣṭhabālikā bhrūkuṭivallarībhaṅgurālakāḥsmitaparisphuradvaktramaṇḍalaḥ sphuṭitamālatīkḷptakuṇḍalaḥsarabhasaṃ tataḥ śītavepitaiḥ praṇayakopibhiḥ suṣṭhuhrepitaivadanavisphuratkākujalpanairvihitasāmabhirbhedakalpanaiḥsicayasañcayaṃ sambhramākulairjhaṭitiyācitaḥ kanyakākulaiḥpṛthutarāṃsayorarpitāṃśukaḥ sitaradollasanmañjulāṃśukaḥprakaṭitāgrahairbhūpahelibhiḥ sakhikulādṛtairjalpakelibhitarupurastaṭe tāstadā balādaciramānayan gokulābalāḥmuditamugdhadhīḥ kelinarmadaḥ sakalavallavīvṛndaśarmadaḥprakaṭamambarībhūtahastakāḥ savidhamāgatā namramastakāḥsa paṭurātmano vākyakārikādhṛtamahotsavaḥ prekṣya dārikāḥsalilamajjane vyajya nagnatāṃ vratavidhervadan suṣṭhu bhagnatāṃśirasi kārayannasya pūrtaye prasabhamātmane kṣemamūrtayemadhuramañjaliṃ mañjulocanaḥ praṇayinīmanastāpamocanaḥkimapi kanyakālībhirānataḥ praṇayasaṅkulādāśu mānataḥsukhabharādamūratra tarpayan vasanasañcayaṃ tūrṇamarpayankṛtakumārikācittadohadaḥ sakalasundarīpremamohadaḥpraṇatamaṇḍalābhīṣṭakāmadhuk kamanavallavīmallikāmadhuḥtvamakhileśa māmindirālaya vrajamahendra he deva pālaya || 10||
इन्दिरा च्छन्दः ।विदधानयापि धवलं तव जगदेवाद्य कीर्तिचन्द्रिकया ।केशव पशुपालीनां चित्रं द्विगुणीकृतो रागः ॥ २३॥
indirā cchandaḥ |vidadhānayāpi dhavalaṃ tava jagadevādya kīrticandrikayā |keśava paśupālīnāṃ citraṃ dviguṇīkṛto rāgaḥ || 23||
११
अथ यज्ञपत्नीप्रसादःपरितोषयितुं न यायजूकैस्त्वमनूचानजनैश्च नासि शक्यः ।रतिहार्य रतिं ददस्व वन्देतव गोविन्द सदा पदारविन्दम् ॥ २४॥
atha yajñapatnīprasādaḥparitoṣayituṃ na yāyajūkaistvamanūcānajanaiśca nāsi śakyaḥ |ratihārya ratiṃ dadasva vandetava govinda sadā padāravindam || 24||
रङ्गतस्तोषितज्ञातिना सङ्गतो धेनुकारातिनाकर्णपालीमिलत्पल्लवैर्वेष्टितः सर्वतो वल्लवैगोपसीमन्तिनीकामुकः काननोत्सङ्गसङ्गामुकःकॢप्तवृन्दाटवीमाननः प्रेक्षितस्मेरगोपाननःसंस्तुवन् भूरुहां सम्पदः श्लाघयन् व्याजतः शम्प्रदःस्वान् सखीन् कुषुद्भरोत्तापितान् प्रेमभिः प्रार्थनामापितान्प्रेषयन्नध्वरेऽदूरतः ख्यापितब्राह्मणक्रूरतःकल्पितब्राह्मणावज्ञया प्रेष्ठसङ्क्रामितप्रज्ञयालङ्घितक्षेम्बभाक्सत्रया पूरिकापूरितामत्रयास्थाकिकान्यस्यसद्भक्तया स्नेहसम्पत्तितोऽभ्यक्तयारत्नपात्रीधृतक्षीरया काननोपक्रमाधीरयाभाजनन्यस्तसंयावया कौतुकोत्तुङ्गसंरावयागौरवान्निर्भरोत्तालया प्रेक्षितो ब्राह्मणीमालयास्पर्धमानं रुचा हाटकं धारयन्न् उज्ज्वलं शाटकंसखुरंसे करं दक्षिणं न्यस्य लोकोत्रयीरक्षिणंविस्फुरन्नर्तकालङ्कृतिः सञ्चरत्किङ्किणीझङ्कृतिःकान्तिभिर्निन्दितेन्दीवरः सुन्दरोरस्तटे पीवरःसञ्चरन्मञ्जरीकुण्डलः श्लाघितब्राह्मणीमण्डलःकृष्ण हे सुन्दरकुण्ठया प्रेइर्तास्तूर्णमुत्कण्ठयारक्ष नः सङ्गता दूरतः स्वान्तिके त्वं यतः सूरतःक्ष्मासुरीकाकुमित्यग्रतः शीलयन् व्यञ्जितव्यग्रतःसर्वथा दत्ततद्वाञ्छितः कीर्तिविञ्छोलिकालाञ्छितःप्रोषितब्राह्मणीकोऽमलः पल्लवादप्यलं कोमलःसद्गुणैरिन्दिर्यामोदनं भुक्तवान् भोजयन्नोदनंमत्तमातङ्गलीलाकरः किङ्करानन्दिशीलाकरःसर्वदा विभ्रमारम्भवान् खेलताद् गोकुलेऽलं भवान्सन्ततं दारुणापद्धतं पाहि गोविन्द मामुद्धतम् ॥ ११॥
raṅgatastoṣitajñātinā saṅgato dhenukārātinākarṇapālīmilatpallavairveṣṭitaḥ sarvato vallavaigopasīmantinīkāmukaḥ kānanotsaṅgasaṅgāmukaḥkḷptavṛndāṭavīmānanaḥ prekṣitasmeragopānanaḥsaṃstuvan bhūruhāṃ sampadaḥ ślāghayan vyājataḥ śampradaḥsvān sakhīn kuṣudbharottāpitān premabhiḥ prārthanāmāpitānpreṣayannadhvare'dūrataḥ khyāpitabrāhmaṇakrūrataḥkalpitabrāhmaṇāvajñayā preṣṭhasaṅkrāmitaprajñayālaṅghitakṣembabhāksatrayā pūrikāpūritāmatrayāsthākikānyasyasadbhaktayā snehasampattito'bhyaktayāratnapātrīdhṛtakṣīrayā kānanopakramādhīrayābhājananyastasaṃyāvayā kautukottuṅgasaṃrāvayāgauravānnirbharottālayā prekṣito brāhmaṇīmālayāspardhamānaṃ rucā hāṭakaṃ dhārayann ujjvalaṃ śāṭakaṃsakhuraṃse