सीतासहस्रनामस्तोत्रम् १ Shri Sitasahasranamastotram

थेइर् ओव्न् होमेस् इन् नो तिमे। ठेरे रेमैनेद् ओन्ल्य् ष्रिरमऱवन वस् लौघिन्ग् अलोउद् ओन् हिस् सुच्चेस्स्। षित थेन् गोत्वाल्मीकिविरचिते अद्भुतरामायणे पञ्चविंशति सर्गान्तर्गतंश्रीरामकृतं सीतासहस्रनामस्तोत्रम् ।ब्रह्मणो वचनं श्रुत्वा रामः कमललोचनः ।प्रोन्मील्य शनकैरक्षी वेपमानो महाभुजः ॥ १॥

their ovn homes in no time| ṭhere remained only ṣriramaravana vas laughing aloud on his success| ṣita then gotvālmīkiviracite adbhutarāmāyaṇe pañcaviṃśati sargāntargataṃśrīrāmakṛtaṃ sītāsahasranāmastotram |brahmaṇo vacanaṃ śrutvā rāmaḥ kamalalocanaḥ |pronmīlya śanakairakṣī vepamāno mahābhujaḥ || 1||

प्रणम्य शिरसा भूमौ तेजसा चापि विह्वलः ।भीतः कृताञ्जलिपुटः प्रोवाच परमेश्वरीम् ॥ २॥

praṇamya śirasā bhūmau tejasā cāpi vihvalaḥ |bhītaḥ kṛtāñjalipuṭaḥ provāca parameśvarīm || 2||

का त्वं देवि विशालाक्षि शशाङ्कावयवाङ्किते ।न जाने त्वां महादेवि यथावद्ब्रूहि पृच्छते ॥ ३॥

kā tvaṃ devi viśālākṣi śaśāṅkāvayavāṅkite |na jāne tvāṃ mahādevi yathāvadbrūhi pṛcchate || 3||

रामस्य वचनं श्रुत्वा ततः सा परमेश्वरी ।व्याजहार रघुव्याघ्रं योगिनामभयप्रदा ॥ ४॥

rāmasya vacanaṃ śrutvā tataḥ sā parameśvarī |vyājahāra raghuvyāghraṃ yogināmabhayapradā || 4||

मां विद्धि परमां शक्तिं महेश्वरसमाश्रयाम् ।अनन्यामव्ययामेकां यां पश्यन्ति मुमुक्षवः ॥ ५॥

māṃ viddhi paramāṃ śaktiṃ maheśvarasamāśrayām |ananyāmavyayāmekāṃ yāṃ paśyanti mumukṣavaḥ || 5||

अहं वै सर्वभावानामात्मा सर्वान्तरा शिवा ।शाश्वती सर्वविज्ञाना सर्वमूर्तिप्रवर्तिका ॥ ६॥

ahaṃ vai sarvabhāvānāmātmā sarvāntarā śivā |śāśvatī sarvavijñānā sarvamūrtipravartikā || 6||

अनन्तानन्तमहिमा संसारार्णवतारिणी ।दिव्यं ददामि ते चक्षुः पश्य मे पदमैश्वरम् ॥ ७॥

anantānantamahimā saṃsārārṇavatāriṇī |divyaṃ dadāmi te cakṣuḥ paśya me padamaiśvaram || 7||

इत्युक्त्वा विररामैषा रामोऽपश्यच्च तत्पदम् ।कोटिसूर्यप्रतीकाशं विश्वक्तेजोनिराकुलम् ॥ ८॥

ityuktvā virarāmaiṣā rāmo'paśyacca tatpadam |koṭisūryapratīkāśaṃ viśvaktejonirākulam || 8||

ज्वालावलीसहस्राढ्यं कालानलशतोपमम् ।दंष्ट्राकरालं दुर्धर्षं जटामण्डलमण्डितम् ॥ ९॥

jvālāvalīsahasrāḍhyaṃ kālānalaśatopamam |daṃṣṭrākarālaṃ durdharṣaṃ jaṭāmaṇḍalamaṇḍitam || 9||

त्रिशूलवरहस्तं च घोररूपं भयावहम् ।प्रशाम्यत्सौम्यवदनमनन्तैश्वर्यसंयुतम् ॥ १०॥

triśūlavarahastaṃ ca ghorarūpaṃ bhayāvaham |praśāmyatsaumyavadanamanantaiśvaryasaṃyutam || 10||

चन्द्रावयवलक्ष्माढ्यं चन्द्रकोटिसमप्रभम् ।किरीटिनं गदाहस्तं नूपुरैरुपशोभितम् ॥ ११॥

candrāvayavalakṣmāḍhyaṃ candrakoṭisamaprabham |kirīṭinaṃ gadāhastaṃ nūpurairupaśobhitam || 11||

