गणेशपूजाविधि सङ्कटां मे निवारय Shri Ganeshapujavidhi

ब्रह्मोवाच ।शृणु राजन् ! प्रवक्ष्यामि सर्वसिद्धिप्रदं व्रतम् ॥ ६॥

brahmovāca |śṛṇu rājan ! pravakṣyāmi sarvasiddhipradaṃ vratam || 6||

यस्यानुष्ठानमात्रेण चिन्तितं प्राप्नुयान्नरः ।ओषधीभिः शुक्लतिलैर्दिवा स्नायात् प्रसन्नधीः ॥ ७॥

yasyānuṣṭhānamātreṇa cintitaṃ prāpnuyānnaraḥ |oṣadhībhiḥ śuklatilairdivā snāyāt prasannadhīḥ || 7||

सङ्कल्पं कारयेत् सम्यग् ध्यात्वा देवं गजाननम् ।गणेश पूजयेद् भक्त्या मन्त्रैरागमसम्भवैः ॥ ८॥

saṅkalpaṃ kārayet samyag dhyātvā devaṃ gajānanam |gaṇeśa pūjayed bhaktyā mantrairāgamasambhavaiḥ || 8||

कृष्णपक्षे चतुर्थ्याञ्च निशि चन्द्रोदयेऽपि च ।नृप उवाच ।कथं सम्पूजयेद् ब्रह्मन् ! देवदेवं गजाननम् ॥ ९॥

kṛṣṇapakṣe caturthyāñca niśi candrodaye'pi ca |nṛpa uvāca |kathaṃ sampūjayed brahman ! devadevaṃ gajānanam || 9||

विस्तरेण मम ब्रूहि प्रणयात् परिपृच्छते ।ब्रह्मोवाच ।नित्यकर्म समाप्याऽथ निशायामुदये विधोः ॥ १०॥

vistareṇa mama brūhi praṇayāt paripṛcchate |brahmovāca |nityakarma samāpyā'tha niśāyāmudaye vidhoḥ || 10||

शुचौ देशे गोमयेन लिप्ते मण्डपिकान्विते ।तत्र पीठं गणेशस्य पूजयेत् कुङ्कुमाक्षतैः ॥ ११॥

śucau deśe gomayena lipte maṇḍapikānvite |tatra pīṭhaṃ gaṇeśasya pūjayet kuṅkumākṣataiḥ || 11||

स्थापयेत् कलशं तत्र पञ्चरत्नसमन्वितम् ।तस्योपरि न्यसेत्पात्रं सौवर्णकलशान्वितम् ॥ १२॥

sthāpayet kalaśaṃ tatra pañcaratnasamanvitam |tasyopari nyasetpātraṃ sauvarṇakalaśānvitam || 12||

तदभावे तु रौप्यं वा ताम्रं वैणवमेव च ।तस्योपरि न्यसेद् वस्त्रं क्षौमं वा शक्तिसंयुतः ॥ १३॥

tadabhāve tu raupyaṃ vā tāmraṃ vaiṇavameva ca |tasyopari nyased vastraṃ kṣaumaṃ vā śaktisaṃyutaḥ || 13||

तस्योपरि लिखेद्यन्त्रमागमोक्तविधानतः ।तत्र मूर्तिं गणेशस्य सौवर्णी लक्षणान्विताम् ॥ १४॥

tasyopari likhedyantramāgamoktavidhānataḥ |tatra mūrtiṃ gaṇeśasya sauvarṇī lakṣaṇānvitām || 14||

ध्यानम्एकदन्तं महाकायं तप्तकाञ्चनसन्निभम् ।लम्बोदरं विशालाक्षं ज्वलत्पावकलोचनम् ॥ १५॥

dhyānamekadantaṃ mahākāyaṃ taptakāñcanasannibham |lambodaraṃ viśālākṣaṃ jvalatpāvakalocanam || 15||

आखुपृष्ठसमारूढञ्चामरैर्वीजितं गणैः ।शेषयज्ञोपवीतञ्च चिन्तयेत् तं गजाननम् ॥ १६॥

ākhupṛṣṭhasamārūḍhañcāmarairvījitaṃ gaṇaiḥ |śeṣayajñopavītañca cintayet taṃ gajānanam || 16||