karaṃ dakṣiṇaṃ nyasya lokotrayīrakṣiṇaṃvisphurannartakālaṅkṛtiḥ sañcaratkiṅkiṇījhaṅkṛtiḥkāntibhirninditendīvaraḥ sundarorastaṭe pīvaraḥsañcaranmañjarīkuṇḍalaḥ ślāghitabrāhmaṇīmaṇḍalaḥkṛṣṇa he sundarakuṇṭhayā preirtāstūrṇamutkaṇṭhayārakṣa naḥ saṅgatā dūrataḥ svāntike tvaṃ yataḥ sūrataḥkṣmāsurīkākumityagrataḥ śīlayan vyañjitavyagrataḥsarvathā dattatadvāñchitaḥ kīrtiviñcholikālāñchitaḥproṣitabrāhmaṇīko'malaḥ pallavādapyalaṃ komalaḥsadguṇairindiryāmodanaṃ bhuktavān bhojayannodanaṃmattamātaṅgalīlākaraḥ kiṅkarānandiśīlākaraḥsarvadā vibhramārambhavān khelatād gokule'laṃ bhavānsantataṃ dāruṇāpaddhataṃ pāhi govinda māmuddhatam || 11||
मत्तमातङ्गलीलाकरच्छन्दः ।दुःखोच्छित्तिः परममधुरानन्दपूरानुभूतिःसेयं दामोदर तदुचिता साधनानुष्ठितिर्वा ।सत्तां धत्ते न कमलभुवोऽप्यन्तरेणार्तबन्धोकारुण्यं ते मुहुरहमतः प्रार्थये तस्य बिन्दुम् ॥ २५॥
mattamātaṅgalīlākaracchandaḥ |duḥkhocchittiḥ paramamadhurānandapūrānubhūtiḥseyaṃ dāmodara taducitā sādhanānuṣṭhitirvā |sattāṃ dhatte na kamalabhuvo'pyantareṇārtabandhokāruṇyaṃ te muhurahamataḥ prārthaye tasya bindum || 25||
१२
अथ गोवर्धनोद्धरणंअमन्दमदमण्डलिरलमखण्डमाखण्डलंन्यरुद्ध रभसेन यः पृथुमुदस्य गोवर्धनम् ।अचण्डकरमाधुरीपटलदण्डितुण्डश्रियंतमात्तवरमण्डनं मकरकुण्डल त्वां भजे ॥ २६॥
atha govardhanoddharaṇaṃamandamadamaṇḍaliralamakhaṇḍamākhaṇḍalaṃnyaruddha rabhasena yaḥ pṛthumudasya govardhanam |acaṇḍakaramādhurīpaṭaladaṇḍituṇḍaśriyaṃtamāttavaramaṇḍanaṃ makarakuṇḍala tvāṃ bhaje || 26||
हेतुवादजजल्पितव्रजवासवाध्वरमर्दनेभूसुरोत्करगोमहीधरपूजनोत्सववर्धनेकल्पितातुलयूपसङ्कुलशङ्कुलादधिमोदकेपर्वतार्चनसम्पदर्जनहेतुतापरिबोधकेपुष्पवन्दनधातुचनदन्मण्डिताखिलगोधनेगोपमण्डलकल्पिताचलसानुकन्दरशोधनेउद्भटारवभूधरोत्सवसञ्जिताखिलबन्धुतेतत्परिक्रमपूजनक्रमभूरिसम्भ्रमसन्धुतेक्ष्माधरोपमविग्रहोत्तमभुक्तसिस्फुरदोदनेमङ्गलाकरविस्फुरद्वरवृन्दवल्लवमोदनेरुष्टवासववृष्टिसम्प्लवखिन्नगोकुलवेष्टितेत्राससङ्कुलबन्धुमण्डलशर्मदाद्भुतचेस्टितेदक्षिणेतरपाणिपुष्करशीलतातुलपर्वतेविभ्रमाङ्कुरनिर्धूतोद्धुरजम्भमर्दनगर्वितेगोत्रगह्वरवासिताब्भरविह्वलात्मसुहृज्जनेकारितोद्भवदद्भूतार्णवबान्धवव्रजमज्जनेनन्दिताशयमित्रसञ्चयवीक्षितस्फुरदाननेमेदुरस्मितकौमुदीकृतरक्तयौवतमाननेभीतनन्दितविस्मयाञ्चित मातृपाण्युपलालितेचारुचञ्चललोचनाञ्चलराधयापि निभालितेमारुतोन्मदचण्डनीरदमण्डलाशनिवारणेसम्पदन्धितशक्रसञ्चितगर्वचर्वणकारणेसप्तवासरहस्तसंस्तरशायितातुलपर्वतेनिर्मदीकृतशक्रसंवृतनीरदेक्षणनिर्वृतेमञ्जुभाषितमुद्रया कृतबान्धवावलिनिष्क्रमेकौतुकोच्चलमित्रमण्डलगीतमङ्गल्विक्रमेपादपोज्ज्वलतन्निजस्थलयोजितप्रवराचलेसर्वदा व्रजबान्धवव्रजरक्षणव्रतनिश्चलेफुल्लवल्लवनाथयोर्नवहर्षवीक्षणसक्षणेकुङ्कुमाक्षतपल्लवाक्षतवल्लवीकृतरक्षणेछन्नभानुनि शैलसानुनि पीठितप्रवरांशुकेभीतलज्जितशक्रवन्दितपादपङ्कजपांशुकेस्मेरसम्मुखविस्फुरन्मुखलुप्तवासवभीभ्रमेतन्मनोहरवर्णनिर्भरभारतीभरविभ्रमेगोशिवप्रदमिन्द्रतापदमेत्य निर्भरनन्दितेगायदम्बरलम्बितुम्बुरुरागडम्बरवन्दितेमुग्धसौरभदिग्धसौरभदुग्धपूरकृतोक्षणेकल्पिताखिलपिष्टपातुलतापमण्डलमोक्षणेमत्तकोकिलविभ्रमे किल माधव त्वयि सम्मुखीवर्ततां मम पुरुषोत्तम लोलबुद्धिशिलीमुखी ॥ १२॥
hetuvādajajalpitavrajavāsavādhvaramardanebhūsurotkaragomahīdharapūjanotsavavardhanekalpitātulayūpasaṅkulaśaṅkulādadhimodakeparvatārcanasampadarjanahetutāparibodhakepuṣpavandanadhātucanadanmaṇḍitākhilagodhanegopamaṇḍalakalpitācalasānukandaraśodhaneudbhaṭāravabhūdharotsavasañjitākhilabandhutetatparikramapūjanakramabhūrisambhramasandhutekṣmādharopamavigrahottamabhuktasisphuradodanemaṅgalākaravisphuradvaravṛndavallavamodaneruṣṭavāsavavṛṣṭisamplavakhinnagokulaveṣṭitetrāsasaṅkulabandhumaṇḍalaśarmadādbhutacesṭitedakṣiṇetarapāṇipuṣkaraśīlatātulaparvatevibhramāṅkuranirdhūtoddhurajambhamardanagarvitegotragahvaravāsitābbharavihvalātmasuhṛjjanekāritodbhavadadbhūtārṇavabāndhavavrajamajjanenanditāśayamitrasañcayavīkṣitasphuradānanemedurasmitakaumudīkṛtaraktayauvatamānanebhītananditavismayāñcita