दिव्यमाल्याम्बरधरं दिव्यगन्धानुलेपनम् ।शङ्खचक्रकरं काम्यं त्रिनेत्रं कृत्तिवाससम् ॥ १२॥

divyamālyāmbaradharaṃ divyagandhānulepanam |śaṅkhacakrakaraṃ kāmyaṃ trinetraṃ kṛttivāsasam || 12||

अन्तःस्थं चाण्डबाह्यस्थं बाह्याभ्यन्तरतःपरम् ।सर्वशक्तिमयं शान्तं सर्वाकारं सनातनम् ॥ १३॥

antaḥsthaṃ cāṇḍabāhyasthaṃ bāhyābhyantarataḥparam |sarvaśaktimayaṃ śāntaṃ sarvākāraṃ sanātanam || 13||

ब्रह्मेन्द्रोपेन्द्रयोगीन्द्रैरीड्यमानपदाम्बुजम् ।सर्वतः पाणिपादं तत्सर्वतोऽक्षिशिरोमुखम् ॥ १४॥

brahmendropendrayogīndrairīḍyamānapadāmbujam |sarvataḥ pāṇipādaṃ tatsarvato'kṣiśiromukham || 14||

सर्वमावृत्य तिष्ठन्तं ददर्श पदमैश्वरम् ।दृष्ट्वा च तादृशं रूपं दिव्यं माहेश्वरं पदम् ॥ १५॥

sarvamāvṛtya tiṣṭhantaṃ dadarśa padamaiśvaram |dṛṣṭvā ca tādṛśaṃ rūpaṃ divyaṃ māheśvaraṃ padam || 15||

तथैव च समाविष्टः स रामो हृतमानसः ।आत्मन्याधाय चात्मानमोङ्कारं समनुस्मरन् ॥ १६॥

tathaiva ca samāviṣṭaḥ sa rāmo hṛtamānasaḥ |ātmanyādhāya cātmānamoṅkāraṃ samanusmaran || 16||

नाम्नामष्टसहस्रेण तुष्टाव परमेश्वरीम् ।ॐ सीतोमा परमा शक्तिरनन्ता निष्कलामला ॥ १७॥

nāmnāmaṣṭasahasreṇa tuṣṭāva parameśvarīm |oṃ sītomā paramā śaktiranantā niṣkalāmalā || 17||

शान्ता माहेश्वरी चैव शाश्वती १० परमाक्षरा ।अचिन्त्या केवलानन्ता शिवात्मा परमात्मिका ॥ १८॥

śāntā māheśvarī caiva śāśvatī 10 paramākṣarā |acintyā kevalānantā śivātmā paramātmikā || 18||

अनादिरव्यया शुद्धा देवात्मा २० सर्वगोचरा ।एकानेकविभागस्था मायातीता सुनिर्मला ॥ १९॥

anādiravyayā śuddhā devātmā 20 sarvagocarā |ekānekavibhāgasthā māyātītā sunirmalā || 19||

महामाहेश्वरी शक्ता महादेवी निरञ्जना ।काष्ठा ३० सर्वान्तरस्था च चिच्छक्तिरतिलालसा ॥ २०॥

mahāmāheśvarī śaktā mahādevī nirañjanā |kāṣṭhā 30 sarvāntarasthā ca cicchaktiratilālasā || 20||

जानकी मिथिलानन्दा राक्षसान्तविधायिनी ।रावणान्तरकरी रम्या रामवक्षःस्थलालया ॥ २१॥

jānakī mithilānandā rākṣasāntavidhāyinī |rāvaṇāntarakarī ramyā rāmavakṣaḥsthalālayā || 21||

उमा सर्वात्मिका ४० विद्या ज्योतिरूपायुताक्षरा ।शान्तिः प्रतिष्ठा सर्वेषां निवृत्तिरमृतप्रदा ॥ २२॥

umā sarvātmikā 40 vidyā jyotirūpāyutākṣarā |śāntiḥ pratiṣṭhā sarveṣāṃ nivṛttiramṛtapradā || 22||

व्योममूर्तिर्व्योममयी व्योमधाराऽच्युता ५१ लता ।अनादिनिधना योषा कारणात्मा कलाकुला ॥ २३॥

vyomamūrtirvyomamayī vyomadhārā'cyutā 51 latā |anādinidhanā yoṣā kāraṇātmā kalākulā || 23||

नन्दप्रथमजा नाभिरमृतस्यान्तसंश्रया ।प्राणेश्वरप्रिया ६० मातामही महिषवाहना ॥ २४॥

nandaprathamajā nābhiramṛtasyāntasaṃśrayā |prāṇeśvarapriyā 60 mātāmahī mahiṣavāhanā || 24||

