भावप्रकाशाष्टकम् Bhavaprakasha Ashtakam

विभुश्च सत्स्वरूपकश्चितिः सुखात्मकोऽजनिरमूर्तिनामरूपकोथ तत्त्वमर्थवाहिकः ।विधीश्वरो हरीश्वरो रमाशिवाशिवेश्वरो (हरीश्वरः एवं इन्द्रस्वामी)यथा फणी गुणे तथास्य विश्वकल्पनाश्रयः ॥ १॥

vibhuśca satsvarūpakaścitiḥ sukhātmako'janiramūrtināmarūpakotha tattvamarthavāhikaḥ |vidhīśvaro harīśvaro ramāśivāśiveśvaro (harīśvaraḥ evaṃ indrasvāmī)yathā phaṇī guṇe tathāsya viśvakalpanāśrayaḥ || 1||

स एव धार्य्य शन्तनुं सकङ्घनोपमं शुभंसुपीतपट्टवाससं कलापिपिच्छमस्तकम् ।कृपाकटाक्षसंयुतं सुवंशवेत्रहस्तकंममास्तु नेत्रमार्गगः कृपाकरः सदा जने ॥ २॥

sa eva dhāryya śantanuṃ sakaṅghanopamaṃ śubhaṃsupītapaṭṭavāsasaṃ kalāpipicchamastakam |kṛpākaṭākṣasaṃyutaṃ suvaṃśavetrahastakaṃmamāstu netramārgagaḥ kṛpākaraḥ sadā jane || 2||

यथा ध्रुवं च हस्तिनं ददौ स्वकीयदर्शनंतथैव मेऽस्तु नेत्रगः कृपात आत्मदो हरिः ।त्वमेव भक्तवत्सलो यदा वदाम्यहं तदाक्षुधार्त्त भोजनेऽकृते न कोपि वक्ति पालकः ॥ ३॥

yathā dhruvaṃ ca hastinaṃ dadau svakīyadarśanaṃtathaiva me'stu netragaḥ kṛpāta ātmado hariḥ |tvameva bhaktavatsalo yadā vadāmyahaṃ tadākṣudhārtta bhojane'kṛte na kopi vakti pālakaḥ || 3||

मनश्च खानि मे सदा बहिर्भ्रमन्त्यनात्मनि (खानि एवं इन्द्रियाणि)ममैव नास्ति साकृतिस्तदेव कर्म तावकम् ।पराञ्चि खानि माधवश्वकार नैगमी श्रुति (पराञ्चि झानि एवं बहिरिन्द्रियाणि)स्त्वदीयकर्मवामता तवापराधता भवेत् ॥ ४॥

manaśca khāni me sadā bahirbhramantyanātmani (khāni evaṃ indriyāṇi)mamaiva nāsti sākṛtistadeva karma tāvakam |parāñci khāni mādhavaśvakāra naigamī śruti (parāñci jhāni evaṃ bahirindriyāṇi)stvadīyakarmavāmatā tavāparādhatā bhavet || 4||

अनेकजन्मनाट्यता धृतिर्मया तवाग्रतःकृता प्रसन्नतां गतस्तदा त्वदीयदर्शनम् ।वरं ब्रवीम्यहं प्रभो यदा न रोचते तदावदेदृशीं न धार्यतां फलेन वर्जितां मृषा ॥ ५॥

anekajanmanāṭyatā dhṛtirmayā tavāgrataḥkṛtā prasannatāṃ gatastadā tvadīyadarśanam |varaṃ bravīmyahaṃ prabho yadā na rocate tadāvadedṛśīṃ na dhāryatāṃ phalena varjitāṃ mṛṣā || 5||

तवापरोक्षता हि या ममास्ति मूलतः क्षतिस्तदेव वाञ्छता मया न दर्शनं ददासि मे ।दया न लिप्यते कदापि मानसे हते प्रभोउपासनां त्वदीयकां करिष्यतीह को नरः ॥ ६॥

tavāparokṣatā hi yā mamāsti mūlataḥ kṣatistadeva vāñchatā mayā na darśanaṃ dadāsi me |dayā na lipyate kadāpi mānase hate prabhoupāsanāṃ tvadīyakāṃ kariṣyatīha ko naraḥ || 6||

यदि श्रुतिः प्रमाणिका महेशजीवलक्ष्ययोःसदैकता तदा विभो त्वदीयदर्शनं भवेत् ।ऋतं द्वितीयतामतिस्तयोर्भयावहा यदिमदीयदृश्यतां व्रजेत्परावरेश्वरेश्वरः ॥ ७॥

yadi śrutiḥ pramāṇikā maheśajīvalakṣyayoḥsadaikatā tadā vibho tvadīyadarśanaṃ bhavet |ṛtaṃ dvitīyatāmatistayorbhayāvahā yadimadīyadṛśyatāṃ vrajetparāvareśvareśvaraḥ || 7||

निरञ्जनं निरामयं निरङ्कुशं च निर्गुणंस्वतो भुजिष्यवल्लभं स्वभक्तनिर्भयप्रदम् । (वल्लभं एवं भृत्य)सदाप्तकायसाक्षिणं नमामि नन्दनन्दनंनतिं तदीयकां विना ममास्ति नेतरद्बलम् ॥ ८॥

nirañjanaṃ nirāmayaṃ niraṅkuśaṃ ca nirguṇaṃsvato bhujiṣyavallabhaṃ svabhaktanirbhayapradam | (vallabhaṃ evaṃ bhṛtya)sadāptakāyasākṣiṇaṃ namāmi nandanandanaṃnatiṃ tadīyakāṃ vinā mamāsti netaradbalam || 8||

इति श्रीस्वामिदासशिष्यगोपालदासेन विरचितं भावप्रकाशाष्टकं सम्पूर्णम् ।

iti śrīsvāmidāsaśiṣyagopāladāsena viracitaṃ bhāvaprakāśāṣṭakaṃ sampūrṇam |