mātṛpāṇyupalālitecārucañcalalocanāñcalarādhayāpi nibhālitemārutonmadacaṇḍanīradamaṇḍalāśanivāraṇesampadandhitaśakrasañcitagarvacarvaṇakāraṇesaptavāsarahastasaṃstaraśāyitātulaparvatenirmadīkṛtaśakrasaṃvṛtanīradekṣaṇanirvṛtemañjubhāṣitamudrayā kṛtabāndhavāvaliniṣkramekautukoccalamitramaṇḍalagītamaṅgalvikramepādapojjvalatannijasthalayojitapravarācalesarvadā vrajabāndhavavrajarakṣaṇavrataniścalephullavallavanāthayornavaharṣavīkṣaṇasakṣaṇekuṅkumākṣatapallavākṣatavallavīkṛtarakṣaṇechannabhānuni śailasānuni pīṭhitapravarāṃśukebhītalajjitaśakravanditapādapaṅkajapāṃśukesmerasammukhavisphuranmukhaluptavāsavabhībhrametanmanoharavarṇanirbharabhāratībharavibhramegośivapradamindratāpadametya nirbharananditegāyadambaralambitumbururāgaḍambaravanditemugdhasaurabhadigdhasaurabhadugdhapūrakṛtokṣaṇekalpitākhilapiṣṭapātulatāpamaṇḍalamokṣaṇemattakokilavibhrame kila mādhava tvayi sammukhīvartatāṃ mama puruṣottama lolabuddhiśilīmukhī || 12||
मुग्धसौरभच्छन्दःश्यामोत्तुङ्गभुजार्गले विनिहितः कृष्णेन वृष्टिच्छटाधैतैर्धातुभिरेष तालकुनटीमुख्यैर्गिरिर्गौरितः ।शुद्धाष्टापदकल्पितस्य विपुलच्छत्रस्य लक्ष्मीभरंबिभ्रद्गारुडरत्ननिर्मितमहादण्डस्य विभ्राजते ॥ २७॥
mugdhasaurabhacchandaḥśyāmottuṅgabhujārgale vinihitaḥ kṛṣṇena vṛṣṭicchaṭādhaitairdhātubhireṣa tālakunaṭīmukhyairgirirgauritaḥ |śuddhāṣṭāpadakalpitasya vipulacchatrasya lakṣmībharaṃbibhradgāruḍaratnanirmitamahādaṇḍasya vibhrājate || 27||
१३
अथ नन्दापहरणंनन्दापहारचकितस्य किरीटशृङ्गभृङ्गावलीपरिचितं सलिलेश्वरस्य ।हृद्यं सनन्दनदुरापपरागगन्धंवन्दे मुकुन्द तव देव पदारविन्दम् ॥ २८॥
atha nandāpaharaṇaṃnandāpahāracakitasya kirīṭaśṛṅgabhṛṅgāvalīparicitaṃ salileśvarasya |hṛdyaṃ sanandanadurāpaparāgagandhaṃvande mukunda tava deva padāravindam || 28||
नीराधिपभृत्याहृतगोपेश्वरमार्गाश्रितलब्धाम्बुधिनाथालय पाशीडितलीलाचयशुद्धोज्ज्वलवाणीसुध दासायितपाशायुधमन्तुक्लमसम्मार्जन तन्निर्मितहर्षार्जनभक्त्यर्पितनन्देक्षण लब्धातुलचित्तक्षणपित्रा सह गेहं गतमातृक्लमहारिव्रतसर्वाद्भुतसन्दर्शनचित्तान्वितनन्दाननसङ्कर्णितलोकोत्तरतत्तन्निजचर्याभरसम्भावितसर्वेश्वरभावोत्सुकगोपोत्करहृद्येङ्गितसंवेदनसङ्कल्पिततत्साधनदिव्यह्रदमध्यार्पितगोधुग्गणसन्दर्शितसच्चिन्मयलोकोत्तम निष्कासितगोपभ्रमसन्धुक्षितबन्धुव्रज सञ्चारितकीर्तिध्वजगोपीगणशर्माकर मां पालय दामोदर ॥ १३॥
nīrādhipabhṛtyāhṛtagopeśvaramārgāśritalabdhāmbudhināthālaya pāśīḍitalīlācayaśuddhojjvalavāṇīsudha dāsāyitapāśāyudhamantuklamasammārjana tannirmitaharṣārjanabhaktyarpitanandekṣaṇa labdhātulacittakṣaṇapitrā saha gehaṃ gatamātṛklamahārivratasarvādbhutasandarśanacittānvitanandānanasaṅkarṇitalokottaratattannijacaryābharasambhāvitasarveśvarabhāvotsukagopotkarahṛdyeṅgitasaṃvedanasaṅkalpitatatsādhanadivyahradamadhyārpitagodhuggaṇasandarśitasaccinmayalokottama niṣkāsitagopabhramasandhukṣitabandhuvraja sañcāritakīrtidhvajagopīgaṇaśarmākara māṃ pālaya dāmodara || 13||
सम्फुल्लच्छन्दः ।लोको रम्यः कोऽपि वृन्दाटवीतोनास्ति क्वापीत्यञ्जसा बन्धुवर्गम् ।वैकुण्ठं यः सुष्ठु सन्दर्श्य भूयोगोष्ठं निन्ये पातु स त्वां मुकुन्दः ॥ २९॥
samphullacchandaḥ |loko ramyaḥ ko'pi vṛndāṭavītonāsti kvāpītyañjasā bandhuvargam |vaikuṇṭhaṃ yaḥ suṣṭhu sandarśya bhūyogoṣṭhaṃ ninye pātu sa tvāṃ mukundaḥ || 29||
१४
अथ रासक्रीडापरिस्फुरतु सुन्दरं चरितमत्र लक्ष्मीपतेस्तथा भुवननन्दिनस्तदवतारवृन्दस्य च ।हरेरपि चमत्कृतिप्रकरवर्धनः किन्तु मेबिभर्ति हृदि विस्मयं कमपि रासलीलारसः ॥ ३०॥
