मुत्तुस्वामि-दीक्षित-अष्टोत्तरशतनामस्तोत्रम् Muttusvami Dikshita Ashtottarashata Nama Stotram

ध्यानम्सङ्गीतमूर्तिं गुहभक्तवर्यंअद्वैतदृष्ट्या स्तुतदेववृन्दम् ।वीणाकरं मुत्तुमखीन्द्रमार्यंकारुण्यसिन्धुं मनसा स्मरामि ॥अथ मुत्तुस्वामिदीक्षिताष्टोत्तरशतनामस्तोत्रम् ।ॐ कमलालयसञ्जातं रामस्वामिकुलोद्वहम् ।बालाम्बिकाकृपाप्राप्तं सुब्बम्मानन्दवर्धनम् ॥ १॥ (४)

dhyānamsaṅgītamūrtiṃ guhabhaktavaryaṃadvaitadṛṣṭyā stutadevavṛndam |vīṇākaraṃ muttumakhīndramāryaṃkāruṇyasindhuṃ manasā smarāmi ||atha muttusvāmidīkṣitāṣṭottaraśatanāmastotram |oṃ kamalālayasañjātaṃ rāmasvāmikulodvaham |bālāmbikākṛpāprāptaṃ subbammānandavardhanam || 1|| (4)

श्रुतिस्मृतिपुराणेतिहाससाहित्यपारगम् ।स्वपित्रार्जितसङ्गीतशास्त्रज्ञानं महामतिम् ॥ २॥ (७)

śrutismṛtipurāṇetihāsasāhityapāragam |svapitrārjitasaṅgītaśāstrajñānaṃ mahāmatim || 2|| (7)

गृहागतगुरुश्रेष्ठं विनीतं देशिकानुगम् ।शमदमादिसम्पन्नं सर्वशास्त्रविशारदम् ॥ ३॥ (१२)

gṛhāgataguruśreṣṭhaṃ vinītaṃ deśikānugam |śamadamādisampannaṃ sarvaśāstraviśāradam || 3|| (12)

कृतवाराणसीवासं श्रीविद्यासम्प्रदायकम् ।भागीरथीकराल्लब्धवीणालङ्कृतहस्तकम् ॥ ४॥ (१५)

kṛtavārāṇasīvāsaṃ śrīvidyāsampradāyakam |bhāgīrathīkarāllabdhavīṇālaṅkṛtahastakam || 4|| (15)

योगशास्त्रविशेषज्ञं विधूतकलिकल्मषम् ।श्रीचिदानन्दनाथाख्यं भस्मरुद्राक्षभूषितम् ॥ ५॥ (१९)

yogaśāstraviśeṣajñaṃ vidhūtakalikalmaṣam |śrīcidānandanāthākhyaṃ bhasmarudrākṣabhūṣitam || 5|| (19)

पूर्णाचलगुहप्राप्तमिष्टं गेयकृदुत्तमम् ।विभक्तिक्रमसम्पूर्णश्रीगुरुगुहवैभवम् ॥ ६॥ (२२)

pūrṇācalaguhaprāptamiṣṭaṃ geyakṛduttamam |vibhaktikramasampūrṇaśrīguruguhavaibhavam || 6|| (22)

काञ्चीपुरे गीतरत्नैः विभूषितमणित्रयम् ।कालहस्तिज्ञानवल्लीप्राणेशार्पितगायनम् ॥ ७॥ (२४)

kāñcīpure gītaratnaiḥ vibhūṣitamaṇitrayam |kālahastijñānavallīprāṇeśārpitagāyanam || 7|| (24)

अभ्रसभेशसद्भक्तं अरुणाचलचिन्तकम् ।त्यागेशार्पितसर्वस्वं रमापुरकृतालयम् ॥ ८॥ (२८)

abhrasabheśasadbhaktaṃ aruṇācalacintakam |tyāgeśārpitasarvasvaṃ ramāpurakṛtālayam || 8|| (28)

सुन्दरमूर्तिनादिष्टभक्तियोगपथे स्थितम् ।कमलाम्बाकटाक्षेण ब्रह्मानन्दे सुनिष्ठितम् ॥ ९॥ (३०)

sundaramūrtinādiṣṭabhaktiyogapathe sthitam |kamalāmbākaṭākṣeṇa brahmānande suniṣṭhitam || 9|| (30)

जितेन्द्रियं सदातृप्तं त्यक्तहीननराश्रयंवाणीसंरक्षितं लक्ष्मीबहुमानितजीवितम् ॥ १०॥ (३५)

jitendriyaṃ sadātṛptaṃ tyaktahīnanarāśrayaṃvāṇīsaṃrakṣitaṃ lakṣmībahumānitajīvitam || 10|| (35)