आवाहनम्आगच्छ देवदेवेश ! सङ्कटान्मां निवारय ।यावद् व्रतं समाप्येत तावत् त्वं सन्निधौ भव ॥ १७॥

āvāhanamāgaccha devadeveśa ! saṅkaṭānmāṃ nivāraya |yāvad vrataṃ samāpyeta tāvat tvaṃ sannidhau bhava || 17||

(पुरुषसूक्तेअथवाॐ सहस्रशीर्षा पुरुषः सहस्राक्षः सहस्रपात् ।स भूमिं विश्वतो वृत्वा अत्यतिष्ठद्।ह्दशाङ्गुलम् ॥)आसनम्गणाधीश ! नमस्तेऽस्तु सर्वसिद्धिप्रदायक !।आसनं गृह्यतां देव सङ्कटान्मां निवारय ॥ १८॥

(puruṣasūkteathavāoṃ sahasraśīrṣā puruṣaḥ sahasrākṣaḥ sahasrapāt |sa bhūmiṃ viśvato vṛtvā atyatiṣṭhad|hdaśāṅgulam ||)āsanamgaṇādhīśa ! namaste'stu sarvasiddhipradāyaka !|āsanaṃ gṛhyatāṃ deva saṅkaṭānmāṃ nivāraya || 18||

(अथवापुरुष एवेदगुं सर्वं यद्।ह्भूतं यच्छ भव्यम् ।उतामृतत्वस्येशानः यदन्नेनातिरोहति ॥)पाद्यम्उमापुत्र ! नमस्तेऽस्तु नमस्ते मोदकप्रिय ! ।पाद्यं गृहाण देवेश सङ्कटं मे निवारय ॥ १९॥

(athavāpuruṣa evedaguṃ sarvaṃ yad|hbhūtaṃ yaccha bhavyam |utāmṛtatvasyeśānaḥ yadannenātirohati ||)pādyamumāputra ! namaste'stu namaste modakapriya ! |pādyaṃ gṛhāṇa deveśa saṅkaṭaṃ me nivāraya || 19||

(अथवाएतावानस्य महिमा अतो ज्यायागंश्च पूरुषः ।पादोऽस्य विश्वा भूतानि त्रिपादस्यामृतं दिवि ॥)अर्घ्यम्लम्बोदर ! नमस्तेऽस्तु रत्नयुक्तं फलान्वितम् ।अर्घ्यं गृहाण देवेश ! सङ्कटं मे निवारय ॥ २०॥

(athavāetāvānasya mahimā ato jyāyāgaṃśca pūruṣaḥ |pādo'sya viśvā bhūtāni tripādasyāmṛtaṃ divi ||)arghyamlambodara ! namaste'stu ratnayuktaṃ phalānvitam |arghyaṃ gṛhāṇa deveśa ! saṅkaṭaṃ me nivāraya || 20||

(अथवात्रिपादूर्ध्व उदैत्पुरुषः पादोऽस्येहाभवात्पुनः ।ततो विश्वङ्व्यक्रामत् साशनानशने अभि ॥)आचमनीयम्गङ्गादि सर्वतीर्थेभ्यः आहृतं तोयमुत्तमम् ।गृहाणाऽऽचमनीयार्थं सङ्कटं मे निवारय ॥ २१॥

(athavātripādūrdhva udaitpuruṣaḥ pādo'syehābhavātpunaḥ |tato viśvaṅvyakrāmat sāśanānaśane abhi ||)ācamanīyamgaṅgādi sarvatīrthebhyaḥ āhṛtaṃ toyamuttamam |gṛhāṇā''camanīyārthaṃ saṅkaṭaṃ me nivāraya || 21||

(अथवातस्माद्विराडजायत विराजो अधि पूरुषः ।स जातो अत्यरिच्यत पश्चाद्।ह्भूमि मथो पुरः ॥)पञ्चामृतम्पयो दधि घृतञ्चैव शर्करामधुसंयुतम् ।पञ्चामृतं गृहाणेदं सङ्कटं मे निवारय ॥ २२॥

(athavātasmādvirāḍajāyata virājo adhi pūruṣaḥ |sa jāto atyaricyata paścād|hbhūmi matho puraḥ ||)pañcāmṛtampayo dadhi ghṛtañcaiva śarkarāmadhusaṃyutam |pañcāmṛtaṃ gṛhāṇedaṃ saṅkaṭaṃ me nivāraya || 22||

