दुर्गास्तोत्रम् ११ Devaih Kritam 02 Durga Stotram

देवा ऊचुः ।देव्या यया ततमिदं जगदात्मशक्त्यानिःशेषदेवगणशक्तिसमूहमूर्त्या ।तामम्बिकामखिलदेवमर्षिपूज्यांभक्त्या नताः स्म विदधातु शुभानि सा नः ॥ ३॥

devā ūcuḥ |devyā yayā tatamidaṃ jagadātmaśaktyāniḥśeṣadevagaṇaśaktisamūhamūrtyā |tāmambikāmakhiladevamarṣipūjyāṃbhaktyā natāḥ sma vidadhātu śubhāni sā naḥ || 3||

यस्याः प्रभावमतुलं भगवाननन्तोब्रह्मा हरश्च नहि वक्तुमलं बलं च ।सा चण्डिकाखिलजगत्परिपालनायनाशाय चाशुभयस्य मतिं करोतु ॥ ४॥

yasyāḥ prabhāvamatulaṃ bhagavānanantobrahmā haraśca nahi vaktumalaṃ balaṃ ca |sā caṇḍikākhilajagatparipālanāyanāśāya cāśubhayasya matiṃ karotu || 4||

या श्रीः स्वयं सुकृतिनां भवनेष्वलक्ष्मीःपापात्मनां कृतधियां हृदयेषु बुद्धिः ।श्रद्धां सतां कुलजनप्रभवस्य लज्जातां त्वां नताः स्म परिपालय देवि विश्वम् ॥ ५॥

yā śrīḥ svayaṃ sukṛtināṃ bhavaneṣvalakṣmīḥpāpātmanāṃ kṛtadhiyāṃ hṛdayeṣu buddhiḥ |śraddhāṃ satāṃ kulajanaprabhavasya lajjātāṃ tvāṃ natāḥ sma paripālaya devi viśvam || 5||

किं वर्णयाम तव रूपमचिन्त्यमेतत्किं चातिवीर्यमसुरक्षयकारि भूरि ।किं चाहवेषु चरितानि तवाद्भुतानिसर्वेषु देव्यसुरदेवगणादिकेषु ॥ ६॥

kiṃ varṇayāma tava rūpamacintyametatkiṃ cātivīryamasurakṣayakāri bhūri |kiṃ cāhaveṣu caritāni tavādbhutānisarveṣu devyasuradevagaṇādikeṣu || 6||

हेतुः समस्तजगतां त्रिगुणापि दोषैःन ज्ञायसे हरिहरादिभिरप्यपारा ।सर्वाश्रयाखिलमिदं जगदंशभूतंअव्याकृता हि परमा प्रकृतिस्त्वमाद्या ॥ ७॥

hetuḥ samastajagatāṃ triguṇāpi doṣaiḥna jñāyase hariharādibhirapyapārā |sarvāśrayākhilamidaṃ jagadaṃśabhūtaṃavyākṛtā hi paramā prakṛtistvamādyā || 7||

यस्याः समस्तसुरता समुदीरणेनतृप्तिं प्रयान्ति सकलेषु मखेषु देवि ।स्वाहासि वै पितृगणस्य च तृप्तिहेतुःउच्चार्यसे त्वमत एव जनैः स्वधा च ॥ ८॥

yasyāḥ samastasuratā samudīraṇenatṛptiṃ prayānti sakaleṣu makheṣu devi |svāhāsi vai pitṛgaṇasya ca tṛptihetuḥuccāryase tvamata eva janaiḥ svadhā ca || 8||

या मुक्तिहेतुरविचिन्त्यमहाव्रता त्वंअभ्यस्यसे सुनियतेन्द्रियतत्त्वसारैः ।मोक्षार्थिभिर्मुनिभिरस्तसमस्तदोषैःविद्यासि सा भगवती परमा हि देवि ॥ ९॥

yā muktiheturavicintyamahāvratā tvaṃabhyasyase suniyatendriyatattvasāraiḥ |mokṣārthibhirmunibhirastasamastadoṣaiḥvidyāsi sā bhagavatī paramā hi devi || 9||

शब्दात्मिका सुविमलर्ग्यजुषां निधानंउद्गीथरम्यपदपाठवतां च साम्नाम् ।देवी त्रयी भगवती भवभावनायवार्ता च सर्वजगतां परमार्तिहन्त्री ॥ १०॥

śabdātmikā suvimalargyajuṣāṃ nidhānaṃudgītharamyapadapāṭhavatāṃ ca sāmnām |devī trayī bhagavatī bhavabhāvanāyavārtā ca sarvajagatāṃ paramārtihantrī || 10||