हैयङ्गवीनहृदयं सर्वभूतहिते रतम् ।तेजस्विनं च वैराग्यचूडामणिं यशस्विनम् ॥ ११॥ (४०)

haiyaṅgavīnahṛdayaṃ sarvabhūtahite ratam |tejasvinaṃ ca vairāgyacūḍāmaṇiṃ yaśasvinam || 11|| (40)

वरिवस्यारहस्यज्ञं तन्त्रशास्त्रेषु कोविदम् ।मन्त्रशास्त्रसुधाम्भोधिमथनोद्भवगेयकम् ॥ १२॥ (४३)

varivasyārahasyajñaṃ tantraśāstreṣu kovidam |mantraśāstrasudhāmbhodhimathanodbhavageyakam || 12|| (43)

गीतनर्तनतालज्ञशिष्यबृन्दसुशोभितम् ।शान्तं दान्तं स्थितप्रज्ञं भूपालैरभिनन्दितम् ॥ १३॥ (४८)

gītanartanatālajñaśiṣyabṛndasuśobhitam |śāntaṃ dāntaṃ sthitaprajñaṃ bhūpālairabhinanditam || 13|| (48)

कामक्रोधादिसंरम्भरहितं गतमायिकम् ।चाञ्चल्यरहितं धीरं वासनात्रयवर्जितम् ॥ १४॥ (५३)

kāmakrodhādisaṃrambharahitaṃ gatamāyikam |cāñcalyarahitaṃ dhīraṃ vāsanātrayavarjitam || 14|| (53)

स्वस्वरूपानुसन्धानभक्तिपूरितवाचकम् ।चिद्रूपात्मकदेवस्य मनने कृतनिश्चयम् ॥ १५॥ (५५)

svasvarūpānusandhānabhaktipūritavācakam |cidrūpātmakadevasya manane kṛtaniścayam || 15|| (55)

जपमालाधरं नित्यतपश्चर्यादृढव्रतम् ।शङ्करार्यमताचारं षण्मतेषु कृतादरम् ॥ १६॥ (५९)

japamālādharaṃ nityatapaścaryādṛḍhavratam |śaṅkarāryamatācāraṃ ṣaṇmateṣu kṛtādaram || 16|| (59)

शिवशक्तिहरिस्कन्दगणेशादिप्रपूजकम् ।भास्करादिग्रहोत्तंसोपासनामार्गदर्शकम् ॥ १७॥ (६१)

śivaśaktihariskandagaṇeśādiprapūjakam |bhāskarādigrahottaṃsopāsanāmārgadarśakam || 17|| (61)

क्षेत्रतीर्थप्रभावज्ञं क्षेत्रदर्शनतत्परम् ।माधुर्यसुषमायुक्तस्थलकीर्तनगायकम् ॥ १८॥ (६४)

kṣetratīrthaprabhāvajñaṃ kṣetradarśanatatparam |mādhuryasuṣamāyuktasthalakīrtanagāyakam || 18|| (64)

अक्षयेशपुरो गानात् अपावृतकवाटकम् ।कावेरीतीरसञ्चारपूतचोलप्रदेशकम् ॥ १९॥ (६६)

akṣayeśapuro gānāt apāvṛtakavāṭakam |kāverītīrasañcārapūtacolapradeśakam || 19|| (66)

नायकीयुतरङ्गेशमातृभूतप्रशंसकम् ।अखिलाण्डेश्वरीनाथजम्बूपतिसुकीर्तनम् ॥ २०॥ (६८)

nāyakīyutaraṅgeśamātṛbhūtapraśaṃsakam |akhilāṇḍeśvarīnāthajambūpatisukīrtanam || 20|| (68)

अभिरामीमनोहारिशङ्खाभिषेकदर्शनम् ।मध्यार्जुनमहालिङ्गमहिमोत्कर्षघोषणम् ॥ २१॥ (७०)

abhirāmīmanohāriśaṅkhābhiṣekadarśanam |madhyārjunamahāliṅgamahimotkarṣaghoṣaṇam || 21|| (70)

स्मेरास्यचम्पकारण्यकृष्णलावण्यमोहितम् ।कृष्णमङ्गलनामादिदिव्यदेशाटनप्रियम् ॥ २२॥ (७२)

smerāsyacampakāraṇyakṛṣṇalāvaṇyamohitam |kṛṣṇamaṅgalanāmādidivyadeśāṭanapriyam || 22|| (72)

गोकर्णगर्ततीरादिसमीपस्थलगामिनम् ।द्विसप्तभुवनप्रख्यरागमालाविधायकम् ॥ २३॥ (७४)

gokarṇagartatīrādisamīpasthalagāminam |dvisaptabhuvanaprakhyarāgamālāvidhāyakam || 23|| (74)