(अथवापयः पृथिव्यां पय ओषधीषु पयो दिव्यन्तरिक्षे पयो धाः ।पयस्वतीः प्रदिशः सन्तु मह्यम् ॥)स्नानम्नर्मदा चन्द्रभागा च गङ्गासङ्गमजैर्जलैः ।स्नापितोऽसि मया भक्त्या सङ्कटं मे निवारय ॥ २३॥

(athavāpayaḥ pṛthivyāṃ paya oṣadhīṣu payo divyantarikṣe payo dhāḥ |payasvatīḥ pradiśaḥ santu mahyam ||)snānamnarmadā candrabhāgā ca gaṅgāsaṅgamajairjalaiḥ |snāpito'si mayā bhaktyā saṅkaṭaṃ me nivāraya || 23||

(अथवायत्पुरुषेण हविषा देवा यज्ञमतन्वत ।वसन्तो अस्यासीदाज्यं ग्रीष्म इध्मश्शरद्धविः ॥)वस्त्रयुग्मम्इभवक्त्र ! नमस्तुभ्यं गृहाण परमेश्वर ! ।वस्त्रयुग्मं गणाध्यक्ष ! सङ्कटं मे निवारय ॥ २४॥

(athavāyatpuruṣeṇa haviṣā devā yajñamatanvata |vasanto asyāsīdājyaṃ grīṣma idhmaśśaraddhaviḥ ||)vastrayugmamibhavaktra ! namastubhyaṃ gṛhāṇa parameśvara ! |vastrayugmaṃ gaṇādhyakṣa ! saṅkaṭaṃ me nivāraya || 24||

(अथवातं यज्ञं बर्हिषि प्रौक्षन् पुरुषं जातमग्रतः ।तेन देवा अयजन्त साध्या ऋषयश्च ये ॥)यज्ञोपवीतम्विनायक ! नमस्तुभ्यं नमः परशुधारिणे ! ।उपवीत गृहाणेदं सङ्कटां मे निवारय ॥ २५॥

(athavātaṃ yajñaṃ barhiṣi praukṣan puruṣaṃ jātamagrataḥ |tena devā ayajanta sādhyā ṛṣayaśca ye ||)yajñopavītamvināyaka ! namastubhyaṃ namaḥ paraśudhāriṇe ! |upavīta gṛhāṇedaṃ saṅkaṭāṃ me nivāraya || 25||

(अथवातस्माद्यज्ञात्सर्वहुतः सम्भृतं पृषदाज्यम् ।पशूगुँस्तागंश्चक्रे वायव्यान् आरण्यान् ग्राम्याश्चये ॥)चन्दनम्ईशपुत्र ! नमस्तुभ्यं नमो मूषकवाहन ! ।चन्दनं गृह्यतां देव सङ्कटं मे निवारय ॥ २६॥

(athavātasmādyajñātsarvahutaḥ sambhṛtaṃ pṛṣadājyam |paśūgum̐stāgaṃścakre vāyavyān āraṇyān grāmyāścaye ||)candanamīśaputra ! namastubhyaṃ namo mūṣakavāhana ! |candanaṃ gṛhyatāṃ deva saṅkaṭaṃ me nivāraya || 26||

(अथवातस्माद्यज्ञात्सर्वहुतः ऋचः सामानि जज्ञिरे ।छन्दाँगसि जज्ञिरे तस्मात् यजुस्तस्मादजायत ॥)अक्षताःघृतकुङ्कुमसंयुक्तास्तन्दुलाः सुमनोहराः ।अक्षतास्ते नमस्तुभ्यं सङ्कटं मे निवारय ॥ २७॥

(athavātasmādyajñātsarvahutaḥ ṛcaḥ sāmāni jajñire |chandām̐gasi jajñire tasmāt yajustasmādajāyata ||)akṣatāḥghṛtakuṅkumasaṃyuktāstandulāḥ sumanoharāḥ |akṣatāste namastubhyaṃ saṅkaṭaṃ me nivāraya || 27||

(अथवाअक्षन्नमीमदन्त ह्यव प्रिया अधूषत ।अस्तोषत स्वभानवो विप्रा नविष्ठया मती योजान्विन्द्र ते हरी ॥)पुष्पम्चम्पकं मल्लिका दूर्वाः पुष्पजातिरनेकशः ।गृहाण त्वं गणाध्यक्ष ! सङ्कटं मे निवारय ॥ २८॥