मेधासि देवि विदिताखिलशास्त्रसारादुर्गासि दुर्गभवसागरनौरसङ्गा ।श्रीः कैटभारिहृदयैककृताधिवासागौरी त्वमेव शशिमौलिकृतप्रतिष्ठा ॥ ११॥

medhāsi devi viditākhilaśāstrasārādurgāsi durgabhavasāgaranaurasaṅgā |śrīḥ kaiṭabhārihṛdayaikakṛtādhivāsāgaurī tvameva śaśimaulikṛtapratiṣṭhā || 11||

ईषत्सहासममलं परिपूर्णचन्द्रबिम्बानुकारि कनकोत्तमकान्तिकान्तम् ।अत्यद्भुतं प्रहृतमात्तरुषा तथापिवक्त्रं विलोक्य सहसा महिषासुरेण ॥ १२॥

īṣatsahāsamamalaṃ paripūrṇacandrabimbānukāri kanakottamakāntikāntam |atyadbhutaṃ prahṛtamāttaruṣā tathāpivaktraṃ vilokya sahasā mahiṣāsureṇa || 12||

दृष्ट्वा तु देवि कुपितं भ्रुकुटीकरालंउद्यच्छशाङ्कसदृशच्छवि यन्न सद्यः ।प्राणान्मुमोच महीषस्तदतीव चित्रंकैर्जीव्यते हि कुपितान्तकदर्शनेन ॥ १३॥

dṛṣṭvā tu devi kupitaṃ bhrukuṭīkarālaṃudyacchaśāṅkasadṛśacchavi yanna sadyaḥ |prāṇānmumoca mahīṣastadatīva citraṃkairjīvyate hi kupitāntakadarśanena || 13||

देवि प्रसीद परमा भवती भवायसद्यो विनाशयसि कोपवती कुलानि ।विज्ञातमेतदधुनैव यदस्तमेतन्नीतं बलं सुविपुलं महिषासुरस्य ॥ १४॥

devi prasīda paramā bhavatī bhavāyasadyo vināśayasi kopavatī kulāni |vijñātametadadhunaiva yadastametannītaṃ balaṃ suvipulaṃ mahiṣāsurasya || 14||

ते सम्मता जनपदेषु धनानि तेषांतेषां यशांसि न च सीदति धर्मवर्गः ।धन्यास्त एव निभृतात्मजभृत्यदारायेषां सदाभ्युदयदा भवती प्रसन्ना ॥ १५॥

te sammatā janapadeṣu dhanāni teṣāṃteṣāṃ yaśāṃsi na ca sīdati dharmavargaḥ |dhanyāsta eva nibhṛtātmajabhṛtyadārāyeṣāṃ sadābhyudayadā bhavatī prasannā || 15||

धर्म्याणि देवि सकलानि सदैव कर्माण्यत्यादृतः प्रतिदिनं सुकृती करोति ।स्वर्गं प्रयाति च ततो भवतीप्रसादात्लोकत्रयेऽपि फलदा ननु देवि तेन ॥ १६॥

dharmyāṇi devi sakalāni sadaiva karmāṇyatyādṛtaḥ pratidinaṃ sukṛtī karoti |svargaṃ prayāti ca tato bhavatīprasādātlokatraye'pi phaladā nanu devi tena || 16||

दुर्गे स्मृता हरसि भीतिमशेषजन्तोःस्वस्थैः स्मृता मतिमतीव शुभां ददासि ।दारिद्रयदुःखभयहारिणि का त्वदन्यासर्वोपकारकरणाय सदार्ऽऽद्रचित्ता ॥ १७॥

durge smṛtā harasi bhītimaśeṣajantoḥsvasthaiḥ smṛtā matimatīva śubhāṃ dadāsi |dāridrayaduḥkhabhayahāriṇi kā tvadanyāsarvopakārakaraṇāya sadār''dracittā || 17||

एभिर्हतैर्जगदुपैति सुखं तथैतेकुर्वन्तु नाम नरकाय चिराय पापम् ।सङ्ग्राममृत्युमधिगम्य दिवं प्रयान्तुमत्वेति नूनमहितान् विनिहंसि देवि ॥ १८॥

ebhirhatairjagadupaiti sukhaṃ tathaitekurvantu nāma narakāya cirāya pāpam |saṅgrāmamṛtyumadhigamya divaṃ prayāntumatveti nūnamahitān vinihaṃsi devi || 18||

दृष्ट्वैव किं न भवती प्रकरोति भस्मसर्वासुरानरिषु यत्प्रहिणोषि शस्त्रम् ।लोकान् प्रयान्तु रिपवोऽपि हि शस्त्रपूताइत्थं मतिर्भवति तेष्वपि तेऽतिसाध्वी ॥ १९॥

dṛṣṭvaiva kiṃ na bhavatī prakaroti bhasmasarvāsurānariṣu yatprahiṇoṣi śastram |lokān prayāntu ripavo'pi hi śastrapūtāitthaṃ matirbhavati teṣvapi te'tisādhvī || 19||

