हनुमत्स्तोत्रम् वीरविंशतिकाख्यम् Viravimshatikakhyam Shrihanumatstotram

लाङ्गूलमृष्टवियदम्बुधिमध्यमार्गमुत्प्लुत्ययान्तममरेन्द्रमुदो निदानम्।आस्फालितस्वकभुजस्फुटिताद्रिकाण्डंद्राङ्मैथिलीनयननन्दनमद्य वन्दे ॥ १॥

lāṅgūlamṛṣṭaviyadambudhimadhyamārgamutplutyayāntamamarendramudo nidānam|āsphālitasvakabhujasphuṭitādrikāṇḍaṃdrāṅmaithilīnayananandanamadya vande || 1||

मध्येनिशाचरमहाभयदुर्विषह्यंघोराद्भुतव्रतमियं यददश्चचार ।पत्ये तदस्य बहुधापरिणामदूतंसीतापुरस्कृततनुं हनुमन्तमीडे ॥ २॥

madhyeniśācaramahābhayadurviṣahyaṃghorādbhutavratamiyaṃ yadadaścacāra |patye tadasya bahudhāpariṇāmadūtaṃsītāpuraskṛtatanuṃ hanumantamīḍe || 2||

यः पादपङ्कजयुगं रघुनाथपल्यानैराश्यरूषितविरक्तमपि स्वरागैः ।प्रागेव रागि विदधे बहु वन्दमानोवन्देञ्जनाजनुषमेष विशेषतुष्ट्यै ॥ ३॥

yaḥ pādapaṅkajayugaṃ raghunāthapalyānairāśyarūṣitaviraktamapi svarāgaiḥ |prāgeva rāgi vidadhe bahu vandamānovandeñjanājanuṣameṣa viśeṣatuṣṭyai || 3||

ताञ्जानकीविरहवेदनहेतुभूतान्द्रागाकलय्य सदशोकवनीयवृक्षान् ।लङ्कालकानिव घनानुदपाटयद् यस्तं हेमसुन्दरकपिं प्रणमामि पुष्ट्यै ॥ ४॥

tāñjānakīvirahavedanahetubhūtāndrāgākalayya sadaśokavanīyavṛkṣān |laṅkālakāniva ghanānudapāṭayad yastaṃ hemasundarakapiṃ praṇamāmi puṣṭyai || 4||

घोषप्रतिध्वनितशैलगुहासहस्रसम्भान्तनादितवलन्मृगनाथयूथम् ।अक्षक्षयक्षणविलक्षितराक्षसेन्द्रमिन्द्रं कपीन्द्रपृतनावलयस्य वन्दे ॥ ५॥

ghoṣapratidhvanitaśailaguhāsahasrasambhāntanāditavalanmṛganāthayūtham |akṣakṣayakṣaṇavilakṣitarākṣasendramindraṃ kapīndrapṛtanāvalayasya vande || 5||

हेलाविलङ्घितमहार्णवमप्यमन्दंधूर्णद्गदाविहतिविक्षतराक्षसेषु ।स्वम्मोदवारिधिमपारमिवेक्षमाणंवन्देऽहमक्षयकुमारकमारकेशम्॥ ६॥

helāvilaṅghitamahārṇavamapyamandaṃdhūrṇadgadāvihativikṣatarākṣaseṣu |svammodavāridhimapāramivekṣamāṇaṃvande'hamakṣayakumārakamārakeśam|| 6||

जम्भारिजित्पसभलम्भितपाशबन्धंब्रह्मानुरोधमिव तत्क्षणमुद्वहन्तम्।रौद्रावतारमपि रावणदीर्घदृष्टिसङ्कोचकारणमुदारहरिं भजामि ॥ ७॥

jambhārijitpasabhalambhitapāśabandhaṃbrahmānurodhamiva tatkṣaṇamudvahantam|raudrāvatāramapi rāvaṇadīrghadṛṣṭisaṅkocakāraṇamudārahariṃ bhajāmi || 7||

