भागीरथीगद्यम् Bhagirathi Gadyam

ॐ नमो भगवते वासुदेवाय ।श्रीशुक उवाचतत्र भगवतः साक्षाद्यज्ञलिङ्गस्य विष्णोर्विक्रमतोवामपादाङ्गुष्ठनखनिर्भिन्नोर्ध्वाण्डकटाहविवरेणान्तःप्रविष्टा या बाह्यजलधारा तच्चरणपङ्कजावनेजनारुणकिञ्जल्कोपरञ्जिताखिलजगदघमलापहोपस्पर्शनामला साक्षाद्भगवत्पदीत्यनुपलक्षितवचोऽभिधीयमानातिमहताकालेन युगसहस्रोपलक्षणेन दिवोमूर्धन्यवततार यत्तद्विष्णुपदमाहुः ॥ १॥

oṃ namo bhagavate vāsudevāya |śrīśuka uvācatatra bhagavataḥ sākṣādyajñaliṅgasya viṣṇorvikramatovāmapādāṅguṣṭhanakhanirbhinnordhvāṇḍakaṭāhavivareṇāntaḥpraviṣṭā yā bāhyajaladhārā taccaraṇapaṅkajāvanejanāruṇakiñjalkoparañjitākhilajagadaghamalāpahopasparśanāmalā sākṣādbhagavatpadītyanupalakṣitavaco'bhidhīyamānātimahatākālena yugasahasropalakṣaṇena divomūrdhanyavatatāra yattadviṣṇupadamāhuḥ || 1||

यत्र ह वाव वीरव्रत औत्तानपादिः परमभागवतोऽस्मत्कुलदेवताचरणारविन्दोदकमिति यामनुसवनमुत्कृष्यमाणभगवद्भक्तियोगेन दृढं क्लिद्यमानान्तर्हृदयऔत्कण्ठ्यविवशामीलितलोचनयुगलकुड्मलविगलितामलबाष्पकलयाभिव्यज्यमानरोमपुलककुलकोऽधुनापि परमादरेण शिरसा बिभर्ति ॥ २॥

yatra ha vāva vīravrata auttānapādiḥ paramabhāgavato'smatkuladevatācaraṇāravindodakamiti yāmanusavanamutkṛṣyamāṇabhagavadbhaktiyogena dṛḍhaṃ klidyamānāntarhṛdayaautkaṇṭhyavivaśāmīlitalocanayugalakuḍmalavigalitāmalabāṣpakalayābhivyajyamānaromapulakakulako'dhunāpi paramādareṇa śirasā bibharti || 2||

ततः सप्तर्षयस्तत्प्रभावाभिज्ञा यां ननु तपसआत्यन्तिकी सिद्धिरेतावती भगवति सर्वात्मनिवासुदेवेऽनुपरतभक्तियोगलाभेनैवोपेक्षितान्यार्थात्मगतयो मुक्तिमिवागतां मुमुक्षव इव सबहुमानमद्यापि जटाजूटैरुद्वहन्ति ॥ ३॥

tataḥ saptarṣayastatprabhāvābhijñā yāṃ nanu tapasaātyantikī siddhiretāvatī bhagavati sarvātmanivāsudeve'nuparatabhaktiyogalābhenaivopekṣitānyārthātmagatayo muktimivāgatāṃ mumukṣava iva sabahumānamadyāpi jaṭājūṭairudvahanti || 3||

ततोऽनेकसहस्रकोटिविमानानीकसङ्कुलदेवयानेनावतरन्तीन्दुमण्डलमावार्य ब्रह्मसदने निपतति ॥ ४॥

tato'nekasahasrakoṭivimānānīkasaṅkuladevayānenāvatarantīndumaṇḍalamāvārya brahmasadane nipatati || 4||

तत्र चतुर्धा भिद्यमाना चतुर्भिर्नामभिश्चतुर्दिशमभिस्पन्दन्ती नदनदीपतिमेवाभिनिविशतिसीतालकनन्दा चक्षुर्भद्रेति ॥ ५॥

tatra caturdhā bhidyamānā caturbhirnāmabhiścaturdiśamabhispandantī nadanadīpatimevābhiniviśatisītālakanandā cakṣurbhadreti || 5||

सीता तु ब्रह्मसदनात्केसराचलादि गिरिशिखरेभ्योऽधोऽधःप्रस्रवन्ती गन्धमादनमूर्धसु पतित्वान्तरेणभद्राश्ववर्षं प्राच्यां दिशि क्षारसमुद्रमभिप्रविशति ॥ ६॥

sītā tu brahmasadanātkesarācalādi giriśikharebhyo'dho'dhaḥprasravantī gandhamādanamūrdhasu patitvāntareṇabhadrāśvavarṣaṃ prācyāṃ diśi kṣārasamudramabhipraviśati || 6||

एवं माल्यवच्छिखरान्निष्पतन्ती ततोऽनुपरतवेगाकेतुमालमभिचक्षुः प्रतीच्यां दिशि सरित्पतिंप्रविशति ॥ ७॥

evaṃ mālyavacchikharānniṣpatantī tato'nuparatavegāketumālamabhicakṣuḥ pratīcyāṃ diśi saritpatiṃpraviśati || 7||

भद्रा चोत्तरतो मेरुशिरसो निपतिता गिरिशिखराद्गिरिशिखरमतिहाय शृङ्गवतः शृङ्गादवस्यन्दमानाउत्तरांस्तु कुरूनभित उदीच्यां दिशि जलधिमभिप्रविशति ॥ ८॥

bhadrā cottarato meruśiraso nipatitā giriśikharādgiriśikharamatihāya śṛṅgavataḥ śṛṅgādavasyandamānāuttarāṃstu kurūnabhita udīcyāṃ diśi jaladhimabhipraviśati || 8||

तथैवालकनन्दा दक्षिणेन ब्रह्मसदनाद्बहूनिगिरिकूटान्यतिक्रम्य हेमकूटाद्धैमकूटान्यतिरभसतररंहसा लुठयन्ती भारतमभिवर्षं दक्षिणस्यांदिशि जलधिमभिप्रविशति यस्यां स्नानार्थं चागच्छतःपुंसः पदे पदेऽश्वमेधराजसूयादीनां फलं नदुर्लभमिति ॥ ९॥

tathaivālakanandā dakṣiṇena brahmasadanādbahūnigirikūṭānyatikramya hemakūṭāddhaimakūṭānyatirabhasatararaṃhasā luṭhayantī bhāratamabhivarṣaṃ dakṣiṇasyāṃdiśi jaladhimabhipraviśati yasyāṃ snānārthaṃ cāgacchataḥpuṃsaḥ pade pade'śvamedharājasūyādīnāṃ phalaṃ nadurlabhamiti || 9||

इति श्रीमद्भागवते पञ्चमस्कन्धे सप्तदशोऽध्यायान्तर्गतंभागीरथीगद्यं सम्पूर्णम् ।

iti śrīmadbhāgavate pañcamaskandhe saptadaśo'dhyāyāntargataṃbhāgīrathīgadyaṃ sampūrṇam |