परिपूजितमायूरं कुम्भघोणेशवन्दनम् ।अद्वैतज्ञानसम्पूर्णं अज्ञानार्तिचिकित्सकम् ॥ २४॥ (७८)

paripūjitamāyūraṃ kumbhaghoṇeśavandanam |advaitajñānasampūrṇaṃ ajñānārticikitsakam || 24|| (78)

गान्धर्वविद्यया लोकसमुद्धरणपण्डितम् ।नादोपासनसंसक्तं नादामृतसुपानकम् ॥ २५॥ (८१)

gāndharvavidyayā lokasamuddharaṇapaṇḍitam |nādopāsanasaṃsaktaṃ nādāmṛtasupānakam || 25|| (81)

वीणावादनतत्त्वज्ञं वैणिकगायकोत्तमम् ।युक्तगमकसंशोभिगानवर्षणवारिदम् ॥ २६॥ (८४)

vīṇāvādanatattvajñaṃ vaiṇikagāyakottamam |yuktagamakasaṃśobhigānavarṣaṇavāridam || 26|| (84)

वेङ्कटमखिवंश्यात्तरागाङ्गरागपद्धतिम् ।द्विसप्ततिरागरत्नभूषिताखिलदैवतम् ॥ २७॥ (८६)

veṅkaṭamakhivaṃśyāttarāgāṅgarāgapaddhatim |dvisaptatirāgaratnabhūṣitākhiladaivatam || 27|| (86)

औत्तररागरीतिज्ञं सप्ततालप्रयोजकम् ।यमकप्रासयत्यादिप्रसाधितस्ववाङ्मयम् ॥ २८॥ (८९)

auttararāgarītijñaṃ saptatālaprayojakam |yamakaprāsayatyādiprasādhitasvavāṅmayam || 28|| (89)

रागमुद्रातिवैचित्र्यविस्मापितसहृज्जनम् ।रागस्वरूपविस्तारविद्वज्जनमनोहरम् ॥ २९॥ (९१)

rāgamudrātivaicitryavismāpitasahṛjjanam |rāgasvarūpavistāravidvajjanamanoharam || 29|| (91)

गजगमनगम्भीरविलम्बगतिदर्शकम् ।पाश्चात्यगीतसाहित्य नूत्नगानसुकल्पितम् ॥ ३०॥ (९३)

gajagamanagambhīravilambagatidarśakam |pāścātyagītasāhitya nūtnagānasukalpitam || 30|| (93)

जीवन्मुक्तं जितामर्षं सामरस्यपरायणम् ।कृपाकटाक्षसम्पातमोक्षमार्गप्रकाशनम् ॥ ३१॥ (९७)

jīvanmuktaṃ jitāmarṣaṃ sāmarasyaparāyaṇam |kṛpākaṭākṣasampātamokṣamārgaprakāśanam || 31|| (97)

मीननेत्रानुकारेण दिग्विजयप्रतापिनम् ।सौलभ्यादिगुणग्रामदासभूतजगत्त्रयम् ॥ ३२॥ (९९)

mīnanetrānukāreṇa digvijayapratāpinam |saulabhyādiguṇagrāmadāsabhūtajagattrayam || 32|| (99)

काञ्चीयतीश्वराख्यातसुब्रह्मण्यसुकीर्तनम् ।अमृतेशीप्रसादेन कारितामृतवर्षणम् ॥ ३३॥ (१०१)

kāñcīyatīśvarākhyātasubrahmaṇyasukīrtanam |amṛteśīprasādena kāritāmṛtavarṣaṇam || 33|| (101)

कङ्कशैलविहारश्रीस्कन्ददर्शनहर्षितम् ।काश्मीरशारदारम्भसेतुपर्यन्तभावनम् ॥ ३४॥ (१०३)

kaṅkaśailavihāraśrīskandadarśanaharṣitam |kāśmīraśāradārambhasetuparyantabhāvanam || 34|| (103)

पाशमोचनमीनाक्षीपूर्णानुग्रहभाजनम् ।दीपावलीदिनप्राप्तकैवल्यपदं उज्ज्वलम् ॥ ३५॥ (१०६)

pāśamocanamīnākṣīpūrṇānugrahabhājanam |dīpāvalīdinaprāptakaivalyapadaṃ ujjvalam || 35|| (106)

प्रणम्य शिरसा वाचा पदे नत्वा मुहुर्मुहुः ।वन्दे लोकगुरुं मुत्तुस्वामिदीक्षितसद्गुरुम् ॥ ३६॥ (१०८)

praṇamya śirasā vācā pade natvā muhurmuhuḥ |vande lokaguruṃ muttusvāmidīkṣitasadgurum || 36|| (108)

इति अथ मुत्तुस्वामिदीक्षिताष्टोत्तरशतनामस्तोत्रं सम्पूर्णम् ।

iti atha muttusvāmidīkṣitāṣṭottaraśatanāmastotraṃ sampūrṇam |