atha rāsakrīḍāparisphuratu sundaraṃ caritamatra lakṣmīpatestathā bhuvananandinastadavatāravṛndasya ca |harerapi camatkṛtiprakaravardhanaḥ kintu mebibharti hṛdi vismayaṃ kamapi rāsalīlārasaḥ || 30||
शारदविधुवीक्षणमधुवर्धितमदपूरइष्टभजनवल्लभजनचित्तकमलसूरगोपयुवतिमण्डलमतिमोहनकलगीतमुक्तसकलकृत्यविकलयौवतपरिवीतयोषिदमलनेत्रकमललोभिदशनमालकौतुकभरनिर्मितखरनर्मवचनजालतन्निशमनसाश्रुनयनभीरुभिरनुनीतवल्लभजनखेदशमनविभ्रमभरवीतश्यामविमलकान्तिपटलधूतमदनलक्षरक्तिमधरयोषिदधरचुम्बरचनदक्षविग्रहपदयौवतमदवीक्षणपरिलीनचण्डिमधरभक्तनिकरमानभुजगवीनलोलगतिभिरार्तमतिभिराभिरनभिदृष्टपुष्पगुरुषु वल्लितरुषु भूरिषु परिपृष्टलब्धनलिनगन्धपुलिनगोप्यनुकृतलीलशश्वदमितरङ्गरमितराधिक वरशीलफुल्लसुषमवन्यकुसुममण्डितदयिताङ्गकेलितलिनवक्त्रनलिनभृङ्गिततदपाङ्गनिर्भररतिवर्धनमतिनिह्नतनिजदेहप्रेमशरणवल्लभगणमानसकुशलेहदृष्टविकलराधनिखिलयौवतपरिहूतभूरिरुदिततत्तदुदितवीथिभिरभिभूतविक्लवतनुगोपसुतनुलोचनपदवीतचारुहसन पीतवसन कुङ्कुमभरपीतनन्दितमतियोषयुवतिवाससि विनिविष्टतुष्टिरचनचारुवचनधूतहृदयरिष्टसम्मदचयफुल्लहृदययौवतततरासकुन्दरदनचारुवदनशोभितमृदुहासद्विद्वियुवतिमध्यवसतिवर्धितरुचिकाम्यलब्धललितभृङ्गवलितचम्पकततिसाम्यस्वस्वसविधबोधिविविधवेशयुवतिहृद्यशङ्करमुखदैवतसुखवर्धिनटनविद्यमोहितशशिमण्डल वशिखेचरमुनियोषकिङ्किणियुतनूपुररुतलम्भितपरितोषसौरभपुरमिष्टखपुररञ्जितमधुरास्यसुष्ठुमहितगीतसहितयौवतततलास्यविश्वकरणधैर्यहरणकारणकलगानरक्तिभिरुपरुद्धपशुपभीरुकलितमकूजिवलयताण्डवलयघूर्णितसुरराजिकोमलरणषट्पदगणगुञ्जितभरभाजितत्र रहसि रासमहसि सम्भृतवरशोभमौक्तिकशुचिसुस्मितरुचिसृष्टयुवतिलोभमार्जितरतिखिन्नयुवतिमण्डलमृदुगण्डप्रेमललहकामकलहपण्डितभुजदण्डविभ्रमपरवल्गुनखरचिह्नितनववामसौष्ठवयुतकान्तिभिरुत काममनसिकामशीतसलिलकेलिकलिलचित्तयुवतिसिक्तदीव्यदचिरजातरुचिरदीप्तिभिरतिरिक्तदेवविचितपुष् पुषरचितवृष्टिभिरभिवृष्टप्रेमसरलकेलितरलगोपसुतनुदृष्टविस्फुरदिभनायकनिभ मञ्जुलजलखेलचञ्चलकरपुष्करवरकृष्टयुवतिचेलरत्नभवनसन्निभवनकुञ्जविहितरङ्गरागनिरतयौवतरतिचिह्नविलसदङ्गसन्धृतनय नन्दतनय सुन्दर जय वीरयामुनतटमण्डलनट रासरचनधीरपापानि मयि दुर्गतिजयिपादभजनलेशधेहि करुण दृष्टिमरुणलोचन निखिलेश ॥ १४॥
śāradavidhuvīkṣaṇamadhuvardhitamadapūraiṣṭabhajanavallabhajanacittakamalasūragopayuvatimaṇḍalamatimohanakalagītamuktasakalakṛtyavikalayauvataparivītayoṣidamalanetrakamalalobhidaśanamālakautukabharanirmitakharanarmavacanajālatanniśamanasāśrunayanabhīrubhiranunītavallabhajanakhedaśamanavibhramabharavītaśyāmavimalakāntipaṭaladhūtamadanalakṣaraktimadharayoṣidadharacumbaracanadakṣavigrahapadayauvatamadavīkṣaṇaparilīnacaṇḍimadharabhaktanikaramānabhujagavīnalolagatibhirārtamatibhirābhiranabhidṛṣṭapuṣpaguruṣu vallitaruṣu bhūriṣu paripṛṣṭalabdhanalinagandhapulinagopyanukṛtalīlaśaśvadamitaraṅgaramitarādhika varaśīlaphullasuṣamavanyakusumamaṇḍitadayitāṅgakelitalinavaktranalinabhṛṅgitatadapāṅganirbhararativardhanamatinihnatanijadehapremaśaraṇavallabhagaṇamānasakuśalehadṛṣṭavikalarādhanikhilayauvataparihūtabhūriruditatattaduditavīthibhirabhibhūtaviklavatanugopasutanulocanapadavītacāruhasana pītavasana kuṅkumabharapītananditamatiyoṣayuvativāsasi viniviṣṭatuṣṭiracanacāruvacanadhūtahṛdayariṣṭasammadacayaphullahṛdayayauvatatatarāsakundaradanacāruvadanaśobhitamṛduhāsadvidviyuvatimadhyavasativardhitarucikāmyalabdhalalitabhṛṅgavalitacampakatatisāmyasvasvasavidhabodhivividhaveśayuvatihṛdyaśaṅkaramukhadaivatasukhavardhinaṭanavidyamohitaśaśimaṇḍala vaśikhecaramuniyoṣakiṅkiṇiyutanūpurarutalambhitaparitoṣasaurabhapuramiṣṭakhapurarañjitamadhurāsyasuṣṭhumahitagītasahitayauvatatatalāsyaviśvakaraṇadhairyaharaṇakāraṇakalagānaraktibhiruparuddhapaśupabhīrukalitamakūjivalayatāṇḍavalayaghūrṇitasurarājikomalaraṇaṣaṭpadagaṇaguñjitabharabhājitatra rahasi rāsamahasi