प्राणेश्वरी प्राणरूपा प्रधानपुरुषेश्वरी ।सर्वशक्तिः कला काष्ठा ज्योत्स्नेन्दोर्महिमाऽऽस्पदा ॥ २५॥ ७२

prāṇeśvarī prāṇarūpā pradhānapuruṣeśvarī |sarvaśaktiḥ kalā kāṣṭhā jyotsnendormahimā''spadā || 25|| 72

सर्वकार्यनियन्त्री च सर्वभूतेश्वरेश्वरी ।अनादिरव्यक्तगुणा महानन्दा सनातनी ॥ २६॥

sarvakāryaniyantrī ca sarvabhūteśvareśvarī |anādiravyaktaguṇā mahānandā sanātanī || 26||

आकाशयोनिर्योगस्था सर्वयोगेश्वरेश्वरी ८० ।शवासना चितान्तःस्था महेशी वृषवाहना ॥ २७॥

ākāśayoniryogasthā sarvayogeśvareśvarī 80 |śavāsanā citāntaḥsthā maheśī vṛṣavāhanā || 27||

बालिका तरुणी वृद्धा वृद्धमाता जरातुरा ।महामाया ९० सुदुष्पूरा मूलप्रकृतिरीश्वरी ॥ २८॥

bālikā taruṇī vṛddhā vṛddhamātā jarāturā |mahāmāyā 90 suduṣpūrā mūlaprakṛtirīśvarī || 28||

संसारयोनिः सकला सर्वशक्तिसमुद्भवा ।संसारसारा दुर्वारा दुर्निरीक्ष्या दुरासदा १०० ॥ २९॥

saṃsārayoniḥ sakalā sarvaśaktisamudbhavā |saṃsārasārā durvārā durnirīkṣyā durāsadā 100 || 29||

प्राणशक्तिः प्राणविद्या योगिनी परमा कला ।महाविभूतिर्दुर्धर्षा मूलप्रकृतिसम्भवा ॥ ३०॥

prāṇaśaktiḥ prāṇavidyā yoginī paramā kalā |mahāvibhūtirdurdharṣā mūlaprakṛtisambhavā || 30||

अनाद्यनन्तविभवा परात्मा पुरुषो बली ११० ।सर्गस्थित्यन्तकरणी सुदुर्वाच्या दुरत्यया ॥ ३१॥

anādyanantavibhavā parātmā puruṣo balī 110 |sargasthityantakaraṇī sudurvācyā duratyayā || 31||

शब्दयोनिश्शब्दमयी नादाख्या नादविग्रहा ।प्रधानपुरुषातीता प्रधानपुरुषात्मिका ॥ ३२॥

śabdayoniśśabdamayī nādākhyā nādavigrahā |pradhānapuruṣātītā pradhānapuruṣātmikā || 32||

पुराणी १२० चिन्मयी पुंसामादिः पुरुषरूपिणी ।भूतान्तरात्मा कूटस्था महापुरुषसंज्ञिता ॥ ३३॥

purāṇī 120 cinmayī puṃsāmādiḥ puruṣarūpiṇī |bhūtāntarātmā kūṭasthā mahāpuruṣasaṃjñitā || 33||

जन्ममृत्युजरातीता सर्वशक्तिसमन्विता ।व्यापिनी चानवच्छिन्ना १३० प्रधाना सुप्रवेशिनी ॥ ३४॥

janmamṛtyujarātītā sarvaśaktisamanvitā |vyāpinī cānavacchinnā 130 pradhānā supraveśinī || 34||

क्षेत्रज्ञा शक्तिरव्यक्तलक्षणा मलवर्जिता ।अनादिमायासम्भिन्ना त्रितत्त्वा प्रकृतिर्गुणः १४० ॥ ३५॥

kṣetrajñā śaktiravyaktalakṣaṇā malavarjitā |anādimāyāsambhinnā tritattvā prakṛtirguṇaḥ 140 || 35||

महामाया समुत्पन्ना तामसी पौरुषं ध्रुवा ।व्यक्ताव्यक्तात्मिका कृष्णा रक्तशुक्लाप्रसूतिका ॥ ३६॥

mahāmāyā samutpannā tāmasī pauruṣaṃ dhruvā |vyaktāvyaktātmikā kṛṣṇā raktaśuklāprasūtikā || 36||

स्वकार्या १५० कार्यजननी ब्रह्मास्या ब्रह्मसंश्रया ।व्यक्ता प्रथमजा ब्राह्मी महती ज्ञानरूपिणी ॥ ३७॥

svakāryā 150 kāryajananī brahmāsyā brahmasaṃśrayā |vyaktā prathamajā brāhmī mahatī jñānarūpiṇī || 37||