खड्गप्रभानिकरविस्फुरणैस्तथोग्रैःशूलाग्रकान्तिनिवहेन दृशोऽसुराणाम् ।यन्नागता विलयमंशुमदिन्दुखण्डयोग्याननं तव विलोकयतां तदेतत् ॥ २०॥

khaḍgaprabhānikaravisphuraṇaistathograiḥśūlāgrakāntinivahena dṛśo'surāṇām |yannāgatā vilayamaṃśumadindukhaṇḍayogyānanaṃ tava vilokayatāṃ tadetat || 20||

दुर्वृत्तवृत्तशमनं तव देवि शीलंरूपं तथैतदविचिन्त्यमतुल्यमन्यैः ।वीर्यं च हन्तृ हृतदेवपराक्रमाणांवैरिष्वपि प्रकटितैव दया त्वयेत्थम् ॥ २१॥

durvṛttavṛttaśamanaṃ tava devi śīlaṃrūpaṃ tathaitadavicintyamatulyamanyaiḥ |vīryaṃ ca hantṛ hṛtadevaparākramāṇāṃvairiṣvapi prakaṭitaiva dayā tvayettham || 21||

केनोपमा भवतु तेऽस्य पराक्रमस्यरूपं च शत्रुभयकार्यतिहारि कुत्र ।चित्ते कृपा समरनिष्ठुरता च दृष्टात्वय्येव देवि वरदे भुवनत्रयेऽपि ॥ २२॥

kenopamā bhavatu te'sya parākramasyarūpaṃ ca śatrubhayakāryatihāri kutra |citte kṛpā samaraniṣṭhuratā ca dṛṣṭātvayyeva devi varade bhuvanatraye'pi || 22||

त्रैलोक्यमेतदखिलं रिपुनाशनेनत्रातं त्वया समरमूर्धनि तेऽपि हत्वा ।नीता दिवं रिपुगणा भयमप्यपास्तंअस्माकमुन्मदसुरारिभवं नमस्ते ॥ २३॥

trailokyametadakhilaṃ ripunāśanenatrātaṃ tvayā samaramūrdhani te'pi hatvā |nītā divaṃ ripugaṇā bhayamapyapāstaṃasmākamunmadasurāribhavaṃ namaste || 23||

शूलेन पाहि नो देवि पाहि खड्गेन चाम्बिके ।घण्टास्वनेन नः पाहि चापज्यानिःस्वनेन च ॥ २४॥

śūlena pāhi no devi pāhi khaḍgena cāmbike |ghaṇṭāsvanena naḥ pāhi cāpajyāniḥsvanena ca || 24||

प्राच्यां रक्ष प्रतीच्यां च चण्डिके रक्ष दक्षिणे ।भ्रामणेनात्मशूलस्य उत्तरस्यां तथेश्वरि ॥ २५॥

prācyāṃ rakṣa pratīcyāṃ ca caṇḍike rakṣa dakṣiṇe |bhrāmaṇenātmaśūlasya uttarasyāṃ tatheśvari || 25||

सौम्यानि यानि रूपाणि त्रैलोक्ये विचरन्ति ते ।यानि चात्यर्थघोराणि तै रक्षास्मांस्तथा भुवम् ॥ २६॥

saumyāni yāni rūpāṇi trailokye vicaranti te |yāni cātyarthaghorāṇi tai rakṣāsmāṃstathā bhuvam || 26||

खड्गशूलगदादीनि यानि चास्त्राणि तेऽम्बिके ।करपल्लवसङ्गीनि तैरस्मान् रक्ष सर्वतः ॥ २७॥

khaḍgaśūlagadādīni yāni cāstrāṇi te'mbike |karapallavasaṅgīni tairasmān rakṣa sarvataḥ || 27||

इति मर्कण्डेयपुराणे चतुरशीतितमाध्यायान्तर्गतंदेवैः कृतं दुर्गास्तोत्रं समाप्तम् ।मार्कण्डेयपुराण । अध्याय ८१॥ ८४/३२७॥मार्कण्डेयपुराण । अध्याय ८१॥ ८४/३-२७॥

iti markaṇḍeyapurāṇe caturaśītitamādhyāyāntargataṃdevaiḥ kṛtaṃ durgāstotraṃ samāptam |mārkaṇḍeyapurāṇa | adhyāya 81|| 84/327||mārkaṇḍeyapurāṇa | adhyāya 81|| 84/3-27||