sambhṛtavaraśobhamauktikaśucisusmitarucisṛṣṭayuvatilobhamārjitaratikhinnayuvatimaṇḍalamṛdugaṇḍapremalalahakāmakalahapaṇḍitabhujadaṇḍavibhramaparavalgunakharacihnitanavavāmasauṣṭhavayutakāntibhiruta kāmamanasikāmaśītasalilakelikalilacittayuvatisiktadīvyadacirajātaruciradīptibhiratiriktadevavicitapuṣ puṣaracitavṛṣṭibhirabhivṛṣṭapremasaralakelitaralagopasutanudṛṣṭavisphuradibhanāyakanibha mañjulajalakhelacañcalakarapuṣkaravarakṛṣṭayuvaticelaratnabhavanasannibhavanakuñjavihitaraṅgarāganiratayauvataraticihnavilasadaṅgasandhṛtanaya nandatanaya sundara jaya vīrayāmunataṭamaṇḍalanaṭa rāsaracanadhīrapāpāni mayi durgatijayipādabhajanaleśadhehi karuṇa dṛṣṭimaruṇalocana nikhileśa || 14||
ललितभृङ्गच्छन्दः ।रम्भोरूनिकुरम्बनिर्भरपरीरम्भेण लब्धद्युतेर्बिभ्राणस्य तडित्कदम्बविलसत्कादम्बिनीविभ्रमम् ।क्रीडाडम्बरधूतजृम्भमथनस्तम्बेरमोरुश्रियोरासारम्भरसार्थिनस्तव विभो वन्दे पदाम्भोरुहम् ॥ ३१॥
lalitabhṛṅgacchandaḥ |rambhorūnikurambanirbharaparīrambheṇa labdhadyuterbibhrāṇasya taḍitkadambavilasatkādambinīvibhramam |krīḍāḍambaradhūtajṛmbhamathanastamberamoruśriyorāsārambharasārthinastava vibho vande padāmbhoruham || 31||
उल्ललवल्लवललना धरपल्लवचुम्बनोल्लसितम् ।नौमि समल्लीमाल्यं हरिमिह हल्लीसकोत्फुल्लम् ॥ ३२॥
ullalavallavalalanā dharapallavacumbanollasitam |naumi samallīmālyaṃ harimiha hallīsakotphullam || 32||
१५
अथ सुदर्शनादिमोचनं शङ्खचूडनिधनं चबिभ्रतं श्रवणसीम्नि शारदंपद्ममुज्ज्वलकलाविशारदम् ।वल्लवीहृदयहारनायकंहन्त चित्त भज गोष्ठनायकम् ॥ ३३॥
atha sudarśanādimocanaṃ śaṅkhacūḍanidhanaṃ cabibhrataṃ śravaṇasīmni śāradaṃpadmamujjvalakalāviśāradam |vallavīhṛdayahāranāyakaṃhanta citta bhaja goṣṭhanāyakam || 33||
भूरुहोल्लसदम्बिकावनमण्डलान्तरभूमिपावनंअब्जसम्भवकन्यकोदकनिर्मिताप्लवमक्षिमोदकवारिदोज्ज्वलकान्तिडम्बरमाप्तकाञ्चनभास्वरदम्बरंआत्तवल्लवराड्भुजङ्गममूर्तिकल्पितपादसङ्गमंउग्रसङ्कटभाक्सुदर्शनशापमोचनमिष्टदर्शनंआत्मवल्लभनन्दमोचनमुद्धृताखिलगोपशोचनंआश्रयामि भवन्तमुज्ज्वलकान्तिकन्दलधुतकज्ज्वलंआनितोज्ज्वलशर्वरीमुखमाप्तपूर्वजसङ्गसङ्गमुन्मुखवल्लवाखिलवल्लभातुलनेत्रखञ्जनविभ्रमाकुलंअद्भुतामलगीतिमोहितवल्लवीकुलमात्तलोहितचन्दनं खलयक्षनायकभीतियौवतशान्तिदायकंउग्रविग्रहयक्षमर्दनमङ्गनागणरङ्गवर्धनंआप्तगुह्यकरत्ननन्दितपूर्वजं भुवनेन्द्रवन्दितपादपद्म भवन्तमाहितगोकुलोत्सवमङ्गनाहितनौमि माधव मां कृपालय दुर्गतं जगदीश पालय ॥ १५॥
bhūruhollasadambikāvanamaṇḍalāntarabhūmipāvanaṃabjasambhavakanyakodakanirmitāplavamakṣimodakavāridojjvalakāntiḍambaramāptakāñcanabhāsvaradambaraṃāttavallavarāḍbhujaṅgamamūrtikalpitapādasaṅgamaṃugrasaṅkaṭabhāksudarśanaśāpamocanamiṣṭadarśanaṃātmavallabhanandamocanamuddhṛtākhilagopaśocanaṃāśrayāmi bhavantamujjvalakāntikandaladhutakajjvalaṃānitojjvalaśarvarīmukhamāptapūrvajasaṅgasaṅgamunmukhavallavākhilavallabhātulanetrakhañjanavibhramākulaṃadbhutāmalagītimohitavallavīkulamāttalohitacandanaṃ khalayakṣanāyakabhītiyauvataśāntidāyakaṃugravigrahayakṣamardanamaṅganāgaṇaraṅgavardhanaṃāptaguhyakaratnananditapūrvajaṃ bhuvanendravanditapādapadma bhavantamāhitagokulotsavamaṅganāhitanaumi mādhava māṃ kṛpālaya durgataṃ jagadīśa pālaya || 15||
कान्तिडम्बरच्छन्दः ।जयति महोत्सवविद्या विद्याधरशापमर्दिनी मूर्तिः ।परिभूतशङ्खचूडचूडामन्णिरखिललोकस्य ॥ ३४॥
kāntiḍambaracchandaḥ |jayati mahotsavavidyā vidyādharaśāpamardinī mūrtiḥ |paribhūtaśaṅkhacūḍacūḍāmanṇirakhilalokasya || 34||
१६
अथ गोपिकागीतंनिर्यासः श्यामलिम्नां परिणतिरमलप्रेमलक्ष्मीभराणांसाक्षात्कारः कृपाणामखिलमधुरतासम्पदां संप्रदायः ।गाम्भीर्यं बिभ्रमाणामुपचितिरमितश्चातुरीणां चिरं वोभूयादाभीरनारीकुचकलसतटालङ्कृतिर्मङ्गलाय ॥ ३५॥