(athavāakṣannamīmadanta hyava priyā adhūṣata |astoṣata svabhānavo viprā naviṣṭhayā matī yojānvindra te harī ||)puṣpamcampakaṃ mallikā dūrvāḥ puṣpajātiranekaśaḥ |gṛhāṇa tvaṃ gaṇādhyakṣa ! saṅkaṭaṃ me nivāraya || 28||

(अथवातस्मादश्वा अजायन्त ये के चोभयादतः ।गावो ह जज्ञिरे तस्मात् तस्माज्जाता अजावयः ॥)धूपम्लम्बोदर ! महाकाय ! धूम्रकेतो ! सुवासितम् ।धूपं गृहाण देवेश ! सङ्कटं मे निवारय ॥ २९॥

(athavātasmādaśvā ajāyanta ye ke cobhayādataḥ |gāvo ha jajñire tasmāt tasmājjātā ajāvayaḥ ||)dhūpamlambodara ! mahākāya ! dhūmraketo ! suvāsitam |dhūpaṃ gṛhāṇa deveśa ! saṅkaṭaṃ me nivāraya || 29||

(अथवायत्पुरुषं व्यदधुः कतिधा व्यकल्पयन् ।मुखं किमस्य कौ बाहू कावूरु पादावुच्येते ॥)दीपम्विघ्नान्धकारसंहारकारक ! त्रिदशाधिप ! ।दीपं गृहाण देवेश ! सङ्कटं मे निवारय ॥ ३०॥

(athavāyatpuruṣaṃ vyadadhuḥ katidhā vyakalpayan |mukhaṃ kimasya kau bāhū kāvūru pādāvucyete ||)dīpamvighnāndhakārasaṃhārakāraka ! tridaśādhipa ! |dīpaṃ gṛhāṇa deveśa ! saṅkaṭaṃ me nivāraya || 30||

(अथवाब्राह्मणोस्य मुखमासीत् बाहू राजन्यः कृतः ।ऊरु तदस्य यद्वैश्यः पद्।ह्भ्यां शूद्रो अजायत ॥)नैवेद्यम्मोदकापूपलड्डूकपायसं शर्करान्वितम् ।पक्वान्नं सघृतं देव ! नैवेद्यं प्रतिगृह्यताम् ॥ ३१॥

(athavābrāhmaṇosya mukhamāsīt bāhū rājanyaḥ kṛtaḥ |ūru tadasya yadvaiśyaḥ pad|hbhyāṃ śūdro ajāyata ||)naivedyammodakāpūpalaḍḍūkapāyasaṃ śarkarānvitam |pakvānnaṃ saghṛtaṃ deva ! naivedyaṃ pratigṛhyatām || 31||

(अथवाचंद्रमा मनसो जातः चक्षोः सूर्यो अजायत ।मुखादिन्द्रश्चाग्निश्च प्राणाद्वायुरजायत ॥)फलम्नारिकेल फलं द्राक्षां रसालं दाडिमं शुभम् ।फलं गृहाण देवेश ! सङ्कटं मे निवारय ॥ ३२॥

(athavācaṃdramā manaso jātaḥ cakṣoḥ sūryo ajāyata |mukhādindraścāgniśca prāṇādvāyurajāyata ||)phalamnārikela phalaṃ drākṣāṃ rasālaṃ dāḍimaṃ śubham |phalaṃ gṛhāṇa deveśa ! saṅkaṭaṃ me nivāraya || 32||

(अथवानाभ्या आसीदन्तरिक्षं शीर्ष्णो द्यौः समवर्तत ।पदभ्यां भूमिर्दिशः श्रोत्रात् तथा लोकांग अकल्पयन् ॥)ताम्बूलम्क्रमुकैला लवङ्गादि नागवल्लीदलानि च ।ताम्बूलं गृह्यतां देव ! सङ्कटं मे विनाशय ॥ ३३॥

(athavānābhyā āsīdantarikṣaṃ śīrṣṇo dyauḥ samavartata |padabhyāṃ bhūmirdiśaḥ śrotrāt tathā lokāṃga akalpayan ||)tāmbūlamkramukailā lavaṅgādi nāgavallīdalāni ca |tāmbūlaṃ gṛhyatāṃ deva ! saṅkaṭaṃ me vināśaya || 33||