दर्पोन्नमन्निशिचरेश्वरमूर्धचञ्चत्कोटीरचुम्बि निजबिम्बमुदीक्ष्य हृष्टम् ।पश्यन्तमात्मभुजयन्त्रणपिष्यमाणतत्कायशोणितनिपातमपेक्षि वक्षः ॥ ८॥

darponnamanniśicareśvaramūrdhacañcatkoṭīracumbi nijabimbamudīkṣya hṛṣṭam |paśyantamātmabhujayantraṇapiṣyamāṇatatkāyaśoṇitanipātamapekṣi vakṣaḥ || 8||

अक्षप्रभृत्यमरविक्रमवीरनाशक्रोधादिव द्रुतमुदञ्चितचन्द्रहासाम् ।निद्रापिताभ्रघनगर्जनघोरघोषैःसंस्तम्भयन्तमभिनौमि दशास्यमूर्तिम् ॥ ९॥

akṣaprabhṛtyamaravikramavīranāśakrodhādiva drutamudañcitacandrahāsām |nidrāpitābhraghanagarjanaghoraghoṣaiḥsaṃstambhayantamabhinaumi daśāsyamūrtim || 9||

आशंस्यमानविजयं रघुनाथधामशंसन्तमात्मकृतभूरिपराक्रमेण ।दौत्ये समागमसमन्वयमादिशन्तंवन्दे हरेः क्षितिभृतः पृतनाप्रधानम् ॥ १०॥

āśaṃsyamānavijayaṃ raghunāthadhāmaśaṃsantamātmakṛtabhūriparākrameṇa |dautye samāgamasamanvayamādiśantaṃvande hareḥ kṣitibhṛtaḥ pṛtanāpradhānam || 10||

यस्यौचितीं समुपदिष्टवतोऽधिपुच्छंदम्भान्धितां धियमपेक्ष्य विवर्धमानः ।नक्तञ्चराधिपतिरोषहिरण्यरेतालङ्कां दिधक्षुरपतत्तमहं वृणोमि ॥ ११॥

yasyaucitīṃ samupadiṣṭavato'dhipucchaṃdambhāndhitāṃ dhiyamapekṣya vivardhamānaḥ |naktañcarādhipatiroṣahiraṇyaretālaṅkāṃ didhakṣurapatattamahaṃ vṛṇomi || 11||

क्रन्दन्निशाचरकुलां ज्वलनावलीढैःसाक्षाद्गृहैरिवबहिः परिदेवमानाम्।स्तब्धस्वपुच्छतटलग्नकृपीटयोनिदन्दह्यमाननगरीं परिगाहमानाम्॥ १२॥

krandanniśācarakulāṃ jvalanāvalīḍhaiḥsākṣādgṛhairivabahiḥ paridevamānām|stabdhasvapucchataṭalagnakṛpīṭayonidandahyamānanagarīṃ parigāhamānām|| 12||

मूर्तैर्गृहासुभिरिव द्युपुरं व्रजद्भिर्व्योम्नि क्षणं परिगतं पतगैर्ज्वलद्भिः ।पीताम्बरं दधतमुच्र्छितदीप्ति पुच्छंसेनां वहद्विहगराजमिवाहमीडे ॥ १३॥

mūrtairgṛhāsubhiriva dyupuraṃ vrajadbhirvyomni kṣaṇaṃ parigataṃ patagairjvaladbhiḥ |pītāmbaraṃ dadhatamucrchitadīpti pucchaṃsenāṃ vahadvihagarājamivāhamīḍe || 13||

स्तम्भीभवत्स्वगुरुबालधिलग्नवह्निज्वालोल्ललद्ध्वजपटामिव देवतुष्ट्यै ।वन्दे यथोपरि पुरो दिवि दर्शयन्तमद्यैव रामविजयाजिकवैजयन्तीम् ॥ १४॥

stambhībhavatsvagurubāladhilagnavahnijvālollaladdhvajapaṭāmiva devatuṣṭyai |vande yathopari puro divi darśayantamadyaiva rāmavijayājikavaijayantīm || 14||