वैराग्यैश्वर्यधर्मात्मा ब्रह्ममूर्तिर्हृदिस्थिता । १६१जयदा जित्वरी जैत्री जयश्रीर्जयशालिनी ॥ ३८॥

vairāgyaiśvaryadharmātmā brahmamūrtirhṛdisthitā | 161jayadā jitvarī jaitrī jayaśrīrjayaśālinī || 38||

सुखदा शुभदा सत्या शुभा १७० सङ्क्षोभकारिणी ।अपां योनिः स्वयम्भूतिर्मानसी तत्त्वसम्भवा ॥ ३९॥

sukhadā śubhadā satyā śubhā 170 saṅkṣobhakāriṇī |apāṃ yoniḥ svayambhūtirmānasī tattvasambhavā || 39||

ईश्वराणी च सर्वाणी शङ्करार्द्धशरीरिणी ।भवानी चैव रुद्राणी १८० महालक्ष्मीरथाम्बिका ॥ ४०॥

īśvarāṇī ca sarvāṇī śaṅkarārddhaśarīriṇī |bhavānī caiva rudrāṇī 180 mahālakṣmīrathāmbikā || 40||

माहेश्वरी समुत्पन्ना भुक्तिमुक्तिफलप्रदा ।सर्वेश्वरी सर्ववर्णा नित्या मुदितमानसा ॥ ४१॥

māheśvarī samutpannā bhuktimuktiphalapradā |sarveśvarī sarvavarṇā nityā muditamānasā || 41||

ब्रह्मेन्द्रोपेन्द्रनमिता शङ्करेच्छानुवर्तिनी १९० ।ईश्वरार्द्धासनगता रघूत्तमपतिव्रता ॥ ४२॥

brahmendropendranamitā śaṅkarecchānuvartinī 190 |īśvarārddhāsanagatā raghūttamapativratā || 42||

सकृद्विभाविता सर्वा समुद्रपरिशोषिणी ।पार्वती हिमवत्पुत्री परमानन्ददायिनी ॥ ४३॥

sakṛdvibhāvitā sarvā samudrapariśoṣiṇī |pārvatī himavatputrī paramānandadāyinī || 43||

गुणाढ्या योगदा २०० योग्या ज्ञानमूर्तिर्विकासिनी ।सावित्री कमला लक्ष्मी श्रीरनन्तोरसि स्थिता ॥ ४४॥

guṇāḍhyā yogadā 200 yogyā jñānamūrtirvikāsinī |sāvitrī kamalā lakṣmī śrīranantorasi sthitā || 44||

सरोजनिलया शुभ्रा योगनिद्रा २१० सुदर्शना ।सरस्वती सर्वविद्या जगज्ज्येष्ठा सुमङ्गला ॥ ४५॥

sarojanilayā śubhrā yoganidrā 210 sudarśanā |sarasvatī sarvavidyā jagajjyeṣṭhā sumaṅgalā || 45||

वासवी वरदा वाच्या कीर्तिः सर्वार्थसाधिका २२० ।वागीश्वरी सर्वविद्या महाविद्या सुशोभना ॥ ४६॥

vāsavī varadā vācyā kīrtiḥ sarvārthasādhikā 220 |vāgīśvarī sarvavidyā mahāvidyā suśobhanā || 46||

गुह्यविद्याऽऽत्मविद्या च सर्वविद्याऽऽत्मभाविता ।स्वाहा विश्वम्भरी २३० सिद्धिः स्वधा मेधा धृतिः श्रुतिः ॥ ४७॥

guhyavidyā''tmavidyā ca sarvavidyā''tmabhāvitā |svāhā viśvambharī 230 siddhiḥ svadhā medhā dhṛtiḥ śrutiḥ || 47||

नाभिः सुनाभिः सुकृतिर्माधवी नरवाहिनी २४० ।पूजा विभावरी सौम्या भगिनी भोगदायिनी ॥ ४८॥

nābhiḥ sunābhiḥ sukṛtirmādhavī naravāhinī 240 |pūjā vibhāvarī saumyā bhaginī bhogadāyinī || 48||

शोभा वंशकरी लीला मानिनी परमेष्ठिनी २५० ।त्रैलोक्यसुन्दरी रम्या सुन्दरी कामचारिणी ॥ ४९॥

śobhā vaṃśakarī līlā māninī parameṣṭhinī 250 |trailokyasundarī ramyā sundarī kāmacāriṇī || 49||

महानुभावमध्यस्था महामहिषमर्दिनी ।पद्ममाला पापहरा विचित्रमुकुटानना ॥ ५०॥

mahānubhāvamadhyasthā mahāmahiṣamardinī |padmamālā pāpaharā vicitramukuṭānanā || 50||