(अथवापूगिफलं सताम्बूलं नागवल्लि दलैर्युतम् ।ताम्बूलं गृह्यतां देव येल लवङ्ग संयुक्तम् ॥)दक्षिणासर्वप्रीतिकरं देव ! हिरण्यं सर्वसिद्धिदम् ।दक्षिणार्थं गृहाणेदं सङ्कटं मे विनाशय ॥ ३४॥

(athavāpūgiphalaṃ satāmbūlaṃ nāgavalli dalairyutam |tāmbūlaṃ gṛhyatāṃ deva yela lavaṅga saṃyuktam ||)dakṣiṇāsarvaprītikaraṃ deva ! hiraṇyaṃ sarvasiddhidam |dakṣiṇārthaṃ gṛhāṇedaṃ saṅkaṭaṃ me vināśaya || 34||

(अथवासप्तास्यासन् परिधयस्त्रिः सप्त समिधः कृताः ।देवा यद्यज्ञं तन्वाना अबध्नन् पुरुषं पशुम् ॥वाहिरण्य गर्भ गर्भस्थ हेमबीज विभावसोः ।अनंत पुण्य फलदा अथः शांतिं प्रयश्च मे ॥)एकविंशतिदूर्वाङ्कुरुमर्पण् ।ततो दूर्वाङ्कुरान् गृह्य विंशत्येकञ्च भक्तितः ।एभिर्नामपदेर्देवमर्चयेत् सुसमाहितः ॥ ३५॥

(athavāsaptāsyāsan paridhayastriḥ sapta samidhaḥ kṛtāḥ |devā yadyajñaṃ tanvānā abadhnan puruṣaṃ paśum ||vāhiraṇya garbha garbhastha hemabīja vibhāvasoḥ |anaṃta puṇya phaladā athaḥ śāṃtiṃ prayaśca me ||)ekaviṃśatidūrvāṅkurumarpaṇ |tato dūrvāṅkurān gṛhya viṃśatyekañca bhaktitaḥ |ebhirnāmapaderdevamarcayet susamāhitaḥ || 35||

दूर्वापणमन्त्रागणाधिपतये नमः । १। उमापुत्राय नमः । २। अघनाशनाय नमः । ३।

dūrvāpaṇamantrāgaṇādhipataye namaḥ | 1| umāputrāya namaḥ | 2| aghanāśanāya namaḥ | 3|

एकदन्ताय नमः ।४। इभवक्त्राय नमः ।५। मूषकवाहनाय नमः ।६।

ekadantāya namaḥ | 4| ibhavaktrāya namaḥ | 5| mūṣakavāhanāya namaḥ | 6|

विनायकाय नमः ।७। ईशपुत्राय नमः ।८। सर्वसिद्धिप्रदाय नमः ।९।

vināyakāya namaḥ | 7| īśaputrāya namaḥ | 8| sarvasiddhipradāya namaḥ | 9|

लम्बोदराय नमः ।१०। वक्रतुण्डाय नमः ।११। मोदकप्रियाय नमः ।१२।

lambodarāya namaḥ | 10| vakratuṇḍāya namaḥ | 11| modakapriyāya namaḥ | 12|

विघ्नविध्वंसकर्त्रे नमः ।१३। विश्ववन्द्याय नमः ।१४।

vighnavidhvaṃsakartre namaḥ | 13| viśvavandyāya namaḥ | 14|

अमरेशाय नमः । १५। गजकर्णाय नमः । १६।

amareśāya namaḥ | 15| gajakarṇāya namaḥ | 16|

नागयज्ञोपवीतिने नमः । १७। भालचन्द्राय नमः । १८।

nāgayajñopavītine namaḥ | 17| bhālacandrāya namaḥ | 18|

परशुधारिणे नमः ।१९। विघ्नाधिपाय नमः ।२०। विद्याप्रदाय नमः ।२१।

paraśudhāriṇe namaḥ | 19| vighnādhipāya namaḥ | 20| vidyāpradāya namaḥ | 21|

नीराजनम्कर्पूरानलसंयुक्तं शेषाघौघविनाशनम् ।नीराजनं गृहाणेश ! सङ्कटान्मां विमोचय ॥ ३६॥

nīrājanamkarpūrānalasaṃyuktaṃ śeṣāghaughavināśanam |nīrājanaṃ gṛhāṇeśa ! saṅkaṭānmāṃ vimocaya || 36||

