आर्यादुर्गाष्टकम् Aryadurgashtakam

श्रीगणेशाय नमः ॥आर्यादुर्गाऽभिधाना हिमनगदुहिता शङ्करार्धासनस्थामाता षाण्मातुरस्याखिलजनविनुता संस्थिता स्वासनेऽग्र्ये ।गीता गन्धर्वसिद्धैर्विरचितबिरुदैर्याऽखिलाङ्गेषु पीतासंवीता भक्तवृन्दैरतिशुभचरिता देवता नः पुनातु ॥ १॥

śrīgaṇeśāya namaḥ ||āryādurgā'bhidhānā himanagaduhitā śaṅkarārdhāsanasthāmātā ṣāṇmāturasyākhilajanavinutā saṃsthitā svāsane'grye |gītā gandharvasiddhairviracitabirudairyā'khilāṅgeṣu pītāsaṃvītā bhaktavṛndairatiśubhacaritā devatā naḥ punātu || 1||

मातस्त्वां साम्बपत्नीं विदुरखिलजना वेदशास्त्राश्रयेणनाहं मन्ये तथा त्वां मयि हरिदयितामम्बुजैकासनस्थाम् ।नित्यं पित्रा स देशे निजतनुजनिता स्थाप्यते प्रेमभावात्एतादृश्यानुभूत्यो दधितटसविधे संस्थितां तर्कयामि ॥ २॥

mātastvāṃ sāmbapatnīṃ vidurakhilajanā vedaśāstrāśrayeṇanāhaṃ manye tathā tvāṃ mayi haridayitāmambujaikāsanasthām |nityaṃ pitrā sa deśe nijatanujanitā sthāpyate premabhāvātetādṛśyānubhūtyo dadhitaṭasavidhe saṃsthitāṃ tarkayāmi || 2||

नासीदालोकिता त्वत्तनुरतिरुचिराऽद्यावधीत्यात्मदृष्ट्यालोकोक्त्या मे भ्रमोऽभूत्सरसिजनिलये नामयुग्माक्षरार्थात् ।सोऽयं सर्वो निरस्तस्तव कनकमयीं मूर्तिमालोक्य सद्यःसाऽपर्णा स्वर्णवर्णार्णवतनुजनिते न श्रुता नापि दृष्टा ॥ ३॥

nāsīdālokitā tvattanuratirucirā'dyāvadhītyātmadṛṣṭyālokoktyā me bhramo'bhūtsarasijanilaye nāmayugmākṣarārthāt |so'yaṃ sarvo nirastastava kanakamayīṃ mūrtimālokya sadyaḥsā'parṇā svarṇavarṇārṇavatanujanite na śrutā nāpi dṛṣṭā || 3||

श्रीसूक्तोक्ताद्यमन्त्रात्कनकमयतनुः स्वर्णकञ्जोच्चहारासारा लोकत्रयान्तर्भगवतिभवतीत्येवमेवागमोक्तम् ।तन्नामोक्ताक्षरार्थात्कथमयि वितथं स्यात्सरिन्नाथकन्येदृष्टार्थे व्यर्थतर्को ह्यनयपथगतिं सूचयत्यर्थदृष्ट्या ॥ ४॥

śrīsūktoktādyamantrātkanakamayatanuḥ svarṇakañjoccahārāsārā lokatrayāntarbhagavatibhavatītyevamevāgamoktam |tannāmoktākṣarārthātkathamayi vitathaṃ syātsarinnāthakanyedṛṣṭārthe vyarthatarko hyanayapathagatiṃ sūcayatyarthadṛṣṭyā || 4||

तन्वस्ते मातरस्मिञ्जगति गुणवशाद्विश्रुतास्तिस्र एवकाली श्रीर्गीश्च तासां प्रथममभिहिता कृष्णवर्णा ह्यपर्णा ।लक्ष्मीस्तु स्वर्णवर्णा विशदतनुरथो भारती चेदमूषुस्वच्छा नोनापि कृष्णा भगवति भवती श्रीरसीत्येव सिद्धम् ॥ ५॥

tanvaste mātarasmiñjagati guṇavaśādviśrutāstisra evakālī śrīrgīśca tāsāṃ prathamamabhihitā kṛṣṇavarṇā hyaparṇā |lakṣmīstu svarṇavarṇā viśadatanuratho bhāratī cedamūṣusvacchā nonāpi kṛṣṇā bhagavati bhavatī śrīrasītyeva siddham || 5||

नामाद्यायाः स्वरूपं कनकमयमिदं मध्यमायाश्च यानमन्त्यायाः सिंहरूपं त्रितयमपि तनौ धारयन्त्यास्तवेदृक् ।दृष्ट्वा नूत्नैव सर्वा व्यवहृतिसरणीरिन्दिरे चेदतर्क्यात्वामाद्यां विश्ववन्द्यां त्रिगुणमयतनुं चेतसा चिन्तयामि ॥ ६॥

nāmādyāyāḥ svarūpaṃ kanakamayamidaṃ madhyamāyāśca yānamantyāyāḥ siṃharūpaṃ tritayamapi tanau dhārayantyāstavedṛk |dṛṣṭvā nūtnaiva sarvā vyavahṛtisaraṇīrindire cedatarkyātvāmādyāṃ viśvavandyāṃ triguṇamayatanuṃ cetasā cintayāmi || 6||

त्वद्रूपज्ञानकामा विविधविधसमाकॢप्ततर्कैरनेकैर्नो शक्ता निर्जरास्ते विधिहरिहरसंज्ञा जगद्वन्द्यपादाः ।का शक्तिर्मे भवित्री जलनिधितनये ज्ञातुमुग्रं तवेदंरूपं नाम्ना प्रभावादपि वितथफलो मे बभूव प्रयत्नः ॥ ७॥

tvadrūpajñānakāmā vividhavidhasamākḷptatarkairanekairno śaktā nirjarāste vidhihariharasaṃjñā jagadvandyapādāḥ |kā śaktirme bhavitrī jalanidhitanaye jñātumugraṃ tavedaṃrūpaṃ nāmnā prabhāvādapi vitathaphalo me babhūva prayatnaḥ || 7||

अस्त्वम्ब त्वय्यनेकैरशुभशुभतरैः कल्पितैरम्ब तर्कैरद्याहं मन्दबुद्धिः सरसिजनिलये सापराधोऽस्मि जातः ।तस्मात्त्वत्पादपद्मद्वयनमितशिरा प्रार्थयाम्येतदेवक्षन्तव्यो मेऽपराधो हरिहरदयिते भेदबुद्धिर्न मेऽस्ति ॥ ८॥

astvamba tvayyanekairaśubhaśubhataraiḥ kalpitairamba tarkairadyāhaṃ mandabuddhiḥ sarasijanilaye sāparādho'smi jātaḥ |tasmāttvatpādapadmadvayanamitaśirā prārthayāmyetadevakṣantavyo me'parādho hariharadayite bhedabuddhirna me'sti || 8||

आर्यादुर्गाष्टकमिदमनन्तकविना कृतम् ।तव प्रीतिकरं भूयादित्यभ्यर्थनमम्बिके ॥ ९॥

āryādurgāṣṭakamidamanantakavinā kṛtam |tava prītikaraṃ bhūyādityabhyarthanamambike || 9||

इति श्रीमदनन्तकविविरचितमार्यादुर्गाष्टकं सम्पूर्णम् ।

iti śrīmadanantakaviviracitamāryādurgāṣṭakaṃ sampūrṇam |