atha gopikāgītaṃniryāsaḥ śyāmalimnāṃ pariṇatiramalapremalakṣmībharāṇāṃsākṣātkāraḥ kṛpāṇāmakhilamadhuratāsampadāṃ saṃpradāyaḥ |gāmbhīryaṃ bibhramāṇāmupacitiramitaścāturīṇāṃ ciraṃ vobhūyādābhīranārīkucakalasataṭālaṅkṛtirmaṅgalāya || 35||
दिवसविरहार्तयुवतिकृतवार्तपृथुलतरवामभुजशिखरधामविलसदवतंस वदनधृतवंशसुरनगरयोषिदखिलमतिमोषिमधुरतरगीत पशुनिवहवीतसरिदुदकपूरविरतिविधिशूरकमलभवभर्गमुखविबुधवर्गमतिदुरनुमानरसदकलगानमदयदवलोक मुषितनतशोकहृतहरणजात कलितसुखवातगिरिशमुखदेव कृतचरणसेवमदजनितघूर्णनयन रसपूर्णगतिविजितनाग धृतघुसृणरागयुवतिदिनतापहरमधुरलापचटुल नटवेश कृपय मथुरेश ॥ १६॥
divasavirahārtayuvatikṛtavārtapṛthulataravāmabhujaśikharadhāmavilasadavataṃsa vadanadhṛtavaṃśasuranagarayoṣidakhilamatimoṣimadhurataragīta paśunivahavītasaridudakapūraviratividhiśūrakamalabhavabhargamukhavibudhavargamatiduranumānarasadakalagānamadayadavaloka muṣitanataśokahṛtaharaṇajāta kalitasukhavātagiriśamukhadeva kṛtacaraṇasevamadajanitaghūrṇanayana rasapūrṇagativijitanāga dhṛtaghusṛṇarāgayuvatidinatāpaharamadhuralāpacaṭula naṭaveśa kṛpaya mathureśa || 16||
मुखदेवच्छन्दः ॥जगदुद्धुरमाधुरीधूरीणांअधुना मन्दिरमिन्दिरादुरापा ।मम तर्षभरान् मुरान्तक त्वन्मुरलीनादसुधाधुनी धुनीताम् ॥ ३६॥
mukhadevacchandaḥ ||jagaduddhuramādhurīdhūrīṇāṃadhunā mandiramindirādurāpā |mama tarṣabharān murāntaka tvanmuralīnādasudhādhunī dhunītām || 36||
१७
अथारिष्टवधादिकंतुरगदनुसुताङ्गग्रावभेदे दधानःकुलिशघटिततटङ्कोद्दण्डविस्फूर्जितानि ।तदुरुविकटदंष्ट्रोन्मृष्टकेयूरमुद्रःप्रथयतु कुशलं वः कैशवो वामबाहुः ॥ ३७॥
athāriṣṭavadhādikaṃturagadanusutāṅgagrāvabhede dadhānaḥkuliśaghaṭitataṭaṅkoddaṇḍavisphūrjitāni |taduruvikaṭadaṃṣṭronmṛṣṭakeyūramudraḥprathayatu kuśalaṃ vaḥ kaiśavo vāmabāhuḥ || 37||
वृषदनुजजनितरुजपशुपकुलतोषणंस्वकरतलनिनदखलवृषभपरिरोषणंदयितवरभुजशिखरनिहितभुजदण्डकंजगदसुखविकटमुखदनुजमदखण्डकंनिविडबलचटुलमिलदनडुदपनोदनंगगनतलमिलदखिलसुरनिकरमोदनंभुजविभवमहिमलवदलितवृषशृङ्गकंतदभिहतिदलितदितितनुजतनुभृङ्गकंनिजनिकटगतिविकटहयदनुजलोचितंप्रणयभरमृदुलतरयुवतिगणशोचितंअवगणितगुरुरणिततुरगखुरघट्टनंनिजललितगतिकलिततदुरुमदकुट्टनंधनुरयुतपरिगमितहयदनुजविग्रहंपृथुवदनभुजघटनकृततदतिनिग्रहंभुजभुजगयुतितुरगरदहरणकारणंतदुपचयविहितहयदनुजतनुदारणंनिजललितलवदलितजगदवशकेशिनंप्रमदकुलरसचटुलपशपसभवेशिनंदरहसितरुचिरमितनुतिचतुरनारदंगिरिशवरनिखिलसुरनिकरसुखभारदंउरणदतिचपलमतिसुहृदवनखेलनंतदपहृतिमिलदमतिदनुजकृतमेलनंस्वशचरनिकरहरदनुजकृतिवेदिनंजगदभयवलदनयमयतनयभेदिनंसकृदमलपदकमलविनतभयमोचनंभज सदयमयि हृदय सरसिरुहलोचनम् ॥ १७॥
vṛṣadanujajanitarujapaśupakulatoṣaṇaṃsvakaratalaninadakhalavṛṣabhapariroṣaṇaṃdayitavarabhujaśikharanihitabhujadaṇḍakaṃjagadasukhavikaṭamukhadanujamadakhaṇḍakaṃniviḍabalacaṭulamiladanaḍudapanodanaṃgaganatalamiladakhilasuranikaramodanaṃbhujavibhavamahimalavadalitavṛṣaśṛṅgakaṃtadabhihatidalitadititanujatanubhṛṅgakaṃnijanikaṭagativikaṭahayadanujalocitaṃpraṇayabharamṛdulatarayuvatigaṇaśocitaṃavagaṇitagururaṇitaturagakhuraghaṭṭanaṃnijalalitagatikalitatadurumadakuṭṭanaṃdhanurayutaparigamitahayadanujavigrahaṃpṛthuvadanabhujaghaṭanakṛtatadatinigrahaṃbhujabhujagayutituragaradaharaṇakāraṇaṃtadupacayavihitahayadanujatanudāraṇaṃnijalalitalavadalitajagadavaśakeśinaṃpramadakularasacaṭulapaśapasabhaveśinaṃdarahasitaruciramitanuticaturanāradaṃgiriśavaranikhilasuranikarasukhabhāradaṃuraṇadaticapalamatisuhṛdavanakhelanaṃtadapahṛtimiladamatidanujakṛtamelanaṃsvaśacaranikaraharadanujakṛtivedinaṃjagadabhayavaladanayamayatanayabhedinaṃsakṛdamalapadakamalavinatabhayamocanaṃbhaja sadayamayi hṛdaya sarasiruhalocanam || 17||
गुच्छकमिदं छन्दः ।येनारिष्टः प्रापितोऽभूदरिष्टंचक्रे केशी लीलयैवावकेशी ।व्योमोऽलम्भि व्योमसाम्यं स कष्टाद्गोष्ठाधीशः सुष्ठु गोपायतान्नः ॥ ३८॥
gucchakamidaṃ chandaḥ |yenāriṣṭaḥ prāpito'bhūdariṣṭaṃcakre keśī līlayaivāvakeśī |vyomo'lambhi vyomasāmyaṃ sa kaṣṭādgoṣṭhādhīśaḥ suṣṭhu gopāyatānnaḥ || 38||