(अथवाॐ आ रात्रि पार्थिवँ रजः पितुरप्रायि धामभिः ।दिवः सदाँसि बृहती वि तिष्ठस आ त्वेषं वर्तते तमः ।)पुष्पाञ्जलिचम्पकाशोकबकुलपारिजातभवैः शुभैः ।पुष्पाञ्जलिं गृहाणेमां सङ्कटान्मां विमोचय ॥ ३७॥

(athavāoṃ ā rātri pārthivam̐ rajaḥ pituraprāyi dhāmabhiḥ |divaḥ sadām̐si bṛhatī vi tiṣṭhasa ā tveṣaṃ vartate tamaḥ |)puṣpāñjalicampakāśokabakulapārijātabhavaiḥ śubhaiḥ |puṣpāñjaliṃ gṛhāṇemāṃ saṅkaṭānmāṃ vimocaya || 37||

(अथवायज्ञेन यज्ञमयजन्त देवाः तानि धर्माणि प्रथमान्यासन् ।ते ह नाकं महिमानः सचन्ते यत्र पूर्वे साध्याः सन्ति देवाः ॥)स्तुतिःत्वमेव विश्वं सृजसीभवक्त्र ! त्वमेव विश्वं परिपासि देव ! ।त्वमेव विश्वं हरसेऽखिलेश ! त्वमेव विश्वात्मक ! आविभासि ॥ ३८॥

(athavāyajñena yajñamayajanta devāḥ tāni dharmāṇi prathamānyāsan |te ha nākaṃ mahimānaḥ sacante yatra pūrve sādhyāḥ santi devāḥ ||)stutiḥtvameva viśvaṃ sṛjasībhavaktra ! tvameva viśvaṃ paripāsi deva ! |tvameva viśvaṃ harase'khileśa ! tvameva viśvātmaka ! āvibhāsi || 38||

नमस्कारानमामि देवं गणनाथमीशं विघ्नेश्वरं विघ्नविनाशदक्षम् ।भक्तार्तिहं भक्तिविमोक्षदक्षं, विद्याप्रदं वेदनिधानमाद्यम् ॥ ३९॥

namaskārānamāmi devaṃ gaṇanāthamīśaṃ vighneśvaraṃ vighnavināśadakṣam |bhaktārtihaṃ bhaktivimokṣadakṣaṃ, vidyāpradaṃ vedanidhānamādyam || 39||

प्रदक्षिणाएवं स्तुवीत विधिवत प्रणमेत पुनः पुनः ।प्रदक्षिणां प्रकुर्वीत यथा शक्त्यैकविंशतिम् ॥ ४०॥

pradakṣiṇāevaṃ stuvīta vidhivata praṇameta punaḥ punaḥ |pradakṣiṇāṃ prakurvīta yathā śaktyaikaviṃśatim || 40||

प्रार्थनाये त्वामसम्पूज्य गणेश ! नूनं वाञ्छन्ति मूढा विहितार्थसिद्धिम् ।त एव नष्टा नियतं हि लोके ज्ञातो मया ते सकलः प्रभावः ॥ ४१॥

prārthanāye tvāmasampūjya gaṇeśa ! nūnaṃ vāñchanti mūḍhā vihitārthasiddhim |ta eva naṣṭā niyataṃ hi loke jñāto mayā te sakalaḥ prabhāvaḥ || 41||

वायनंआचार्यस्त्वं द्विजाध्यक्ष ! सर्वसिद्धिप्रदायक ! ।वायनं गृह्यतां ब्रह्मन् ! सङ्कटान्मां निवारय ॥ ४२॥

vāyanaṃācāryastvaṃ dvijādhyakṣa ! sarvasiddhipradāyaka ! |vāyanaṃ gṛhyatāṃ brahman ! saṅkaṭānmāṃ nivāraya || 42||

विशेषार्घ्यंफलपुष्पाक्षतैर्युक्तं जलं ते दक्षिणान्वितम् ।विशेषार्घ्यं मया दत्तं सङ्कटान्मां निवारय ॥ ४३॥

viśeṣārghyaṃphalapuṣpākṣatairyuktaṃ jalaṃ te dakṣiṇānvitam |viśeṣārghyaṃ mayā dattaṃ saṅkaṭānmāṃ nivāraya || 43||