रक्षश्चयैकचितकक्षकपूश्चितौ यःसीताशुचो निजविलोकनतो मृतायाः ।दाहं व्यधादिव तदन्त्यविधेयभूतंलाङ्गूलदत्तदहनेन मुदे स नोऽस्तु ॥ १५॥

rakṣaścayaikacitakakṣakapūścitau yaḥsītāśuco nijavilokanato mṛtāyāḥ |dāhaṃ vyadhādiva tadantyavidheyabhūtaṃlāṅgūladattadahanena mude sa no'stu || 15||

आशुद्धये रघुपतिप्रणयैकसाक्ष्येवैदेहराजदुहितुः सरिदीश्वराय ।न्यासं ददानमिव पावकमापतन्तमब्धौप्रभञ्जनतनूजनुषं भजामि ॥ १६॥

āśuddhaye raghupatipraṇayaikasākṣyevaideharājaduhituḥ saridīśvarāya |nyāsaṃ dadānamiva pāvakamāpatantamabdhauprabhañjanatanūjanuṣaṃ bhajāmi || 16||

रक्षस्स्वतृप्तिरुडशान्तिविशेषशोणमक्षक्षयक्षणविधानमितात्मदाक्ष्यम्।भास्वत्प्रभातरविभानुभरावभासंलङ्काभयं करममुं भगवन्तमीडे ॥ १७॥

rakṣassvatṛptiruḍaśāntiviśeṣaśoṇamakṣakṣayakṣaṇavidhānamitātmadākṣyam|bhāsvatprabhātaravibhānubharāvabhāsaṃlaṅkābhayaṃ karamamuṃ bhagavantamīḍe || 17||

तीर्त्वोदधि जनकजार्पितमाप्य चूडारत्नं रिपोरपि पुरं परमस्य दग्ध्वा ।श्रीरामहर्षगलदश्वभिषिच्यमानंतं ब्रह्मचारिवरवानरमाश्रयेऽहम् ॥ १८॥

tīrtvodadhi janakajārpitamāpya cūḍāratnaṃ riporapi puraṃ paramasya dagdhvā |śrīrāmaharṣagaladaśvabhiṣicyamānaṃtaṃ brahmacārivaravānaramāśraye'ham || 18||

यः प्राणवायुजनितो गिरिशस्य शान्तःशिष्योऽपि गौतमगुरुर्मुनिशङ्करात्मा ।हृद्यो हरस्य हरिवद्धरितां गतोऽपिधीधैर्यशास्त्रविभवेऽतुलमाश्रये तम् ॥ १९॥

yaḥ prāṇavāyujanito giriśasya śāntaḥśiṣyo'pi gautamagururmuniśaṅkarātmā |hṛdyo harasya harivaddharitāṃ gato'pidhīdhairyaśāstravibhave'tulamāśraye tam || 19||

स्कन्धेऽधिवाह्य जगदुत्तरगीतिरीत्यायः पार्वतीश्वरमतोषयदाशुतोषम् ।तस्मादवाप च वरानपरानवाप्यांस्तं वानरं परमवैष्णवमीशमीडे ॥ २०॥

skandhe'dhivāhya jagaduttaragītirītyāyaḥ pārvatīśvaramatoṣayadāśutoṣam |tasmādavāpa ca varānaparānavāpyāṃstaṃ vānaraṃ paramavaiṣṇavamīśamīḍe || 20||

उमापतेः कविपतेः स्तुतिर्बाल्यविजृम्भिता ।हनूमतस्तुष्टयेऽस्तु वीरविंशतिकाभिधा ॥इति कविपति उमापतिविरचितम्वीरविंशतिकाख्यं श्रीहनुमत्स्तोत्रं समाप्तम् ॥णा

umāpateḥ kavipateḥ stutirbālyavijṛmbhitā |hanūmatastuṣṭaye'stu vīraviṃśatikābhidhā ||iti kavipati umāpativiracitamvīraviṃśatikākhyaṃ śrīhanumatstotraṃ samāptam ||ṇā