अपवर्गसुखस्पृहोरुवल्लीस्थलकुलङ्कषवीचिरम्बुजाक्ष ।तव केलिसुधानदी मदीयंशिशिराङ्गीगलजाङ्गलं गतास्तु ॥ ३९॥
apavargasukhaspṛhoruvallīsthalakulaṅkaṣavīcirambujākṣa |tava kelisudhānadī madīyaṃśiśirāṅgīgalajāṅgalaṃ gatāstu || 39||
पुरुषोत्तमस्य परितोगोकुलचरितामृतेन कृतसेकः ।प्रेममरन्दस्यन्दंतनोतु मम चित्तमाकन्दः ॥ ४०॥
puruṣottamasya paritogokulacaritāmṛtena kṛtasekaḥ |premamarandasyandaṃtanotu mama cittamākandaḥ || 40||
१८
अथ रङ्गस्थलक्रीडाक्रियाद् वः कल्याणं भुजसमरशौटीर्यकणिकाविकासेनोद्भूय प्रकटबलमल्लप्रतिभटान् ।भजन् स्वरी रङ्गे मदकलमृगेन्द्रस्य ललितंकचाकृष्टिक्रीडामथितमथुरारिर्मधुरिपुः ॥ ४१॥
atha raṅgasthalakrīḍākriyād vaḥ kalyāṇaṃ bhujasamaraśauṭīryakaṇikāvikāsenodbhūya prakaṭabalamallapratibhaṭān |bhajan svarī raṅge madakalamṛgendrasya lalitaṃkacākṛṣṭikrīḍāmathitamathurārirmadhuripuḥ || 41||
यः पौरलोकारविन्दावलीहेलिरङ्गीकृतोत्तुङ्गरङ्गस्थलीकेलिआपीतकौशेयशोभोल्लसन्मूर्तिरावर्तिताशेषलोकोत्सवस्फूर्तिअक्षीणकण्ठीरवाकुण्ठविक्रान्तिरुग्रं ममर्दोरुदन्तीन्द्रमश्रान्तियं निर्मितोत्तुङ्गमातङ्गनिर्वाणमुर्वीमहानन्दवृन्दानि कुर्वाणंउद्भासिदानास्रबिन्दूर्मिवर्माणमानम्रसन्तोषनिर्माणकर्माणंउन्मीलितास्तोकविस्तारतारुण्यमन्तस्तमस्तोमविध्वंसिकारुण्यंआलोकयामास भिन्नारिमर्माणमग्रे जनश्रेणिरुद्दामशर्माणंउद्दण्डदोर्दण्डदर्पानुविद्धेन विस्मापितामन्दगन्धर्वसिद्धेनपीनांसपिण्डोल्लसद्दन्तदण्डेन विद्येतिघर्माम्बुसंवीतगण्डेनदीप्तेन्द्रनीलावलीराजदङ्गेन लब्धप्रलम्बारिगोपालसङ्गेनमल्लावली येन रङ्गप्रवेशेन विक्षोभिता मङ्क्षु वीरेन्द्रवेशेनमन्दस्मितारब्धकुन्दालिनिन्दाय वृन्दारकानन्दिपादारविन्दायचञ्चन्नखश्रेणिभाचक्रबालाय वक्षस्तटीलक्ष्यनक्षत्रमालायफुल्लीभवच्चिल्लिचापप्रसर्पाय निर्वाहितापूर्वकन्दर्पदर्पायनार्यो मुहुर्दृष्टमाधुर्यचर्याय यस्मै स्पृहां चक्रुराभीरवर्याययस्माद् विलासेन रङ्गस्थले रन्तुरानम्रलोकातिशोकापदाहन्तुइन्द्रादिवृन्दारकानन्दनिर्मातुरक्ष्णोर्विनोदेन वृष्ण्यन्धकान् पातुआर्याङ्गनातीव्रसाध्वीव्रतच्छेत्तुरव्यग्रमल्लाङ्गनातुष्टिर्निर्बेत्तुआवल्गतः क्षौणिभर्तापि स त्रासमासाद्य विभ्रान्ताग्रबालस्यपद्मावतीपुत्रहृन्मर्मकीलस्य सर्वात्मनाभीष्टदोर्युद्धलीलस्ययुद्धं परिस्फारशौटीर्यघोरस्य चानूरमल्लेन वृत्तं किशोरस्ययस्मिन् मुनिश्रेणिवक्रस्फुरन्नाम्नि विस्तीर्णवक्षःस्थलीविभ्रमद्दाम्निनव्योल्लसद्वारिवाहावलीधाम्नि निःशेसवीरोत्करोल्लङ्घनस्थाम्निप्रोद्यत्पदद्योतनिर्धूतपञ्चेषु सौन्दर्यदर्पोद्गमे रम्यमञ्चेषुतुङ्गेष्ववस्थाय चक्रुर्विलक्षाणि भक्तिं प्रभौ भोजदशार्हलक्षाणिचाणूरमूर्धन्यमल्लेभपारीन्द्र स श्रीभवान् पातु मां गोपनारीन्द्रसव्यभ्रमन्मुष्टिकोत्ताडितालाङ्क नेपथ्यभारस्फुरद्धेनुपालाङ्कविद्रावितोद्दामदुर्मल्लपालीक निःशङ्कलास्योल्लसत्पादनालीकरम्याङ्गहारश्रियाकृष्टसाध्वीक ताभिर्निपीताङ्गसौरभ्यमाध्वीकगोपाङ्गनानेत्रपानैकभृङ्गार पुष्पावलीलब्धसर्वाङ्गशृङ्गारभो देवकीशौरिबन्धार्तिलुण्ठाक दिक्चक्रवालक्वणत्कीर्तिघण्टाकभक्तोग्रसेनार्पितस्फीतसप्ताङ्ग मां रक्ष कुब्जाङ्गरागेण लिप्ताङ्ग ॥ १८॥
yaḥ pauralokāravindāvalīheliraṅgīkṛtottuṅgaraṅgasthalīkeliāpītakauśeyaśobhollasanmūrtirāvartitāśeṣalokotsavasphūrtiakṣīṇakaṇṭhīravākuṇṭhavikrāntirugraṃ mamardorudantīndramaśrāntiyaṃ nirmitottuṅgamātaṅganirvāṇamurvīmahānandavṛndāni kurvāṇaṃudbhāsidānāsrabindūrmivarmāṇamānamrasantoṣanirmāṇakarmāṇaṃunmīlitāstokavistāratāruṇyamantastamastomavidhvaṃsikāruṇyaṃālokayāmāsa bhinnārimarmāṇamagre janaśreṇiruddāmaśarmāṇaṃuddaṇḍadordaṇḍadarpānuviddhena vismāpitāmandagandharvasiddhenapīnāṃsapiṇḍollasaddantadaṇḍena vidyetigharmāmbusaṃvītagaṇḍenadīptendranīlāvalīrājadaṅgena labdhapralambārigopālasaṅgenamallāvalī yena raṅgapraveśena vikṣobhitā maṅkṣu vīrendraveśenamandasmitārabdhakundālinindāya vṛndārakānandipādāravindāyacañcannakhaśreṇibhācakrabālāya