॥ इति षोडशोपचारार्चनम् ॥गणेशमन्त्रार्चनम्ॐ नमो हेरम्ब मदमोदित मम सङ्कटं निवारय स्वाहा ।इन्द्रादि लोकपालाँश्च समन्तात् पूजयेत् सुधीः ॥ ४४॥

|| iti ṣoḍaśopacārārcanam ||gaṇeśamantrārcanamoṃ namo heramba madamodita mama saṅkaṭaṃ nivāraya svāhā |indrādi lokapālām̐śca samantāt pūjayet sudhīḥ || 44||

पक्वमुद्गतिलैर्युक्तान् मोदकान् घृतपाचितान् ।भक्ष्यान्यन्यानि ताम्बूलं यथाशक्ति प्रकल्पयेत् ॥ ४५॥

pakvamudgatilairyuktān modakān ghṛtapācitān |bhakṣyānyanyāni tāmbūlaṃ yathāśakti prakalpayet || 45||

ततो दूर्वाङ्कुरान्गृह्य विंशत्येकञ्च भक्तितः ।एभिर्नामपदैर्देवमर्चयेत् सुसमाहितः ॥ ४६॥

tato dūrvāṅkurāngṛhya viṃśatyekañca bhaktitaḥ |ebhirnāmapadairdevamarcayet susamāhitaḥ || 46||

गणाधिप ! नमस्तुभ्यमुमापुत्राभयप्रद ! ।एकदन्तेभवक्त्रेति तथा मूषकवाहन ! ॥ ४७॥

gaṇādhipa ! namastubhyamumāputrābhayaprada ! |ekadantebhavaktreti tathā mūṣakavāhana ! || 47||

विनायकेशपुत्रेति सर्वसिद्धिप्रदायक ! ।लम्बोदर ! नमस्तुभ्यं वक्रतुण्डाघनाशन ! ॥ ४८॥

vināyakeśaputreti sarvasiddhipradāyaka ! |lambodara ! namastubhyaṃ vakratuṇḍāghanāśana ! || 48||

विघ्नविध्वंसकर्तेति विश्ववन्द्यामरेश्वर ! ।गजवक्र ! नमस्तुभ्यं नागयज्ञोपवीतिने ! ॥ ४९॥

vighnavidhvaṃsakarteti viśvavandyāmareśvara ! |gajavakra ! namastubhyaṃ nāgayajñopavītine ! || 49||

भालचन्द्र ! नमस्तुभ्यं नमः परशुधारिणे ।विघ्नाधिप ! नमस्तुभ्यं सर्वविद्याप्रदायक ॥ ५०॥

bhālacandra ! namastubhyaṃ namaḥ paraśudhāriṇe |vighnādhipa ! namastubhyaṃ sarvavidyāpradāyaka || 50||

एवं सम्पूजयेद्देवं दूर्वाभिश्च पृथक् पृथक् ।यदुद्दिश्य कृतं सम्यग् यथाशक्ति प्रपूजनम् ॥ ५१॥

evaṃ sampūjayeddevaṃ dūrvābhiśca pṛthak pṛthak |yaduddiśya kṛtaṃ samyag yathāśakti prapūjanam || 51||

तेन तुष्टो भवाशु त्वं हृत्स्थान्कामान्प्रपूरय ।विघ्नान्नाशय मे सर्वान् दुष्टांश्च समुपस्थितान् ॥ ५२॥

tena tuṣṭo bhavāśu tvaṃ hṛtsthānkāmānprapūraya |vighnānnāśaya me sarvān duṣṭāṃśca samupasthitān || 52||

त्वत्प्रसादेन सर्वाणि कार्याणीह करोम्यहम् ।शत्रूणां बुद्धिनाशञ्च मित्राणामुदयं कुरु ॥ ५३॥

tvatprasādena sarvāṇi kāryāṇīha karomyaham |śatrūṇāṃ buddhināśañca mitrāṇāmudayaṃ kuru || 53||

इति विज्ञाप्य देवेशं प्रणिपत्य पुनः पुनः ।ततो होमं प्रकुर्वीत शतमष्टोत्तरं व्रती ॥ ५४॥

iti vijñāpya deveśaṃ praṇipatya punaḥ punaḥ |tato homaṃ prakurvīta śatamaṣṭottaraṃ vratī || 54||

मोदकैर्वायनं कार्यं व्रतसम्पूर्तिहेतवे ।लड्डूकैर्वटकाद्यैर्वा त्रिसप्तफलसंयुतम् ॥ ५५॥

modakairvāyanaṃ kāryaṃ vratasampūrtihetave |laḍḍūkairvaṭakādyairvā trisaptaphalasaṃyutam || 55||

रक्तवस्त्रेण सञ्च्छाद्य स्वाचार्याय निवेदयेत् ।गणाधिप ! नमस्तुभ्यं सर्वसङ्कल्पसिद्धिद ! ॥ ५६॥

raktavastreṇa sañcchādya svācāryāya nivedayet |gaṇādhipa ! namastubhyaṃ sarvasaṅkalpasiddhida ! || 56||

वायनस्य प्रदानेन सङ्कटान्मां निवारय ।तिथ्यर्घ्यंकथां श्रुत्वा ततः पुण्यां दद्यादर्घ्यं समाहितः ॥ ५७॥

vāyanasya pradānena saṅkaṭānmāṃ nivāraya |tithyarghyaṃkathāṃ śrutvā tataḥ puṇyāṃ dadyādarghyaṃ samāhitaḥ || 57||

तिथीनामुत्तमे ! देवि ! गणेशप्रियवल्लभे ! ।सङ्कटं हर मे देवि गृहाणार्घ्यं नमोऽस्तु ते ॥ ५८॥

tithīnāmuttame ! devi ! gaṇeśapriyavallabhe ! |saṅkaṭaṃ hara me devi gṛhāṇārghyaṃ namo'stu te || 58||

देवार्घ्यंलम्बोदर ! नमस्तुभ्यं सततं मोदकप्रिय ! ।सङ्कटं हर मे देव गृहाणार्घ्यं नमोऽस्तु ते ॥ ५९॥

devārghyaṃlambodara ! namastubhyaṃ satataṃ modakapriya ! |saṅkaṭaṃ hara me deva gṛhāṇārghyaṃ namo'stu te || 59||

चन्द्रार्घ्यंचन्द्राय सप्तवारं तु मन्त्रेणानेन पार्थिव ! ।क्षारोदार्णवसम्भूत ! अत्रिगोत्रसमुद्भव ! ।गृहाणार्घ्यं मया दत्तं रोहिण्या सहितः शशिन् ॥ ६०॥

candrārghyaṃcandrāya saptavāraṃ tu mantreṇānena pārthiva ! |kṣārodārṇavasambhūta ! atrigotrasamudbhava ! |gṛhāṇārghyaṃ mayā dattaṃ rohiṇyā sahitaḥ śaśin || 60||

ततः क्षमापयेद्देवं ततो विप्रांश्च भोजयेत् ।स्वयं भुञ्जीत तच्छेषं ब्राह्मणभ्यो यदर्पितम् ॥ ६१॥

tataḥ kṣamāpayeddevaṃ tato viprāṃśca bhojayet |svayaṃ bhuñjīta taccheṣaṃ brāhmaṇabhyo yadarpitam || 61||

सप्तग्रासान् मौनयुक्तो यथाशक्त्या यथासुखम् ।इत्थं कुर्यात्तु मासेषु चतुर्ष्वपि विधानतः ॥ ६२॥

saptagrāsān maunayukto yathāśaktyā yathāsukham |itthaṃ kuryāttu māseṣu caturṣvapi vidhānataḥ || 62||

इति श्रीगणेशपूजाविधि सम्पूर्णा ॥॥ श्रीगणेशपुराणं उपासना (पूर्व)खण्ड । अध्याय ६९ । १\।६९ ६६२॥– ॥ श्रीगणेशपुराणं उपासना (पूर्व)खण्ड । अध्याय ६९ । १।६९ ६-६२॥

iti śrīgaṇeśapūjāvidhi sampūrṇā |||| śrīgaṇeśapurāṇaṃ upāsanā (pūrva)khaṇḍa | adhyāya 69 | 1\|69 662||– || śrīgaṇeśapurāṇaṃ upāsanā (pūrva)khaṇḍa | adhyāya 69 | 1|69 6-62||