vakṣastaṭīlakṣyanakṣatramālāyaphullībhavaccillicāpaprasarpāya nirvāhitāpūrvakandarpadarpāyanāryo muhurdṛṣṭamādhuryacaryāya yasmai spṛhāṃ cakrurābhīravaryāyayasmād vilāsena raṅgasthale ranturānamralokātiśokāpadāhantuindrādivṛndārakānandanirmāturakṣṇorvinodena vṛṣṇyandhakān pātuāryāṅganātīvrasādhvīvratacchetturavyagramallāṅganātuṣṭirnirbettuāvalgataḥ kṣauṇibhartāpi sa trāsamāsādya vibhrāntāgrabālasyapadmāvatīputrahṛnmarmakīlasya sarvātmanābhīṣṭadoryuddhalīlasyayuddhaṃ parisphāraśauṭīryaghorasya cānūramallena vṛttaṃ kiśorasyayasmin muniśreṇivakrasphurannāmni vistīrṇavakṣaḥsthalīvibhramaddāmninavyollasadvārivāhāvalīdhāmni niḥśesavīrotkarollaṅghanasthāmniprodyatpadadyotanirdhūtapañceṣu saundaryadarpodgame ramyamañceṣutuṅgeṣvavasthāya cakrurvilakṣāṇi bhaktiṃ prabhau bhojadaśārhalakṣāṇicāṇūramūrdhanyamallebhapārīndra sa śrībhavān pātu māṃ gopanārīndrasavyabhramanmuṣṭikottāḍitālāṅka nepathyabhārasphuraddhenupālāṅkavidrāvitoddāmadurmallapālīka niḥśaṅkalāsyollasatpādanālīkaramyāṅgahāraśriyākṛṣṭasādhvīka tābhirnipītāṅgasaurabhyamādhvīkagopāṅganānetrapānaikabhṛṅgāra puṣpāvalīlabdhasarvāṅgaśṛṅgārabho devakīśauribandhārtiluṇṭhāka dikcakravālakvaṇatkīrtighaṇṭākabhaktograsenārpitasphītasaptāṅga māṃ rakṣa kubjāṅgarāgeṇa liptāṅga || 18||
भृङ्गारच्छन्दःमल्लानामुल्लङ्घ्य रङ्गे करविचलदसिर्येन मञ्चप्रपञ्चेकेशेष्वाकृष्य कंसो विघटितमुकुटं विघ्नहेतुर्निजघ्ने ।स त्वं सत्त्वाधिराज स्फुरदुरुकरुणाडम्बरालम्बिचेताःपाताद् दुःखाब्धिपाताद् यदुकुलकमलोद्दण्डचण्डद्युतिर्माम् ॥ ४२॥
bhṛṅgāracchandaḥmallānāmullaṅghya raṅge karavicaladasiryena mañcaprapañcekeśeṣvākṛṣya kaṃso vighaṭitamukuṭaṃ vighnaheturnijaghne |sa tvaṃ sattvādhirāja sphuradurukaruṇāḍambarālambicetāḥpātād duḥkhābdhipātād yadukulakamaloddaṇḍacaṇḍadyutirmām || 42||
मनसिजफणिजुष्टे लब्धपातोऽस्मि दुष्टेतिमिरगहनरूपे हन्त संसारकूपे ।अजित निखिलरक्षाहेतुमुद्धारदक्षांउपनय मम हस्ते भक्तिरज्जुं नमस्ते ॥ ४३॥
manasijaphaṇijuṣṭe labdhapāto'smi duṣṭetimiragahanarūpe hanta saṃsārakūpe |ajita nikhilarakṣāhetumuddhāradakṣāṃupanaya mama haste bhaktirajjuṃ namaste || 43||
समस्तपुरुषार्थतः पृथुतयाद्य भक्तिं विदन्वदन्नपि न यद् भजेत् त्वदकृपात्र हेतुर्विभो ।प्रसीद यमुनातटे लुठितमूर्तिरभ्यर्थयेकृपां कृपणनाथ हे कुरु मुकुन्द मन्दे मयि ॥ ४४॥
samastapuruṣārthataḥ pṛthutayādya bhaktiṃ vidanvadannapi na yad bhajet tvadakṛpātra heturvibho |prasīda yamunātaṭe luṭhitamūrtirabhyarthayekṛpāṃ kṛpaṇanātha he kuru mukunda mande mayi || 44||
इति श्रीरूपगोस्वामिविरचितस्तवमालायां छन्दोऽष्टादशकं समाप्तम् ।
iti śrīrūpagosvāmiviracitastavamālāyāṃ chando'ṣṭādaśakaṃ samāptam |
॥ इति छन्दोऽष्टादशकम् सम्पूर्णम् ॥
Recitation complete
- Meaning
- Grammar
Meanings, sources and related recitations appear here once you finish reading.
Questions
How many verses are in Chando ashtadashakam?
Chando ashtadashakam has 60 verses on this page, each shown with its number, Devanagari text and transliteration, and meaning where available.
Can I read Chando ashtadashakam in Telugu, Kannada or Tamil?
Yes. Use the script buttons at the top of the text (देवनागरी, తెలుగు, ಕನ್ನಡ, தமிழ்) to read the same verses in Telugu, Kannada or Tamil script. Turn on IAST for Roman letters with pronunciation marks. Your choice is remembered on this device.
Is there a PDF of Chando ashtadashakam?
You do not need a PDF: this page has the complete text, kept up to date when corrections are made, in every script and with meanings. Tap Save to keep it in your library and open it any time.
Who composed Chando ashtadashakam?
Rupagoswami.
